تتا Theta در قراردادهای اختیار معامله

تتا چیست؟ متر عددی زوال زمانی برای خریدار و فروشنده اختیار، مثال روزانه، نقش در استراتژی و ارتباط با مقاله زوال زمانی و نمودار تاریخی آپشن‌باز.

نویسنده: آپشن بازتاریخ انتشار: 1405/06/10آخرین به‌روزرسانی: 1405/06/104 دقیقه مطالعه
اشتراک‌گذاری:

تتا (Theta) همان یونانی «گذر زمان» است: اگر یک روز بگذرد و بقیهٔ فرض‌ها ثابت بمانند، قیمت تئوری اختیار تقریباً چقدر آب می‌رود (یا برای فروشنده چقدر به نفعش کار می‌کند).

تتا چیست؟

تتا معمولاً برای خریدار اختیار منفی است — هر روز که می‌گذرد، ارزش زمانی می‌سوزد. فروشندهٔ اختیار تتا را به نفع خود می‌بیند (با فرض ثابت ماندن قیمت و IV).

خریدار Θ − هر روز ارزش زمانی می‌سوزد فروشنده Θ + گذر زمان به نفعش است با فرض ثابت ماندن قیمت پایه و IV
تتا متر سوخت زمان است: خریدار اختیار معمولاً تتای منفی دارد؛ فروشنده همان اثر را به نفع خود می‌بیند — تا وقتی قیمت یا IV خلافش نکند.

مفهوم کسب‌وکاری همان زوال زمانی است؛ تتا متر عددی همان پدیده در بستهٔ یونانی‌هاست.

مثال

کال OTM با تتای −2 (تومان به ازای روز، مقیاس آموزشی): اگر قیمت پایه و IV ثابت بمانند، تقریباً هر روز 2 تومان از ارزش زمانی کم می‌شود. نزدیک سررسید برای قراردادهای ATM این سوختگی اغلب تندتر می‌شود.

روز تا سررسید ← کمتر ارزش زمانی دور از انقضا نزدیک سررسید سوخت تندتر
ارزش زمانی معمولاً خطی نمی‌سوزد؛ نزدیک سررسید (مخصوصاً ATM) شیب تتا تندتر می‌شود — همان حس «هر روز گران‌تر از دیروز» برای خریدار.

تتا در استراتژی

  • خرید تک‌پایهٔ کال/پوت: با تتا می‌جنگید — باید حرکت یا جهش IV جبران کند.
  • فروش پرمیوم / بسیاری از اسپردهای کوتاه: تتا متحد شماست، ولی ریسک گاما/جهش قیمت را می‌پذیرید.
  • اسپرد تقویمی و ساختارهای چندسررسیدی: تتا روی هر پا متفاوت است.

برای بستن زودتر از سررسید و قفل سود: افست / آفست.

در آپشن‌باز

در آپشن‌باز یونانی‌ها را در ماشین حساب بلک‌شولز، روی نمودار استراتژی (بخش یونانی‌ها) و در فرمول‌نویسی دیده‌بان ببینید. نقشهٔ کلی: ضرایب پوشش ریسک یونانی.

روی نمودار استراتژی، با نمودار تاریخی اثر گذر زمان روی منحنی سود/زیان را هم ببینید — مکمل خواندن عدد تتا.

زمان فقط ارزش را نمی‌خورد؛ دلتا را هم جابه‌جا می‌کند. قرارداد خارج از سود با گذشت هر روز دلتایش به صفر نزدیک‌تر می‌شود و قرارداد در سود به یک — به این یکی چارم می‌گویند و در یونانی‌های مرتبهٔ دوم با کد ستونش آمده است.

محدودیت‌ها

  • تتا «در صورت ثابت بودن بقیه» است؛ در عمل قیمت و IV همزمان تکان می‌خورند.
  • تعطیلات و روزهای معاملاتی با تقویم مدل یکی نیست — عدد روزانه تقریبی است.

جمع‌بندی

تتا متر سوخت زمان است. خریدار اختیار آن را هزینه می‌بیند؛ فروشنده فرصت. جزئیات مفهومی زوال زمانی را در مقالهٔ زوال زمانی بخوانید و عدد را در ماشین حساب / نمودار استراتژی چک کنید.

مقالات مرتبط

یونانی های مرتبهٔ دوم: ونا، چارم و ولگا

ونا، چارم و ولگا می‌گویند حساسیت‌های شما چقدر دوام می‌آورند: تغییر دلتا با نوسان، تغییر دلتا با زمان، و تغییر وگا با نوسان. چرا یک موقعیت دلتا-خنثی بدون حرکت قیمت از خنثی بودن درمی‌آید، و سه ستون محاسباتی آمادهٔ دیده‌بان برای محاسبهٔ هر سه — با دو تله‌ای که عدد را بی‌سروصدا غلط می‌کنند.

زوال زمانی در قراردادهای آپشن چیست

زوال زمانی (Time Decay) چیست، چه بخشی از پریمیوم را می‌خورد، و چرا سرعت آن برای قرارداد هم‌قیمت و در زیان کاملاً فرق می‌کند.

وگا Vega در قراردادهای اختیار معامله

وگا چیست؟ حساسیت قیمت اختیار به نوسان ضمنی با مثال عددی، تفاوت با دلتا و گاما، و محل دیدن وگا در ماشین حساب و نمودار استراتژی آپشن‌باز.

ارزش ذاتی و زمانی قرارداد اختیار معامله

ارزش ذاتی و زمانی اختیار — تفاوت ITM/OTM، افت زمانی (تتا) و نمایش در دیده‌بان و نمودار استراتژی.

افست استراتژی های آپشن زودتر از موعد سررسید

افست (آفست) در آپشن چیست؟ بستن موقعیت با معاملهٔ مخالف، مثال عددی خرید کال، افست زودتر از سررسید، و ستون س/ز آفست در نمودار استراتژی آپشن‌باز.

راهنمای نمودار استراتژی اختیار معامله | سود و زیان

آموزش کامل نمودار استراتژی آپشن‌باز: ساخت چندپایه، قیمت روز، مقایسه با نمودار دوم، ورود اکسل کارگزاری، what-if، یونانی‌ها، جدول ماتریس، کارمزد، ذخیره و اتصال به فرمول‌نویسی — برای مبتدی تا حرفه‌ای.

نمودار تاریخی استراتژی آپشن | سود و زیان قبل از سررسید

آموزش نمودار تاریخی در نمودار استراتژی آپشن‌باز: منحنی زمانی بلک-شولز، اسلایدر تاریخ و IV، حالت چند منحنی (امروز/میانه/سررسید) و تفاوت با What-if.

راهنمای ماشین حساب اختیار معامله | بلک شولز و یونانی ها

آموزش ماشین حساب اختیار معامله در آپشن‌باز: تب بلک‌شولز (ورودی‌ها، پر کردن از نماد، قیمت تئوری، یونانی‌ها و IV) و تب هستون با پارامترهای کالیبره‌شده؛ به‌همراه تفاوت با calcBS در دیده‌بان و محدودیت‌ها.

رو Rho در قراردادهای اختیار معامله

رو (Rho) یونانی نرخ بهره در آپشن: معنی، تفاوت کال و پوت، کی مهم می‌شود و چطور در ماشین حساب بلک‌شولز آپشن‌باز ببینیدش.

خلاصه کتاب Trading Option Greeks | دن پاسارلی

آشنایی با دلتا، گاما، تتا و وگا به‌عنوان ابزارهای واقعی مدیریت ریسک در معاملات آپشن

دیدگاه‌ها و پرسش‌ها

اگر سوال یا ابهامی در رابطه با این مطلب دارید، همین‌جا بپرسید؛ کارشناسان ما پاسخ می‌دهند.

با ایمیل یا شماره موبایلی که ثبت می‌کنید، وقتی به کامنتتان پاسخ داده شود خبرتان می‌کنیم.

پرسش‌ها و نظرات کاربران

4 پیام
مرضیه
01 اسفند 1404 - 15:49
تتا به نفع فروشنده است. یعنی فروش همیشه بهتر از خرید است؟
تیم آپشن بازپاسخ
04 اسفند 1404 - 16:01
نه — و این خطرناک‌ترین نتیجه‌گیری از فهمیدن تتاست. تتا فقط یکی از نیروهاست. فروشنده هر روز مقداری ارزش زمانی می‌گیرد، ولی در ازایش تعهد پذیرفته است: زیان می‌تواند سقف نداشته باشد اگر موقعیت بی‌پوشش باشد. تتا یک درآمد کوچک و مطمئن است در برابر ریسکی بزرگ و نادر. وجه تضمین درگیر می‌شود و روزانه بازمحاسبه — درست وقتی بازار خلافتان می‌رود: وجه تضمین نوسان ضمنی می‌تواند علیه‌تان بالا برود. تتا به نفعتان کار می‌کند ولی وگا می‌تواند سریع‌تر خرابش کند: رتبه نوسان ضمنی پس معیار درست، جهت تتا نیست — این است که آیا حرکت مورد انتظار از هزینهٔ زمان بزرگ‌تر است یا نه: اگر انتظار حرکت بزرگ و سریع دارید، خرید منطقی است حتی با تتای منفی. اگر انتظار آرامش دارید و نوسان ضمنی بالاست، فروش منطقی است — ترجیحاً با سقف ساختاری، نه بی‌پوشش.
یدالله
27 آذر 1404 - 19:27
نوشتید تتا تقریبی است چون تعطیلات با تقویم مدل یکی نیست. این اختلاف چقدر بزرگ است؟
تیم آپشن بازپاسخ
30 آذر 1404 - 19:04
در تقویم ایران بزرگ‌تر از بازارهای دیگر — و در تعطیلات طولانی به اوج می‌رسد. یک بازهٔ بیست‌روزهٔ تقویمی می‌تواند فقط یازده یا دوازده روز معاملاتی باشد. یعنی: ارزش زمانی بیست روز آب می‌رود، چون سررسید بیست روز نزدیک‌تر شده. قیمت فقط یازده روز فرصت حرکت داشته، چون بقیه بازار بسته بوده. این نسبت برای خریدار بدترین و برای فروشنده بهترین حالت است. و در نوروز یا تعطیلات پیوسته، عدم تقارن به اوج می‌رسد. سه نتیجهٔ عملی: اگر خریدارید، پیش از تعطیلات طولانی موقعیت را کوچک کنید یا سررسید دورتری بگیرید که سهم تعطیلات از عمرش کمتر باشد. اگر فروشنده‌اید، همان تعطیلات درآمد بدون ریسک حرکت است — ولی روز بازگشایی خبرهای انباشته را یک‌جا قیمت‌گذاری می‌کند و پرش محتمل است. فاصله تا سررسید را با تقویم بشمارید، نه با روزهای باز بودن بازار.