راهنمای بک آپ و بازیابی اطلاعات | همگام سازی چند دستگاه

این صفحه بخشی از داشبورد حساب کاربری است، نه یکی از ابزارهای بازار. برای باز کردنش:

1. وارد حساب کاربری خود شوید و به داشبورد بروید.
2. از منوی کناری داشبورد بک‌آپ و بازیابی اطلاعات را بزنید.
3. صفحه با عنوان بک‌آپ و بازیابی اطلاعات باز می‌شود. اگر عجله دارید، آدرس مستقیمش /dashboard/sync است.

بالای همین صفحه یک لینک به راهنمای بازیابی در سؤالات متداول هم هست؛ آن یک جواب کوتاه برای لحظهٔ بحران است و این مقاله شرح کامل.

ورود به حساب برای این صفحه اجباری است. بدون ورود، چیزی برای همگام‌سازی وجود ندارد — دادهٔ شما به حساب کاربری بسته است، نه به مرورگر.

صفحه سه ناحیه دارد و هر سه با هم کار می‌کنند: نواری که وضعیت همگام‌سازی را می‌گوید و دو دکمهٔ دستی دارد، تاریخچهٔ روزهای بک‌آپ‌شده، و فهرست دسته‌های اطلاعات که تعیین می‌کند هر کاری روی کدام بخش داده اجرا شود.

نکتهٔ کلیدی همین است: ستون دسته‌ها روی هر دو کار دیگر اثر می‌گذارد. اگر فقط «میزکارها و چیدمان باکس‌ها» تیک خورده باشد، بازیابی هم فقط همان را برمی‌گرداند و بقیهٔ تنظیمات دست‌نخورده می‌مانند.

هر چیزی که در آپشن‌باز می‌سازید در یکی از این شش دسته می‌افتد. اسم‌ها دقیقاً همان‌هایی است که در ستون «انتخاب دسته‌های اطلاعات» می‌بینید:

دو دیده‌بان عمداً دو دستهٔ جدا هستند: می‌توانید فقط دیده‌بان کالا را به روز قبل برگردانید و دیده‌بان سهام را دست نزنید. اگر یکی از این دو بازار برایتان خالی باشد، همان دسته اصلاً در فهرست آن روز نشان داده نمی‌شود — چون بازیابی‌اش هیچ کاری نمی‌کرد.

پیش از هر دکمه‌ای، این مدل را بدانید؛ تقریباً همهٔ سؤال‌های بعدی از همین‌جا جواب می‌گیرند. هر تغییری که می‌دهید بلافاصله در حافظهٔ همین مرورگر ذخیره می‌شود، ولی رفتنش به سرور کمی صبر می‌کند تا چند تغییر پشت سر هم در یک ارسال جمع شوند.

مقدار این صبر برای هر دسته جداست، چون حجم و اهمیتشان فرق می‌کند:

ستون دوم یعنی «اگر دست نگه دارید، این‌قدر بعد فرستاده می‌شود» و ستون سوم یعنی «حتی اگر مدام در حال تغییر باشید، بیشتر از این معطل نمی‌ماند». هرکدام زودتر برسد، همان ارسال را راه می‌اندازد — برای فرمول‌ها که سقفش از فاصله‌اش کمتر است، عملاً سقف تصمیم می‌گیرد.

موقع بستن تب یا خروج از حساب هم یک ارسال آخر انجام می‌شود، ولی مرورگرها برای این لحظه بودجهٔ محدودی می‌دهند و ارسال بزرگ ممکن است اصلاً فرستاده نشود. برای همین آپشن‌باز کنار هر تغییر یک نشانهٔ «هنوز ارسال نشده» می‌نویسد و دفعهٔ بعد که سایت را باز کنید همان را می‌فرستد. یعنی داده گم نمی‌شود؛ فقط ممکن است دیرتر برسد.

صفحه سه دکمهٔ فعال دارد و هر سه کار متفاوتی می‌کنند. اشتباه گرفتنشان گران است، چون دوتایشان دادهٔ فعلی مرورگر را جایگزین می‌کنند:

کنار «ذخیره بک‌آپ دستی» یک دکمهٔ کوچک هم هست که فهرست روزها را از سرور دوباره می‌خواند؛ اگر بک‌آپ تازه‌ای گرفته‌اید و در فهرست نمی‌بینیدش، اول همین را بزنید.

یک قفل عمدی: تا وقتی روزی از تاریخچه انتخاب شده باشد، «دریافت دستی از سرور» غیرفعال است. صفحه در حالت بازیابی است و دو منبع داده هم‌زمان معنی نمی‌دهد؛ اول «لغو انتخاب تاریخ» را بزنید.

نسخهٔ پشتیبان با همگام‌سازی فرق دارد. همگام‌سازی فقط یک نسخه دارد — آخرین وضعیت — و اگر خودتان چیزی را خراب کنید، همان خرابی هم همگام می‌شود. نسخهٔ پشتیبان یک عکس تاریخ‌دار است که با تغییرهای بعدی عوض نمی‌شود.

• برای مشترکان فعال، هر روز ساعت 18 به وقت تهران یک عکس خودکار گرفته می‌شود.
• عکس‌ها 30 روز نگه داشته می‌شوند؛ قدیمی‌تر از آن خودکار پاک می‌شود.
• هر روز یک عکس دارد. «ذخیره بک‌آپ دستی» در همان روز، عکس امروز را بازنویسی می‌کند و ردیف تازه‌ای نمی‌سازد.
• روی هر روز نوشته شده چند دسته داخلش هست. روزی که تازه به آپشن‌باز آمده‌اید ممکن است دو دسته داشته باشد و روز جدیدتر شش دسته.

اگر فهرست خالی بود و پیام «هیچ نسخه پشتیبانی (Backup) یافت نشد» را دیدید، یعنی هنوز هیچ عکسی برای حساب شما ساخته نشده — با «ذخیره بک‌آپ دستی» اولینش را همین حالا بسازید.

بازیابی چهار قدم دارد و هیچ‌کدام برگشت‌ناپذیر نیست تا وقتی پنجرهٔ آخر را تأیید نکرده‌اید:

1. در «تاریخچه نسخه‌های پشتیبان» روی یک روز کلیک کنید. صفحه وارد حالت بازیابی می‌شود و آن روز با یک تیک مشخص می‌شود.
2. ستون دسته‌ها خودش را با همان روز هماهنگ می‌کند: فقط دسته‌هایی که آن روز بک‌آپ شده‌اند نمایش داده می‌شوند و همه‌شان تیک می‌خورند. تیک هرکدام را که نمی‌خواهید بردارید، یا با «انتخاب همه دسته‌ها» یک‌جا تصمیم بگیرید.
3. دکمهٔ بازیابی که تعداد موارد انتخاب‌شده و تاریخ روی خودش نوشته شده را بزنید.
4. در پنجرهٔ تأیید، «تأیید و بازیابی اطلاعات» را بزنید. پیام «N مورد با موفقیت بازیابی شد» یعنی کار تمام است.

بعد از تأیید، دو چیز هم‌زمان عوض می‌شود: نسخهٔ مرورگر شما و نسخهٔ زندهٔ سرور. یعنی بازیابی روی همهٔ دستگاه‌های شما اثر می‌گذارد، نه فقط همین یکی — دفعهٔ بعد که روی گوشی وارد شوید، همان وضعیت بازگردانده‌شده را می‌بینید.

و آنچه بازیابی نمی‌کند: به اشتراک، ایمیل، رمز عبور و هیچ بخشی از هویت حساب شما دست نمی‌زند. فقط تنظیمات و چیدمان‌ها به گذشته برمی‌گردند.

اگر بعد از انتخاب یک روز پشیمان شدید، «لغو انتخاب تاریخ» صفحه را به حالت عادی برمی‌گرداند و هیچ تغییری هم اعمال نشده است.

این تفاوت مهم‌ترین چیزی است که در این صفحه باید بفهمید، چون تقریباً همهٔ گزارش‌های «تنظیماتم پرید» از همین‌جا می‌آید:

رفرش صفحه فقط از حافظهٔ همین مرورگر می‌خواند. سرور در این مسیر اصلاً دخالت ندارد، پس تغییری که هنوز ارسال نشده باشد هم سر جایش می‌ماند.

ورود دوباره به حساب کار دیگری می‌کند: حافظهٔ مرورگر پاک می‌شود و از روی نسخهٔ سرور دوباره نوشته می‌شود. اگر تغییر آخر شما هنوز به سرور نرسیده بود، همان‌جا از دست می‌رود. راه‌حل هم ساده است: قبل از خروج از حساب یا عوض کردن دستگاه، یک بار «انتقال فوری به سرور» را بزنید.

روی یک دستگاه تازه ترتیب کار این است: وارد حساب شوید، به همین صفحه بیایید، دسته‌های موردنظر را تیک بزنید و «دریافت دستی از سرور» را بزنید. معمولاً خودِ ورود این کار را انجام می‌دهد؛ این دکمه برای وقتی است که چیزی جا مانده باشد.

و یک هشدار برای کار هم‌زمان روی دو دستگاه: هر ارسال یک زمانِ ثبت‌شده دارد و تازه‌ترین نسخه برنده است. اگر روی لپ‌تاپ و گوشی هم‌زمان تنظیمات را عوض کنید، آنکه دیرتر ذخیره شده جای دیگری را می‌گیرد. برای همین کار هم‌زمان روی دو دستگاه توصیه نمی‌شود.

یعنی بدون اشتراک هم تنظیماتتان روی سرور همگام می‌شود و بین دستگاه‌ها می‌آید؛ چیزی که به اشتراک فعال بسته است، ساخته‌شدن خودکار عکس روزانه است. جملهٔ «نسخه‌های پشتیبان روزانه … ساعت 18 ذخیره خواهند شد» در نوار بالای صفحه هم فقط برای مشترکان فعال نوشته می‌شود.

در هر دو حالت، عکسی که خودتان دستی می‌سازید همان 30 روز نگه داشته می‌شود.

به همین ترتیب جلو بروید؛ قدم اول از قدم دوم خیلی رایج‌تر است:

سقفی که در دو ردیف بالا از آن حرف زده شد، برای هر دسته 3 مگابایت است و هشدارش از 80 درصد شروع می‌شود. در عمل فقط حساب‌هایی به آن نزدیک می‌شوند که ده‌ها استراتژی ذخیره‌شده یا صدها ستون فرمولی دارند.

• پنجرهٔ نگهداری 30 روز است. خرابی‌ای که دو ماه پیش رخ داده باشد، نسخهٔ سالمی برای برگشتن ندارد.
• هر روز فقط یک عکس دارد؛ نمی‌شود دو وضعیت متفاوت از یک روز را نگه داشت.
• بازیابی، نسخهٔ سرور را هم عوض می‌کند — پس روی همهٔ دستگاه‌های شما اثر دارد و «فقط روی این مرورگر» نیست.
• خروجی فایل ندارد: نسخهٔ پشتیبان روی سرور آپشن‌باز می‌ماند و دانلود نمی‌شود.
• سقف حجم هر دسته 3 مگابایت است و ارسال بزرگ‌تر رد می‌شود؛ داده روی مرورگر می‌ماند ولی همگام نمی‌شود.
• دادهٔ بازار، سفارش و موقعیت معاملاتی اینجا نیست. این صفحه فقط تنظیمات و ساخته‌های خودِ شما را نگه می‌دارد — آپشن‌باز به حساب کارگزاری وصل نمی‌شود (معرفی پلتفرم).

سه عادت کوچک، تقریباً همهٔ حالت‌های از دست رفتن تنظیمات را می‌بندد: قبل از بستن مرورگر یا عوض کردن دستگاه «انتقال فوری به سرور» را بزنید، قبل از هر تغییر بزرگ یک «ذخیره بک‌آپ دستی» بگیرید، و اگر چیزی خراب شد به‌جای ساختن دوباره، سراغ روز قبلش در تاریخچه بروید.

همین حالا یک بار صفحهٔ بک‌آپ و بازیابی اطلاعات را باز کنید و اولین نسخهٔ پشتیبان دستی‌تان را بسازید — تا وقتی لازمش نشده‌اید، ساختنش سی ثانیه است.