آپشن باز، دیده بان و ابزارهای تحلیل اختیار معامله بورس ایران

اختیار معامله (آپشن) چیست؟

اختیار معامله یا آپشن قراردادی است که به خریدارش حق می‌دهد، و نه الزام، که دارایی مشخصی را در سررسید و با قیمتی از پیش تعیین‌شده (قیمت اعمال) بخرد یا بفروشد. حق خرید را اختیار خرید (کال) و حق فروش را اختیار فروش (پوت) می‌گویند. خریدار برای این حق مبلغی به نام پرمیوم می‌پردازد و فروشنده در برابر آن متعهد می‌شود؛ در بورس ایران این قراردادها روی سهم‌ها، صندوق‌ها و کالاهایی مثل شمش طلا معامله می‌شوند.

دیده‌بان: تابلوی زنده همه قراردادها

دیده‌بان اختیار معامله همه قراردادهای فعال بازار را در یک جدول کنار هم می‌گذارد تا لازم نباشد نماد به نماد بگردید. می‌توانید ستون محاسباتی بسازید، فیلتر دلخواه بنویسید و مثلاً فقط قراردادهایی را نگه دارید که نوسان ضمنی‌شان از حدی بالاتر است یا اختلاف قیمت بازارشان با قیمت تئوری از درصد مشخصی بیشتر شده. نسخه بورس کالا جداست: دیده‌بان اختیار معامله بورس کالا.

زنجیره قراردادها: کال و پوت روبه‌روی هم

وقتی نماد پایه را انتخاب کرده‌اید و می‌خواهید بین قیمت‌های اعمال یک سررسید مقایسه کنید، زنجیره قراردادهای اختیار معامله کال و پوت هر ردیف را روبه‌روی هم می‌چیند. برای دارایی‌های کالایی هم زنجیره بورس کالا همین کار را می‌کند.

نمودار سود و زیان: نتیجهٔ استراتژی را پیش از معامله ببینید

نمودار سود و زیان پاهای یک موقعیت را می‌گیرد و سود و زیان آن در هر قیمت، نقطه سربه‌سر، بیشینه سود و بیشینه زیان را پیش از ورود نشان می‌دهد — از کاوردکال و اسپرد گرفته تا ساختارهای چندپایه. برای قیمت‌گذاری تک‌قرارداد هم ماشین‌حساب بلک‌-شولز یونانی‌ها و قیمت تئوری را جدا حساب می‌کند.

نقشه بازار و سقف موقعیت باز

نقشه بازار اختیار معامله قراردادها را به‌صورت بلوک‌های رنگی نشان می‌دهد: اندازه هر بلوک از حجم یا ارزش معاملات می‌آید و رنگش جهت تغییر قیمت را. در یک نگاه معلوم می‌شود پول به سمت کال‌ها رفته یا پوت‌ها. و چون رسیدن موقعیت‌های باز یک نماد به سقف مجاز یعنی امکان اتخاذ موقعیت جدید محدود می‌شود، سقف موقعیت‌های باز نشان می‌دهد چقدر از ظرفیت هر زنجیره پر شده است.

پرتفوی و ژورنال: بعد از اینکه معامله کردید

کار با تمام شدن سفارش تمام نمی‌شود. پرتفوی دفتر شخصی همان معامله‌هاست: هر خرید و فروش را یک بار ثبت می‌کنید و سود و زیان واقعی هر موقعیت، مانده نقد سبد و منحنی سرمایه از همان ثبت‌ها ساخته می‌شود — نه فقط برای آپشن، بلکه برای سهام و کالای پایه‌ای که کنارش نگه داشته‌اید. ژورنال معاملات لایه بعدی است: پلن پیش از ورود، برچسب ستاپ و اشتباه، و نمره اجرا، تا بعد از چند ماه معلوم شود کدام تصمیم‌ها پول درآورده‌اند و کدام عادت‌ها پول سوزانده‌اند.

اگر تازه با اختیار معامله آشنا می‌شوید

پیش از باز کردن جدول‌ها، دانشنامه آپشن‌باز از صفر شروع می‌کند: اختیار معامله (آپشن) چیست، کال و پوت چه فرقی دارند، قیمت اعمال و سررسید چطور کار می‌کنند و ریسک هر طرف معامله کجاست. بیرون از ساعت معاملات (به‌جز روزهای ویژهٔ مشترکین)، ابزارها برای همه باز است و می‌توانید بدون اشتراک با داده آخرین روز معاملاتی کار کنید.

راهنمای کامل هر ابزار در دانشنامه: میزکار آپشن، دیده‌بان آپشن، زنجیرهٔ قراردادها، نمودار سود و زیان، پرتفوی و ژورنال.