وگا (Vega) میگوید اگر نوسان ضمنی (IV) یک واحد درصد جابهجا شود، قیمت تئوری اختیار حدوداً چقدر عوض میشود — مستقل از جهت قیمت پایه.
وگا چیست؟
وگا حساسیت پریمیوم به تلاطم مورد انتظار بازار است، نه به خودِ قیمت سهم. وقتی IV بالا میرود، معمولاً هم کال و هم پوت گرانتر میشوند؛ وگا مثبت برای موقعیت خرید اختیار این را عدد میکند.
- واحد رایج آموزشی: تغییر قیمت اختیار به ازای ۱٪ مطلق تغییر IV (مثلاً از ۲۵٪ به ۲۶٪).
- قراردادهای نزدیکتر به ATM و با زمان باقیماندهٔ بیشتر معمولاً وگای بزرگتری دارند.
- نزدیک سررسید و برای اعمالهای خیلی دور از پول، وگا کوچک میشود.
مثال عددی
فرض کنید کال ATM با وگای ۰٫۸ دارید (به ازای هر ۱٪ IV). اگر IV از ۳۰٪ به ۳۳٪ برسد (۳ واحد) و بقیه ثابت بماند، تقریبی قیمت تئوری حدود ۰٫۸ × ۳ = ۲٫۴ واحد گرانتر میشود — حتی اگر قیمت پایه تکان نخورد.
برعکس، فروشندهٔ همان کال وگای منفی دارد: جهش IV به ضررش است؛ افت IV به نفعش.
وگا کنار دلتا و گاما
یک اسپرد کوتاهمدت ممکن است دلتای کوچک ولی وگای معنادار داشته باشد — مخصوصاً قبل از رویدادهایی که IV را باد میکنند.
در آپشنباز
در آپشنباز یونانیها را در ماشین حساب بلکشولز، روی نمودار استراتژی (بخش یونانیها) و در فرمولنویسی دیدهبان ببینید. نقشهٔ کلی: ضرایب پوشش ریسک یونانی.
مدل قیمتگذاری پایه: بلکشولز. برای رژیم تلاطم بازار: سری مقالات VIX / IV Rank در پدیا.
محدودیتها
- وگا یک تقریب خطی است؛ جهشهای بزرگ IV و لبخند نوسان را کامل توضیح نمیدهد.
- IV قراردادهای مختلف یک زنجیره یکسان نیست — وگای هر قرارداد روی IV همان قرارداد معنا دارد.
جمعبندی
وگا متر ریسک «تلاطم» است. قبل از خرید/فروش پرمیوم، وگا و سطح IV را کنار دلتا ببینید — نه فقط جهت سهم.