پرتفوی دفتر معاملات واقعی شماست: هر خرید، فروش، واریز و برداشت را یک بار ثبت می‌کنید و سود و زیان، بهای تمامشده، موجودی نقد و منحنی سرمایه خودشان ساخته میشوند. این با لیست استراتژی‌های ذخیره‌شده یکی نیست: آنجا نقشه است — موقعیتی که فکر می‌کنید خوب است و می‌خواهید تحلیلش کنید. اینجا واقعیت است — چیزی که با پول واقعی انجام دادید، با قیمت و کارمزد و تاریخ خودش.
این مقاله همهٔ صفحه را می‌گردد: ساخت سبد، شروع از سبدی که همین حالا دارید، پانزده نوع رویداد، جدول پوزیشن‌ها، چرخهٔ عمر اختیار، منحنی سرمایه، پنل ریسک و بازده، اکسپوژر و یونانی‌ها، ایمپورت اکسل کارگزاری و تنظیمات. مرورِ رفتاری همین معاملات کار ژورنال است و جداگانه توضیح داده شده.
برای شروع به پرتفوی بروید. و اگر ترجیح می‌دهید به‌جای خواندن، قدم‌به‌قدم و با تصویر جلو بروید، آموزش مدیریت پرتفوی همین کار را میکند — از ساخت سبد تا پنل ریسک، بهینه‌سازی و بک‌تست سبد.
اشتباه‌های رایج:
- «موجودی نقد» منفی است یا «ارزش کل سبد» خیلی کمتر از حسابتان — علت: خریدها ثبت شدهاند ولی پولی که بابتشان پرداخت شده نه — راه‌حل: از تب «سبدها» دکمهٔ «ثبت دارایی اولیه» را بزنید، جدول دارایی‌ها را خالی بگذارید، فقط موجودی نقد درست را بنویسید و «می‌دانم، ثبت کن» را بزنید (جزئیات).
- معامله‌هایی که در استراتژی‌ها زده‌اید در پرتفوی نیست — علت: سبد مشترک است ولی استراتژی نقشه است نه معامله، و پرتفوی فقط رویدادی را دارد که خودتان ثبت می‌کنید — راه‌حل: روی همان استراتژی «ثبت در پرتفوی» را بزنید؛ دفعه‌های بعد فقط پاهای تازه تیک‌خورده می‌آیند.
- سود یا تعداد یک نماد با پنل کارگزاری نمی‌خواند — علت: یک رویداد کم یا زیاد ثبت شده، نه خطای محاسبه — راه‌حل: «بازسازی پوزیشن‌ها» را در تنظیمات بزنید، بعد تب «تاریخچه» را روی همان نماد فیلتر کنید و سطر به سطر با صورت‌حساب کارگزاری تطبیق دهید.
باز کردن پرتفوی و ساخت سبد
پرتفوی یک صفحهٔ مستقل است و از منوی «معاملات من» ← «پرتفوی» یا مستقیم از نشانی پرتفوی باز می‌شود. اولین باری که واردش میشوید سبدی به نام پیش‌فرض برایتان ساخته شده و چهار راه ورود جلویتان است:
- دارایی فعلی من — اگر همین حالا سهم یا قرارداد دارید. آنچه دارید را یک بار می‌نویسید و بقیه خودکار ساخته می‌شود. این متداول‌ترین حالت است و بخش بعدی همین را قدم‌به‌قدم می‌گوید.
- ثبت دستی — رویداد به رویداد. برای کسی که از امروز شروع میکند یا می‌خواهد یک معاملهٔ تازه را ثبت کند.
- اکسل کارگزاری (دکمهٔ ایمپورت فایل) — گزارش معاملات کارگزاری را می‌دهید، ستون‌ها را یک بار نگاشت می‌کنید و بقیه خودکار است.
- از استراتژی — استراتژی‌ای را که واقعاً اجرا کرده‌اید با «ثبت در پرتفوی» به سبد می‌فرستید: از نمودار استراتژی، یا از تب استراتژی‌ها همین صفحه که ذخیره‌شده‌ها را یکی‌یکی ثبت میکند.
برای ثبت هر رویداد تازه، دکمهٔ بالای صفحه است. روی موبایل همین دکمه به شکل شناور پایین صفحه می‌آید.
زیر کارت‌های بالای صفحه یک کارت قدم بعدی هست که همیشه می‌گوید الان چه کاری مانده: سبدی که هنوز خالی است، معامله‌ای که در ژورنال منتظر مرور است، یا اینکه از این به بعد هر معامله را همان روز ثبت کنید. وقتی کاری نمانده باشد، خودش کنار می‌رود. تب‌های گروه‌ها، سررسیدها و اکسپوژر هم وقتی ظاهر میشوند که داده‌ای برایشان باشد: گروه‌ها با اولین استراتژی که با «ثبت در پرتفوی» وارد شده، سررسیدها با اولین قرارداد اختیار، و اکسپوژر با اولین قرارداد اختیار یا از وقتی بیش از یک دارایی پایه باز دارید.
سبد دوم لازم دارید؟ به تب سبدها بروید. هر سبد نام، رنگ، برچسب کارگزاری و روش بهای تمام‌شدهٔ خودش را دارد. معمول‌ترین دلیل داشتن چند سبد، چند کارگزاری است.
شروع از سبد فعلی: ثبت دارایی اولیه
تقریباً هیچ‌کس روزی که با پرتفوی آشنا می‌شود تازه معاملهگر شده؛ از قبل سهم و قرارداد دارد. چون پرتفوی پوزیشن را فقط از روی رویداد میسازد، دارایی قدیمی هم باید یک بار به شکل رویداد وارد شود. ثبت دارایی اولیه همین کار را در یک پنجره انجام میدهد: شما می‌نویسید چه چیزی دارید و چقدر نقد، و رویدادهایی که آن وضعیت را می‌سازند برایتان نوشته میشوند. یک بار انجام می‌شود و کمتر از پنج دقیقه وقت می‌گیرد.
پنجره از دو جا باز می‌شود. اگر سبدتان خالی است، اولین کارت صفحهٔ خوش‌آمد دارایی فعلی من است و تا وقتی سبدی بدون رویداد دارید، دکمهٔ بالای صفحه هم هست. بعد از آن از تب سبدها روی کارت هر سبد دکمهٔ ثبت دارایی اولیه را دارید — مثلاً برای سبدی که تازه برای کارگزاری دوم ساخته‌اید.
قبل از شروع، پنل کارگزاری‌تان را باز کنید. سه چیز از آنجا لازم دارید: فهرست دارایی‌ها با تعداد و میانگین قیمت هرکدام، موجودی نقد حساب، و اگر فروش تعهدی دارید مبلغ وجه تضمین بلوکه. (فروش تعهدی یعنی فروختن قراردادی که ندارید — همان فروش اختیار — و کارگزاری در ازایش بخشی از نقد شما را به‌عنوان وجه تضمین قفل میکند.)
چرا موجودی نقد اجباری است
سؤال طبیعی این است: چرا یک جدول ساده نیست که بنویسم «10,000 سهم خودرو دارم» و تمام؟ چون پوزیشن بهتنهایی نمیگوید آن سهم را با چه پولی خریدید. در دفتر رویدادها هر خرید، پول را از نقد کم میکند — همان‌طور که در واقعیت هم شد. اگر خریدها ثبت شوند ولی پولی که پرداختشان کرده ثبت نشود، نقد سبد منفی می‌شود و از آنجا به بعد ارزش کل، درصد بازدهی و کل منحنی سرمایه غلط میشوند — بی‌آنکه هیچ خطایی ببینید.
برای همین موجودی نقد در این پنجره اجباری است؛ اگر واقعاً نقد ندارید، صفر بنویسید. مبلغ واریز از یک حساب ساده می‌آید: نقدی که گفتید + پولی که خریدها خرج کرده‌اند − پولی که فروش‌های تعهدی آورده‌اند. نتیجه این است که بعد از ثبت، موجودی نقد سبد دقیقاً همان عددی است که نوشتید. قبل از ثبت، پایین پنجره خلاصه‌ای می‌آید که دقیقاً می‌گوید چه چیزی ساخته می‌شود — مثلاً «2 دارایی، جمعاً 56,000,000 خرید» و «یک واریز 556,000,000 تا موجودی نقد دقیقاً 500,000,000 شود». هیچ چیزی پشت پرده اتفاق نمی‌افتد.
فیلدها
| فیلد | پیش‌فرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| سبد | اولین سبد | دارایی‌ها در این سبد ثبت میشوند. اگر با چند کارگزاری کار می‌کنید، برای هرکدام یک بار جدا این کار را انجام دهید تا موجودی نقد هر سبد درست بماند. |
| تاریخ شروع | امروز | روزی که این «عکس» از حسابتان را می‌گیرید. همهٔ رویدادها با همین تاریخ نوشته میشوند. تنها تصمیم واقعی این پنجره است؛ پایین‌تر توضیح داده شده. |
| موجودی نقد (ریال) | خالی — اجباری | پول آزاد حساب در همان تاریخ. بعد از ثبت، موجودی نقد سبد دقیقاً همین عدد می‌شود. اگر صفر است، صفر بنویسید. |
| وجه تضمین بلوکه (ریال) | خالی | اگر فروش تعهدی باز دارید و کارگزاری بخشی از نقدتان را قفل کرده، همان مبلغ را بنویسید. از موجودی نقد کم نمی‌شود، فقط در کارت «موجودی نقد» جدا نشان داده می‌شود. نمی‌تواند از کل نقد بیشتر باشد. |
هر دارایی یک ردیف در جدول دارایی‌های فعلی است؛ دکمهٔ ردیف ردیف تازه اضافه میکند و آیکون سطل، ردیف را برمی‌دارد.
برای فهرست بلند، دکمهٔ ورود از اکسل بالای همین جدول گزارش «پرتفوی» یا «دارایی‌های من» کارگزاری را می‌گیرد (نه گزارش معاملات): ستون‌های نماد، تعداد و میانگین قیمت را نگاشت می‌کنید و ردیف‌ها فقط داخل همین فرم می‌نشینند تا پیش از ثبت بازبینی‌شان کنید. تا خودتان ثبت نکنید، چیزی در سبد نوشته نمی‌شود.
| ستون | چه می‌خواهد |
|---|---|
| نماد | با نوشتن چند حرف فهرست پیشنهاد باز می‌شود و هم نماد پایه و هم قرارداد اختیار را پیدا میکند. بعد از انتخاب، زیر فیلد می‌نویسد چه چیزی شناسایی شده و برای اختیار، اندازهٔ قرارداد را هم می‌گوید. نمادی که در فهرست ما نباشد هم پذیرفته می‌شود و به‌عنوان سهم ثبت می‌شود؛ فقط قیمت زنده نخواهد داشت. |
| وضعیت | دارم یا فروش تعهدی. برای سهم فقط «دارم» فعال است؛ سهم را نمی‌شود تعهدی نگه داشت. |
| تعداد | برای سهم، تعداد سهم. برای اختیار، تعداد قرارداد نه تعداد برگه — ضرب در اندازهٔ قرارداد خودکار انجام می‌شود. |
| میانگین قیمت | همان عددی که کارگزاری به‌عنوان میانگین خرید نشان میدهد، به ریال. |
کارمزد را جدا وارد نکنید. میانگینی که کارگزاری نشان میدهد کارمزد خرید را در خودش دارد، پس اگر دوباره کارمزد اضافه شود بهای تمامشده بالاتر از واقعیت می‌رود. به همین دلیل رویدادهای این پنجره با کارمزد صفر ثبت میشوند.
تاریخ شروع را کجا بگذارم
پیشنهاد عملی: اگر می‌خواهید از حالا عملکردتان را بسنجید، تاریخ امروز را بگذارید؛ ژورنالتان از روز اول تمیز شروع می‌شود. اگر می‌خواهید تاریخچهٔ واقعی سبدتان را داشته باشید و بهای تمامشده دقیقاً با کارگزاری بخواند، تاریخ خرید واقعی را بزنید. اگر میانگین قیمتتان را نمی‌دانید، تاریخ امروز را بگذارید و میانگین را همان قیمت امروز بزنید؛ سود باز از صفر شروع می‌شود و هر چه از این به بعد ساخته شود واقعی است.
محافظ‌ها و برگرداندن اشتباه
- ثبت دوباره متوقف می‌شود. اگر سبد در تاریخ شروع یا پیش از آن رویدادی داشته باشد، ثبت می‌ایستد و پیام می‌گوید چند رویداد آنجاست — وگرنه پوزیشن‌ها دو برابر می‌شدند. یا تاریخ شروع را عقب‌تر ببرید، یا اگر مطمئنید تداخلی نیست، دکمهٔ می‌دانم، ثبت کن را بزنید. اگر برای سبدی قبلاً دارایی اولیه ثبت شده باشد، بالای پنجره یک هشدار زرد هم میبینید.
- سه محافظ کوچک‌تر: هر نماد فقط یک ردیف؛ سهم را نمی‌شود «فروش تعهدی» ثبت کرد؛ وجه تضمین بلوکه از کل نقد بیشتر نمی‌شود.
- هیچ‌چیز قفل نیست. رویدادها با برچسب منبع «دارایی اولیه» در تب تاریخچه می‌نشینند و مثل هر رویداد دیگری ویرایش و حذف میشوند؛ حذف هم قابل بازگرداندن است. عدد یک ردیف را اشتباه زدید؟ همان رویداد را ویرایش کنید. کلاً می‌خواهید از نو شروع کنید؟ همان رویدادها را حذف و دوباره ثبت کنید.
موجودی نقد را اشتباه نوشتم
شایع‌ترین اشتباه همین است، و راه‌حلش هیچ حساب‌وکتابی نمی‌خواهد: همین پنجره را دوباره باز کنید، جدول دارایی‌ها را خالی بگذارید، و فقط موجودی نقد درست را بنویسید. پیام «این سبد رویداد دارد» می‌آید؛ دکمهٔ می‌دانم، ثبت کن را بزنید. چون فرمولِ مبلغ واریز همیشه نقدی که الان در سبد هست را کم میکند، این بار فقط یک ردیف اصلاحیِ کوچک ساخته می‌شود تا نقد سبد دقیقاً روی عدد تازه بنشیند — پوزیشن‌ها دست نمی‌خورند و چیزی دو بار حساب نمی‌شود.
دو راه دیگر هم هست، اگر ترجیح می‌دهید خودِ رویداد را دست بزنید: در تب تاریخچه ردیف واریزی که یادداشتش «ثبت دارایی اولیهٔ سبد» است را ویرایش کنید، یا اگر فقط اختلاف را می‌دانید یک رویداد تنظیم موجودی با همان اختلاف ثبت کنید (برای کاهش، عدد منفی).
در ژورنال این پوزیشن‌ها برچسب دارایی اولیه می‌گیرند، نشانهٔ رفتاری نمی‌گیرند و در مبنای مقایسهٔ اندازه نمی‌آیند، چون تصمیم ورودشان اینجا گرفته نشده؛ ولی سود و زیانشان کاملاً واقعی است و در همهٔ گزارش‌ها می‌آید.
اگر فقط چند ماه اخیر را دارید، اول با این پنجره دارایی‌های روز شروع آن بازه را ثبت کنید، بعد گزارش معاملات همان بازه را ایمپورت کنید. بدون این قدم، فروشِ سهمی که پیش از آن بازه خریدهاید رد می‌شود — چون خریدش در سبد نیست — و آن سهم هیچ‌وقت در سبد نمی‌آید؛ فروش قرارداد اختیارِ قدیمی هم فروش تعهدی تازه حساب می‌شود. فقط کل تاریخچهٔ معاملات، از اولین خرید، جای این پنجره را می‌گیرد. در هر دو حالت واریز و برداشتِ آن بازه در گزارش معاملات نیست؛ آنها را از تب «واریز و برداشت» همان پنجرهٔ ایمپورت وارد کنید.
شش کارت بالای صفحه
بالای صفحه شش عدد نشسته‌اند که با هم کل وضعیت را می‌گویند. سه‌تایشان زنده‌اند و با قیمت بازار تکان می‌خورند، سه‌تای دیگر فقط با ثبت رویداد عوض میشوند.
| کارت | چه می‌گوید |
|---|---|
| ارزش کل سبد | نقد به‌علاوهٔ ارزش روز پوزیشن‌ها. عددی که اگر همین حالا همهچیز را می‌فروختید در حسابتان می‌ماند. |
| سود امروز | تغییر ارزش پوزیشن‌ها نسبت به قیمت پایانی دیروز. درصدش هم کنارش است. |
| سود باز | سود یا زیانی که روی پوزیشن‌های باز نشسته و هنوز محقق نشده. درصدش روی بهای تمامشده حساب می‌شود. |
| موجودی نقد | کل نقد، با تفکیک آزاد و بلوکه. «بلوکه» همان وجه تضمین فروش تعهدی است: از حساب بیرون نرفته، فقط قفل است. «آزاد» یعنی کل نقد منهای بلوکه — چیزی که همین حالا می‌توانید با آن بخرید — پس هیچ‌وقت از کل موجودی نقد بیشتر نمی‌شود. |
| سود تحقق‌یافته | سودی که با بستن معامله قفل شده. کارمزد از آن کسر شده و زیرش نوشته می‌شود چقدر کارمزد داده‌اید. |
| پوزیشن‌های باز | تعداد پوزیشن‌های زنده و زیرش تعداد کل رویدادهای ثبت‌شده. |
اگر برای پوزیشنی قیمت پیدا نشود (نمادی که در فهرست ما نیست، یا قراردادی که خیلی وقت است معامله نشده)، آن پوزیشن به بهای تمامشده ارزش‌گذاری می‌شود نه صفر، و زیر کارت «سود باز» تعداد پوزیشن‌های بدون قیمت نوشته می‌شود. این عمدی است: بهتر است سبد بگوید «نمی‌دانم» تا اینکه دارایی شما را بی‌ارزش نشان دهد.
📱 در موبایل: این شش عدد یک بلوک‌اند: «ارزش کل سبد» درشت در بالا و «امروز» زیرش، و چهار عدد دیگر ردیف‌های یک فهرست زیر آن.
پرتفوی در یک نگاه
زیر کارت‌ها یک پنل سه‌حالته نشسته که کل سبد را در یک تصویر می‌گوید. هر سه حالت یک پول را از سه زاویه نشان میدهند:
| حالت | سؤالی که جواب میدهد |
|---|---|
| ترکیب | پول کجاست. هر دارایی چه سهمی از کل سبد دارد؛ نقد آزاد هم یک برش است. می‌توانید به تفکیک نماد، نوع دارایی، دارایی پایه یا سبد ببینیدش. |
| ارزش | تا امروز چه شد. همان منحنی سرمایه به شکل خلاصه، با سود و زیان دوره، بازدهی و بیشترین افت. دکمهٔ منحنی کامل به تب منحنی می‌برد. |
| ریسک | اگر بازار تکان بخورد. کل سبد را مثل یک استراتژی واحد می‌بیند: اگر همهٔ دارایی‌های پایه با هم چند درصد بالا یا پایین بروند، سود باز شما چه می‌شود. جواب سؤالی که جدول پوزیشن‌ها نمی‌دهد — «اگر بازار 10٪ بریزد کجا می‌ایستم؟» |
حالتی که انتخاب می‌کنید می‌ماند، پس صفحه دفعهٔ بعد همان‌طور باز می‌شود که رهایش کردید.
📱 در موبایل: این پنل بسته است و فقط نوار رنگی ترکیب سبد با سه سهم بزرگش پیداست. عنوانش را بزنید تا باز شود؛ باز یا بسته بودنش هم می‌ماند.
سبد چیست و چرا همان سبد استراتژی است
سبد ظرف حساب شماست: نقد، رویدادها و پوزیشن‌ها داخل آن زندگی میکنند. اگر با دو کارگزاری کار می‌کنید، دو سبد بسازید تا موجودی نقد هرکدام درست بماند.
نکته‌ای که معمولاً غافلگیرکننده است: سبدهایی که قبلاً برای دسته‌بندی استراتژی‌هایتان ساخته بودید، همین سبدها هستند. وقتی اولین بار پرتفوی را باز می‌کنید، هر سبد استراتژی به یک سبد پرتفوی با همان نام و رنگ تبدیل می‌شود و استراتژی‌های داخلش سر جایشان می‌مانند. یعنی یک مفهوم بیشتر یاد نمی‌گیرید؛ همان ظرفِ آشنا حالا نقد و رویداد هم دارد. جزئیات دسته‌بندی استراتژی‌ها در مقالهٔ لیست استراتژی‌های ذخیره‌شده است.
بالای صفحه یک نوار انتخاب سبد هست: یا یک سبد را میبینید یا «همهٔ سبدها» را. هر چیپ مثل دکمهٔ رادیویی کار میکند — زدنش فقط همان سبد را نشان میدهد و زدن دوباره‌اش به «همه» برمی‌گردد — و ترکیب دلخواهی از چند سبد در این نوار انتخاب نمی‌شود. همهٔ تب‌های صفحه و کل ژورنال از همین انتخاب پیروی میکنند. نقد و وجه تضمین همیشه متعلق به سبد خودشان می‌مانند، ولی سود و زیان روی هم جمع زده می‌شود.
در تب سبدها می‌توانید سبد بسازید، نام، رنگ، کارگزاری (اختیاری) و روش بهای تمامشده را عوض کنید. هنگام حذف سبد، از شما می‌پرسد رویدادها به کدام سبد انتقال پیدا کنند؛ اگر تیک رویدادها هم حذف شوند (غیرقابل برگشت) را بزنید، با خود سبد پاک میشوند.
سبد آزمایشی: فوروارد‌تست با پول خیالی
هر سبد یا واقعی است یا آزمایشی؛ این انتخاب موقع ساختن سبد انجام می‌شود و بعداً عوض نمی‌شود. سبد آزمایشی همان پرتفوی است با پول خیالی: موقع ساختنش یک سرمایهٔ اولیهٔ خیالی می‌گذارید که به‌صورت یک واریز سیستمی ثبت می‌شود، بعد هر معامله‌ای را که می‌خواهید بیازمایید با قیمت واقعی بازار در آن ثبت می‌کنید و ژورنال آن را مثل یک معاملهٔ واقعی دنبال میکند.
راه سریعش از نمودار سود و زیان است: در منوی استراتژی، «ثبت آزمایشی (فوروارد‌تست)» را بزنید. لگ‌ها با قیمت لحظه‌ای سرخط بازار پر میشوند — خرید از سرخط عرضه و فروش از سرخط تقاضا، همان قیمتی که سفارش بازار می‌خورد — و اگر صف قراردادی خالی باشد، همان‌جا می‌گوید و عددی نمی‌سازد. سررسیدها هم لازم نیست دستی بسته شوند: هر شب قراردادهای منقضی‌شدهٔ سبدهای آزمایشی خودکار تسویه میشوند (اعمال یا تخصیص اگر در سود بوده، انقضا اگر نه) و دکمهٔ «تسویهٔ سررسیدهای گذشته» همین کار را همان لحظه انجام میدهد. کنار همان دکمه، «آزمودن روی گذشته» همین استراتژی را از سمت دیگر می‌سنجد: بک‌تست همان قاعده را روی سررسیدهای تمامشده اجرا میکند، در حالی که سبد آزمایشی از امروز به بعد را دنبال میکند.
پول خیالی هیچ‌وقت با پول واقعی جمع نمی‌شود. چیپ «همهٔ سبدهای واقعی» فقط سبدهای واقعی را جمع می‌زند؛ سبد آزمایشی چیپ خودش را دارد با نشان «آزمایشی»، و هر جا نامش بیاید همان نشان کنارش هست. رویدادهای یک سبد آزمایشی هم فقط به سبد آزمایشی دیگری منتقل میشوند.
برای همان قاعده روی گذشته — «این استراتژی در سررسیدهای قبلی چه کرد» — بک‌تست استراتژی جای درستش است؛ سبد آزمایشی جواب «از امروز به بعد» را میدهد.
رویدادها: تنها چیزی که وارد می‌کنید
این مهم‌ترین ایدهٔ کل صفحه است و اگر یک چیز از این مقاله بماند، همین باشد: شما پوزیشن وارد نمی‌کنید، رویداد وارد می‌کنید. پوزیشن‌ها، معاملات، موجودی نقد و منحنی سرمایه همگی از روی همان رویدادها ساخته میشوند.
سودش این است که هیچ‌وقت دو جا با هم اختلاف پیدا نمی‌کنند. اگر ماه پیش قیمت یک خرید را اشتباه وارد کرده باشید، کافی است همان یک رویداد را اصلاح کنید؛ بهای تمامشده، سود باز، سود تحقق‌یافته، معاملهٔ ژورنال و منحنی سرمایه همه با هم درست میشوند.
پانزده نوع رویداد وجود دارد. لازم نیست همه را بلد باشید — بیشتر کاربران فقط با پنج‌تای اولش کار دارند.
| رویداد | کِی ثبتش می‌کنید | چه چیزی می‌خواهد |
|---|---|---|
| واریز | پول وارد حساب شد | مبلغ |
| برداشت | پول از حساب خارج شد | مبلغ |
| خرید | سهم یا قرارداد خریدید | نماد، تعداد، قیمت هر واحد، کارمزد |
| فروش | فروختید یا فروش تعهدی باز کردید | نماد، تعداد، قیمت هر واحد، کارمزد |
| کارمزد | هزینه‌ای جدا از معامله | مبلغ |
| سود دریافتی | کارگزاری سود رسوب حساب، سود وجه تضمین یا سود نقدی سهام را به حساب واریز کرد | مبلغ — برخلاف واریز، جزو بازده سبد حساب می‌شود |
| تنظیم موجودی | اصلاح تا برابر شدن با صورت‌حساب کارگزاری | مبلغ (منفی هم می‌شود) |
| بلوکه وجه تضمین | بخشی از نقد برای فروش تعهدی قفل شد | مبلغ |
| آزادسازی وجه تضمین | همان قفل باز شد | مبلغ — بیشتر از آنچه بلوکه شده پذیرفته نمی‌شود |
| انقضا | اختیار بی‌ارزش سررسید شد | نماد |
| اعمال | اختیارِ خریداری‌شده را اجرا کردید | نماد، تعداد، کارمزد تحویل سهم |
| تخصیص | اختیارِ فروخته‌شده به شما تخصیص خورد | نماد، تعداد، کارمزد تحویل سهم |
| تسویهٔ نقدی | قرارداد نقدی تسویه شد | نماد، تعداد، قیمت تسویهٔ هر واحد |
| نکول | اعمال درخواست شد ولی یک طرف سهم یا پول را تحویل نداد؛ قرارداد بسته می‌شود و جریمه جابه‌جا می‌شود | نماد، تعداد، پرداختی نکول هر واحد، و اینکه چه کسی نکول کرد |
| مجمع / افزایش سرمایه | سهم جایزه یا حق تقدم به پوزیشن اضافه شد | نماد، تعداد سهام جدید، قیمت هر سهم |
اثر هرکدام روی موجودی نقد از قبل معلوم است و همان‌جا محاسبه و ذخیره می‌شود:
ثبت یک رویداد، قدم‌به‌قدم
دکمهٔ ثبت رویداد یک فرم باز میکند که بالایش نوع رویداد را انتخاب می‌کنید. بسته به نوع، فیلدهای لازم عوض میشوند — برای «واریز» فقط مبلغ می‌خواهد و برای «خرید» نماد و تعداد و قیمت.
- سبد را انتخاب کنید. اگر یک سبد بیشتر ندارید، از قبل انتخاب شده است.
- نماد را بنویسید. با نوشتن چند حرف، فهرست پیشنهاد باز می‌شود و نماد پایه، قراردادهای اختیار، قراردادهای آتی سهام و دلار، سکه، طلا و رمزارز را در بر می‌گیرد. بعد از انتخاب، زیر فیلد نوشته می‌شود چه چیزی شناسایی شده: نوع ابزار، دارایی پایه، اندازهٔ قرارداد، قیمت اعمال و سررسید.
- اگر نماد در فهرست ما نباشد پیام «این نماد در فهرست ما نیست» می‌آید و آن‌وقت خودتان نوع ابزار و اندازهٔ قرارداد را مشخص می‌کنید. رویداد ثبت می‌شود، ولی چون قیمت زنده‌ای برایش نداریم، پوزیشنش به بهای تمامشده ارزش‌گذاری می‌ماند. اگر چیزی است که قیمت زنده ندارد ولی خودتان دارید، مثل ملک یا خودرو، همان‌جا «با قیمت دستی بسازیدش» را بزنید؛ دارایی دلخواه را ببینید.
- تعداد و قیمت هر واحد (ریال). برای اختیار و آتی، تعداد یعنی تعداد قرارداد نه تعداد برگه؛ ضرب در اندازهٔ قرارداد خودکار انجام می‌شود.
- کارمزد (ریال) خودکار از نرخ‌های رسمی حساب می‌شود. اگر کارگزاری‌تان عدد دیگری داده، دستی عوضش کنید.
- تاریخ (شمسی) و ساعت. تاریخ واقعی اجرا را بزنید، نه تاریخ امروز — همهٔ محاسبات بر اساس همین زمان مرتب میشوند.
- یادداشت (اختیاری) برای خودتان، مثلاً «نصف پوزیشن، بعد از افت 3٪».
اگر بخواهید سهمی را بفروشید که خریدش را ثبت نکرده‌اید، ثبت رد می‌شود با این پیام: «موجودی این نماد برای فروش کافی نیست. اگر خرید قبلی را ثبت نکرده‌اید، اول آن را وارد کنید.» این همان دلیلی است که ثبت دارایی اولیه اولین کار هر کسی است که از قبل دارایی دارد.
از صفحهٔ استراتژی هم می‌شود مستقیم رویداد ساخت: در نمودار سود و زیان استراتژی گزینهٔ ثبت در پرتفوی در منوی ابزارهای بیشتر (⋯) بالای صفحه — که فقط بعد از ذخیرهٔ استراتژی فعال می‌شود — پاهای استراتژی را به‌صورت رویداد پیشنهاد میدهد و شما فقط قیمت و تاریخ واقعی را تأیید می‌کنید. همین گزینه در منوی هر سطر لیست استراتژی‌های ذخیره‌شده هم هست. لینک دوطرفه می‌ماند، پس بعداً معلوم است این معامله از کدام استراتژی آمده.
ثبت دوبارهٔ همان استراتژی. معاملهٔ امروز را که به استراتژی اضافه کردید، دوباره «ثبت در پرتفوی» را بزنید؛ پنجره خودش می‌داند چه چیزی قبلاً ثبت شده. تاریخ هم این بار پیش‌فرض امروز است، نه تاریخ ورود استراتژی.
- پایی که کامل ثبت شده تیک ندارد و برچسب ثبت‌شده می‌گیرد. پایی که بعد از ثبت بزرگ‌تر شده، فقط مقدار تازه‌اش را می‌آورد، با برچسبی مثل «5 از 8 ثبت‌شده».
- پایی که از استراتژی حذف کرده‌اید ولی در سبد هنوز باز است، ردیف تیک‌نخوردهٔ بستن پوزیشن می‌شود. اگر واقعاً بسته‌اش کرده‌اید، تیکش بزنید و قیمت بستن را بنویسید.
- اگر همان روز معامله‌ای با همین نماد، سمت، تعداد و قیمت در سبد باشد، ردیفش تیک‌نخورده و با برچسب «احتمالاً تکراری» می‌آید.
- هر رویدادی که از این پنجره ثبت می‌شود به همان پای استراتژی وصل است، حتی بعد از «تجمیع». پس خرید و فروش هم‌اندازه‌ای که یک روز روی یک قرارداد زده‌اید، هر دو تازه شناخته میشوند.
اول ثبت، بعد تجمیع. «تجمیع» در صفحهٔ استراتژی از هر قرارداد فقط خالصش را نگه می‌دارد. اگر معاملهٔ امروز را پیش از ثبت تجمیع کنید، خرید و فروش جدا، با کارمزد و سود تحقق‌یافته‌شان، دیگر به دفتر نمی‌رسد. برای همین در استراتژی‌ای که در پرتفوی ثبت شده، «تجمیع» پیش از ادغام پاهای ثبت‌نشده می‌پرسد: اول ثبت در پرتفوی یا باز هم تجمیع. اگر تجمیع یک فروش ثبت‌شده را با خرید بزرگ‌تر و ثبت‌نشده یکی کرده باشد، ردیف آن پا کل خرید را می‌آورد و برچسبش می‌گوید چند واحدش فروش قبلی را می‌بندد.
جدول پوزیشن‌ها
تب پوزیشن‌ها وضعیت فعلی را نشان میدهد: هر نماد یک سطر، با قیمت زنده. وقتی بازار باز است هر 20 ثانیه به‌روز می‌شود و بعد از بسته شدن بازار فاصله‌اش بلندتر می‌شود.
| ستون | چه می‌گوید |
|---|---|
| نماد | سهم یا قرارداد. زیرش نام سبد و برای اختیار، دارایی پایه. |
| نوع | سهم، صندوق، اختیار خرید، اختیار فروش یا آتی. |
| تعداد | برای اختیار و آتی، تعداد قرارداد؛ منفی یعنی فروش تعهدی. |
| میانگین | بهای تمام‌شدهٔ هر واحد، با کارمزد خرید. |
| قیمت | آخرین قیمت بازار. اگر بازار بسته باشد، قیمت پایانی آخرین روز. |
| ارزش روز | قیمت × تعداد × اندازهٔ قرارداد. برای آتی این ارزش قرارداد است و در «ارزش سبد» فقط سود باز آن حساب می‌شود (آتی در پرتفوی). |
| سود باز | ارزش روز منهای بهای تمامشده — هنوز محقق نشده. |
| امروز | تغییر نسبت به قیمت پایانی دیروز. |
| تحقق‌یافته | سودی که با فروش قبلاً قفل شده و دیگر تغییر نمیکند. |
| وزن | سهم این پوزیشن از کل اکسپوژر سبد. |
| ورود | تاریخ اولین رویدادی که این پوزیشن را باز کرد. |
کلید بسته‌شده‌ها پایین جدول، پوزیشن‌هایی را که تعدادشان به صفر رسیده هم نشان میدهد — برای وقتی می‌خواهید سود تحقق‌یافتهٔ نمادی را ببینید که دیگر ندارید.
روی موبایل همین جدول به شکل کارت درمی‌آید تا مجبور به اسکرول افقی نشوید؛ همان اعداد، با چیدمان دیگر.
بهای تمامشده: میانگین موزون یا FIFO
وقتی یک سهم را در چند نوبت و چند قیمت می‌خرید و بعد بخشی را میفروشید، این سؤال پیش می‌آید: سود این فروش را با کدام قیمت خرید حساب کنیم؟ دو جواب رایج هست و هر سبد میتواند جواب خودش را داشته باشد.
| روش | چطور حساب میکند | کِی انتخابش کنید |
|---|---|---|
| میانگین موزون | همهٔ خریدها یک میانگین می‌سازند و هر فروش از همان میانگین کم می‌شود. | پیش‌فرض. همان چیزی که صورت‌حساب کارگزاری نشان میدهد، پس اعداد شما با پنل کارگزاری می‌خواند. |
| FIFO (اول‌وارد، اول‌خارج) | قدیمی‌ترین خرید اول فروخته می‌شود. | وقتی می‌خواهید بدانید دقیقاً کدام خرید بسته شد — مثلاً برای جدا کردن پوزیشن بلندمدت از نوسان‌گیری روی همان نماد. |
عوض کردن روش، اعداد گذشته را هم دوباره حساب میکند، چون همهچیز از رویدادها ساخته می‌شود. پس اگر وسط راه نظرتان عوض شد چیزی خراب نمی‌شود.
چرخهٔ عمر اختیار: انقضا، اعمال، تخصیص، تسویه و نکول
سهم فقط خریده و فروخته می‌شود، ولی قرارداد اختیار معامله (آپشن) راه‌های دیگری هم برای بسته شدن دارد و هرکدام اثر متفاوتی روی سبد می‌گذارند.
سه نکتهٔ عملی:
- اعمال و تخصیص خودشان سهم پایه را ثبت میکنند. وقتی «اعمال» یک اختیار خرید را ثبت می‌کنید، علاوه بر بسته شدن قرارداد، یک خرید سهم پایه در قیمت اعمال هم ساخته می‌شود. لازم نیست خودتان دوباره واردش کنید، و اگر رویداد اعمال را حذف کنید آن خرید هم با آن می‌رود.
- رول کردن یک بستن و یک باز کردن است، نه یک رویداد. برای رول، قرارداد فعلی را با «خرید» یا «فروش» ببندید و قرارداد تازه را جدا ثبت کنید؛ دفترکل همین دو رویداد را می‌خواهد. ژورنال بعداً خودش این دو را به هم وصل میکند و در گزارش‌ها یک پوزیشن می‌شمارد.
- روز بعد از سررسید یک نوار پیشنهاد بالای صفحه می‌آید. برای هر قراردادی که سررسیدش گذشته و هنوز در سبد باز است، می‌گوید در سود بوده یا نه و دکمه‌های ثبت تخصیص و انقضا را جلویتان می‌گذارد. اگر خودتان همان روز ثبت می‌کنید، این پیشنهاد را از تنظیمات خاموش کنید.
برای اینکه بدانید یک قرارداد در سررسید در سود بوده یا نه، تب سررسیدها همین را از قبل حساب کرده است.
قرارداد آتی سهام در پرتفوی
قرارداد آتی سهام، مثل جهرم0508، مثل اختیار با تعداد قرارداد ثبت می‌شود؛ اندازهٔ قرارداد و سررسید از مشخصات خود قرارداد می‌آیند و کارمزد از نرخ معاملهٔ آتی. فروش آتی بدون خرید قبلی هم ثبت می‌شود، چون آتی را هم مثل اختیار می‌شود اول فروخت. پای آتی نمودار سود و زیان هم با «ثبت در پرتفوی» همین‌طور ثبت می‌شود.
فرق اصلی آتی با سهم این است که پولش پرداخت نمی‌شود و فقط وجه تضمین کنار گذاشته می‌شود. پرتفوی آن را این‌طور حساب میکند:
- نقد: باز کردن آتی نقد را جابه‌جا نمیکند. وقتی موقعیت بسته می‌شود، سود یا زیان قیمت، منهای کارمزد خرید و فروش، به نقد اضافه یا از آن کم می‌شود. کارمزد ورود تا آن لحظه در بهای تمامشده می‌ماند، پس نقد تا بستن موقعیت به اندازهٔ همین کارمزد با صورت‌حساب کارگزاری فرق دارد.
- ارزش: در «ارزش سبد» و منحنی سرمایه، ارزش یک موقعیت آتی فقط سود یا زیان باز آن است. ستون‌های «ارزش روز» و «وزن» ارزش کل قرارداد را نشان میدهند، چون اکسپوژر شما همین است.
- درصد سود باز روی وجه تضمین است، نه روی ارزش قرارداد.
- قیمت: آخرین معامله، اگر قرارداد امروز معامله شده باشد؛ وگرنه قیمت تسویهٔ همان روز، نه آخرین معامله‌ای که ممکن است روزها قدیمی باشد.
- دلتا: در اکسپوژر هر قرارداد به اندازهٔ همهٔ سهم‌هایش دلتا دارد و زیر همان سهم پایه جمع می‌شود، کنار خود سهم و اختیارهایش.
- وجه تضمین خودکار بلوکه نمی‌شود. اگر می‌خواهید نقد آزاد آن را نشان دهد، رویداد «بلوکه وجه تضمین» ثبت کنید.
- سررسید: قرارداد آتی در آخرین روز معامله تسویه می‌شود. تسویه را با یک معاملهٔ بستن به قیمت تسویه ثبت کنید؛ تا ثبت نشود، «هشدار پوزیشن باز» ژورنال یادآوری میکند. پیشنهادهای تب سررسیدها فقط برای اختیار است.
دلار، سکه، طلا، رمزارز و دارایی دلخواه در پرتفوی
پرتفوی به نمادهای بورس محدود نیست. دلار، یورو، درهم، تتر، سکه امامی، سکه بهار آزادی، نیم‌سکه، ربع‌سکه، سکه گرمی، طلای 18 عیار، بیت‌کوین و اتریوم را هم مثل یک سهم ثبت می‌کنید: در فرم ثبت رویداد اسمشان را بنویسید و از فهرست انتخاب کنید. زیر فیلد نوشته می‌شود «دارایی بیرون از بورس» و برچسب فیلدها عوض می‌شود: مقدار به واحد همان دارایی (مثلاً بیت‌کوین یا گرم) و قیمت هر همان واحد به ریال. قیمت‌شان را ما داریم، پس ارزش روز، سود باز و منحنی سرمایه مثل بقیه محاسبه میشوند. قیمت بیت‌کوین و اتریوم در طول روز هر ساعت به‌روز می‌شود، و قیمت ارز، تتر، سکه و طلا قیمت پایانی آخرین روز کامل است.
| چه چیزی | چطور کار میکند |
|---|---|
| مقدار اعشاری | دلار، یورو، درهم و تتر تا 2 رقم اعشار، طلای 18 عیار تا 3 رقم (به گرم)، اتریوم تا 5 رقم و بیت‌کوین تا 6 رقم. سکه‌ها عدد صحیح‌اند. مقداری که ریزتر از این باشد ثبت نمی‌شود و فرم می‌گوید چند رقم اعشار مجاز است. |
| قیمت | قیمت هر واحد را به ریال بنویسید، نه کل معامله را. فرم «ارزش معامله» را زیرش نشان میدهد تا با صورت‌حساب صرافی یا کارگزاری بسنجید. قیمت هنگام ثبت به نزدیک‌ترین ریالِ یک واحد کوچک گرد می‌شود؛ این اختلاف ناچیز است (حدود 0.0002٪ برای بیت‌کوین و 0.002٪ برای دلار). |
| کارمزد | خودکار و تخمینی است، از اختلاف قیمت خرید و فروش: حدود 0.5٪ برای ارز، سکه و طلا و 0.25٪ برای رمزارز. اگر صرافی یا کارگزار عدد دیگری گرفت، دستی عوضش کنید. |
| رویدادها | فقط خرید و فروش. مجمع و رویدادهای اختیار (انقضا، اعمال، تخصیص، تسویه، نکول) برای این دارایی‌ها معنی ندارند و ثبت نمی‌شوند. فروش بیشتر از مقداری که دارید هم ثبت نمی‌شود. |
| ثبت اولیه و فایل | در ثبت دارایی اولیه می‌شود ردیف دلار یا بیت‌کوین گذاشت، با همان مقدار اعشاری. ایمپورت اکسل کارگزاری و «اصلاح از اکسل» این ردیف‌ها را رد میکنند، چون اکسل را به عدد صحیح می‌خوانند؛ برایشان از فرم استفاده کنید. |
| ترکیب سبد | در «نوع دارایی» دسته‌های «ارز»، «رمزارز» و «طلا» می‌سازند. «طلا» سکه و طلای 18 عیار را با صندوق‌های طلا یکجا می‌شمارد. |
| بهینه‌سازی و بک‌تست | دلار، سکه، طلا و رمزارزی که در سبد دارید مثل سهم و صندوق وارد بهینه‌سازی میشوند و در «سبد فعلی» بک‌تست سبد هم می‌آیند. |
| ژورنال | برایشان تریید نمی‌سازد، چون معیارهای ژورنال از کندل‌های روزانهٔ بورس می‌آیند که این دارایی‌ها ندارند. پوزیشن و سود و زیانشان در همین صفحه هست. |
دارایی دلخواه: ملک، خودرو، صندوق صدور و ابطال
چیزی که هیچ منبعی قیمت زنده‌اش را نمی‌دهد را هم می‌شود در سبد داشت، به شرطی که قیمتش را خودتان بنویسید. دو راه برای ساختنش هست: در فرم ثبت رویداد نامی بنویسید که در هیچ فهرستی نیست و در پیام «این نماد در فهرست ما نیست» روی «با قیمت دستی بسازیدش» بزنید، یا در تب پوزیشن‌ها دکمهٔ دارایی‌های دلخواه را باز کنید. سه چیز می‌پرسد: نام، واحد و قیمت هر واحد (ریال). برای یک ملک یا خودرو واحد «عدد» و قیمت کل را بنویسید؛ برای زمین، واحد «متر» و قیمت هر متر را. تعدادش همیشه عدد صحیح است.
- قیمت را خودتان به‌روز می‌کنید. دکمهٔ قیمت جدید کنار هر دارایی قیمت امروز را ثبت میکند. هر قیمت با تاریخش می‌ماند: منحنی سرمایه برای هر روز همان قیمتی را می‌خواند که تا آن روز ثبت کرده‌اید، پس قیمت امروز گذشته را عوض نمیکند. برای روزهای پیش از اولین قیمت، دارایی به بهای تمامشده ارزش می‌گیرد.
- یادآوری. قیمتی که بیش از 30 روز عوض نشده برچسب «قیمت کهنه» می‌گیرد و بالای تب پوزیشن‌ها نواری با دکمهٔ «به‌روزرسانی قیمت» می‌آید. تا قیمت را عوض نکنید، ارزش سبد با همان قیمت قدیمی حساب می‌شود.
- سود امروز ندارد. قیمتی که شما می‌نویسید حرکت بازار نیست، پس این دارایی در «سود امروز» نمی‌آید. در ارزش کل، سود باز و منحنی سرمایه می‌آید، و در ترکیب سبد زیر «دارایی دستی».
- در بهینه‌سازی و ژورنال نمی‌آید. قیمت دستی نوسان ندارد؛ مدلی که آن را می‌دید، دارایی را بی‌ریسک می‌پنداشت و بخش بزرگی از سبد را به آن می‌داد. بهینه‌ساز آن را با دلیل «قیمت این دارایی را خودتان وارد می‌کنید» کنار می‌گذارد. نوسان و شارپ سبد از روی همان منحنی سرمایه حساب میشوند، پس هر بار که قیمت را عوض کنید در آنها اثر می‌گذارد.
- نام و حذف. نامش همان نماد رویدادهایش است، پس نامی که نماد بورسی یا یکی از دارایی‌های بالا باشد پذیرفته نمی‌شود، و بعد از ثبت اولین رویداد دیگر عوض نمی‌شود. حذفِ داراییِ دارای رویداد آن را بایگانی میکند: پوزیشن‌ها و قیمتش می‌مانند و فقط از فهرست پیشنهاد کنار می‌رود. از بخش «بایگانی» همان پنجره با دکمهٔ «برگرداندن» دوباره فعالش می‌کنید.
گروه‌ها: پاهای یک استراتژی کنار هم
یک استراتژی دوپایه مثل کال اسپرد، دو پوزیشن جدا در جدول پوزیشن‌هاست، ولی یک تصمیم بوده. تب گروه‌ها پاهایی را که از یک استراتژی ثبت شدهاند کنار هم می‌گذارد و سود و زیان کل استراتژی را یکجا نشان میدهد — نه پا به پا.
گروه‌بندی دو راه دارد. یکی همان لینکی است که موقع «ثبت در پرتفوی» بین استراتژی و رویدادها برقرار می‌شود. دیگری برای رویدادهایی است که دستی وارد کرده‌اید یا از اکسل کارگزاری آمده‌اند: در ژورنال، معاملات را انتخاب و یک استراتژی از آنها بسازید؛ همان گروه بعدش اینجا هم می‌آید.
منحنی سرمایه و دو عدد بازدهی
تب منحنی نشان میدهد ارزش سبد در طول زمان چه کرده. هر شب بعد از بسته شدن بازار یک نقطه ثبت می‌شود، پس منحنی از روی قیمت پایانی هر روز ساخته می‌شود نه از روی نوسان لحظه‌ای.
بالای نمودار چهار عدد هست:
| عدد | چه می‌گوید |
|---|---|
| سود و زیان دوره | تغییر خالص ارزش سبد در بازهٔ انتخابی. |
| بازدهی زمان‌وزنی | بازدهی سبد وقتی اثر واریز و برداشت خنثی شده باشد. |
| بازدهی پول‌وزنی | بازدهی‌ای که واقعاً نصیب پول شما شده، با در نظر گرفتن اینکه هر مبلغ چه زمانی وارد شد. |
| بیشترین افت | بدترین ریزش از یک سقف تا کف بعدی‌اش. عددی که می‌گوید بدترین دورهٔ این سبد چقدر سخت بوده. |
این دو عدد بازدهی معمولاً با هم فرق دارند و همان اختلاف، خودش یک پیام است:
روی همان نمودار می‌توانید شاخص کل را هم روشن کنید تا ببینید سبد شما نسبت به بازار چه کرده. اگر لازم شد، دکمهٔ بازسازی منحنی کل تاریخچه را از روی رویدادها از نو میسازد — مثلاً بعد از اینکه رویدادهای قدیمی را اصلاح کرده‌اید.
این چهار عدد می‌گویند سبد چقدر بازدهی داشته. اینکه آن بازدهی به چه قیمتی به دست آمده، کار پنل بعدی است: ریسک و بازده.
ریسک و بازده: نوسان، شارپ، سورتینو، بتا و ارزش در معرض ریسک
درست زیر منحنی، پنل ریسک و بازده نشسته است. این پنل جواب سؤالی را میدهد که منحنی نمی‌دهد: این بازدهی به چه قیمتی به دست آمده. همهٔ اعدادش روی همان بازه‌ای حساب میشوند که بالای نمودار انتخاب کرده‌اید، پس وقتی بازه را از 3 ماه به 1 سال می‌برید، منحنی و این اعداد با هم عوض میشوند.
پنج عدد بالای پنل:
| عدد | چه می‌گوید | چطور بخوانیدش |
|---|---|---|
| نوسان سالانه | انحراف معیار بازدهی روزانهٔ سبد، سالانه‌شده. | هرچه بزرگ‌تر، مسیر پرتلاطم‌تر بوده. بهتنهایی خوب یا بد نیست؛ معنایش کنار عددهای بعدی روشن می‌شود. |
| نسبت شارپ | بازدهی مازاد بر نرخ بدون ریسک، تقسیم بر همان نوسان. | بالای 1 یعنی بابت تلاطمی که تحمل کرده‌اید بازدهی خوبی گرفته‌اید. منفی یعنی سپردهٔ بانکی همان یا بیشتر می‌داد، بدون هیچ نوسانی. |
| نسبت سورتینو | همان شارپ، ولی در مخرجش فقط روزهایی می‌آیند که از نرخ بدون ریسک عقب مانده‌اند. | خیلی بالاتر از شارپ یعنی نوسان سبد بیشتر رو به بالا بوده تا رو به پایین. پایین‌تر از شارپ یعنی بخش بدِ نوسان سنگین‌تر بوده. |
| بتای سبد | سبد نسبت به شاخص کل چقدر تکان می‌خورد. 1 یعنی هم‌پای شاخص، 0.5 یعنی نصف آن، منفی یعنی خلاف جهتش. | کنارش همبستگی نوشته می‌شود و همان‌قدر مهم است: بتای سبدی که اصلاً شاخص را دنبال نمیکند عددی است بدون قدرت توضیح. |
| نرخ بازده داخلی | نرخ سالانه‌ای که جریان‌های واقعی نقدی سبد را توجیه میکند: هر واریز و هر برداشت با تاریخ خودش، به‌علاوهٔ ارزش امروز سبد. | برادر سالانه‌شدهٔ «بازدهی پول‌وزنی» بالای نمودار. اگر بازه کوتاه‌تر از یک سال باشد، عدد تعمیم‌یافته است نه چیزی که حتماً تکرار می‌شود — پنل خودش این را زیر عدد می‌نویسد. |
نرخ بدون ریسک، نرخ خود شماست: عددی که در تنظیمات پرتفوی ذخیره کرده‌اید، و اگر آنجا خالی است همان نرخ بهره‌ای که در دیده‌بان و ماشین حساب اختیار معامله گذاشته‌اید؛ اگر هیچ‌کدام را تنظیم نکرده‌اید، 30٪ در سال. یونانی‌ها، منحنی ریسک و تب بهینه‌سازی هم با همین عدد حساب میشوند، پس یک سبد هیچ‌وقت با دو نرخ خوانده نمی‌شود.
پایین پنل ارزش در معرض ریسک است: یک دورهٔ بد چقدر میتواند بد باشد. دو چیز را خودتان انتخاب می‌کنید:
| انتخاب | گزینه‌ها | کِی کدام |
|---|---|---|
| افق | یک روز · یک هفته · یک ماه | افق را به فاصله‌ای ببرید که واقعاً پوزیشن را نگه می‌دارید. برای سبدی که تا سررسید می‌ماند، یک روز عدد کوچکی است که آرامش کاذب میدهد. |
| سطح اطمینان | 90٪ · 95٪ · 99٪ | هرچه بالاتر، سناریوی نادرتر و عدد بزرگ‌تر. برای سبد پوشش‌داده‌شده 90٪ کافی است؛ سبدی که اختیار برهنه فروخته را با 99٪ بخوانید. |
با هر ترکیبی که انتخاب کنید دو عدد نوشته می‌شود، هرکدام هم به ریال و هم به درصد ارزش سبد:
| عدد | چه می‌گوید |
|---|---|
| زیان در سطح اطمینان انتخابی | در آن سهم از دورهها، زیان سبد بیشتر از این مبلغ نبوده است. با سطح 95٪ یعنی در 95 دوره از هر 100 دوره. |
| زیان مورد انتظار در دُم | وقتی همان دوره‌های بدِ باقی‌مانده اتفاق افتادند، به‌طور میانگین چقدر بد بودند. همیشه بزرگ‌تر یا مساوی عدد بالایی است. |
روش محاسبه زیر همان جدول نوشته می‌شود. اگر بازه دست‌کم 30 روز ارزش‌گذاری‌شده داشته باشد، عدد تاریخی است — مستقیم از توزیع واقعی بازدهی روزانهٔ همین سبد، نه از یک فرض آماری. نمونهٔ کوتاه‌تر با برازش نرمال تخمین زده می‌شود و تقریبی است. افق‌های یک‌هفته‌ای و یک‌ماهه هم از افق یک‌روزه با قاعدهٔ جذر زمان ساخته میشوند، پس آنها هم تخمین‌اند نه اندازه‌گیری.
چرا گاهی این پنل عدد نشان نمی‌دهد
دو حالت هست و هر دو با یک کار درست میشوند:
- روز کافی نیست. برای نوسان و شارپ و ارزش در معرض ریسک دست‌کم 10 روز ارزش‌گذاری‌شده لازم است. بازهٔ بلندتری انتخاب کنید، یا اگر رویدادهای قدیمی دارید دکمهٔ بازسازی منحنی را بزنید تا روزهای گذشته ساخته شوند.
- سرمایهٔ سبد کامل ثبت نشده. اگر خریدهایتان وارد شده باشد ولی پولی که بابتشان پرداخت شده نه، موجودی نقد سبد منفی می‌ماند و ارزش سبد کسری از سرمایهٔ واقعی می‌شود. هر نسبتی که روی آن عدد کوچک حساب شود رقم‌های بی‌معنی میدهد — نوسان سه‌رقمی و ارزش در معرض ریسک صددرصدی — پس پنل به‌جای نشان دادنشان همین را توضیح میدهد. راهش ثبت دارایی اولیه است یا ثبت واریزها در تب تاریخچه، و بعدش بازسازی منحنی.
جدا از این دو، دو عدد شرط خودشان را دارند: سورتینو وقتی خالی می‌ماند که هیچ روزی از نرخ بدون ریسک عقب نمانده باشد — مخرجی برای نسبت نمی‌ماند — و بتا وقتی که دادهٔ شاخص کل برای آن بازه بایگانی نشده باشد.
تعریف مفهومی این شاخصها و مثال عددی‌شان — بدون هیچ ربطی به این ابزار — در مقالهٔ شاخصهای عملکرد معاملهگر آمده است.
گزارش کامل عملکرد: همین منحنی، با کارنامهٔ کامل
زیر پنل ریسک و بازده، کارت گزارش کامل عملکرد است. دکمهٔ نمایش گزارش همین منحنی را، روی همان بازه‌ای که بالای نمودار انتخاب کرده‌اید، با همان گزارشی می‌خواند که بک‌تست سبد برای یک ترکیب فرضی میسازد: بازده هر ماه و هر سال شمسی، جدول کامل معیارها در برابر معیاری که خودتان انتخاب می‌کنید، افت‌ها و زمان بازگشتشان، رفتار در دوره‌های بحران، و سهم هر نماد از سود دوره. فرقش این است که این بار سبد خود شماست، با همهٔ معامله‌ها، واریزها و برداشت‌هایش.
این گزارش همان روزهایی را می‌سنجد که پنل ریسک و بازده می‌سنجد، پس شارپ و نوسانش با پنل یکی است، و کارت فقط وقتی دیده می‌شود که پنل هم عدد دارد. هر بخش گزارش، از سهم نمادها تا روزهایی که کنار گذاشته میشوند، در مقالهٔ بک‌تست سبد و گزارش کامل عملکرد توضیح داده شده است.
بهینه‌سازی وزن سبد
تب بهینه‌سازی یک سؤال را جواب میدهد: همین پولی که الان در سهم‌ها و صندوق‌های سبد نشسته، اگر جور دیگری بین همان نمادها تقسیم می‌شد چه سبدی درمی‌آمد؟ نوسان هر نماد و همبستگی‌شان از تاریخچهٔ واقعی همان بازه اندازه گرفته می‌شود، و شما دو چیز را می‌دهید که هیچ مدلی نمی‌داند: بازده مورد انتظار سالانه هر نماد و سقف وزنی که حاضرید رویش بروید.
سه هدف اصلی دارد — کمترین نوسان، بهترین نسبت شارپ و بیشترین بازده — و شش هدف دیگر در ردیف هدف‌های بیشتر، از «بیشترین بازده با سقف نوسان» تا «کمترین افت از سقف». خروجی‌اش یک ستون اقدام پیشنهادی است که می‌گوید برای رسیدن از وزن فعلی به وزن پیشنهادی چه باید خرید و فروخت. وزن‌ها بین سهم و صندوق تقسیم میشوند، و بین دلار، سکه، طلا و رمزارزی که در سبد دارید یا نامزد می‌کنید. قراردادهای اختیار وارد این محاسبه نمی‌شوند، چون بازده‌شان توزیع نرمال ندارد و سررسید دارند؛ دارایی دلخواهِ با قیمت دستی هم نمی‌آید، چون تاریخچهٔ نوسان ندارد (دارایی دلخواه).
حالت چهارمی هم دارد: وزن دستی. با انتخابش بهینه‌سازی خاموش می‌شود و ستون وزن قابل تایپ — یعنی به‌جای سبدی که مدل پیشنهاد میدهد، شاخصها و جای روی نمودارِ همان وزن‌هایی را میبینید که خودتان نوشته‌اید. ترکیب وزن هر نقطهٔ مرز کارا را هم می‌شود با بردن موس روی منحنی دید.
از هر دو حالت می‌شود گزارش گرفت: دکمهٔ چاپ / PDF برگه‌ای چیده‌شده برای A4 میسازد که اول پارامترهای مفروض را می‌آورد و بعد نمادها را — اول وزن‌دارها، بعد آن‌هایی که وزنشان صفر می‌شود — و دکمهٔ خروجی اکسل همان را در دو شیت «مفروضات» و «نمادها» بیرون میدهد.
اگر سبدتان اختیار معامله دارد، چیپ مدل را روی شبیه‌سازی بگذارید: به‌جای بازده‌های روزانه، قیمت هر نماد پایه تا یک افق (پیش‌فرض: نزدیک‌ترین سررسید سبد) شبیه‌سازی می‌شود و ارزش هر قرارداد همان‌جا حساب می‌شود — پس اختیارها هم وزن می‌گیرند، توزیع سود و زیان سبد تا آن تاریخ رسم می‌شود، و وجه تضمین فروش تعهدی کنار پرمیومش می‌آید.
روی نمودار همین تب، یک خط بازار سرمایه هم از نرخ بدون ریسک کشیده می‌شود و مرز کارا را در سبد مماس لمس میکند. موس را رویش ببرید تا بخوانید چند درصد از بودجه در آن سبد بنشیند و چقدر نقد بماند (یا چقدر وام لازم باشد)؛ وزن‌های نسبی نمادها در طول کل خط ثابت‌اند و با کلیک در ستون وزن دستی می‌نشینند.
پایین همان تب، بک‌تست گام‌به‌گام وزن‌های بهینه را روی روزهایی که مدل ندیده امتحان میکند و نتیجه را بعد از کارمزد کنار سبد دست‌نخوردهٔ خودتان، وزن مساوی، معکوس نوسان و برابری ریسک می‌گذارد. اگر از هیچ‌کدام جلو نزد، همان جواب است. این بخش هم مقالهٔ خودش را دارد: بک‌تست گام‌به‌گام بهینه‌سازی سبد. کارت‌های بالای تب هم کنار نوسان، بیشترین افت از سقف هر دو سبد را در همان بازه می‌نویسند.
چند ابزار کنار بهینه‌ساز هم هست. قید گروهی سقف یا کف را برای چند نماد روی هم می‌گذارد، مثلاً «خودرویی‌ها روی هم حداکثر 30٪». جدول سبدهای مقایسه جواب را کنار سه سبدی می‌گذارد که بازده مورد انتظار نمی‌خواهند: وزن مساوی، معکوس نوسان و برابری ریسک. نمادهای نامزد تا 10 سهم یا صندوقی را که در سبد ندارید وارد همان محاسبه میکند تا ببینید جایی در سبد بهینه پیدا میکنند یا نه. زیر مرز کارا، نقشهٔ گذار وزن‌ها نشان میدهد با بالا رفتن ریسک کدام نماد جای کدام را می‌گیرد. زیر جدول، همبستگی نمادها می‌گوید کدام نمادها با هم بالا و پایین می‌روند و این رابطه در طول زمان چطور عوض شده است.
این بخش مقالهٔ خودش را دارد: مرز کارا و بهینه‌سازی وزن سبد — مرز کارا چیست، هدف‌ها دقیقاً کجای آن می‌نشینند، چرا کوواریانس «کشیده» می‌شود تا جواب پایدار بماند، کدام نمادها کنار گذاشته میشوند و این مدل چه چیزی را نمی‌بیند.
بک‌تست سبد: این ترکیب در گذشته چه می‌کرد
تب بک‌تست سبد سؤالی را جواب میدهد که بهینه‌سازی نمی‌پرسد: اگر همین ترکیب را از اول دوره نگه می‌داشتید، چه می‌شد؟ سبد اول با نام سبد فعلی خودش با سهم‌ها و صندوق‌های همین سبد پر می‌شود، و دو سبد دیگر از هر ترکیب سهم، صندوق، شاخص کل، طلا و درآمد ثابت را می‌شود کنارش گذاشت، با بازتعادل، واریز و برداشت و کارمزد واقعی، روی تاریخچه‌ای که تا 1395 عقب می‌رود. خروجی کارنامهٔ کامل هر ترکیب است: رشد، افت‌ها و زمان بازگشتشان، بازده هر ماه و هر سال، رفتار در دوره‌های بحران، و مقایسه با یک معیار. برای این کار به تاریخچهٔ ثبت‌شدهٔ سبد نیازی نیست.
این تب مقالهٔ خودش را دارد: بک‌تست سبد سهام و صندوق و گزارش کامل عملکرد — ورودی‌ها، داده، هر بخش گزارش و هر معیار جدول، و اینکه این گزارش چه چیزی را نمیگوید.
بالای همین تب سه سوییچ دیگر هم هست، روی همان سبدها: آینده: شبیه‌سازی هزاران آیندهٔ ممکن را از ماه‌های واقعی گذشتهٔ سبد میسازد، با واریز یا برداشت منظم و نرخ برداشت امن (شبیه‌سازی مونت کارلو سبد)؛ قاعدهٔ تاکتیکی یک قاعدهٔ ماهانه برای رفتن به دارایی یا بیرون آمدن از آن را روی تاریخچه می‌آزماید (قاعدهٔ تاکتیکی سبد)؛ و عامل‌ها و سبک بتای سبد را در برابر بازار میدهد و می‌گوید سبد شبیه چه ترکیبی رفتار کرده است (تحلیل عاملی سبد).
سررسیدها
تب سررسیدها فقط قراردادهای اختیار باز را نشان میدهد، مرتب‌شده بر اساس نزدیکی سررسید. برای هر قرارداد می‌گوید چند روز مانده، قیمت اعمال چند است، قیمت فعلی پایه چند است و قرارداد در سود، سربه‌سر یا خارج از سود است.
کاربردش این است که هفتهٔ آخر هر ماه یک نگاه به این تب بیندازید و بدانید کدام قرارداد احتمالاً تخصیص می‌خورد و برای کدام باید نقد یا سهم آماده داشته باشید. قراردادی که قیمت پایه تا یک درصد بالا یا پایین قیمت اعمالش باشد «سربه‌سر» شمرده می‌شود — همان قاعده‌ای که در کل سایت به کار می‌رود.
اگر نمی‌خواهید این نگاه را به حافظه بسپارید، هشدار پوزیشن باز همین کار را خودکار میکند: قراردادی که چند روز تا سررسیدش مانده، فروش تعهدی‌ای که پایه از قیمت اعمالش گذشته، یا قراردادی که سررسیدش رد شده و هنوز در سبد باز است، بالای همین صفحهٔ پرتفوی در یک نوار و در زنگولهٔ نوار بالای سایت می‌آید — و اگر بخواهید، در تلگرام.
اکسپوژر و یونانیهای سبد
اکسپوژر یعنی چقدر از پول شما در معرض حرکت بازار است. تب اکسپوژر به یک سؤال جواب میدهد: پول شما واقعاً کجاست و به چه چیزی حساس است. بالای تب باکس جهت سبد است؛ بعد چهار عدد کلی می‌آید — ارزش خرید، تعهد فروش، وجه تضمین بلوکه و نقد آزاد — و بعد فهرستی از دارایی‌های پایه با سهم هرکدام از کل اکسپوژر. اگر بیش از نیمی از اکسپوژر روی یک نماد باشد، هشدار تمرکز می‌گیرید.
برای هر دارایی پایه که قرارداد اختیار داشته باشید، چهار عدد «یونانی» هم حساب می‌شود. یونانی‌ها اعداد حساسیت‌اند: می‌گویند ارزش قرارداد با حرکت پایه، گذشت زمان یا تغییر نوسان چقدر عوض می‌شود. این‌ها از بلک‌شولز با نوسان ضمنی هر قرارداد و نرخ بدون ریسک خودتان می‌آیند — همان نرخی که زیر عددها نوشته می‌شود — و همان مدلی است که ماشین حساب اختیار معامله استفاده میکند.
| عدد | چه می‌گوید |
|---|---|
| دلتای خالص | کل پوزیشن‌های شما روی این پایه، به زبان «چند سهم». مثبت یعنی از بالا رفتن پایه سود می‌کنید. |
| ارزش دلتا | همان دلتا ضرب در قیمت پایه — یعنی به ریال چقدر در معرض حرکت آن نماد هستید. |
| بتا | هم‌حرکتی تاریخی این نماد با شاخص کل. نشان «(کف)» یعنی نماد در 60 درصد روزها یا بیشتر روی لبهٔ دامنهٔ مجاز بسته شده و بتای واقعی از این عدد بزرگ‌تر است، نه کوچک‌تر. |
| گامای خالص | سرعت تغییر دلتا. گامای بزرگ یعنی با یک حرکت کوچکِ پایه، اکسپوژر شما به‌سرعت عوض می‌شود. |
| تتای خالص | اثر گذشت یک روز، به ریال. مثبت یعنی زمان به نفع شماست (فروشندهٔ خالص)، منفی یعنی هر روز بی‌حرکتی هزینه دارد. |
| وگای خالص | اثر یک واحد تغییر در نوسان ضمنی، به ریال. |
تتا برای فروشندهٔ اختیار از همه کاربردی‌تر است: عددی است که می‌گوید اگر هیچ اتفاقی نیفتد، فردا چقدر جلو هستید. اگر یونانی‌ها برایتان تازه‌اند، راهنمای ماشین حساب تک‌تکشان را با مثال توضیح داده است.
جهت سبد
دلتای خالص هر نماد را در جدول بالا دیدید؛ باکس «جهت سبد» بالای همین تب همه را در یک عدد جمع میکند و می‌گوید اگر بازار تکان بخورد، کل سبد چقدر تکان می‌خورد. خرید سهم و خرید اختیار خرید جهت مثبت میسازد و خرید اختیار فروش جهت منفی؛ فروش هرکدام برعکس است. عدد نزدیک صفر یعنی سبد به بالا و پایین رفتن بی‌تفاوت است.
باکس یک کلید دو حالته دارد:
- ریالی — «اگر هر نماد پایه 1٪ بالا برود، سبد چقدر تکان می‌خورد». ارزش دلتای نمادها جمع زده می‌شود؛ ریال واحد مشترک است، پس این جمع درست است.
- معادل شاخص — «اگر شاخص کل 1٪ بالا برود». اکسپوژر هر نماد اول در بتای خودش ضرب می‌شود. این کلید فقط وقتی دیده می‌شود که دست‌کم برای یکی از نمادهای سبد بتا اندازه‌گیری شده باشد.
بتا تخمینی از گذشته است، نه تضمین. نمادی که کمتر از 60 روز معاملاتی مشترک با شاخص دارد بتا نمی‌گیرد و در عدد «معادل شاخص» نمی‌آید، و اگر بتا برای کمتر از 80 درصد اکسپوژر اندازه‌گیری شده باشد، زیر عدد هشدار می‌آید. دلتای پرتفوی و بتا-وزنی جدول بتای نمادها و روش اندازه‌گیری را دارد.
خط پایین باکس می‌گوید کم کردن این جهت چه کاری می‌خواهد: برای جهت مثبت خرید اختیار فروش یا فروش از سهمی که همین حالا در سبد دارید، و برای جهت منفی خرید سهم پایه یا اختیار خرید. دلتا هجینگ حساب دقیقش را روی یک استراتژی نشان میدهد.
حالت ریسک در پرتفوی در یک نگاه همین اکسپوژر را به شکل منحنی نشان میدهد: اگر همهٔ دارایی‌های پایه با هم چند درصد بالا یا پایین بروند، سود باز شما چه می‌شود.
ایمپورت اکسل کارگزاری
اگر گزارش معاملات را از کارگزاری گرفته‌اید، دکمهٔ ایمپورت اکسل بالای صفحه کار ثبت دستی را حذف میکند. فرمت‌های xlsx، xls و csv پشتیبانی میشوند.
- فایل را بدهید: «گزارش معاملات» کارگزاری — در بیشتر پنلها «گزارش معاملات»، «سوابق معاملات» یا «صورتریز معاملات» — که هر معامله در آن یک سطر است. نه «گردش حساب»: گردش حساب نماد و تعداد و قیمت را داخل یک ستون «شرح» می‌نویسد و ایمپورت نمی‌شود. سطر عنوان خودکار پیدا می‌شود.
- ستون‌ها را نگاشت کنید: نماد، نوع معامله، تعداد و قیمت اجباری‌اند؛ تاریخ، ساعت، کارمزد و شمارهٔ معامله اختیاری.
- نگاشت را با یک نام (مثلاً نام کارگزاری) ذخیره کنید تا دفعهٔ بعد یک کلیک باشد.
- پیش‌نمایش را نگاه کنید. سطرهای مشکل‌دار با دلیل مشخص میشوند: «نماد خالی»، «تعداد نامعتبر»، «تاریخ نامعتبر» یا «نوع معامله نامشخص».
- سبد مقصد را انتخاب کنید و ثبت کنید.
چهار چیز که خوب است بدانید:
- در ستون «نوع معامله» فقط مقادیر خرید و فروش شناسایی میشوند.
- سطرهایی که قبلاً از همین فایل ثبت شدهاند دوباره ثبت نمی‌شوند، پس ایمپورت تکراری بی‌خطر است.
- اگر ستون شمارهٔ معامله را نگاشت کنید، همان عدد شناسهٔ سطر می‌شود. فایدهٔ عملی‌اش دو چیز است: گزارش معاملات اصلاح‌شدهٔ همان دوره — که قیمت یا تعدادش فرق کرده — دوباره ثبت نمی‌شود، و هر رویداد دفتر به سطر گزارش خودش قابل ردیابی می‌ماند.
- هر ایمپورت یک دسته است و از فهرست ایمپورت‌های قبلی با یک کلیک برگشت‌پذیر است.
بعضی کارگزاری‌ها حجم اختیار را به‌جای تعداد قرارداد، به تعداد برگه گزارش میکنند. برای همین یک گزینه هست که هر سطر اختیار را بر اندازهٔ قرارداد تقسیم کند. اگر این گزینه خاموش باشد ولی تعداد سطرهای اختیار فایل مضرب اندازهٔ قرارداد باشد، پیش از ثبت هشدار می‌گیرید — چون در آن حالت پوزیشن و گردش نقدی هزار برابر ثبت میشوند و از روی پیش‌نمایش معلوم نیست.
دلار، سکه، طلا و رمزارز را ایمپورت ثبت نمیکند: فایل مقدار را عدد صحیح می‌خواند، و «0.5 بیت‌کوین» می‌شد «1». ردیفشان رد می‌شود و باید از فرم ثبت رویداد وارد شوند (دلار، سکه، طلا، رمزارز و دارایی دلخواه).
تب واریز و برداشت
گزارش معاملات فقط خرید و فروش دارد؛ پولی که به حساب آورده‌اید یا از آن برداشته‌اید در آن نیست. اگر همین‌جا متوقف شوید، موجودی نقد سبد فقط از خرید و فروش ساخته می‌شود و تقریباً همیشه منفی می‌ماند — و بازده، وزن‌ها و پنل ریسک همه با همان عدد غلط حساب میشوند.
برای همین بالای همان پنجرهٔ ایمپورت یک تب دوم هست: . از پنل کارگزاری گزارش «واریز وجه» یا «برداشت وجه» را خروجی بگیرید و همان‌جا بارگذاری کنید. سراغ «گردش حساب» نروید: پول خرید و فروش سهم را هم در ستون بدهکار و بستانکار دارد و اگر اینجا ثبت شود، پول هر فروش واریز حساب می‌شود. ستون‌ها از روی سرستون‌ها خودکار حدس زده میشوند و فقط تاریخ و مبلغ اجباری‌اند.
دو نکته که این تب را از تب معاملات جدا میکند:
- جهت وجه را شما تعیین می‌کنید. کارگزاری‌ها واریز و برداشت را در دو گزارش جدا میدهند، پس معمولاً ستونی برای جهت در فایل نیست و با دکمهٔ «واریز به حساب» یا «برداشت از حساب» مشخصش می‌کنید. اگر فایل ستون «نوع» داشت و نگاشتش کردید، متن همان ستون اولویت دارد.
- ستون «وضعیت» را نگاشت کنید. این گزارش‌ها درخواست‌های ابطال‌شده و در انتظار را کنار تراکنش‌های انجام‌شده می‌آورند؛ با نگاشت این ستون، آن سطرها وارد نمی‌شوند و در پیش‌نمایش با برچسب «انجام نشده» مشخص میشوند.
پیش از ثبت، جمع واریز، جمع برداشت و اثر خالصشان بر نقد سبد را میبینید؛ اگر با صورت‌حساب کارگزاری نخواند، هنوز چیزی ثبت نشده است. همهٔ مبالغ به ریال ثبت میشوند و این ایمپورت هم یک دسته است و از همان فهرست ایمپورت‌های قبلی برگشت‌پذیر است.
تب اصلاح از اکسل
دو تب بالا فایل کارگزاری را می‌گیرند. تب سوم، ، فایلِ خودِ دفتر را می‌گیرد: همان چیزی که با دکمهٔ از جدول تاریخچه گرفته‌اید، در اکسل اصلاحش کرده‌اید و حالا برمی‌گردانید. برای همین اینجا نگاشت ستون نمی‌خواهد — سرستون‌ها را خودِ سامانه نوشته است، و اگر فایل سرستون‌های درست را نداشته باشد با نامِ همان ستون‌ها رد می‌شود.
ستون شناسه کلید کار است:
- سطری که شناسه دارد، همان رویداد را اصلاح میکند.
- سطری که شناسه‌اش خالی است، یک رویداد تازه می‌شود.
- رویدادی که اصلاً در فایل نیامده، دست‌نخورده می‌ماند. این فایل چیزی را با نبودنش پاک نمیکند؛ برای برگرداندن کل دفتر به یک نقطهٔ قبلی، ابزارش بازگردانی از فایل پشتیبان است که پایین‌تر می‌آید.
- ستون وضعیت حذف و بازگرداندن را انجام میدهد: «حذف‌شده» رویداد را کنار می‌گذارد و «فعال» برش می‌گرداند.
سلول خالی یعنی «بدون تغییر»، نه «پاکش کن» — ستون قیمت روی یک سطر واریز خالی است و نباید به معنی «قیمت را صفر کن» خوانده شود. تنها ستونی که با خالی‌ماندن واقعاً پاک می‌شود یادداشت است. ستون‌های منبع، شناسهٔ استراتژی، شمارهٔ دسته، رویداد والد و اثر نقدی فقط برای خواندن‌اند و از فایل پذیرفته نمی‌شوند؛ اثر نقدی هر سطر بعد از اصلاح دوباره از روی همان سطر حساب می‌شود.
پیش از هر نوشتنی، فهرست دقیقِ «قبل ← بعد» هر سطر را میبینید: کدام رویداد، کدام ستون، چه بود و چه می‌شود. سطرهایی که جایی ندارند — شناسه‌ای که در حساب شما نیست، سبدی که مال شما نیست، یا سطر تحویل فیزیکیِ یک اعمال که از روی رویداد والدش ساخته می‌شود — همان‌جا با دلیل کنار گذاشته میشوند.
چهار چیز که موقع کار کردن با فایل به کارتان می‌آید:
- همان سه فرمت همیشگی خوانده میشوند: xlsx، xls و csv. اگر فایل را در گوگل‌شیت یا نرم‌افزار دیگری باز کرده‌اید، خروجی csv هم قبول است.
- ستون سبد فقط نام سبد را برای خواندن شما دارد. اگر می‌خواهید رویدادی به سبد دیگری برود، عددِ ستون شناسهٔ سبد را عوض کنید؛ نامِ ستونِ کناری کاری نمیکند.
- سطری که اضافه می‌کنید با منبع دستی ثبت می‌شود، نه «اکسل». منبع «اکسل» یعنی سطر از گزارش کارگزاری — معاملات یا واریز و برداشت — آمده و شناسهٔ تکرار دارد؛ سطری که خودتان در فایل نوشته‌اید چنین پشتوانه‌ای ندارد.
- اگر یک شناسه در فایل دو بار بیاید، هر دو سطرش کنار گذاشته میشوند — معلوم نیست کدامشان را می‌خواسته‌اید.
بعد از ثبت: مقدار قبلیِ هر رویدادِ اصلاح‌شده در تاریخچهٔ خودِ آن رویداد می‌ماند، و سطرهای تازه یک دستهٔ ایمپورت میشوند که از فهرست ایمپورت‌های قبلی برمی‌گردد — سطری که فقط اصلاح شده در آن دسته نیست، پس برگرداندن فایل، رویدادی را که فقط قیمتش درست شده حذف نمیکند. و اگر دفتر یکی از سطرها را نپذیرد (مثلاً فروش بیش از موجودی)، هیچ‌کدام اعمال نمی‌شوند.
تنظیمات پرتفوی
از آیکون بالای صفحه. پیش‌فرض‌ها طوری انتخاب شدهاند که بدون تغییر هم نتیجهٔ درست بگیرید.
| تنظیم | پیش‌فرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| روش بهای تمامشده برای سبدهای جدید | میانگین موزون | میانگین موزون همان چیزی است که صورت‌حساب کارگزاری نشان میدهد، پس پیش‌فرض است. FIFO وقتی معنی دارد که بخواهید بدانید دقیقاً کدام خرید فروخته شد. روش هر سبد را جداگانه هم می‌شود در تب «سبدها» عوض کرد. |
| پیشنهاد انقضا بعد از سررسید | روشن | روز بعد از سررسید، برای قراردادی که هنوز باز مانده یک پیشنهاد بالای صفحه می‌آید تا انقضا یا اعمال را با یک کلیک ثبت کنید. اگر خودتان همان روز ثبت می‌کنید، خاموشش کنید. |
| آستانهٔ «ورود سریع پس از زیان» (دقیقه) | 15 | مربوط به ژورنال است: اگر معامله‌ای در این فاصله پس از بستن یک معاملهٔ زیان‌ده باز شود، نشانهٔ «ورود سریع پس از زیان» می‌گیرد. عدد صفر خاموشش میکند. |
| حداکثر زیان روز (ریال) | خالی | سقفی که خودتان تعیین می‌کنید. اگر معامله‌ای بعد از رد شدن زیان روز از این عدد باز شود، در ژورنال نشانه می‌گیرد. خالی یعنی خاموش. |
| نرخ بدون ریسک سالانه (٪) | خالی | نرخی که همهٔ محاسبه‌های پرتفوی با آن انجام میشوند: نسبت شارپ و سورتینو، یونانی‌ها و منحنی ریسک، و تب «بهینه‌سازی» با بک‌تستش. خالی یعنی نرخ بهرهٔ دیده‌بان به کار می‌رود، و اگر آن هم تنظیم نشده، 30٪. وقتی بازده سپرده‌ای که مبنای شماست با نرخ دیده‌بان فرق دارد، اینجا بنویسیدش. |
پایین همان پنل، بخش داده‌های شما است: دانلود پشتیبان (JSON) از کل دفتر، ، بازسازی پوزیشن‌ها، و حذف کامل دفتر معاملات که برای تأیید از شما می‌خواهد کلمهٔ «حذف» را بنویسید.
پشتیبان و بازگردانی دو سرِ یک کارند: فایلی که دانلود می‌کنید همان سندی است که بازگردانی می‌خواند، پس نسخهٔ خودتان روی دیسک خودتان هم یک راه برگشت است — نه فقط آن نسخه‌ای که هر شب روی سرور گرفته می‌شود. بازگردانی جایگزینی کامل است: سبدها، رویدادها، الگوها و تنظیمات دفتر با محتوای فایل عوض میشوند و هر چیزی که بعد از تهیهٔ فایل ثبت کرده‌اید از بین می‌رود، پس مثل حذف کامل از شما می‌خواهد کلمهٔ «بازگردانی» را بنویسید. پوزیشن‌ها، معاملات ژورنال و منحنی سرمایه در فایل نیستند و بعد از بازگردانی از روی رویدادهای همان فایل دوباره ساخته میشوند.
یادداشت‌ها، نمره‌ها و تگهای ژورنال در این فایل نیستند و بازگردانی پاکشان نمیکند: چون رویدادها با شناسهٔ اصلی خودشان برمی‌گردند، معامله‌ها دوباره ساخته میشوند و یادداشت هرکدام سر جای خودش می‌نشیند. یک استثنا دارد — معامله‌ای که رویداد بازکننده‌اش در فایل نیست (یعنی بعد از تهیهٔ فایل ثبت شده) همراه یادداشتش می‌رود.
فایل‌های پشتیبانی که قبلاً از همین دکمه گرفته‌اید هم خوانده میشوند.
پنهان‌سازی مبالغ برای عکس گرفتن
آیکون بالای صفحه هر رقم ریالی را با سه نقطه جایگزین میکند: کارت‌ها، جدول پوزیشن‌ها، محور نمودارها و پنل ریسک. درصدها، نسبت‌ها و شکل نمودارها سر جایشان می‌مانند، پس عکسی که می‌گیرید هنوز همهچیز را دربارهٔ عملکرد می‌گوید و هیچ‌چیز دربارهٔ اندازهٔ حسابتان.
انتخابتان در همان مرورگر ذخیره می‌شود و در ژورنال هم اعمال می‌شود. این یک کلید نمایشی است نه قفل امنیتی: داده همچنان در صفحه هست و فقط جلوی دوربین گرفته می‌شود.
ویرایش، حذف و بازسازی
تب تاریخچه همهٔ رویدادها را به ترتیب زمان نشان میدهد و روی هر سرستونش فیلتر می‌خورد. هر سطر یک منو دارد:
- ویرایش — همان فرم ثبت باز می‌شود، پر شده. نسخهٔ قبلی در تاریخچهٔ همان رویداد می‌ماند و قابل دیدن است.
- حذف — رویداد کنار می‌رود ولی واقعاً پاک نمی‌شود، پس قابل بازگرداندن است.
- تاریخچهٔ تغییرات — هر نسخهٔ قبلی این رویداد، با زمان تغییر.
خروجی اکسل از تاریخچه
دکمهٔ بالای همین جدول، رویدادها را در یک فایل اکسل می‌ریزد. دو چیز که فرقش را با «هر چه روی صفحه است» می‌سازند: فایل همهٔ سطرهای فیلتر فعال را دارد، نه فقط صفحه‌ای که بارگذاری شده؛ و ستون‌هایش همان‌هایی‌اند که تب اصلاح از اکسل می‌خواند، پس همین فایل را می‌شود اصلاح کرد و برگرداند.
هر چه در فیلترها گذاشته باشید در فایل هم هست: بازهٔ زمانی، سبد، نوع رویداد، نماد و شرط‌های عددی. کلید «حذف‌شده‌ها» هم رعایت می‌شود، پس اگر روشن باشد سطرهای حذف‌شده با وضعیت «حذف‌شده» در فایل می‌آیند.
ستون زمان تاریخ شمسی به وقت تهران است و ستون زمان (ISO) همان لحظه با دقت ثانیه. دومی برای این است که فایلِ رفته و برگشته، ساعتِ معامله‌های یک روز را گرد نکند؛ اگر پاکش کنید، ستون شمسی خوانده می‌شود و دقت به دقیقه می‌رسد.
دامنهٔ این فایل با فایل پشتیبان یکی نیست و این تفاوت عمدی است. خروجی اکسل همان سبدهایی را می‌گیرد که در دید شمایند: در حالت «همه»، سبد آزمایشی و سبد بایگانی‌شده داخلش نیستند. فایل پشتیبان — که پایین‌تر در «داده‌های شما» می‌آید — همهچیز را دارد، بی‌توجه به اینکه چه در دید است. اگر منظورتان از خروجی، پشتیبان گرفتن است، آن یکی را بگیرید؛ اگر منظورتان کار کردن روی سطرها در اکسل است، این یکی را.
یک خروجی تا 20,000 سطر می‌گیرد. اگر دفترتان از این بیشتر باشد، فایل با همان 20,000 سطرِ اول ساخته می‌شود و بالای صفحه به شما گفته می‌شود — در آن حالت بازهٔ زمانی را باریک‌تر کنید و در چند فایل بگیرید.
فیلتر ستون‌های تاریخچه
روی هر سرستون جدول یک آیکون قیف هست و همان ستون را فیلتر میکند:
- زمان — بازهٔ تاریخ، با میان‌برهای 7، 30 و 90 روز اخیر. هر دو سرِ بازه شامل خودِ آن روز است.
- رویداد — همان فهرستِ دراپ‌داونِ بالای جدول است؛ هرکدام را عوض کنید، آن یکی هم عوض می‌شود.
- نماد / شرح — بخشی از نماد کافی است، و یادداشت رویداد هم جستجو می‌شود.
- سبد — وقتی چند سبد در دید است، چندتایی انتخاب می‌شود.
- تعداد، قیمت / مبلغ، کارمزد و اثر نقدی — ستون‌های عددی. عملگر می‌گیرند (بیشتر از، بیشتر یا مساوی، کمتر از، کمتر یا مساوی، برابر، نامساوی، بین)، تا پنج شرط روی یک ستون جا می‌شود و هر دو شرطِ پشت‌سرهم با «و» یا «یا» به هم می‌خورند — همان چیزی که فیلتر ستون دیده‌بان دارد، منتها اینجا بدون فرمول. ستون «قیمت / مبلغ» برای خرید و فروش روی قیمت می‌نشیند و برای رویدادهای نقدی روی مبلغ: همان عددی که در سلول میبینید.
- منبع — دستی، اکسل، استراتژی، سیستم یا دارایی اولیه.
هر فیلتر فعال بالای جدول یک چیپ می‌شود، پس همیشه معلوم است چرا جدول کم‌ردیف شده؛ ضربدرِ چیپ همان ستون را آزاد میکند و «پاک کردن همه» همه را با هم. روی موبایل که جدول به کارت تبدیل می‌شود و سرستونی در کار نیست، دکمهٔ فیلترها بالای فهرست همین‌ها را باز میکند.
فیلترها روی سرور اعمال میشوند، نه فقط روی سطرهایی که بارگذاری شدهاند. برای همین عددی که «انتخاب همهٔ … رویداد این فیلتر» می‌گوید — و چیزی که بعدش حذف می‌شود — دقیقاً همان است که فیلتر نشان میدهد.
حذف دسته‌ای چند رویداد
وقتی یک روزِ اشتباه را وارد کرده‌اید یا می‌خواهید یک سبد آزمایشی را خالی کنید، حذف تک‌تک سطرها منطقی نیست. کنار هر سطرِ تاریخچه یک تیک هست:
- چند سطر — سطرهای دلخواه را تیک بزنید. نواری بالای جدول می‌آید و می‌گوید چند رویداد انتخاب شده.
- کل صفحه — تیکِ سرستون همهٔ سطرهای بارگذاری‌شده را می‌گیرد. روی موبایل همین تیک بالای فهرست کارت‌هاست.
- همهٔ نتیجهٔ فیلتر — اگر رویدادِ بارگذاری‌نشده هم مانده باشد، لینک «انتخاب همهٔ … رویداد این فیلتر» در همان نوار ظاهر می‌شود. این گزینه دقیقاً همان چیزی را می‌گیرد که فیلتر فعلی نشان میدهد، نه فقط سطرهای روی صفحه.
بهترین راه برای «همه را پاک کن»، اول محدود کردن فیلتر است: سبد یا بازهٔ زمانی را بگذارید، اگر لازم است نوع رویداد و نماد را هم اضافه کنید، بعد «انتخاب همه» را بزنید. عددی که روی دکمهٔ حذف میبینید همان تعدادی است که پاک می‌شود.
حذف دسته‌ای هم مثل حذف تکی قابل بازگرداندن است. بلافاصله بعد از حذف، دکمهٔ «بازگرداندن» در پیام گوشهٔ صفحه می‌آید و همان رویدادها را برمی‌گرداند. اگر آن پیام رفت، کلید حذف‌شده‌ها را روشن کنید، سطرهای حذف‌شده را تیک بزنید و «برگرداندن» را بزنید.
یک نکتهٔ مهم: معامله‌های ژورنال از روی همین رویدادها ساخته میشوند. با حذف دسته‌ای رویدادها، معامله‌های ژورنالِ مربوط به آنها هم از بین می‌روند. پنجرهٔ تأیید همین را قبل از حذف یادآوری میکند.
هر ویرایش یا حذف، همهٔ چیزهای وابسته را از نو میسازد: پوزیشن، بهای تمامشده، معاملهٔ ژورنال و نقد. اگر جایی حس کردید عددی با رویدادها نمی‌خواند، دکمهٔ بازسازی پوزیشن‌ها در تنظیمات همهچیز را از صفر دوباره حساب میکند.
محدودیت‌ها
- فقط آنلاین و با ورود به حساب. برخلاف میزکار و استراتژی‌ها، دفتر معاملات روی سرور نگه داشته می‌شود، پس بدون اینترنت در دسترس نیست. در عوض روی هر دستگاهی که واردش شوید همان است.
- تعداد صحیح برای سهم و قرارداد. تعداد سهم و قرارداد عدد صحیح است، که برای بازار سهام و اختیار ایران محدودیتی نیست. دلار، طلا، بیت‌کوین و بقیهٔ دارایی‌های بیرون از بورس مقدار اعشاری می‌گیرند.
- همهچیز به ریال. هر مبلغی که میبینید یا وارد می‌کنید ریال است — مثل دیده‌بان و نمودار استراتژی و بقیهٔ سایت. واحد جداگانه‌ای برای انتخاب وجود ندارد.
- نماد خارج از فهرست ما قیمت زنده ندارد. ثبت می‌شود و در حساب‌ها می‌آید، ولی به بهای تمامشده ارزش‌گذاری می‌ماند.
- گروه‌ها فقط برای رویدادهایی که به یک استراتژی وصل‌اند. رویداد دستی یا ایمپورتی فقط وقتی در گروه‌ها می‌آید که در ژورنال از آن استراتژی بسازید.
- آتی در سررسید خودکار بسته نمی‌شود. سبد آزمایشی هم آن را خودکار تسویه نمیکند؛ تسویه را خودتان با یک معاملهٔ بستن ثبت کنید. ردیف‌های آتی ایمپورت اکسل کارگزاری را پیش از ثبت با صورت‌حساب بسنجید.
پرسش‌های پرتکرار
موجودی نقد سبد را اشتباه وارد کرده‌ام. چطور درستش کنم؟
هیچ رویدادی در پرتفوی قفل نمی‌شود، پس هر سه راه باز است. ساده‌ترینش بدون حساب‌وکتاب: از تب سبدها روی کارت سبد دکمهٔ ثبت دارایی اولیه را بزنید، جدول دارایی‌ها را خالی بگذارید، فقط موجودی نقد درست را بنویسید و در پیام هشدار می‌دانم، ثبت کن را بزنید؛ فقط یک ردیف اصلاحی ساخته می‌شود تا نقد روی عدد درست بنشیند و به پوزیشن‌ها دست نمی‌خورد. اگر ترجیح می‌دهید خودِ عدد اشتباه را عوض کنید، در تب تاریخچه ردیف واریز با یادداشت «ثبت دارایی اولیهٔ سبد» را ویرایش کنید. و اگر فقط اختلاف را می‌دانید، یک رویداد تنظیم موجودی با همان مبلغ ثبت کنید — برای کاهش، عدد منفی. جزئیات در ثبت دارایی اولیه.
«نقد آزاد» از «موجودی نقد» بیشتر شده. یعنی چه؟
یعنی «بلوکه» منفی شده، و تقریباً همیشه یک دلیل دارد: رویداد آزادسازی وجه تضمینی ثبت شده که از مجموع بلوکه وجه تضمینهای سبد بیشتر است. آزادسازی بیشتر از آنچه قفل شده دیگر پذیرفته نمی‌شود، ولی اگر از قبل چنین ردیفی در سبدتان مانده، در تب تاریخچه پیدا و حذفش کنید یا مبلغش را اصلاح کنید. تا وقتی آن ردیف هست، بلوکه صفر در نظر گرفته می‌شود تا کارت‌ها عدد بی‌معنی نشان ندهند.
سود رسوب حساب و سود وجه تضمین را چطور ثبت کنم؟
هر بار کارگزاری سود را به حساب واریز کرد، یک رویداد سود دریافتی با همان مبلغ و همان تاریخ ثبت کنید؛ سود نقدی سهام هم همین‌طور. برخلاف واریز و تنظیم موجودی، این رویداد جزو بازده سبد حساب می‌شود، پس سودی که نقدِ مانده در حساب یا وجه تضمین ساخته در منحنی سرمایه دیده می‌شود. اگر بخشی از وجه تضمین را با واحدهای صندوق پوشش داده‌اید و نقدتان قفل نشده، آن بخش را بلوکه وجه تضمین ثبت نکنید؛ بلوکه یعنی نقدی که قفل شده.
عددها را به ریال بنویسم یا تومان؟
همیشه ریال، بدون استثنا. هر فیلدی که مبلغ می‌خواهد — موجودی نقد، قیمت، کارمزد، وجه تضمین — ریال می‌گیرد و ریال ذخیره میکند، و هر عددی هم که روی صفحه میبینید ریال است؛ کنار فیلدها هم «(ریال)» نوشته شده. این همان واحدی است که دیده‌بان، زنجیره و نمودار استراتژی هم با آن کار میکنند، چون داده از بورس ریالی می‌آید. اگر صورت‌حساب کارگزاری‌تان تومانی است، یک صفر اضافه کنید.
پوزیشنی می‌بینم که نخریده‌ام و تعدادش منفی است.
تعداد منفی یعنی فروش تعهدی: یک رویداد «فروش» روی نمادی ثبت شده که خریدش در سبد نیست. برای اختیار این کاملاً مجاز است — فروش اختیار دقیقاً همین است — پس رد نمی‌شود. اگر عمدی نبوده، همان رویداد فروش را در تب تاریخچه حذف کنید؛ اگر عمدی بوده، رویداد بلوکه وجه تضمینش را هم ثبت کنید تا کارت «موجودی نقد» درست بخواند. برای سهم ماجرا فرق دارد و ثبت از همان اول رد می‌شود، چون سهم را نمی‌شود تعهدی نگه داشت.
اگر «ثبت دارایی اولیه» را دوباره اجرا کنم، پوزیشن‌ها دو برابر میشوند؟
فقط اگر دارایی‌ها را دوباره در جدول بنویسید. خودِ پنجره جلویش را می‌گیرد: تا وقتی سبد در تاریخ شروع یا پیش از آن رویدادی داشته باشد، ثبت متوقف می‌شود و باید صریحاً می‌دانم، ثبت کن بزنید. برای اصلاح نقد، جدول را خالی بگذارید — آن‌وقت هیچ پوزیشنی ساخته نمی‌شود.
چرا «ثبت در پرتفوی» بعضی پاها را بی‌تیک آورده؟
بی‌تیک یعنی به احتمال زیاد دوباره ثبت کردنش لازم نیست، و برچسب زیر نماد دلیلش را می‌گوید. ثبت‌شده یعنی همین پا قبلاً از همین استراتژی به دفتر رفته. احتمالاً تکراری یعنی همان روز معامله‌ای با همین نماد، سمت، تعداد و قیمت در سبد هست، مثلاً چون دستی واردش کرده‌اید. بستن پوزیشن یعنی پایی که از استراتژی رفته ولی در سبد باز مانده؛ فقط اگر واقعاً بسته‌اش کرده‌اید تیکش بزنید. هر ردیفی را که مطمئنید تازه است، خودتان تیک بزنید (جزئیات).
رویدادی را اشتباهی حذف کردم.
حذف در پرتفوی واقعاً پاک نمیکند. در تب تاریخچه گزینهٔ حذف‌شده‌ها را روشن کنید و همان سطر را برگردانید. ویرایش‌ها هم نسخهٔ قبلی را نگه می‌دارند و از تاریخچهٔ تغییرات همان رویداد دیده میشوند. ویرایش، حذف و بازسازی را ببینید.
عددی با رویدادها نمی‌خواند و نمی‌دانم کدامشان اشتباه است.
اول بازسازی پوزیشن‌ها را در تنظیمات بزنید؛ همهچیز از صفر روی همان رویدادها دوباره حساب می‌شود. اگر باز هم نخواند، مشکل در محاسبه نیست بلکه یک رویداد کم یا زیاد است: تب تاریخچه را روی همان سبد و همان نماد فیلتر کنید و از بالا با صورت‌حساب کارگزاری تطبیق بدهید.
پنل «ریسک و بازده» هیچ عددی نشان نمی‌دهد.
دو دلیل دارد و پنل خودش می‌گوید کدام‌یک است. اگر نوشته روزِ کافی نیست، بازهٔ بالای نمودار را بلندتر کنید یا بازسازی منحنی را بزنید تا روزهای گذشته از روی رویدادها ساخته شوند — کف لازم ده روز ارزش‌گذاری‌شده است. و اگر نوشته موجودی نقد سبد در بخشی از بازه منفی بوده، یعنی خریدها ثبت شدهاند ولی پولی که بابتشان پرداخت شده نه؛ در این حالت ارزش سبد کسری از سرمایهٔ واقعی است و هر نسبتی که رویش حساب شود رقم بی‌معنی میدهد. با ثبت دارایی اولیه یا ثبت واریزها در تب تاریخچه درست می‌شود، و بعدش یک بار بازسازی منحنی لازم است.
جمع‌بندی
پرتفوی یک قاعدهٔ ساده دارد: هر اتفاق مالی را یک بار ثبت کنید، بقیه‌اش خودش ساخته می‌شود. اگر از قبل دارایی دارید، از ثبت دارایی اولیه شروع کنید تا موجودی نقد و پوزیشن‌ها از همان روز اول درست باشند. بعد از آن، ثبت هر معامله کمتر از ده ثانیه وقت می‌گیرد.
وقتی چند هفته داده جمع شد، ارزش واقعی‌اش در ژورنال پیدا می‌شود: آنجا همین معاملات به این سؤال جواب میدهند که کدام ستاپ برای شما کار میکند و کجا خودتان جلوی خودتان را می‌گیرید. معنی شاخص‌هایی مثل R و انتظار ریاضی — و همین‌طور نسبت شارپ، ارزش در معرض ریسک و نرخ بازده داخلی که در پنل ریسک و بازده میبینید — در مقالهٔ شاخصهای عملکرد آمده است.
کدام قدم کار با «پرتفوی» برایتان گنگ بود؟ همین پایین بپرسید.