رتبه نوسان ضمنی یا IV RANK

IV Rank — رتبه نوسان ضمنی

IV Rank می‌گوید نوسان ضمنی امروز کجای بازهٔ کف تا سقفِ یک سال گذشته نشسته است — عددی بین 0 تا 100. خودِ نوسان ضمنی به‌تنهایی نمی‌گوید عدد بالاست یا پایین؛ 40٪ برای یک نماد بی‌سابقه است و برای نماد دیگری آرام. IV Rank همان عدد را در بافت تاریخی خودش می‌گذارد.

این مقاله فرمولش را با مثال باز می‌کند، تفاوتش را با IV Percentile روشن می‌کند، و می‌گوید در آپشن‌باز کجا ببینیدش.

IV Rank چیست و چرا برای معامله‌گر آپشن مهم است؟

IV Rank (یا IVR / رتبه نوسان ضمنی) نشان می‌دهد نوسان ضمنی امروز (IV) نسبت به کف و سقف یک سال گذشته کجای بازه قرار دارد. عدد بین 0 تا 100 است؛ 0 یعنی WIV امروز در پایین‌ترین سطح سال، 100 یعنی در بالاترین سطح.

یک IV یکسان برای دو نماد دو معنی دارد — برای یکی عدد عادی است و برای دیگری سقف سال. IV Rank همان عدد را در تاریخچهٔ خودِ نماد می‌گذارد.

تصور کنید می‌خواهید یک ماشین دست دوم بخرید: قیمت امروز مهم است، اما می‌خواهید بدانید نسبت به کمترین و بیشترین قیمتی که در یک سال گذشته دیده‌اید، الان «گران» است یا «ارزان». IV Rank همین کار را برای نوسان ضمنی نماد پایه انجام می‌دهد — نه برای قیمت سهم، بلکه برای «قیمت نوسان» که مستقیم روی پرمیوم اختیار اثر می‌گذارد.

نکته مهم: در آپشن‌باز IV Rank روی نماد پایه (WIV — میانگین وزنی IV زنجیره) محاسبه می‌شود، نه روی هر قرارداد جداگانه. همه call و put یک نماد پایه، IVR یکسانی دارند.

IV Rank دقیقاً چه می‌گوید؟

IV Rank به این سؤال جواب می‌دهد: IV امروز چند درصد مسیر بین کمترین و بیشترین WIV سال گذشته را طی کرده؟

IVR بین 0 و 100 است: صفر یعنی کف سال و صد یعنی سقف. بالای 70 پرمیوم گران است و زیر 30 ارزان — ولی هیچ‌کدام به‌تنهایی دلیل ورود نیست.

IVR بالا (مثلاً 70 یا بیشتر): WIV امروز نزدیک سقف سال است — پرمیوم اختیارها معمولاً گران‌تر؛ فرصت محتمل برای فروش اختیار.
IVR پایین (مثلاً 30 یا کمتر): WIV امروز نزدیک کف سال است — پرمیوم ارزان‌تر؛ فرصت محتمل برای خرید اختیار.
IVR میانه (حدود 50): WIV تقریباً وسط بازه سالانه است.

IV به تنهایی نمی‌گوید اختیار گران است یا ارزان — چون IV مطلق نمادها با هم قابل مقایسه مستقیم نیست. IVR و IV Percentile IV فعلی را در بافت تاریخی همان نماد قرار می‌دهند.

تفاوت IV Rank و IV Percentile

IV Rank فقط از دو نقطه ساخته می‌شود — کمینه و بیشینهٔ سال — ولی IV Percentile همهٔ روزها را می‌شمارد؛ برای همین یک جهش استثنایی IVR را یک سال تمام جابه‌جا می‌کند.

شاخص	سؤالی که جواب می‌دهد	منطق خلاصه
IV Rank	IV امروز کجای بازه کمینه–بیشینه سال قرار دارد؟	موقعیت WIV بین پایین‌ترین و بالاترین WIV سال (0 = کف، 100 = سقف)
IV Percentile	IV امروز از چند درصد روزها بالاتر است؟	سهم روزهایی که WIV آن‌ها کمتر از WIV امروز بوده

هر دو مکمل هم‌اند. برای تصویر کامل‌تر، هر دو را همزمان ببینید.

مثال‌های کاربردی

با IVR هشتاد و بیست، مقایسهٔ دو نماد معنا پیدا می‌کند — ولی «گران» یعنی گران نسبت به گذشتهٔ خودش، نه نسبت به ارزش منصفانه.

IVR بالا — نماد اهرم

فرض کنید IV Rank نماد پایه اهرم برابر 80 است. WIV امروز نزدیک سقف سال است؛ پرمیوم اختیارها بالاتر از حد معمول. برای معامله‌گری که کاوردکال یا فروش اختیار در نظر دارد جذاب است — اما IVR به تنهایی برای ورود کافی نیست.

IVR پایین — نماد خودرو

اگر IV Rank خودرو برابر 20 باشد، WIV نزدیک کف سال است و اختیارها نسبتاً ارزان‌تر. برای خرید call/put یا استراتژی‌های وابسته به افزایش IV منطقی‌تر به نظر می‌رسد.

مقایسه دو نماد پایه

دو نماد با call مشابه (قیمت اعمال و سررسید نزدیک):

نماد الف — IV Rank = 80
نماد ب — IV Rank = 30

پرمیوم نماد الف معمولاً «گران‌تر» است. اگر انتظار کاهش نوسان دارید، فروش اختیار الف؛ اگر انتظار افزایش نوسان در نماد ب دارید، خرید اختیار ب.

فرمول محاسبه IV Rank

با کف 20٪، سقف 40٪ و امروز 30٪، عدد IVR دقیقاً 50 می‌شود — یعنی WIV امروز وسط بازهٔ سالانه است.

IV Rank = ((IV Current − IV Low) / (IV High − IV Low)) × 100

IV Current: WIV امروز نماد پایه
IV Low / IV High: پایین‌ترین و بالاترین WIV در یک سال گذشته (امروز در محاسبه min/max لحاظ می‌شود)

مثال عددی: IV Low = 20٪، IV High = 40٪، IV Current = 30٪

IV Rank = ((30 − 20) / (40 − 20)) × 100 = 50

یعنی WIV امروز دقیقاً وسط بازه سالانه است.

مثال دوم: با داده‌های تاریخی 30 تا 80 و IV فعلی 45 → IVR ≈ 30. با IV فعلی 65 → IVR ≈ 70.

محاسبه IV Rank در آپشن‌باز

در آپشن‌باز IV Rank به‌صورت خودکار برای هر نماد پایه محاسبه می‌شود:

IVR روی WIV نماد پایه حساب می‌شود نه روی تک‌تک قراردادها — پس همهٔ call و put یک نماد، IVR یکسانی دارند و زیر 30 روز تاریخچه خالی می‌ماند.

مبنای محاسبه: WIV (میانگین وزنی IV زنجیره قراردادهای فعال)
بازه تاریخی: 365 روز گذشته
حداقل داده: اگر کمتر از 30 روز تاریخچه WIV موجود باشد، مقدار null نمایش داده می‌شود
نمایش: در جزئیات نماد پایه (کنار IV Percentile) و در نمودار یک‌ساله نوسان ضمنی

استفاده در فرمول‌نویسی دیده‌بان

در دیده‌بان آپشن می‌توانید IV Rank را در فرمول‌های ستون و فیلتر به کار ببرید:

در دیده‌بان IVR را رنگی ستون کنید و IVP را در تولتیپ بگذارید — و مقدار خالی را جدا هندل کنید، وگرنه نمادهای بدون تاریخچه رفتار غیرمنتظره می‌سازند.

ua.ivRank — IV Rank نماد پایه (0–100؛ null اگر تاریخچه کافی نباشد)
ua.ivPercentile — IV Percentile همان نماد (مکمل IVR)

برای ساخت فرمول، به دیده‌بان آپشن بروید، یا از طریق میزکار باکس دیده‌بان اضافه کنید؛ سپس فرمول نویسی را بزنید. جزئیات فیلدها و توابع در راهنمای فرمول‌نویسی آمده است.

مثال: ستون — نمایش IVR با رنگ

if (ua.ivRank == null) return ''; return style( 'IVR ' + roundNumber(ua.ivRank, 0), ua.ivRank >= 70 ? '#dc2626' : ua.ivRank <= 30 ? '#16a34a' : '#6b7280', '', 'IV Rank: ' + roundNumber(ua.ivRank, 0) + ' | IV Percentile: ' + roundNumber(ua.ivPercentile, 0) );

مثال: فیلتر — نمادهای با IV Rank بالا

قراردادهایی که نماد پایه IVR 50 یا بیشتر دارد — WIV نسبت به سال در نیمه بالای بازه یا بالاتر:

return ua.ivRank != null && ua.ivRank >= 50;

مثال: فیلتر — نمادهای با IV Rank پایین

فقط نمادهایی با IVR 30 یا کمتر — WIV نزدیک کف سال (مناسب جست‌وجوی فرصت خرید اختیار):

return ua.ivRank != null && ua.ivRank <= 30;

فرمول‌ها در کتابخانه شخصی ذخیره می‌شوند و می‌توانید هر کدام را به‌عنوان فیلتر یا ستون سفارشی به دیده‌بان اضافه کنید.

مزایا و محدودیت‌ها

یک جهش استثنایی، سقف سال را می‌سازد و IVR را 365 روز پایین نگه می‌دارد؛ و IVR فرض می‌کند نوسان به میانگین برمی‌گردد — که همیشه درست نیست.

مزایا

یک عدد ساده 0–100 برای مقایسه سریع
قابل استفاده در فیلتر و ستون دیده‌بان با ua.ivRank
کمک به تشخیص زمان مناسب خرید/فروش اختیار از منظر نوسان
مکمل IV Percentile

محدودیت‌ها

بر اساس داده‌های گذشته است — تضمین آینده نیست
فقط min/max را می‌بیند؛ توزیع روزها را مثل IVP نشان نمی‌دهد
روی نماد پایه است، نه هر strike جداگانه
اگر تاریخچه WIV کمتر از 30 روز باشد، مقدار null است

جمع‌بندی

IV Rank موقعیت WIV امروز را بین کف و سقف یک سال گذشته نشان می‌دهد — ابزاری ساده برای تشخیص «گران یا ارزان بودن» نوسان ضمنی. IVR بالا معمولاً به نفع فروشنده اختیار و IVR پایین به نفع خریدار است.

در آپشن‌باز IV Rank در جزئیات نماد پایه و فرمول‌نویسی دیده‌بان (ua.ivRank) در دسترس است. برای تصمیم دقیق‌تر، آن را همراه IV Percentile ببینید.

پیشنهاد مطالعه: IV Percentile · چرا IVR و IVP را همزمان ببینیم؟ · راهنمای فرمول‌نویسی — فیلدهای ua