دیدهبان اختیار معامله جدولی است که قراردادهای آپشن بورس تهران را زنده نشان میدهد، و در پنجرهٔ فرمولنویسی آن یک تب به نام «آماده» هست که ستونها و فیلترهای از پیش نوشتهشدهٔ همین جدول را نگه میدارد: انتخاب میکنید، «افزودن» را میزنید و بدون تایپ یک خط کد، ستون تازهای روی قراردادهای اختیار معامله ساخته میشود یا ردیفهای جدول غربال میشوند. تفاوتش با ساختن ستون از صفر این است که محاسبه، رنگبندی، مرتبسازی و آستانههای هر کدام از قبل نوشته و آزموده شدهاند و شما فقط عددهایشان را عوض میکنید. این مقاله فهرست کامل 22 فرمول آمادهٔ بازار آپشن است: هر کدام چه نشان میدهد، به چه درد معاملهگر اختیار معامله میخورد و کدام تنظیم را کِی باید تغییر دهید.
هر کدام از این فرمولها را میشود باز کرد و خواند. اگر میخواهید بدانید داخلشان چه خبر است — یا یکی را به سلیقهٔ خودتان عوض کنید — زبان فرمولنویسی دستورهایی را که در همین ردیفها به کار رفتهاند توضیح میدهد.
و اگر خواستید از «نصب فرمول آماده» یک قدم جلوتر بروید و ستون یا فیلتر خودتان را بسازید، آموزش گامبهگام فرمولنویسی از صفر شروع میکند — بدون اینکه لازم باشد چیزی نصب کنید یا حسابی بسازید.
فعالسازی — نصب یک فرمول آماده
نصب یک فرمول آماده سه قدم دارد و هیچکدامشان کدنویسی نیست. میزکار را باز کنید و یک باکس دیدهبان اضافه کنید (راهنمای میزکار)؛ سپس:
- را از نوار بالای جدول بزنید.
- در ستون چپ پنجره، تب آماده را انتخاب کنید. فهرست 22 فرمول را میبینید؛ کادر جستوجو روی عنوان و توضیح هر کدام کار میکند، پس میتوانید مثلاً «سربهسر» را جستوجو کنید.
- روی فرمول موردنظر بزنید تا توضیحش را ببینید، بعد «اضافه به فرمولهای من» را بزنید.
برای ستونها بعد از افزودن، پنجرهٔ تنظیمات خودش باز میشود تا عددها را همانجا تنظیم کنید. برای فیلترها باید یک قدم اضافه بردارید: فیلتر ساخته میشود ولی خاموش است. در پنل فیلتر دیدهبان به شکل یک چیپ با نام همان فیلتر ظاهر میشود؛ تا تیکش را نزنید روی جدول اثری ندارد. روی موبایل همین چیپها زیر بخش «فیلترهای فرمولی» میآیند.
فرمول نصبشده یک کپی در کتابخانهٔ شخصی شماست، نه یک لینک. میتوانید کدش را عوض کنید، اسمش را تغییر دهید یا حذفش کنید بدون اینکه روی نسخهٔ اصلی اثری بگذارد. اگر بعداً نسخهٔ تازهای از همان فرمول منتشر شود، خبرش را کنار همان ردیف میبینید.
روی میزکار هر باکس دیدهبان ستونها و فیلترهای خودش را دارد، پس یک فرمول آماده را میتوانید در یک باکس نصب کنید و باکس بغلی دستنخورده بماند.
تغییر تنظیمات از پنل چرخدنده
هیچکدام از این فرمولها عدد ثابت ندارند. هر چیزی که ممکن است بخواهید عوضش کنید — آستانهها، مبنای قیمت، اینکه کدام تکه در سلول دیده شود — بهصورت یک تنظیم بیرون کشیده شده و از پنل قابل تغییر است، بدون اینکه به کد دست بزنید. جزئیات خود پنل در مدیریت خروجی و فیلتر فرمول و نحو نوشتنش در دستورالعمل رابط گرافیکی آمده است.
تنظیمها سه دستهاند و در پنل هم همینطور گروهبندی میشوند:
| دسته | چه کاری میکند |
|---|---|
| تنظیمات محاسبه | مبنای محاسبه را عوض میکند: با کدام قیمت بسنجد، کدام مدل، کارمزد حساب شود یا نه |
| تنظیمات نمایش | کدام تکه در سلول دیده شود. روی مرتبسازی اثری ندارد |
| فیلترها | آستانههایی که تعیین میکنند کدام ردیفها بمانند |
یک نکتهٔ ریز ولی پرتکرار: در این فرمولها مقدار خالی یعنی خاموش. اگر میخواهید فیلتری واقعاً روی صفر عمل کند، عدد کوچکی مثل 0.1 بگذارید نه صفر — چون صفر با «خالی» یکی گرفته میشود و فیلتر را خاموش میکند.
کلیدی که فیلترها را روشن میکند
ستونهای این کتابخانه فیلترهای خودشان را داخل خود فرمول دارند. دلیلش یک محدودیت واقعی است: آیکن فیلتر روی سرستون فقط برای ستونهای داخلی جدول ساخته میشود و ستون فرمولی هرگز آن را نمیگیرد — فقط مرتبسازی دارد. پس اگر ستونی فیلتر داخلی نداشته باشد، هیچ راهی برای فیلتر روی مقدارش نمیماند.
سرِ فهرست تنظیمات هر ستون یک کلید هست، «اعمال فیلترها»، که تعیین میکند فیلترها اصلاً اجرا شوند یا نه. با اولین شرطی که در یکی از فیلترها میگذارید، این کلید خودش روشن میشود (روی «کل دیدهبان»، یا اگر فرمول فیلتر ردیفی ندارد روی «فقط این ستون»)؛ اگر در همان پنجره خاموشش کنید، دیگر خودبهخود روشن نمیشود. تا وقتی روشن نشود، فیلترها بیاثراند — ستون همچنان مقدارش را برای همهٔ ردیفها نشان میدهد:
بعد از روشنکردنش دامنه را انتخاب میکنید. «کل دیدهبان» ردیفها را از جدول حذف میکند و «فقط این ستون» ردیفها را نگه میدارد ولی سلولِ نامنطبق را خالی میگذارد. اولی برای وقتی است که میخواهید جدول کوچک شود و دومی برای وقتی که میخواهید کل بازار جلوی چشمتان بماند و فقط توجهتان هدایت شود.
ستونهای آماده
15 ستون، هر کدام یک عدد به هر ردیف جدول اضافه میکنند و بر همان عدد مرتب میشوند. برای هرکدام جدول تنظیماتش هم آمده است. آخرین ردیف این فهرست از بقیه قدیمیتر است و تنظیمی ندارد.
ارزش ذاتی و زمانی
پرمیوم را به دو تکه میشکند: ارزش ذاتی یعنی چقدرش همین حالا واقعاً در سود است، و ارزش زمانی یعنی چقدرش را فقط بابت زمان باقیمانده میپردازید. عدد سوم سهم ارزش زمانی از کل پرمیوم است و مرتبسازی ستون روی همان انجام میشود. سهم زمانی بالا یعنی اگر پایه تکان نخورد، همان بخش تا سررسید آب میرود — برای فروشنده جذاب و برای خریدار گران. جزئیات مفهوم در ارزش ذاتی و زمانی آمده است.
ارزش ذاتی هیچوقت منفی نمیشود؛ ارزش زمانی میتواند منفی شود و آن یعنی قرارداد زیر ارزش ذاتی معامله میشود — همان چیزی که فیلتر «عرضه زیر ارزش ذاتی» پایینتر دنبالش میگردد.
| تنظیم | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| ارزش ذاتی (ریال) | روشن | نمایش مقدار ریالی ارزش ذاتی. اگر فقط سهم زمانی برایتان مهم است خاموشش کنید تا سلول کوتاهتر شود. |
| ارزش زمانی (ریال) | روشن | نمایش مقدار ریالی ارزش زمانی. عدد منفی یعنی قرارداد زیر ارزش ذاتی معامله میشود. |
| سهم ارزش زمانی از پرمیوم (درصد) | روشن | درصد سهم ارزش زمانی از پرمیوم. مرتبسازی ستون روی همین عدد است، پس خاموشکردنش فقط نمایش را کم میکند نه سورت را. |
| حداکثر سهم ارزش زمانی (درصدی از پرمیوم؛ عدد کوچکتر یعنی پرمیوم کمتر بابت زمان میدهید) | خالی (خاموش) | سقف سهم ارزش زمانی. برای خریدار: عدد پایین بگذارید تا قراردادهایی بمانند که کمترین پول را بابت زمان میگیرند. |
| حداقل سهم ارزش زمانی (درصد) | خالی (خاموش) | کف سهم ارزش زمانی. برای فروشنده: عدد بالا بگذارید تا قراردادهایی بمانند که بیشترین ارزش زمانی برای آبرفتن دارند. |
| حداقل ارزش ذاتی (ریال به ازای هر سهم) | خالی (خاموش) | کف ارزش ذاتی به ریال. برای وقتی فقط قراردادهای واقعاً در سود را میخواهید. |
| اعمال فیلترها | خاموش | کلید عمومی سرِ بخش فیلترها. تا روشن نشود هیچکدام از فیلترهای بالا اجرا نمیشوند. با روشنشدن دامنهاش را انتخاب میکنید: کل دیدهبان ردیف نامنطبق را از کل جدول حذف میکند (پیشفرض)، فقط این ستون ردیف را نگه میدارد و فقط سلول این ستون را خالی میکند. |
فاصله تا اعمال
میگوید قیمت اعمال چند درصد بالاتر یا پایینتر از قیمت نماد پایه است. کاربردش انتخاب استرایک است: برای بستن اسپرد یا کاوردکال معمولاً نه قراردادِ چسبیده به قیمت را میخواهید نه استرایکهای خیلی دور، و با دو عدد «حداقل» و «حداکثر» همان نوار میانی را جدا میکنید.
یک نکتهٔ مهم: فیلترهای فاصله بدون علامت کار میکنند و جهت را از فیلتر وضعیت میگیرید. اگر فاصله علامتدار فیلتر میشد، همان شرط روی اختیار فروش وارونه عمل میکرد. برچسب وضعیت از همان طبقهبندی ستون «وضعیت» میآید (وضعیت مالی قرارداد).
| تنظیم | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| برچسب وضعیت ITM/ATM/OTM | روشن | برچسب ITM/ATM/OTM کنار درصد. همان طبقهبندی ستون «وضعیت» است. |
| خود قیمت اعمال | خاموش | خود عدد قیمت اعمال. اگر ستون «اعمال» را از قبل در جدول دارید لازم نیست. |
| حداقل فاصله تا اعمال (درصد، بدون علامت) | خالی (خاموش) | کف فاصله بدون علامت. برای کنار گذاشتن قراردادهای چسبیده به قیمت. |
| حداکثر فاصله تا اعمال (درصد، بدون علامت) | خالی (خاموش) | سقف فاصله بدون علامت. برای کنار گذاشتن استرایکهای خیلی دور. |
| وضعیت گزینهها: همه · ITM · ATM · OTM | همه | جهت را اینجا مشخص میکنید، نه با علامت فاصله. مقدار «همه» یعنی هر دو طرف نردبان. |
| اعمال فیلترها | خاموش | کلید عمومی سرِ بخش فیلترها. تا روشن نشود هیچکدام از فیلترهای بالا اجرا نمیشوند. با روشنشدن دامنهاش را انتخاب میکنید: کل دیدهبان ردیف نامنطبق را از کل جدول حذف میکند (پیشفرض)، فقط این ستون ردیف را نگه میدارد و فقط سلول این ستون را خالی میکند. |
فاصله سربهسر به روز معاملاتی
فاصلهٔ درصدی قیمت پایه تا نقطهٔ سربهسر را بر روزهای باقیمانده تقسیم میکند و میگوید پایه باید «هر روز» چند درصد حرکت کند تا سررسید به سربهسر برسید.
چرا مهم است: بیست درصد فاصله با شصت روز فرصت و بیست درصد فاصله با پنج روز فرصت دو دنیای متفاوتاند، و ستون آمادهٔ «٪ سربهسری» جدول هر دو را یک عدد نشان میدهد. اگر سررسید همان روز باشد تقسیم معنا ندارد و بهجای عدد، «سررسید امروز» نوشته میشود.
| تنظیم | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| مبنای روز گزینهها: روز معاملاتی · روز تقویمی | trade | روز معاملاتی پیشفرض است چون بازار در تعطیلات حرکت نمیکند. اگر میخواهید با تقویم بسنجید عوضش کنید. |
| کل درصد فاصله تا سربهسر | روشن | کل درصد فاصله تا سربهسر، کنار عدد روزانه. برای اینکه بدانید عدد روزانه از چه کلی آمده. |
| خود قیمت سربهسر | خاموش | خود قیمت سربهسر به ریال. اگر ستون «سر به سری» را در جدول دارید لازم نیست. |
| حداکثر درصد لازم در هر روز (هرچه کمتر، رسیدن به سربهسر آسانتر) | خالی (خاموش) | سقف درصد حرکت لازم در هر روز. مهمترین فیلتر این ستون: عدد کوچک یعنی رسیدن به سربهسر واقعبینانهتر است. |
| حداکثر کل فاصله تا سربهسر (درصد) | خالی (خاموش) | سقف کل فاصله تا سربهسر، بدون علامت. برای وقتی صرفنظر از زمان، فاصلهٔ بزرگ را نمیخواهید. |
| اعمال فیلترها | خاموش | کلید عمومی سرِ بخش فیلترها. تا روشن نشود هیچکدام از فیلترهای بالا اجرا نمیشوند. با روشنشدن دامنهاش را انتخاب میکنید: کل دیدهبان ردیف نامنطبق را از کل جدول حذف میکند (پیشفرض)، فقط این ستون ردیف را نگه میدارد و فقط سلول این ستون را خالی میکند. |
اختلاف با قیمت تئوری
قیمت بازار قرارداد را با قیمت تئوری بلکشولز مقایسه میکند: عدد منفی یعنی بازار ارزانتر از مدل قیمتگذاری کرده و مثبت یعنی گرانتر — همان چیزی که معمولاً «حباب» مینامندش.
فیلتر اینجا برخلاف ستون قبلی علامتدار است، چون «زیر تئوری» برای اختیار خرید و اختیار فروش یک معنا دارد. توجه کنید که قیمت تئوری یک مدل است نه قیمت منصفانهٔ قطعی؛ اختلاف پایدار میتواند نشانهٔ نقدشوندگی پایین باشد نه فرصت.
| تنظیم | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| مدل قیمت تئوری گزینهها: بلکشولز با نوسان ضمنی · بلکشولز با نوسان تاریخی پایه | bs | نوسان ضمنی خود قرارداد نزدیکترین به قیمتگذاری بازار است؛ نوسان تاریخی پایه محافظهکارانهتر و پایدارتر. |
| قیمت بازار مبنا گزینهها: آخرین معامله · سرخط عرضه · سرخط تقاضا | last | اگر واقعاً قصد خرید دارید سرخط عرضه صادقترین مبناست، چون آخرین معامله میتواند ساعتها پیش خورده باشد. |
| خود قیمت تئوری | روشن | خود قیمت تئوری کنار درصد. برای وقتی میخواهید ببینید مدل چه عددی داده، نه فقط اختلاف را. |
| حداقل اختلاف (درصد؛ منفی یعنی ارزانتر از تئوری) | خالی (خاموش) | کف اختلاف. برای پیدا کردن قراردادهای گرانتر از مدل، مثلاً برای فروش. |
| حداکثر اختلاف (درصد؛ عدد منفی بگذارید تا فقط ارزانتر از تئوری بماند) | خالی (خاموش) | سقف اختلاف. عدد منفی بگذارید تا فقط قراردادهای ارزانتر از مدل بمانند. |
| اعمال فیلترها | خاموش | کلید عمومی سرِ بخش فیلترها. تا روشن نشود هیچکدام از فیلترهای بالا اجرا نمیشوند. با روشنشدن دامنهاش را انتخاب میکنید: کل دیدهبان ردیف نامنطبق را از کل جدول حذف میکند (پیشفرض)، فقط این ستون ردیف را نگه میدارد و فقط سلول این ستون را خالی میکند. |
بازده ماهانه وجه تضمین
برای فروشندهٔ قرارداد نوشته شده: اگر همین حالا این قرارداد را به سرخط تقاضا بفروشید، پولی که میگیرید نسبت به وجه تضمینی که بلوکه میشود چند درصد است — و آن را ماهانهشده میدهد تا سررسیدهای مختلف قابل مقایسه شوند. این همان عددی است که فروشندهٔ نیکد کال و نیکد پوت دنبالش است.
کارمزد روی کل مبلغ قرارداد کسر میشود، نه روی یک واحد — همین تفاوت جایی است که محاسبهٔ دستی معمولاً اشتباه میشود. بازده ماهانهشده یک نرمالسازی است نه پیشبینی: قرارداد کوتاهسررسید عدد بزرگتری نشان میدهد چون درصدی کوچک بر روزی کم تقسیم شده. برای همین فیلتر «حداکثر روز تا سررسید» مکمل ضروری آن است.
| تنظیم | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| قیمتی که با آن میفروشید گزینهها: سرخط تقاضا · آخرین معامله | buy | سرخط تقاضا قیمتی است که واقعاً با آن میفروشید. آخرین معامله عدد خوشبینانهتری میدهد. |
| کسر کارمزد معامله | روشن | کارمزد روی کل مبلغ قرارداد کسر میشود. خاموشکردنش بازده را کمی خوشبینانهتر نشان میدهد. |
| بازده کل تا سررسید | روشن | بازده کل تا سررسید، پیش از ماهانهشدن. برای اینکه ببینید عدد ماهانه از چه مدتی آمده. |
| مبلغ دریافتی (ریال) | خاموش | مبلغ خالص دریافتی به ریال. برای وقتی میخواهید اندازهٔ واقعی معامله را ببینید نه فقط درصد را. |
| حداقل بازده ماهانه (درصد روی وجه تضمین) | خالی (خاموش) | کف بازده ماهانه. اصلیترین فیلتر این ستون برای فروشندهٔ اختیار. |
| حداکثر روز تا سررسید | خالی (خاموش) | سقف روز تا سررسید. مکمل ضروری فیلتر بالاست، چون قرارداد خیلی کوتاه بازده ماهانهٔ بزرگ ولی شکننده میسازد. |
| اعمال فیلترها | خاموش | کلید عمومی سرِ بخش فیلترها. تا روشن نشود هیچکدام از فیلترهای بالا اجرا نمیشوند. با روشنشدن دامنهاش را انتخاب میکنید: کل دیدهبان ردیف نامنطبق را از کل جدول حذف میکند (پیشفرض)، فقط این ستون ردیف را نگه میدارد و فقط سلول این ستون را خالی میکند. |
ارزش سرخط عرضه و تقاضا
ارزش ریالی سفارشهای ردیف اول صف را حساب میکند: قیمت ضربدر حجم ضربدر اندازهٔ قرارداد. ستون آمادهٔ «حجم عرضه» فقط تعداد قرارداد را میدهد و در بازار اختیار، ده قرارداد روی یک پرمیوم بزرگ و ده قرارداد روی یک پرمیوم ناچیز از نظر پولی هیچ ربطی به هم ندارند.
اگر میخواهید سفارش نسبتاً سنگین بگذارید، این ستون میگوید اصلاً چقدر جنس سر صف هست که بدون بالا بردن قیمت پر شوید (سنجش نقدشوندگی). سطری که در آن سمت سفارشی ندارد «بدون صف» نشان میدهد نه صفر، چون صفر در مرتبسازی با «کمعمق» اشتباه گرفته میشود.
| تنظیم | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| کدام سمت گزینهها: عرضه (برای خریدار) · تقاضا (برای فروشنده) | sell | اگر میخواهید بخرید، عمقِ عرضه مهم است؛ اگر میخواهید بفروشید، عمقِ تقاضا. |
| تعداد قرارداد سر صف | روشن | تعداد قرارداد سر صف کنار عدد ریالی. |
| تعداد سفارش سر صف | خاموش | تعداد سفارش در آن سطح. عدد یک یعنی کل عمق مال یک نفر است و با یک لغو ناپدید میشود. |
| حداقل ارزش سرخط (میلیون ریال) | خالی (خاموش) | کف ارزش ریالی سر صف. برای وقتی سفارش نسبتاً سنگین میگذارید. |
| حداقل تعداد قرارداد سر صف | خالی (خاموش) | کف تعداد قرارداد سر صف، وقتی معیارتان تعداد است نه ریال. |
| اعمال فیلترها | خاموش | کلید عمومی سرِ بخش فیلترها. تا روشن نشود هیچکدام از فیلترهای بالا اجرا نمیشوند. با روشنشدن دامنهاش را انتخاب میکنید: کل دیدهبان ردیف نامنطبق را از کل جدول حذف میکند (پیشفرض)، فقط این ستون ردیف را نگه میدارد و فقط سلول این ستون را خالی میکند. |
روزهای صف تا هدف
میگوید نماد پایه چند روز صف پشت سر هم لازم دارد تا به قیمت اعمال یا به نقطهٔ سربهسر برسد، و آن را با روزهای معاملاتی باقیمانده مقایسه میکند: سبز یعنی از نظر دامنهٔ نوسان اصلاً شدنی است، قرمز یعنی حتی با صف پیوسته هم تا سررسید نمیرسد.
دامنه از خودِ نماد خوانده میشود نه از یک عدد ثابت، پس صندوق اهرمی و سهم عادی هرکدام درست حساب میشوند. برای بورس کالا و هر نمادی که دامنهٔ مجاز برایش منتشر نشده، بهجای عدد «دامنه ندارد» میآید — چون دامنهٔ حدسی، عدد غلطِ باورپذیر تولید میکند.
| تنظیم | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| هدف گزینهها: قیمت اعمال · نقطه سربهسر | strike | قیمت اعمال میگوید قرارداد کِی به پول میرسد؛ سربهسر میگوید کِی خریدار به سود میرسد که هدف سختتری است. |
| مقایسه با روزهای باقیمانده | روشن | روزهای معاملاتی باقیمانده کنار عدد. بدون آن نمیشود فهمید عدد بزرگ است یا کوچک. |
| دامنه نوسان مجاز نماد پایه | خاموش | دامنهٔ نوسان مجاز نماد پایه. برای وقتی میخواهید مطمئن شوید محاسبه با دامنهٔ درست انجام شده. |
| حداکثر روز صف تا هدف | خالی (خاموش) | سقف روزهای صف. عدد کوچک یعنی فقط قراردادهایی که هدفشان نزدیک است. |
| فقط قراردادهایی که هدفشان تا سررسید قابل دسترسی است | خاموش | فقط قراردادهایی که تا سررسید اصلاً امکان رسیدن دارند. سادهترین راه دور ریختن لاتاریهای دور. |
| اعمال فیلترها | خاموش | کلید عمومی سرِ بخش فیلترها. تا روشن نشود هیچکدام از فیلترهای بالا اجرا نمیشوند. با روشنشدن دامنهاش را انتخاب میکنید: کل دیدهبان ردیف نامنطبق را از کل جدول حذف میکند (پیشفرض)، فقط این ستون ردیف را نگه میدارد و فقط سلول این ستون را خالی میکند. |
احتمال رسیدن به سربهسر
با فرض توزیع لگنرمال حساب میکند چقدر احتمال دارد قیمت نماد پایه تا سررسید از نقطهٔ سربهسرِ همین قرارداد عبور کند. برای اختیار فروش، مکمل عدد گرفته میشود چون سود آن در ریزش پایه است.
به درد مقایسهٔ قراردادهایی میخورد که پرمیومهای خیلی متفاوتی دارند: پرمیوم ارزان معمولاً یعنی احتمال کم، و این ستون آن معاوضه را عددی میکند. این یک تخمین آماری است نه پیشبینی — دامنهٔ نوسان و صفهای بازار ایران را مدل نمیکند و سود قبل از سررسید را هم حساب نمیکند.
| تنظیم | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| نوسان مبنا گزینهها: نوسان ضمنی قرارداد · نوسان ضمنی وزنی · نوسان تاریخی پایه | iv | نوسان ضمنی قرارداد نظر خود بازار است؛ نوسان تاریخی پایه محافظهکارانهتر. با هر دو امتحان کنید تا حساسیت عدد را ببینید. |
| مقدار نوسان استفادهشده | روشن | مقدار نوسانی که در محاسبه استفاده شده. چون کل عدد به آن حساس است، دیدنش کمک میکند. |
| حداقل احتمال (درصد) | خالی (خاموش) | کف احتمال. برای کنار گذاشتن قراردادهای ارزانی که احتمالشان تقریباً صفر است. |
| اعمال فیلترها | خاموش | کلید عمومی سرِ بخش فیلترها. تا روشن نشود هیچکدام از فیلترهای بالا اجرا نمیشوند. با روشنشدن دامنهاش را انتخاب میکنید: کل دیدهبان ردیف نامنطبق را از کل جدول حذف میکند (پیشفرض)، فقط این ستون ردیف را نگه میدارد و فقط سلول این ستون را خالی میکند. |
اختلاف کال و پوت هماعمال
اختیار خرید و اختیار فروشِ دقیقاً هماعمال و همسررسید را کنار هم میگذارد و میگوید پرمیوم کال چند درصد بالاتر یا پایینتر از پوت است. عدد دوم قیمت «خرید مصنوعی پایه» است: اگر کال بخرید و پوت هماعمال را بفروشید، عملاً پایه را خریدهاید و این قیمت تمامشدهاش میشود.
جفت با استرایک و سررسید دقیق پیدا میشود نه با ترتیب ردیف، چون نردبان کال و پوت همیشه همشکل نیست و جفتکردن بر اساس اندیس بیصدا لگ اشتباه میدهد. قراردادی که جفت ندارد صریحاً «جفت ندارد» نشان میدهد.
عدد آخر نرخ بهرهٔ ضمنی است: همان حباب، ولی سالانهشده. اگر امروز «قیمت پایه منهای پرمیوم کال بهعلاوهٔ پرمیوم پوت» را بپردازید — یعنی سهم را بخرید، پوت را بخرید و کال هماعمال را بفروشید — در سررسید هرجا که پایه رفته باشد دقیقاً قیمت اعمال به شما میرسد. پس بازار دارد روی پول شما نرخی میگذارد، و ستون همان نرخ را سالانه گزارش میکند. چرا سالانه: حباب یکونیم درصد در سی روز و حباب یکونیم درصد در صد روز دو نرخ کاملاً متفاوتاند و بدون سالانهشدن قابل مقایسه نیستند.
عدد وقتی سبز میشود که از نرخ بهرهٔ تنظیمشده در نوار ابزار میزکار بالاتر باشد — همان نرخی که محاسبهٔ نوسان ضمنی و یونانیها هم با آن انجام میشود. دو کاربرد دارد: اول اینکه بهجای حدسزدن آن عدد ببینید بازار خودش چه نرخی میدهد و تنظیماتتان را با واقعیت همتراز کنید؛ دوم اینکه نرخ ضمنیِ بهوضوح بالاتر از نرخ تأمین مالی خودتان یعنی ساختار «کانورژن» روی کاغذ سودده است. عکسش لزوماً فرصت نیست: چون در بازار ما فروش استقراضی سهم پایه ممکن نیست، سمت معکوس اجراشدنی نیست و نرخ ضمنی میتواند مدتها زیر نرخ واقعی بماند بدون اینکه کسی بتواند اصلاحش کند.
دو محدودیت را ستون خودش رعایت میکند و بهتر است شما هم بدانید. نرخ از تفاضل دو عدد بزرگ میآید و بعد به توان 365 تقسیم بر روزهای باقیمانده میرود، پس نزدیک سررسید خطای یک تیک قیمت دهها درصد نرخ را جابهجا میکند؛ به همین دلیل زیر کف روزِ تنظیمشده بهجای عدد «نرخ —» میآید و نرخهای بیرون از محدودهٔ باورپذیر هم چاپ نمیشوند. و از نظر مالی برای هر سررسید فقط یک نرخ وجود دارد، پس اگر استرایکهای یک سررسید نرخهای خیلی متفاوتی نشان دادند، آن پراکندگی خطای اندازهگیریِ مظنههاست نه واقعیت اقتصادی: به استرایکهای نزدیک پول و پرمعامله تکیه کنید، نه به یک ردیف دورافتاده.
| تنظیم | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| قیمت مبنا گزینهها: آخرین معامله · میانگین عرضه و تقاضا | last | میانگین عرضه و تقاضا از آخرین معامله پایدارتر است، ولی وقتی یک سمت خالی باشد به آخرین معامله برمیگردد. |
| حداقل روز تا سررسید برای نرخ ضمنی (زیر این عدد خطای یک تیک قیمت، نرخ را دهها درصد جابهجا میکند) | 7 | کف روز تا سررسید برای نمایش نرخ ضمنی. نرخ به توان 365 تقسیم بر روزهای باقیمانده محاسبه میشود، پس نزدیک سررسید خطای یک تیک قیمت نرخ را دهها درصد جابهجا میکند. پایینآوردنش ردیف بیشتری نرخدار میکند که بیشترشان نویزند. |
| مرتبسازی ستون گزینهها: اختلاف کال و پوت · نرخ بهره ضمنی · حباب قیمت مصنوعی | gap | ستون فقط روی یک عدد مرتب میشود. پیشفرض اختلاف کال و پوت است؛ اگر این ستون را برای نرخ ضمنی گذاشتهاید روی «نرخ» بگذارید — آنوقت نرخ همیشه اول سلول میآید، حتی وقتی محاسبهشدنی نیست. |
| قیمت مصنوعی پایه و حبابش | روشن | قیمت مصنوعی پایه و حبابش نسبت به تابلو. اصلیترین کاربرد این ستون همین است. |
| نرخ بهره ضمنی سالانه | روشن | نرخ بهرهٔ ضمنی سالانه، رنگشده نسبت به نرخ بهرهٔ تنظیمات میزکار. اگر فقط اختلاف پرمیومها را میخواهید خاموشش کنید تا سلول کوتاهتر شود. |
| حداقل اختلاف کال نسبت به پوت (درصد؛ منفی یعنی پوت گرانتر) | خالی (خاموش) | کف اختلاف پرمیوم کال نسبت به پوت. برای پیدا کردن زنجیرههایی که کال در آنها گرانتر معامله میشود. |
| حداقل حباب قیمت مصنوعی (درصد نسبت به قیمت پایه) | خالی (خاموش) | کف حباب قیمت مصنوعی. برای پیدا کردن جایی که ساختن موقعیت با اختیار بهصرفهتر یا گرانتر از خرید خود سهم است. |
| حداقل نرخ بهره ضمنی (درصد سالانه؛ قرارداد بدون نرخ معتبر کنار میرود) | خالی (خاموش) | کف نرخ ضمنی سالانه. برای پیدا کردن سررسیدهایی که بازار در آنها گرانتر از نرخ شما پول میگیرد — همان چیزی که کانورژن رویش بنا میشود. قراردادی که نرخ معتبر ندارد حذف میشود، نه اینکه صفر فرض شود. |
| حداکثر نرخ بهره ضمنی (درصد سالانه) | خالی (خاموش) | سقف نرخ ضمنی سالانه. برای وقتی میخواهید موقعیت مصنوعی بسازید و دنبال ارزانترین تأمین مالی میگردید، و برای کنار گذاشتن نرخهای نجومی که تقریباً همیشه نشانهٔ مظنهٔ خراباند نه فرصت. |
| اعمال فیلترها | خاموش | کلید عمومی سرِ بخش فیلترها. تا روشن نشود هیچکدام از فیلترهای بالا اجرا نمیشوند. با روشنشدن دامنهاش را انتخاب میکنید: کل دیدهبان ردیف نامنطبق را از کل جدول حذف میکند (پیشفرض)، فقط این ستون ردیف را نگه میدارد و فقط سلول این ستون را خالی میکند. |
جهش معاملات نسبت به دیروز
ارزش یا حجم معاملات امروزِ قرارداد را بر روز معاملاتی قبل تقسیم میکند. کاربردش پیدا کردن قراردادهایی است که ناگهان زنده شدهاند.
مقدار روز قبل میتواند نامعلوم باشد — مثلاً بعد از چند روز تعطیلی — و در آن حالت بهجای عدد «دیروز نامعلوم» نوشته میشود. اگر خالی را صفر فرض میکردیم نسبت بینهایت میشد و همهٔ آن سطرها بالای جدول مینشستند.
| تنظیم | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| معیار گزینهها: ارزش معاملات · حجم معاملات | tValue | ارزش معاملات جهش پول را نشان میدهد و حجم جهش تعداد قرارداد را. روی پرمیومهای خیلی ارزان این دو میتوانند خیلی فرق کنند. |
| مقدار امروز | روشن | مقدار امروز کنار نسبت. بدون آن نمیشود جهش واقعی را از جهش روی اعداد ناچیز تشخیص داد. |
| حداقل نسبت به دیروز (مثلاً 3 یعنی سه برابر دیروز) | خالی (خاموش) | کف نسبت امروز به روز قبل. عدد سه یعنی سه برابر شدن. |
| حداقل مقدار امروز (برای ارزش: میلیون ریال، برای حجم: تعداد قرارداد) | خالی (خاموش) | کف مقدار امروز. بدون این، قراردادی که دیروز دو معامله داشته و امروز شش تا، جهش دروغین میسازد. |
| اعمال فیلترها | خاموش | کلید عمومی سرِ بخش فیلترها. تا روشن نشود هیچکدام از فیلترهای بالا اجرا نمیشوند. با روشنشدن دامنهاش را انتخاب میکنید: کل دیدهبان ردیف نامنطبق را از کل جدول حذف میکند (پیشفرض)، فقط این ستون ردیف را نگه میدارد و فقط سلول این ستون را خالی میکند. |
جهت پول حقیقی و حقوقی
سرانهٔ خرید حقیقی را بر سرانهٔ فروش حقیقی تقسیم میکند: عدد بالای یک یعنی خریدارها درشتتر از فروشندهها بودهاند. عدد دوم ورود یا خروج خالص حقوقی است.
پیشفرض روی نماد پایه است و باید هم باشد. چون این عدد مال پایه است، برای همهٔ قراردادهای یک زنجیره یکسان نشان داده میشود؛ این اشکال ستون نیست، ماهیت داده است. یک محدودیت را هم بدانید: سرانه اینجا بر مبنای تعداد است نه ریال، چون ارزش تفکیکشدهٔ حقیقی در فرمولنویسی در دسترس نیست — پس ممکن است با سرانهٔ ریالی سایتهای دیگر دقیقاً یکی نباشد.
| تنظیم | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| دامنه گزینهها: نماد پایه · خود قرارداد | ua | پیشفرض نماد پایه است و باید هم باشد. جریان حقوقی داخل خود قرارداد اختیار معمولاً چند سفارش انگشتشمار است. |
| ورود یا خروج خالص حقوقی | روشن | ورود یا خروج خالص حقوقی. مکمل نسبت سرانه است و گاهی خلاف جهت آن حرکت میکند. |
| سرانه خرید و فروش (تعداد) | خاموش | خود دو عدد سرانه، نه فقط نسبتشان. برای وقتی میخواهید بدانید نسبت از اعداد بزرگ آمده یا کوچک. |
| حداقل نسبت سرانه خرید به فروش (مثلاً 2 یعنی سرانه خرید دو برابر فروش) | خالی (خاموش) | کف نسبت سرانهٔ خرید به فروش. عدد بالای یک یعنی خریدارها درشتتر از فروشندهها بودهاند. |
| فقط نمادهایی که حقوقی خالص خریدار بوده | خاموش | فقط نمادهایی که حقوقی در آنها خالص خریدار بوده است. |
| اعمال فیلترها | خاموش | کلید عمومی سرِ بخش فیلترها. تا روشن نشود هیچکدام از فیلترهای بالا اجرا نمیشوند. با روشنشدن دامنهاش را انتخاب میکنید: کل دیدهبان ردیف نامنطبق را از کل جدول حذف میکند (پیشفرض)، فقط این ستون ردیف را نگه میدارد و فقط سلول این ستون را خالی میکند. |
امتیاز جذابیت خرید
چهار معیارِ خرید قرارداد را در یک عدد از صد جمع میکند: نزدیکی به نقطهٔ سربهسر، احتمال رسیدن به آن، ارزانی نسبت به قیمت تئوری، و نقدشوندگی. خروجی با برچسب عالی، متوسط یا ضعیف میآید و ستون بر همان امتیاز مرتب میشود، پس با یک بار سورت صدها قرارداد به چند کاندید تبدیل میشوند.
وزن هر معیار قابل تغییر است. این ستون جای تحلیل را نمیگیرد — یک غربال اولیه است و امتیازش فقط نسبت به قراردادهای دیگرِ همین جدول معنا دارد، نه بهعنوان یک عدد مطلق.
| تنظیم | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| وزن نزدیکی به سربهسر | 10 | وزن نزدیکی به سربهسر. پیشفرض بیشترین وزن را دارد چون تعیینکنندهترین عامل برای خریدار است. |
| وزن احتمال رسیدن به سربهسر | 6 | وزن احتمال رسیدن به سربهسر. اگر به مدل احتمال اعتماد کمتری دارید پایین بیاورید. |
| وزن ارزانی نسبت به قیمت تئوری | 5 | وزن ارزانی نسبت به قیمت تئوری. اگر دنبال قیمتگذاری نادرست میگردید بالا ببرید. |
| وزن نقدشوندگی | 4 | وزن نقدشوندگی. اگر با حجم بزرگ کار میکنید این باید مهمترین وزن شما باشد. |
| برچسب عالی/متوسط/ضعیف | روشن | برچسب عالی، متوسط یا ضعیف کنار عدد. |
| ریز امتیازها | خاموش | ریز امتیاز هر چهار معیار. برای وقتی میخواهید بفهمید امتیاز از کجا آمده. |
| حداقل امتیاز (از 100) | خالی (خاموش) | کف امتیاز از صد. سادهترین راه رسیدن از چند صد قرارداد به چند کاندید. |
| اعمال فیلترها | خاموش | کلید عمومی سرِ بخش فیلترها. تا روشن نشود هیچکدام از فیلترهای بالا اجرا نمیشوند. با روشنشدن دامنهاش را انتخاب میکنید: کل دیدهبان ردیف نامنطبق را از کل جدول حذف میکند (پیشفرض)، فقط این ستون ردیف را نگه میدارد و فقط سلول این ستون را خالی میکند. |
امتیاز جذابیت فروش
همان ستون بالا از آن سوی معامله. پنج معیار را در یک عدد از صد جمع میکند: فاصلهٔ امن تا سربهسر، احتمال اینکه پایه تا سررسید به سربهسر نرسد، گرانی نسبت به قیمت تئوری، بازده ماهانه روی وجه تضمین، و نقدشوندگی.
معیار پنجم قرینهٔ ساده نیست و همان چیزی است که فروشنده را از خریدار جدا میکند. اگر فقط «امنیت» را میسنجیدیم، دورترین و بیارزشترین قرارداد جدول همیشه امنترین و در نتیجه بهترین میشد؛ بازدهِ روی وجه تضمین همان قرارداد را سر جای خودش مینشاند. به همین دلیل هم قیمت مبنا پیشفرض سرخط تقاضاست: فروشنده به تقاضا میفروشد، و سربهسرش هم از همان قیمت ساخته میشود نه از آخرین معامله.
فاصله تا سربهسر اینجا علامتدار است. برای فروشندهٔ اختیار خرید سربهسرِ بالای قیمت پایه حاشیهٔ امن است و سربهسرِ پایینتر یعنی پایه از آن رد شده — که حاشیه نیست، صفر است. برای اختیار فروش دقیقاً برعکس. فاصلهٔ بدون علامت هر دو را یکسان میدید و قراردادی را که فروشندهاش همین حالا در زیان است، امن نشان میداد.
اگر وجه تضمین برای قراردادی منتشر نشده باشد آن معیار حذف میشود و وزنش هم از مخرج کم میشود، پس امتیازش با بقیهٔ جدول قابل مقایسه میماند. یک نکتهٔ آخر که ستون نمیتواند بگوید: فروش اختیار ریسک باز دارد و امتیاز صد هم آن را محدود نمیکند.
| تنظیم | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| قیمتی که با آن میفروشید گزینهها: سرخط تقاضا · آخرین معامله | buy | فروشنده به سرخط تقاضا میفروشد نه به سرخط عرضه، پس پیشفرض همان است. سربهسر هم از همین قیمت ساخته میشود. |
| بازده ماهانهای که امتیاز کامل میگیرد (درصد روی وجه تضمین) | 4 | بازده ماهانهای که نمره کامل میگیرد. اگر دیدید نیمی از جدول در این معیار صد گرفته، بالاتر ببریدش تا ستون دوباره تفکیک کند. |
| وزن فاصله امن تا سربهسر | 10 | وزن فاصله امن تا سربهسر. پیشفرض بیشترین وزن را دارد چون تعیینکنندهترین عامل برای فروشنده است. |
| وزن احتمال نرسیدن پایه به سربهسر | 6 | وزن احتمال نرسیدن پایه به سربهسر. اگر به مدل احتمال اعتماد کمتری دارید پایین بیاورید. |
| وزن گرانی نسبت به قیمت تئوری | 5 | وزن گرانی نسبت به قیمت تئوری. اگر دنبال قراردادهای گرانفروختهشده میگردید بالا ببرید. |
| وزن بازده ماهانه وجه تضمین | 6 | وزن بازده وجه تضمین. اگر سرمایه محدود دارید و بازده روی وجه بلوکهشده برایتان تعیینکننده است، این باید مهمترین وزن شما باشد. |
| وزن نقدشوندگی | 4 | وزن نقدشوندگی. برای فروشنده مهمتر از خریدار است، چون بستن زودهنگام موقعیت به صف خرید نیاز دارد. |
| برچسب عالی/متوسط/ضعیف | روشن | برچسب عالی، متوسط یا ضعیف کنار عدد. |
| بازده ماهانه وجه تضمین | خاموش | خود بازده ماهانه وجه تضمین کنار امتیاز. برای وقتی میخواهید ببینید پاداش این ریسک چقدر است. |
| ریز امتیازها | خاموش | ریز امتیاز هر پنج معیار. برای وقتی میخواهید بفهمید امتیاز از کجا آمده. |
| حداقل امتیاز (از 100) | خالی (خاموش) | کف امتیاز از صد. سادهترین راه رسیدن از چند صد قرارداد به چند کاندید فروش. |
| اعمال فیلترها | خاموش | کلید عمومی سرِ بخش فیلترها. تا روشن نشود هیچکدام از فیلترهای بالا اجرا نمیشوند. با روشنشدن دامنهاش را انتخاب میکنید: کل دیدهبان ردیف نامنطبق را از کل جدول حذف میکند (پیشفرض)، فقط این ستون ردیف را نگه میدارد و فقط سلول این ستون را خالی میکند. |
نکول: دریافتی خریدار و فشار تحویل
اگر اختیاری خریدهاید و فروشندهاش در روز اعمال نکول کند، قرارداد نقدی تسویه میشود: مابهالتفاوت قیمت پایانی پایه در روز اعمال و قیمت اعمال، بهعلاوهٔ جریمهای برابر یک درصد ارزش قرارداد برحسب قیمت اعمال، به حساب شما میآید. این ستون همین مبلغ را برای تعداد قراردادی که خودتان وارد میکنید حساب میکند و کنارش نشان میدهد نکول روی کدام قراردادها محتملتر است. خروجی سه تکه دارد:
- فشار تحویل (فقط اختیار خرید): فروشندگان همهٔ کالهای در سودِ همان سررسید روی هم باید چند روز از میانگین حجم ماهانهٔ پایه را تحویل بدهند. «5 روز» یعنی سهمی که باید تحویل شود اندازهٔ پنج روز معاملات معمول همان سهم است. نشان 🔒 یعنی پایه همین حالا در صف خرید است و فروشندهای که سهم ندارد نمیتواند آن را از بازار بخرد. از یک روز به بالا قرمز و از 0.3 روز به بالا نارنجی میشود.
- مبلغ دریافتی: تسویهٔ نقدی بهعلاوهٔ جریمه، به ریال. ریز محاسبه در راهنمای همان سلول آمده است.
- سود خالص: همان مبلغ منهای هزینهٔ خرید با کارمزد، به درصدِ هزینهٔ خرید. اگر عرضهای نباشد و قیمت خرید خودتان را هم نداده باشید «بیعرضه» میآید؛ آخرین معامله جایش نمینشیند، چون گاهی یک ریالِ کهنه است و بازده را میلیونها درصد نشان میدهد.
ستون بر اساس عدد اول مرتب میشود. پیشفرض فشار تحویل است، پس با مرتبسازی نزولی پرریسکترین سررسیدها بالا میآیند؛ اگر دنبال بیشترین سود خالص هستید، «عدد اول و مرتبسازی ستون» را روی سود خالص بگذارید. قرارداد خارج از سود با «OTM» خاکستری و ته فهرست میآید، چون قراردادی که اعمال نمیشود نکول هم نمیشود.
دو قید را جدی بگیرید. فشار تحویل سقف است نه احتمال: فروشندهای که سهم را از قبل دارد نکول نمیکند و بورس منتشر نمیکند چند فروشنده سهم دارند، پس این عدد برای مقایسهٔ قراردادها با هم خوب است، نه برای اینکه بگوید چند درصد نکول میشود. و اختیار فروش عدد فشار ندارد، چون نکول فروشندهٔ پوت از کمبود پول نقد است و دادهاش عمومی نیست. مبلغ و سود پوت حساب میشود، ولی جریمهٔ پوت فقط وقتی به شما میرسد که خودتان سهم پایه را داشته باشید؛ وگرنه قرارداد بدون جریمه نقدی تسویه میشود.
| تنظیم | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| تعداد قرارداد شما | 1 | مبلغ دریافتی و هزینهٔ خرید در همین عدد ضرب میشوند؛ درصد سود با تعداد عوض نمیشود. |
| قیمت خرید شما (ریال به ازای هر سهم؛ صفر یعنی سرخط عرضه) | 0 | صفر یعنی سرخط عرضه، همان قیمتی که الان میشود خرید. این عدد روی همهٔ ردیفها مینشیند؛ پس وقتی قیمت خرید خودتان را وارد میکنید، جدول را به همان قرارداد محدود کنید. |
| پایانی پایه در روز اعمال گزینهها: پایانی امروز · صف تا سررسید | today | «پایانی امروز» فرض میکند پایه تا روز اعمال همینجا میماند. «صف تا سررسید» فرض میکند پایه هر روز معاملاتی باقیمانده صف خرید (برای کال) یا صف فروش (برای پوت) بماند، با دامنهٔ مجاز خودِ همان نماد؛ برای بورس کالا که دامنه منتشر نمیکند «دامنه ندارد» میآید. |
| تغییر فرضی پایه تا روز اعمال (درصد نسبت به پایانی امروز؛ فقط وقتی مبنا پایانی امروز است) | 0 | مثلاً 10 یعنی پایه در روز اعمال ده درصد بالاتر از پایانی امروز ببندد؛ عدد منفی هم میپذیرد. در حالت «صف تا سررسید» نادیده گرفته میشود. |
| جریمه نکول (درصد قیمت اعمال) | 1 | نرخ فعلی اطلاعیههای تسویهٔ بورس. اگر دستورالعمل عوض شد، فقط همین را تغییر دهید. |
| عدد اول و مرتبسازی ستون گزینهها: فشار تحویل · سود خالص | pressure | هر کدام را انتخاب کنید اول سلول میآید و ستون بر اساس همان مرتب میشود. ردیفی که آن عدد را ندارد، مثل پوت در فشار تحویل، ته فهرست میرود. |
| مبلغ دریافتی در نکول | روشن | مبلغ ریالی تسویهٔ نقدی بهعلاوهٔ جریمه. |
| سود خالص نسبت به هزینه خرید | روشن | درصد سود یا زیان دریافتی نکول نسبت به پولی که بابت خرید میدهید. |
| فشار تحویل (فقط اختیار خرید) | روشن | روز از میانگین حجم ماهانهٔ پایه، با نشان 🔒 وقتی پایه در صف خرید است. |
| حداقل فشار تحویل (روز از میانگین حجم ماهانه پایه) | خالی (خاموش) | مثلاً 1 فقط سررسیدهایی را نگه میدارد که تحویلشان دستکم یک روز کامل معاملات پایه است. پوتها با این فیلتر کنار میروند، چون عدد فشار ندارند. |
| فقط وقتی پایه الان صف خرید است | خاموش | همراه «حداقل فشار تحویل»، تیزترین غربال روزهای نزدیک اعمال است: تحویل بزرگ و سهمی که نمیشود خرید. |
| حداقل سود خالص (درصد نسبت به هزینه خرید) | خالی (خاموش) | کف سود خالص دریافتی نکول. قراردادهای بیعرضه با این فیلتر کنار میروند. |
| اعمال فیلترها | خاموش | کلید عمومی سرِ بخش فیلترها. تا روشن نشود هیچکدام از فیلترهای بالا اجرا نمیشوند. با روشنشدن دامنهاش را انتخاب میکنید: کل دیدهبان ردیف نامنطبق را از کل جدول حذف میکند (پیشفرض)، فقط این ستون ردیف را نگه میدارد و فقط سلول این ستون را خالی میکند. |
همین حساب از طرف فروشنده، یعنی سودی که فروشنده با فروختن و نکولکردن میبرد، ستون «سود نکول» است و در مقالهٔ نکول آمده است.
max pain
Max Pain آن قیمت اعمالی است که اگر پایه در سررسید همانجا بنشیند، مجموع زیان نویسندگان اختیار خرید و اختیار فروش — وزندادهشده با موقعیت باز — کمترین مقدار خود را دارد. ایدهٔ پشتش این است که سنگینترین طرف بازار انگیزه دارد قیمت را به سمت آن اعمال بکشد.
خروجی ستون چهار تکه دارد: خود اعمال Max Pain، فاصلهٔ درصدیاش از قیمت فعلی پایه با فلش بالا یا پایین، موقعیت باز روی همان اعمال، و دو اعمال جایگزین بعدی که کمترین زیان را میسازند. چون محاسبه روی کل زنجیره انجام میشود، عدد برای همهٔ قراردادهای یک سررسید یکسان است.
این ستون از مجموعهٔ بالا قدیمیتر است و برخلاف بقیه هیچ تنظیمی ندارد؛ عددش را نمیشود از پنل چرخدنده عوض کرد. و مثل هر سنجهٔ مبتنی بر موقعیت باز، وقتی موقعیت باز زنجیره کم باشد عددش شکننده است.
فیلترهای آماده
7 فیلتر که ستون تازهای نمیسازند و فقط ردیفها را کم میکنند. بعد از افزودن، در پنل فیلتر دیدهبان تیک چیپِ همان فیلتر را بزنید تا اجرا شود؛ فرمولهایی که تنظیم دارند کنار همان چیپ یک دکمهٔ چرخدنده هم میگیرند. آخرین ردیف از بقیه قدیمیتر است و تنظیمی ندارد.
قابل معامله و نقدشونده
قراردادهایی را نگه میدارد که واقعاً میشود در آنها معامله کرد: زنجیره باز است، هر دو سمت صف سفارش دارند، شکاف عرضه و تقاضا از حد شما بیشتر نیست، و امروز حداقلی از ارزش معاملات خورده است.
بخش بزرگی از جدول اختیار قراردادهاییاند که هیچکس رویشان معامله نمیکند و عدد جذابشان روی کاغذ بیمعنی است — شکاف پنجاه درصد یعنی همان لحظهٔ ورود نصف سود فرضی را دادهاید. این فیلتر را معمولاً بهعنوان پایه روشن میگذارید و بقیهٔ شرطها را رویش سوار میکنید.
| تنظیم | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| هر دو سمت صف موجود باشد | روشن | هر دو سمت صف سفارش داشته باشد. اگر خاموشش کنید، قراردادهای یکطرفه هم میمانند. |
| حداکثر شکاف عرضه و تقاضا (درصد نسبت به آخرین قیمت) | 15 | سقف شکاف عرضه و تقاضا. قراردادی که شکافش قابل اندازهگیری نیست حذف میشود، نه اینکه تنگ فرض شود. |
| حداقل ارزش معاملات امروز (میلیون ریال) | 100 | کف ارزش معاملات امروز. عدد پیشفرض بیشتر جدول را کنار میگذارد و همین هدفش است. |
| حداقل ارزش سرخط عرضه (میلیون ریال) | خالی (خاموش) | کف ارزش ریالی سرخط عرضه. وقتی حجم بزرگ میخرید، ارزش معاملات کل روز کافی نیست. |
| حداقل موقعیت باز | خالی (خاموش) | کف موقعیت باز. برای کنار گذاشتن سریهایی که تقریباً هیچ موقعیتی رویشان باز نیست. |
| فقط زنجیرههای باز | روشن | فقط زنجیرههایی که سقف موقعیت باز آنها پر نشده و معامله در آنها آزاد است. |
وضعیت صف نماد پایه
حالت پیشفرض «پایه قابل خرید» است: قراردادهایی را کنار میگذارد که نماد پایهشان در صف خرید قفل شده — دقیقاً همان چیزی که استراتژیهای نیازمند خرید سهم مثل کاوردکال را روی کاغذ نگه میدارد، چون سهمی که نمیتوانید بخرید استراتژیای هم نمیسازد.
تشخیص صف از دامنهٔ مجاز واقعی همان نماد میآید، نه از یک درصد ثابت. برای نمادهایی که دامنهٔ مجاز برایشان منتشر نمیشود، حالت «قابل خرید» آنها را نگه میدارد و حالتهای صف کنارشان میگذارند، چون بدون دامنه نمیشود ادعا کرد نماد در صف است.
| تنظیم | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| چه چیزی بماند گزینهها: پایه قابل خرید باشد · فقط پایه در صف خرید · فقط پایه در صف فروش · پایه در هر صفی | buyable | حالت پیشفرض قراردادهایی را کنار میگذارد که نماد پایهشان در صف خرید قفل است — چون سهمی که نمیتوانید بخرید، کاوردکال و کولار هم نمیسازد. حالتهای دیگر برعکس عمل میکنند و فقط نمادهای در صف را نگه میدارند. |
بازه قیمت قرارداد
قراردادها را بر اساس قیمت خودشان در یک بازهٔ ریالی نگه میدارد. ساده است ولی پرتکرارترین درخواست بوده: کسی که با سرمایهٔ مشخص کار میکند اول میخواهد بداند اصلاً چه قراردادهایی در بودجهاش هستند.
مهمتر اینکه با تغییر «قیمت مبنا» میتوانید بهجای آخرین معامله، سرخط عرضه را ملاک بگذارید — یعنی قیمتی که واقعاً باید بپردازید، نه قیمتی که ساعتها پیش خورده است.
| تنظیم | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| قیمت مبنا گزینهها: آخرین معامله · سرخط عرضه · سرخط تقاضا | last | سرخط عرضه قیمتی است که واقعاً میپردازید؛ آخرین معامله میتواند کهنه باشد. |
| حداقل قیمت (ریال) | خالی (خاموش) | کف قیمت به ریال. |
| حداکثر قیمت (ریال) | خالی (خاموش) | سقف قیمت به ریال. اصلیترین کاربرد این فیلتر: دیدن آنچه در بودجه است. |
| نوع قرارداد گزینهها: همه · اختیار خرید · اختیار فروش | همه | محدود کردن به اختیار خرید یا اختیار فروش. |
| قرارداد بدون قیمت را کنار بگذار | روشن | قرارداد بدون قیمت را کنار میگذارد. خاموشکردنش بازه را با انبوه قراردادهای معاملهنشده پر میکند. |
قراردادهای نزدیک پول
فقط قراردادهایی را نگه میدارد که قیمت اعمالشان در فاصلهٔ درصدی دلخواه شما از قیمت نماد پایه است. این همان کاری است که ستون «وضعیت» نمیتواند بکند: ITM و OTM برچسباند و ATM فقط یک درصد اطراف قیمت را میگیرد، ولی اینجا میگویید «بین پنج تا پانزده درصد دور از قیمت».
به درد انتخاب پای اسپرد، کاوردکال و استرادل میخورد؛ همچنین برای دور ریختن قراردادهای بسیار دور که پرمیوم ناچیزشان جذاب بهنظر میرسد ولی عملاً هیچوقت به پول نمیرسند.
| تنظیم | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| حداقل فاصله تا اعمال (درصد، بدون علامت) | 0 | کف فاصله بدون علامت. برای کنار گذاشتن قراردادهای چسبیده به قیمت. |
| حداکثر فاصله تا اعمال (درصد، بدون علامت) | 10 | سقف فاصله بدون علامت. پیشفرض ده درصد یعنی نوار نزدیک پول. |
| وضعیت گزینهها: همه · ITM · ATM · OTM | همه | جهت را اینجا مشخص میکنید. فاصله بدون علامت است تا شرط روی اختیار فروش وارونه نشود. |
| نوع قرارداد گزینهها: همه · اختیار خرید · اختیار فروش | همه | محدود کردن به اختیار خرید یا اختیار فروش. |
جهش حجم و ارزش معاملات
قراردادهایی را نشان میدهد که امروز معاملاتشان نسبت به روز معاملاتی قبل چند برابر شده. بهجای گشتن در کل جدول، مستقیم قراردادهایی را میبینید که ناگهان روی آنها حجم آمده.
شرط «حداقل مقدار امروز» عمداً پیشفرض دارد، چون قراردادی که دیروز دو معامله داشته و امروز شش تا، از نظر ریاضی سه برابر شده ولی از نظر معاملاتی هیچ اتفاقی نیفتاده. قراردادی که دادهٔ روز قبلش نامعلوم است کنار گذاشته میشود، نه اینکه صفر فرض شود.
| تنظیم | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| معیار گزینهها: ارزش معاملات · حجم معاملات | tValue | ارزش معاملات جهش پول را نشان میدهد و حجم جهش تعداد قرارداد را. |
| حداقل نسبت به روز قبل (مثلاً 3 یعنی سه برابر) | 3 | کف نسبت به روز معاملاتی قبل. |
| حداقل مقدار امروز (برای ارزش: میلیون ریال، برای حجم: تعداد قرارداد) | 50 | کف مقدار امروز. عمداً پیشفرض دارد، چون جهش روی اعداد ناچیز جهش نیست. |
| حداقل درصد تغییر قیمت آخرین نسبت به دیروز | خالی (خاموش) | کف درصد تغییر قیمت آخرین نسبت به دیروز. برای دیدن فقط جهشهایی که قیمت هم با آنها بالا رفته. |
عرضه زیر ارزش ذاتی
قراردادهای در سودی را پیدا میکند که سرخط عرضهشان پایینتر از ارزش ذاتی خودشان است — یعنی روی کاغذ میشود قرارداد را خرید، اعمال کرد و از همان اختلاف سود گرفت. معمولاً نزدیک سررسید یا روی قراردادهای کممعامله ظاهر میشود.
حتماً با «حداقل ارزش سرخط عرضه» ترکیبش کنید: تخفیف سی درصد روی سفارشی که فقط یک قرارداد حجم دارد عملاً قابل استفاده نیست. و قبل از اقدام، کارمزد معامله و کارمزد اعمال و مهلت تسویه را حساب کنید — این فیلتر فقط اختلاف قیمت را میبیند و هزینهها میتوانند کل تخفیف را ببلعند.
| تنظیم | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| حداقل تخفیف نسبت به ارزش ذاتی (درصد) | 1 | کف تخفیف نسبت به ارزش ذاتی. عدد کوچک، موارد بیشتری میآورد که بیشترشان با کارمزد از بین میروند. |
| حداقل ارزش سرخط عرضه (میلیون ریال) | خالی (خاموش) | کف ارزش سرخط عرضه. تخفیف روی سفارشی که یک قرارداد حجم دارد قابل استفاده نیست. |
| حداکثر روز تا سررسید | خالی (خاموش) | سقف روز تا سررسید. این فرصتها معمولاً نزدیک سررسید ظاهر میشوند. |
فیلتر صندوق های etf
فقط قراردادهایی را نگه میدارد که نماد پایهشان صندوق قابل معامله (ETF) باشد — مثل صندوقهای اهرمی و طلا — و سهام عادی را کنار میگذارد. آن هم یک تکخطی بدون تنظیمات است.
اگر فقط چند صندوق مشخص را میخواهید، پنل فیلتر دیدهبان کار دقیقتری میکند: نماد پایه را مستقیم انتخاب کنید. این فیلتر وقتی به کار میآید که همهٔ صندوقها را با هم میخواهید و نمیخواهید فهرستشان را دستی نگه دارید.
کدام را کِی استفاده کنم
چند ترکیب که بیشتر از بقیه به کار میآیند:
| دنبال چه میگردید | چه چیزی نصب کنید |
|---|---|
| کال ارزان برای خرید | «امتیاز جذابیت خرید» بهعنوان ستون، بهعلاوهٔ فیلتر «قابل معامله و نقدشونده» و «قراردادهای نزدیک پول» |
| فروش اختیار روی وجه تضمین | «بازده ماهانه وجه تضمین» با کف بازده و سقف روز تا سررسید، بهعلاوهٔ فیلتر نقدشوندگی |
| پای اسپرد | «فاصله تا اعمال» برای دیدن نردبان، بهعلاوهٔ فیلتر «قراردادهای نزدیک پول» |
| کاوردکال | فیلتر «وضعیت صف نماد پایه» در حالت پیشفرض، تا سهمهای قفلشده حذف شوند |
| قیمتگذاری نادرست | «اختلاف با قیمت تئوری» با سقف منفی، بهعلاوهٔ فیلتر «عرضه زیر ارزش ذاتی» |
| رصد لحظهای بازار | فیلتر «جهش حجم و ارزش معاملات» بهعلاوهٔ ستون «جهت پول حقیقی و حقوقی» |
| خرید و فروش مصنوعی | «اختلاف کال و پوت هماعمال» با کف حباب |
| ریسک نکول نزدیک روز اعمال | «نکول: دریافتی خریدار و فشار تحویل» با مرتبسازی نزولی، بهعلاوهٔ «حداقل فشار تحویل» و «فقط وقتی پایه الان صف خرید است» |
فیلتر «قابل معامله و نقدشونده» تقریباً همیشه ارزش روشن بودن دارد؛ بقیه را رویش سوار کنید.
محدودیتها
- ستون فرمولی آیکن فیلتر سرستون نمیگیرد. فیلتر همیشه از داخل خود فرمول و پنل چرخدنده اعمال میشود.
- ستونها نمیتوانند نتیجهٔ همدیگر را بخوانند. اگر منطق مشترکی لازم دارید، یک فرمول از نوع «تابع» بسازید و از هر دو صدایش بزنید.
- دادهٔ تاریخی در دسترس نیست. فرمولها فقط دادهٔ لحظهای و چند فیلد محدود از روز معاملاتی قبل را میبینند، پس چیزی مثل «نوسان ده روز اخیر» با این ابزار ساخته نمیشود.
- دو فیلد مربوط به روز قبل میتوانند نامعلوم باشند. فرمولهایی که به آنها تکیه دارند در آن حالت صریحاً میگویند «دیروز نامعلوم» بهجای اینکه صفر فرض کنند.
- دامنهٔ نوسان مجاز برای بورس کالا منتشر نمیشود، پس «روزهای صف تا هدف» آنجا عدد نمیدهد.
- قیمت تئوری و احتمال، خروجی مدلاند نه واقعیت. هر دو به نوسان ورودی حساساند و با عوض کردن مبنای نوسان عددشان جابهجا میشود.
اگر چیزی میخواهید که در این فهرست نیست، خودتان بسازیدش: راهنمای فرمولنویسی همهٔ فیلدها و توابع در دسترس را با مثال پوشش میدهد.
همین حالا در دیدهبان یکی از این فرمولها را نصب کنید و عددهایش را با معیار خودتان تنظیم کنید.
