سلام ، در تعریف نوسان تاریخی : HV به بررسی نوسانات سهم پایه ، با اندازه گیری تغییرات قیمت در دوره های گذشته می پردازد و بیان کننده این مطلب است که سهم در حال حاضر چقدر از میانگین خود فاصله دارد ، در جمله : سهم در حال حاضر چقدر از میانگین خود فاصله دارد ، چرا زمان حال حاضر؟ مگرازنوسان تاریخی نمی گویید؟ و عدد میانگین مگرهمان عدد نوسان تاریخی نیست؟

ایراد شما وارد است و آن جمله اصلاح شد. HV فاصلهٔ قیمتِ امروز از میانگین قیمت را نمیسنجد. انحراف معیارِ بازدههای روزانه در یک بازهٔ گذشته است که بعد سالانه میشود — همان چهار قدمی که پایینتر در بخش «نحوه محاسبه» آمده. پس «حال حاضر» در آن جمله جایی نداشت. تنها نقشی که امروز دارد این است که آخرین روزِ بازهٔ محاسبه است؛ بازه هر روز یک روز جلو میرود و به همین دلیل عدد HV هم هر روز کمی عوض میشود، ولی همچنان توصیف همان دورهٔ گذشته است نه وضعیت لحظهای سهم. دربارهٔ سؤال دومتان: آن میانگین، میانگینِ بازدههای روزانه است و با خودِ عدد HV یکی نیست. میانگین مرکز توزیع را میگوید و HV پهنای آن را — یعنی بازدهها چقدر حول آن مرکز پخش شدهاند.

این دامنه نوسان مثلا 20درصد مربوط به خود سهم است یا قرارداد اختیارش؟

مربوط به نماد پایه است، نه به خودِ قرارداد اختیار. وقتی میگویند نوسان ضمنی یک قرارداد 20 درصد است، یعنی بازار انتظار دارد نوسان سالانهٔ سهم پایه حدود 20 درصد باشد. این عدد از قیمت اختیار بیرون کشیده میشود، ولی چیزی که توصیف میکند حرکت خودِ سهم است. نوسان تاریخی هم همینطور، فقط از قیمتهای گذشتهٔ سهم حساب میشود. نوسان قیمت خودِ قرارداد بهمراتب بزرگتر از این است، چون قرارداد اهرم دارد و با یک حرکت کوچک سهم، درصد خیلی بیشتری جابهجا میشود. یک نکته که گاهی قاطی میشود: این عدد با «دامنه نوسان» روزانهٔ بازار یکی نیست. دامنه نوسان سقف حرکت مجاز قیمت در یک روز است، ولی IV و HV درصدِ سالانهشدهٔ نوساناند و سقف نیستند.

نوسان ضمنی چیست؟ IV و HV در اختیار معامله

Q: سلام خانم دکتر در مورد میزان تفاوت این دو نوسان بیشتر توضیح بفرمایید - مثلا تا چه حد این تفاوت نوسان از دیدگاه یک معامله گر منظم منطقی و تا چد حد ریسک معقول و تا چه حد قمارگونه میباشد؟

عدد خامِ اختلاف IV و HV بهتنهایی معیار خوبی نیست، چون هم به بازهای که HV روی آن حساب شده وابسته است (HV سیروزه و صدروزه دو عدد متفاوت میدهند) و هم به سررسیدی که IV از آن گرفته شده. دو نماد با اختلاف عددی یکسان میتوانند دو وضعیت کاملاً متفاوت داشته باشند. معیاری که در عمل به کار میآید رتبهٔ نوسان ضمنی است: IV Rank جای IV امروز را بین کف و سقف یک سال گذشتهٔ خودِ همان نماد میگذارد. بالای 70 یعنی پرمیوم نسبت به تاریخچهٔ خودش گران است و زیر 30 یعنی ارزان — و چون هر عدد نسبت به گذشتهٔ خودش خوانده میشود، مقایسهٔ دو نماد هم معنا پیدا میکند. اما مرز «منطقی» و «قمار» را این عدد تعیین نمیکند. یک اختلاف بزرگ فقط میگوید پرمیوم نسبت به گذشته گران است؛ نمیگوید نوسان حتماً به میانگین برمیگردد یا کِی برمیگردد. چیزی که معامله را قمار میکند فروش همان نوسان گران بدون سقف زیان، یا با حجمی است که یک حرکت غیرمنتظره کل حساب را جمع کند — نه خودِ عدد. جزئیات در رتبه نوسان ضمنی یا IV Rank آمده.

در ابتدا لازم است با مفهوم نوسان پذیری آشنا شوید. نوسان پذیری در بازار مالی یک مفهوم کلیدی است چون نه تنها به معامله گر کمک میکند تا مدیریت بهتری در ریسک ها داشته باشد بلکه میتواند به عنوان یک فرصت طلایی سودآور هم باشد. در این مقاله به بررسی جامع نوسان پذیری و نحوه استفاده از آن در معاملات آپشن می پردازیم

📊 نوسان پذیری (Volatility)

تلاطم یا نوسان پذیری به تغییرات قیمتی یک دارایی مشخص در یک دوره زمانی خاص گفته میشود، بدون توجه به اینکه این تغییرات در حالت صعودی باشد یا نزولی

نوسان‌پذیری اندازهٔ حرکت را می‌سنجد نه جهت آن — یک سهم صعودی و یک سهم نزولی می‌توانند دقیقاً یک عدد نوسان داشته باشند.

HV از گذشتهٔ قیمت سهم اندازه‌گیری می‌شود و IV از قیمت امروزِ خودِ اختیار استخراج — یکی واقعیت است، دیگری انتظار.

در واقع نوسان پذیری یک معیار ریسک است و نشان دهنده اندازه پایداری یا ناپایداری قیمت هاست. به عبارتی سهامی که تلاطم بالایی دارد ریسک بیشتری نسبت به سهامی که تلاطم پایینی دارد تحمیل میکند. و ریسک بیشتر می‌تواند سود بیشتری داشته باشد

نوسان پذیری بالای دارایی پایه یعنی در یک دوره زمانی معین سهام می‌تواند در یک محدوده بزرگتری نوسان کند و بالا و پایین برود بنابراین احتمال بیشتری وجود دارد که قرارداد مشتقه ان در بازه زمانی کوتاه تری از OTM به ITM تبدیل شود یا برعکس
همچنین نوسانات بالا فرصت های بیشتری برای نوسان گیری از قراردادها و جابه جایی بین قرارداد یا خروج از موقعیت ها جهت افزایش بازدهی استراتژی ها فراهم میکند. در مقابل سرمایه گذران بلند مدتی نوسانات کمتر را ترجیح می‌دهند

نوسان‌پذیری در بازارهای مالی از دو منظر قابل محاسبه و بررسی است

نوسان‌پذیری تاریخی (Historical Volatility - HV) که با تحلیل و بررسی داده‌های گذشته محاسبه می‌شود

نوسان‌پذیری ضمنی (Implied Volatility - IV) نگاهی رو به آینده دارد و از قیمت‌های فعلی اختیار معامله در بازار استخراج می‌شود

🕒 نوسان تاریخی چیست؟ (Historical Volatility)

HV نوسان سهم پایه را از روی قیمت‌های گذشته اندازه می‌گیرد: بازده هر روز نسبت به روز قبل حساب می‌شود، انحراف معیارِ همین بازده‌ها در بازهٔ انتخابی گرفته می‌شود و بعد سالانه می‌شود. پس آنچه HV می‌گوید این است که در آن بازه، بازده روزانه چقدر حول میانگین خودش پخش بوده — نه اینکه قیمت امروز چقدر از میانگین قیمت فاصله دارد.

دو نکته که همین‌جا سوءتفاهم می‌سازند. اول اینکه HV یک ویژگیِ همان دورهٔ گذشته است، نه یک وضعیت لحظه‌ای؛ «امروز» فقط از این نظر وارد ماجرا می‌شود که آخرین روزِ بازهٔ محاسبه است و بازه هر روز یک روز جلو می‌رود، پس عدد HV هم هر روز کمی عوض می‌شود. دوم اینکه آن میانگین، میانگینِ بازده‌هاست و با خودِ عدد HV یکی نیست: میانگین مرکزِ توزیع است و HV پهنای آن.

HV از بازده لگاریتمی روزانه ساخته می‌شود، دادهٔ پرت کنار می‌رود، انحراف معیار گرفته و سالانه می‌شود — و عددش به بازهٔ انتخابی وابسته است.

اتومبیلی با سرعت ثابت 50 در سال 438,000 کیلومتر می‌رود — ولی این عدد نمی‌گوید کجا تندتر رفته یا اصلاً به کدام سمت. HV همان فاصله از میانگین را می‌سنجد.

HV بررسی می‌کند که قیمت سهام در گذشته با چه سرعتی افزایش و یا کاهش یافته و بینشی نسبت به روند و جهت روند ارائه نمی‌دهد

برای روشن شدن مطلب اتومبیلی را در نظر بگیرید که با سرعت ثابت 50 کیلومتر در ساعت در حال حرکت است ( نرخ تغییر در ساعت) بنابراین برای بازه یک سال با حفظ سرعت کاملا قابل پیش بینی است که می‌تواند 438000 کیلومتر (50*24*365) سفر کند. اما این عدد نمیتواند در مورد مسیری که حرکت کرده چیزی به ما بگوید یا اینکه به جلو رفته یا عقب همچنین در طول مسیر در مواقعی با سرعت کمتر یا بیشتر از 50 در حال حرکت بوده(انحراف از میانگین) پس نمی‌توان با قطعیت گفت از جایی که شروع به حرکت کرده 438000 کیلومتر طی شده با توجه با انحراف از سرعت ثابتی که برای ان تعیین شده بود ممکن است کمتر یا بیشتر باشد

با مقایسه درصد تغییرات در بازه‌های زمانی طولانی‌تر، سرمایه‌گذاران می‌توانند بینش‌هایی در مورد ارزش‌های نسبی برای بازه‌های زمانی مورد نظر معاملات اختیارات خود به دست آورند

معامله گران معتقدن قیمت ها در طول زمان در اطراف سطح نوسان متوسط تاریخی خود نوسان می‌کند. بنابراین، اگر یک دوره افزایش نوسان وجود دارد، باید فروکش کند. یا اگر یک دوره کاهش نوسان وجود دارد، باید متلاطم‌تر شود تا به سطح نرمال خود برسد

نحوه محاسبه :

استفاده از انحراف معیار رایج ترین، راه برای محاسبه نوسانات تاریخی است

بسته به مدت زمان مدنظر معامله‌گر، نوسانات تاریخی را می‌توان در بازه یکماهه تا یکساله روزهای معاملاتی گذشته اندازه گیری کرد

محاسبه بازده لگاریتمی : درصد اختلاف قیمت بسته شدن هر روز معاملاتی و روز قبل را با تابع لگاریتمی محاسبه کنید
حذف داده های پرت : ناشی از گپ ها یا افزایش سرمایه یا تقسیم سود از محاسبات(چون تکرارشونده نیستند)
محاسبه انحراف معیار : در باره زمانی مدنظر ، به کمک داده های روزانه تاریخی میزان پخش شدن داده ها از میانگین محاسبه میشود
تبدیل به سالانه : انحراف معیار مرحله قبل را در جذر روزهای معاملاتی سالیانه ضرب نمایید

جزییات بیشتر محاسبات را در این ویدیو مشاهده نمایید

🔮 نوسان ضمنی چیست؟ (Implied Volatility)

نوسان ضمنی در اختیار معامله (Implied Volatility یا IV) درصدی است که بازار همین حالا برای نوسان آیندهٔ نماد پایه قیمت‌گذاری کرده است. برخلاف نوسان تاریخی که از قیمت‌های گذشتهٔ سهم حساب می‌شود، این عدد از قیمت امروزِ خودِ قرارداد اختیار بیرون کشیده می‌شود: هرچه معامله‌گران حاضر باشند برای یک قرارداد بیشتر بپردازند، نوسان ضمنی بالاتر می‌رود.

در ادامهٔ این مقاله «تلاطم ضمنی» هم به کار رفته است؛ هر دو یک چیزند و ترجمهٔ همان Implied Volatility‌اند.

همین عدد را می‌شود مستقیم به تومان ترجمه کرد: بازار انتظار دارد سهم تا سررسید چقدر حرکت کند. Expected Move حرکت مورد انتظار از روی IV این تبدیل را نشان می‌دهد تا IV از یک درصد انتزاعی به یک بازهٔ قیمتی تبدیل شود.

IV با اجرای وارونهٔ مدل به دست می‌آید: قیمت بازارِ اختیار را می‌دهید و نوسان بیرون می‌آید — پس بالا رفتن IV می‌تواند فقط یعنی گران شدن پرمیوم.

IV بالا یعنی بازار حرکت بزرگ‌تری انتظار دارد — نه اینکه به کدام سمت. می‌شود جهت را درست حدس زد و باز هم با ریزش IV ضرر کرد.

IV، همانطور که از نامش پیداست، از عرضه و تقاضا استفاده می‌کند و نشان دهنده نوسانات مورد انتظار یک سهام یا شاخص در یک بازه زمانی خاص است

پس این درصد مربوط به نماد پایه است، نه به خود قرارداد. وقتی می‌گویند IV یک قرارداد 20 درصد است، یعنی بازار انتظار دارد نوسان سالانهٔ سهم پایه حدود 20 درصد باشد؛ IV از قیمت اختیار بیرون کشیده می‌شود ولی چیزی که توصیف می‌کند حرکت سهم است. HV هم همین‌طور: نوسان سالانهٔ همان سهم در گذشته. نوسان قیمت خودِ قرارداد اختیار به‌مراتب بزرگ‌تر از این عدد است، چون قرارداد اهرم دارد و با هر تکان کوچک سهم، درصد بسیار بزرگ‌تری جابه‌جا می‌شود. برای اینکه همین درصد را به یک بازهٔ قیمتی روی سهم ترجمه کنید، حرکت مورد انتظار را ببینید.

به عبارت دیگر نوسان ضمنی نمایانگر ذهن فعالان بازار است وقتی نوسان ضمنی یک نماد بسیار بالاست یعنی معامله گران برای سهم پایه یک حرکت بزرگ را انتظار دارند

تلاطم ضمنی معیاری آینده‌نگر است که توسط معامله‌گران‌ آپشن برای محاسبه احتمال استفاده می‌شود و تحت عنوان نوسانات پیش بینی شده نیز شناخته می‌شود.پس تلاطم ضمنی احتمال بی‌ثباتی بازار در آینده را با استفاده از قیمت یک آپشن (پرمیوم) در بازه زمانی خاص نشان می‌دهد
یکی از نکات مهمی که باید به آن توجه کرد این است که به پیش بینی چگونگی حرکت بازار در آینده نمی پردازد

تلاطم ضمنی برخلاف تلاطم تاریخی پیش بینی میکند که چقدر احتمال دارد قیمت در آینده نوسان داشته باشد. اگر نوسان ضمنی بالا باشد بازار انتظار نوسانات بیشتری را دارد

پرمیوم اختیار معامله مستقیماً با انتظارات معامله گران مرتبط است، هنگامی که تقاضا یا عرضه اضافی مشهود است، قیمت افزایش می‌یابد و در دوره‌های تعادل کاهش می‌یابد. سطح عرضه و تقاضا، که معیارهای نوسان ضمنی را هدایت می‌کند، می‌تواند تحت تأثیر عوامل مختلفی از رویدادهای بازار تا اخبار مرتبط و مستقیم با یک شرکت قرار بگیرد

نحوه محاسبه نوسان پذیری ضمنی IV

با استفاده از مدل قیمت‌گذاری بلک شولز،بر اساس قیمت بازار با ماشین‌حساب اختیار معامله، محاسبه می‌شود

💡چگونه از اختلاف نوسان ضمنی IV و نوسان تاریخی HV می‌توان بهره برد؟

معامله‌گران اختیار معامله به دنبال انحراف از حالت تعادل هستند تا از پرمیوم‌های بیشتر از ارزش یا کمتر از ارزش برآورد شده، بهره ببرند

IV بالاتر از HV یعنی پرمیوم گران است (فرصت فروشنده) و پایین‌تر یعنی ارزان (فرصت خریدار) — هر دو بر فرض بازگشت نوسان به میانگین استوارند.

در صورتی که تلاطم ضمنی بالاتر از تلاطم تاریخی باشد:
در چنین وضعیتی پرمیوم های آپشن معمولا بیشتر از مقدار واقعی شان ارزش گذاری میشود ، این حالت اغلب به دلیل انتظارات بیش از حد بازار از نوسانات زیاد در آینده میباشد و فرصتی برای فروشندگان است. فروشندگان میتوانند از این پرمیوم های بالاتر بهره مند شوند و آپشن ها را به قیمت بالاتر بفروشند این در زمانی موثر است که معتقدند نوسان به سطح معمولی خود باز خواهد گشت و قیمت ها پایین میاید و این نوعی استراتژی برای آنها محسوب میشود

در صورتی که تلاطم ضمنی کمتر ار تلاطم تاریخی باشد:
در این وضعیت پرمیوم ها ممکن است ارزش واقعی شان کمتر باشد ، خریداران از این فرصت استفاده میکنند تا آپشن هایی را بخرند که به نظرشان زیرقیمت هستند . با خرید آپشن های زیرقیمت معامله گران امید دارند که نوسان به بالاتر از سطح میانگین یا تاریخی برگردد که این میتواند منجر به افزایش ارزش این آپشن ها و سودآوری برای آنها شوند. در واقع این نوعی استراتژی برای خریداران است

نوسان تاریخی به عنوان خط پایه عمل می‌کند، در حالی که نوسان ضمنی، مقادیر نسبی پرمیوم‌ها را تعریف می‌کند. هنگامی که این دو معیار مقادیر مشابهی را نشان می‌دهند، پرمیوم‌های اختیار معامله عموماً بر اساس هنجارهای تاریخی به طور منصفانه ارزش گذاری می‌شوند

IV و HV در فرمول‌نویسی دیده‌بان

در دیده‌بان می‌توانید نوسان ضمنی هر قرارداد و نوسان تاریخی نماد پایه را در ستون و فیلتر ببینید — برای پیدا کردن پرمیوم‌های گران یا ارزان نسبت به تاریخ.

در دیده‌بان، IV به خودِ قرارداد وصل است و HV به نماد پایه — و برای مقایسهٔ نمادها با هم، رتبه و صدک IV معیار بهتری از عدد خام است.

option.iv — IV ضمنی همین قرارداد (عدد اعشاری؛ 0.5 = 50٪)
ua.hv — HV (نوسان تاریخی) نماد پایه
calcBS().iv — IV محاسباتی از مدل بلک‌شولز (توضیح مدل)
ua.ivRank / ua.ivPercentile — رتبه و صدک IV نماد پایه (IVR · IVP)

برای ساخت فرمول، به دیده‌بان آپشن بروید، یا از طریق میزکار باکس دیده‌بان اضافه کنید؛ سپس فرمول نویسی بروید. جزئیات فیلدها و توابع در راهنمای فرمول‌نویسی آمده است.

مثال: ستون — IV قرارداد در کنار HV پایه

if (!option.iv) return ''; let ivPct = roundNumber(option.iv * 100, 1); let hvPct = ua.hv ? roundNumber(ua.hv * 100, 1) : '—'; return style('IV ' + ivPct + '%', option.iv > 0.5 ? '#dc2626' : '#16a34a', '', 'ضمنی') + ' | ' + style('HV ' + hvPct + '%', '#6b7280', '', 'تاریخی پایه');

مثال: ستون — اختلاف IV و HV

let iv = calcBS().iv; let hv = ua.hv; if (!iv || !hv) return ''; let diff = roundNumber((iv - hv) * 100, 1); return style(diff + '%', diff > 0 ? '#dc2626' : '#16a34a', '', 'IV − HV');

مثال: فیلتر — IV ضمنی بالاتر از HV

return option.iv && ua.hv && option.iv > ua.hv && option.daysUntilMaturity > 3;

فرمول‌ها در کتابخانه شخصی ذخیره می‌شوند و می‌توانید هر کدام را به‌عنوان فیلتر یا ستون سفارشی به دیده‌بان اضافه کنید.

موسوی

14 اردیبهشت 1403 - 11:20

سلام خانم دکتر در مورد میزان تفاوت این دو نوسان بیشتر توضیح بفرمایید - مثلا تا چه حد این تفاوت نوسان از دیدگاه یک معامله گر منظم منطقی و تا چد حد ریسک معقول و تا چه حد قمارگونه میباشد؟

پشتیبانیپاسخ

19 اردیبهشت 1403 - 13:22

عدد خامِ اختلاف IV و HV به‌تنهایی معیار خوبی نیست، چون هم به بازه‌ای که HV روی آن حساب شده وابسته است (HV سی‌روزه و صدروزه دو عدد متفاوت می‌دهند) و هم به سررسیدی که IV از آن گرفته شده. دو نماد با اختلاف عددی یکسان می‌توانند دو وضعیت کاملاً متفاوت داشته باشند. معیاری که در عمل به کار می‌آید رتبهٔ نوسان ضمنی است: IV Rank جای IV امروز را بین کف و سقف یک سال گذشتهٔ خودِ همان نماد می‌گذارد. بالای 70 یعنی پرمیوم نسبت به تاریخچهٔ خودش گران است و زیر 30 یعنی ارزان — و چون هر عدد نسبت به گذشتهٔ خودش خوانده می‌شود، مقایسهٔ دو نماد هم معنا پیدا می‌کند. اما مرز «منطقی» و «قمار» را این عدد تعیین نمی‌کند. یک اختلاف بزرگ فقط می‌گوید پرمیوم نسبت به گذشته گران است؛ نمی‌گوید نوسان حتماً به میانگین برمی‌گردد یا کِی برمی‌گردد. چیزی که معامله را قمار می‌کند فروش همان نوسان گران بدون سقف زیان، یا با حجمی است که یک حرکت غیرمنتظره کل حساب را جمع کند — نه خودِ عدد. جزئیات در رتبه نوسان ضمنی یا IV Rank آمده.