دارایی پایه ( Underlying asset) دارایی که قرارداد اختیار معامله مبتنی بر آن است و حسب مورد میتواند یک ورقه بهادار (سهم، قرارداد آتی، ارز خارجی، واحدهای صندوق ETF)، یک کالا و یا سبدی از اوراق بهادار باشد. دارایی پایه همچنین میتواند داراییهای مشهود از قبیل خانه، اتومبیل و ... نیز باشد.
به عبارتی دارایی پایه هر آن چیزی است که بتوان روی آن یک قرارداد اختیار خرید یا اختیار فروش منعقد کرد. دارایی پایه میتواند داراییهای مشهودی از قبیل خانه و اتومبیل و ... باشد یا داراییهای نامشهودی مثل ورقه سهم، ارز خارجی، واحدهای صندوق ETF و ...
قراردادهای اختیار معامله کالایی در ایران در حال حاضر تنها بر روی گواهی های سپرده کالایی سکه و شمش طلای خام قابل معامله است.
همچنین قراردادهای اختیار معامله بر پایه قرارداد اتی ( قرارداد اختیار مبتنی بر آتی ) برای زعفران نگین و صندوق طلای لوتوس و قرارداد اختیار معامله مبتنی بر واحدهای سرمایه گذاری صندوق طلای کهربا و صندوق سرمایه گذاری کالایی نهال (طلای سرخ نویرا) راه اندازی شده است.
با توجه به گسترش استفاده از صندوق های سرمایه گذاری کالایی در بازارهای مالی ، وجود ابزار پوشش ریسک از جمله قرارداد آتی و اختیار معامله مربوط به صندوق ها نیز مورد توجه سرمایه گذاران قرار گرفته است . راه اندازی قراردادهای مشتقه به ویژه آتی و اختیار معامله روی صندوق های سرمایه گذاری در بورس های بین الملل و معتبر دنیا به یک رویه تبدیل شده به طوری که برای صندوق های سرمایه گذاری معتبر و بزرگ حتما قرارداد آتی یا اختیار معامله راه اندازی میشود. امید است که در بورس کالای ایران نیز به تعداد نمادهای صندوق های سرمایه گذاری دارای اختیار معامله افزوده شود.
به عنوان مثال در اطلاعیه های منتشر شده در مورد مشخصات قرارداد در اغاز معاملات قرارداد اختیار معامله سکه درج شده دارایی پایه : سکه امامی در واقع در روز سر رسید بین خریدار و فروشنده گواهی سپرده کالایی ان تبادل میشود
گواهی سپرده سکه ( به اصطلاح قبض انبار ) اوراقی است که خریدار میتواند بعد از خرید سکه خود را از خزانه بانک مربوطه تحویل بگیرد و هم میتواند این اوراق را به صورت سهام نگه دارد و با افزایش قیمت ان گواهی را بفروشد
لازم به ذکر است که این گواهی ها دارای تاریخ سر رسید می باشند چنانچه گواهی جدیدی تعریف نشود تا این نماد را بتوان به نماد بعدی انتقال داد و شخص دارای گواهی ، تا قبل سر رسید ان را نفروخته باشد . طبق قوانین گواهی سپرده کالایی باید سکه های خود را تحویل بگیرد.
یا در مورد قراردادهای اختیار مبتنی بر اتی در روز سر رسید قرارداد اتی ان مبادله میشود و منجر به باز شدن یک موقعیت تعهدی در بازار آتی برای طرفین اختیار خواهد شد
