وقتی در کد فرمول یا استراتژی خود پارامترهای ویژوال تعریف میکنید، کنار نام ستون یا فیلتر شما در جدول دیدهبان آیکن تنظیمات (مدیریت خروجی و فیلتر) ظاهر میشود. این قابلیت به کاربران اجازه میدهد بدون نیاز به ویرایش کد جاوااسکریپت، مقادیر عددی، تیکها، لیستهای انتخابی و نحوهٔ مرتبسازی را بهصورت کاملاً تعاملی و ویژوال تغییر دهند.
توضیح مختصر و ایدهٔ اصلی
موتور فرمولنویسی دیدهبان از روی ثابتهای تعریفشده با حروف بزرگ و کامنتهای جلوی آنها تشخیص میدهد که چه کنترلی در پنجرهٔ تنظیمات ظاهر شود. با تغییر مقادیر در پنجرهٔ ویژوال، مقدار آن ثابتها مستقیماً درون کد ذخیره شدهٔ شما بهروزرسانی میشود.
یک نکته در میزکار: چون مقدارها درون کد خودِ ستون ذخیره میشوند، تنظیمات مالِ همان ستون است، نه مال یک باکس. اگر همین ستون در باکس یا میزکار دیگری هم باشد، با تغییر اینجا آنجا هم عوض میشود. در این حالت بالای پنجرهٔ تنظیمات یک یادآوری میآید و نام آن باکسها را میگوید. برای اینکه هر باکس تنظیم جدای خودش را داشته باشد، یک کپی مستقل از استراتژی بسازید: دکمهٔ «استراتژی» ← همان استراتژی ← «کپی مستقل» ← «ساخت کپی مستقل». کپی تازه با مقدارهای پیشفرض شروع میشود و ستون قبلی در آن باکس میماند؛ آن را از «ستونها» خاموش کنید. جای خودِ پنجره هم در میزکار به باکس بسته است: کنار همان باکسی باز میشود که آیکنش را زدهاید. میشود آن را کشید و جابهجا کرد، ولی دفعهٔ بعد دوباره کنار همان باکس باز میشود. در صفحهٔ تکی دیدهبان، همان جایی باز میشود که آخرین بار گذاشتهاید.
اندازهٔ پنجره: نوار باریک پایین پنجره را بکشید تا بلندتر یا کوتاهتر شود، و دو سر همان نوار را بکشید تا عرض هم عوض شود. اندازهای که بگذارید یادش میماند و دوبار کلیک روی نوار آن را به اندازهٔ اولیه برمیگرداند؛ اندازهٔ اولیه هم با ارتفاع صفحهتان بزرگ میشود (تا 90 درصد آن). وقتی پنجره را از حدود 610 پیکسل عریضتر کنید، فیلترها دوتادوتا کنار هم میآیند و فهرست بلند کمتر اسکرول میخورد.
بازگشت به پیشفرض: برای ستونی که از کتابخانه اضافه شده، اگر مقدار فیلترها را عوض کرده باشید، بالای فهرست فیلترها دکمهٔ «بازگشت به پیشفرض» میآید و فقط فیلترها را به مقدار نسخهٔ کتابخانه برمیگرداند (با «واگرد» برمیگردد). دکمهٔ پایین پنجره همهٔ تنظیمات و ترتیب نمایش را برمیگرداند.
شروع سریع با یک مثال ساده: حداقل حجم معاملات
برای آشنایی سریع، فرمول زیر را در دیدهبان به عنوان ستون ذخیره کنید و سپس روی آیکن ستون کلیک کنید:
این مثال چطور کار میکند؟
- طراحی کنترل عددی: متغیر
const FILTER_MIN_VOLUME = 100;در بخش «فیلترها» یک کادر ورودی عدد با برچسب «حداقل حجم» ایجاد میکند. با تغییر عدد در پنجره، مقدار این متغیر در لحظه تغییر کرده و محاسبات جدول بهروز میشود. - دروازهٔ فیلتر (FILTER_RESULT و FILTER_SHOW): این دو با هم یک کنترل در پنل میسازند: کلید «اعمال فیلترها». تا روشنش نکنید عدد «حداقل حجم» اصلاً اعمال نمیشود.
- دامنهٔ اعمال: بعد از روشنکردن کلید انتخاب میکنید که شرط روی کل دیدهبان اجرا شود (قرارداد کمحجم کل ردیفش از جدول میرود) یا فقط این ستون (ردیف میماند و فقط خانهاش خالی میشود).
1) چطور آیکن تنظیمات در سرستون ظاهر شود؟
سیستم زمانی متوجه نیاز به تنظیمات ویژوال میشود که حداقل یکی از متغیرهای خود را با حروف بزرگ و زیرخط تعریف کرده باشید. آیکن با همین یک شرط میآید؛ کامنت فارسی جلوی همان خط فقط نام کنترل را میدهد، و بدون آن کنترل بینام میماند. پیشوندهای مجاز عبارتند از:
FILTER_...→ کنترل را در بخش فیلترها قرار میدهد.SHOW_...→ کنترل را در بخش نمایش و چیدمان قرار میدهد.SETTING_...→ کنترل را در بخش محاسبات و تنظیمات قرار میدهد.
2) ورودی عددی (Number Input)
اگر مقدار اولیه متغیر یک عدد باشد، یک کنترل ورودی عددی ساخته میشود. همچنین اگر مقدار اولیه خالی باشد ('') اما در نام متغیر کلماتی نظیر MIN_، MAX_ (با زیرخط)، DISTANCE، PERCENT، FEE یا STRIKE وجود داشته باشد، سیستم بهطور هوشمند آن را ورودی عددی در نظر میگیرد.
3) تیک روشن/خاموش (Checkbox)
اگر مقدار اولیه یک متغیر برابر با true یا false باشد (و گزینهای درون براکت در کامنت نباشد)، یک دکمهٔ تیک روشن/خاموش برای آن ساخته میشود.
4) کلید اعمال فیلترها (System Switches)
دو متغیر با نامهای دقیق زیر تیک معمولی نمیسازند. پنل آنها را کنار هم به یک کنترل تبدیل میکند: کلید «اعمال فیلترها» و دامنهای که بعد از روشنشدنش ظاهر میشود. این ردیف بالای پنجره میماند و با اسکرول فهرست فیلترها از دید نمیرود. تا این کلید خاموش است، فیلترهای دیگرِ همان فرمول اجرا نمیشوند؛ تنها استثنا فیلتری است که فرمول عمداً بیرون از این دروازه گذاشته (مثل «فقط نمادهای قابل خرید» در بعضی استراتژیهای آماده) و همیشه کار میکند. با اولین شرطی که در یکی از فیلترها میگذارید، این کلید خودش روشن میشود (روی «کل دیدهبان»، یا اگر فرمول فیلتر ردیفی ندارد روی «فقط این ستون»)؛ اگر در همان پنجره خاموشش کنید، دیگر خودبهخود روشن نمیشود:
FILTER_SHOW— نشانهٔ حالت «فقط این ستون». وقتی کاربر این دامنه را انتخاب کند مقدارش در کد شماtrueنوشته میشود و ترکیبهایی که شرط را ندارند از داخل خانه حذف میشوند؛ ردیف نماد سر جایش میماند.FILTER_RESULT— هرگز در کد شما نوشته نمیشود. موتور موقع ساختن نسخهٔ فیلترِ فرمول خودش آن راtrueمیکند. انتخاب «کل دیدهبان» فرمول را به فهرست فیلترهای فعال جدول اضافه میکند تا نمادِ بدون ترکیب منطبق، کل ردیفش حذف شود.- در حالت «کل دیدهبان» محتوای خانه هم خودبهخود فیلتر میشود، بدون آنکه
FILTER_SHOWنوشته شود. برای همین این دو یک دامنهاند، نه دو سوئیچ مستقل.
هر دو باید در کد باشند، حتی اگر مقدارشان را دست نزنید: شرطِ فیلتر شما معمولاً به شکل (!FILTER_SHOW && !FILTER_RESULT) || ( … ) نوشته میشود و همین عبارت است که دروازه را میسازد. اگر یکی از این دو را ننویسید، فرمول با خطای «is not defined» میشکند.
5) لیست کشویی تکانتخابی (Dropdown Select)
برای ایجاد منوی کشویی، گزینههای انتخابی را داخل براکت [] در بخش کامنت خط بنویسید. به دو روش میتوانید گزینهها را تعریف کنید:
- فقط مقدار: مقدار انتخاب شده با خود متن گزینه یکی خواهد بود.
- رابطه مقدار=برچسب: مقدار ذخیره شده در کد با برچسب فارسی نمایش داده شده در منو متفاوت خواهد بود (روش پیشنهادی برای طراحی زیبا).
6) گزینه خالی یا پیشفرض در لیست (Empty/Default Option)
اگر بخواهید گزینهای به عنوان «بدون فیلتر» یا «همه» داشته باشید که مقدار خالی '' یا صفر را به کد بفرستد، کافی است یک براکت خالی [] در لیست گزینهها قرار دهید. سیستم آن را با برچسب خط تیره «-» نمایش میدهد.
7) لیست چندانتخابی (Multi-Select)
اگر میخواهید کاربر بتواند همزمان چند گزینه را تیک بزند، کلمه کلیدی multi را در کامنت بنویسید. مقدار ذخیره شده در کد به صورت یک رشته متنی خواهد بود که گزینهها با ویرگول انگلیسی از هم جدا شدهاند (مثلاً '1,3'). در منطق فرمول باید این رشته را تفکیک کنید:
8) جعبه متن آزاد (Free Text Input)
اگر مقدار متغیر رشتهای باشد اما هیچ گزینهای درون براکت [] در کامنت تعریف نشده باشد، یک کادر ورود متن ساده برای کاربر ایجاد میشود (مثلاً برای ورود دستی یک نماد یا یک مقدار دلخواه).
9) توضیحات راهنمای شناور (Tooltip)
اگر مایلید در پنجره تنظیمات تعاملی، توضیح کوچکی برای هر پارامتر نشان داده شود تا کاربر کاربرد آن را بداند، از کلمه کلیدی title=... در کامنت استفاده کنید. با نگه داشتن ماوس روی برچسب، این راهنما ظاهر میشود.
10) لینک راهنمای اختصاصی بالای پنجره (Guide Link)
اگر فرمول شما پیچیده است و تمایل دارید یک لینک راهنمای جامع (مثلاً یکی از مقالات دانشنامه آپشنباز) را به آن متصل کنید، عبارت //link=آدرس_لینک را در خط اول یا دوم کد فرمول بنویسید. دکمهٔ «راهنما» بالای پنجره همیشه هست و بدون این خط همین مقاله را باز میکند؛ با این خط به لینک شما میرود.
11) مرتبسازی پیشرفته (SORT_BY / SORT_DIR)
برای فرمولهای پیشرفته یا استراتژیهایی که چندین خروجی را در یک خانهٔ جدول مرتب و چاپ میکنند (با استفاده از تابع سیستمی sortAndFormatResults)، میتوانید متغیرهای زیر را بنویسید تا مرتبسازی در پنجره تعاملی قابل تنظیم باشد:
SORT_BY— مشخص میکند کدام ویژگی عددی مبنای مرتبسازی ردیفها قرار گیرد (گزینهها را در براکت بنویسید).SORT_DIR— جهت مرتبسازی را تعیین میکند:ascصعودی یاdescنزولی.
12) چیدمان، تیک نمایش و ترتیب کشیدنی (Display Order)
اگر فرمول شما بخشهای مختلفی را در خروجی نشان میدهد (مثلاً حجم، تلاطم ضمنی IV، ارزش ذاتی و غیره)، میتوانید برای هر بخش یک تیک نمایش با پیشوند SHOW_... بگذارید. با اضافه کردن آرایهٔ displayOrder به کد، کاربران میتوانند در بخش «نمایش و چیدمان» ترتیب بخشهای خروجی را با کشیدن و رها کردن (Drag & Drop) جابهجا کنند!
13) زیرعنوان فیلترها (group=)
اگر فرمول شما فیلترهای زیادی دارد، میتوانید آنها را در بخش «فیلترها» زیر زیرعنوان مرتب کنید. کافی است در کامنت هر فیلتر عبارت group= و نام گروه را بنویسید. چهار گروهی که استراتژیهای آماده هم دارند همیشه به همین ترتیب میآیند: سود، ریسک، ساختار و نقدشوندگی. کنار هر زیرعنوان تعداد فیلترهای پرشدهٔ آن گروه نوشته میشود و خانههای پرشده رنگ ملایمی میگیرند.
زیرعنوان فقط وقتی کشیده میشود که دستکم دو نام گروه در فیلترها آمده باشد، پس فرمولی که group= ندارد همان فهرست یکسرهٔ قبلی را نشان میدهد. اگر در فرمولی که گروه دارد فیلتری برچسب نگیرد، آخر فهرست زیر «سایر» میآید. نام دیگری هم میتوانید بگذارید و بعد از این چهار گروه نمایش داده میشود. نام گروه را با «ی» و «ک» فارسی بنویسید؛ املای عربی یک زیرعنوان جدا و تکراری میسازد.
14) مثال جامع و کاربردی ترکیبی
در نهایت، نمونه زیر یک فرمول کامل و واقعی است که تمامی مفاهیم بالا را به صورت یکجا پیادهسازی کرده است. میتوانید آن را مستقیماً کپی و استفاده کنید:
جمعبندی: طراحی تنظیمات ویژوال در دیدهبان بسیار ساده است. کافیست متغیرهای خود را با نامهای بزرگ مانند FILTER_، SHOW_ یا SETTING_ معرفی کرده و در کامنت خط آنها، برچسب فارسی، براکتهای انتخاب [مقدار=برچسب] و کلمات کلیدی نظیر multi یا title= را بکار ببرید تا زیباترین و کارآمدترین ابزار کنترلی را در اختیار داشته باشید.
