درس‌های معامله‌گران آپشن | تجربه‌های واقعی از بازار اختیار معامله

تجربه‌ها را که کنار هم بگذارید، چند حرف بارها و از زبان آدم‌های مختلف تکرار می‌شود. این شش‌تا پرتکرارترین‌ها بودند — و جالب اینکه تقریباً هیچ‌کدام دربارهٔ پیدا کردن معاملهٔ خوب نیست، همه دربارهٔ نباختن است.

1. اول ریسک، بعد سود. «اول ریسک رو مدیریت کنم که ضرر نکنم بعد به سود فکر کنم» و «حد ضرر رو تحت هر شرایطی رعایت کنم» را چند نفر جداگانه نوشته‌اند. نکتهٔ مشترکشان این است که تعداد معاملات زیان‌ده مهم نیست، اندازهٔ بزرگ‌ترینشان مهم است.
2. اندازهٔ موقعیت، نه جهت آن. «با تمام پولتون وارد این بازار نشوید»، «با تمام پول روی یک سهم شرط نبندم» و «اون مقدار پولی رو بیار تو بازار که یکسال دیگه لازمت نشه» سه صورتِ یک حرف‌اند.
3. استراتژیِ از پیش نوشته‌شده، نه تصمیم لحظه‌ای. چند نفر نوشته‌اند دقیقاً وقتی ضرر کرده‌اند که به خودشان مطمئن بوده‌اند و استراتژی‌شان را کنار گذاشته‌اند.
4. به حرف بقیه گوش نکردن. کانال‌ها، گروه‌ها و «خبر رانتی» در چند تجربه به‌عنوان علتِ مستقیم زیان نام برده شده‌اند، نه به‌عنوان کمک.
5. زمان، دوست یا دشمنِ موقعیت. «حواست به زمان باشه، بستگی به پوزیشنت زمان دوست یا دشمن تو خواهد شد» — این همان چیزی است که در قرارداد اختیار به آن ارزش زمانی می‌گویند و هر روز از قیمت کم می‌شود.
6. خالی‌فروشیِ بدون پوشش، جای شوخی نیست. چند نفر مستقل هشدار داده‌اند: «به هیچ عنوان به راحتی تو بازار صعودی خالی نفروشم» و «اگر فکر میکنی صرفِ تکنیکال میتونی بصورت غیر محافظت شده (نیکد) موقعیت باز کنی، به جمع بازندگان خوش آمدید».

و یک درس هفتم که در هر دو سال تکرار شد و ربطی به بازار ندارد: چند نفر نوشته‌اند مهم‌ترین چیزی که یاد گرفته‌اند این بوده که سلامتی و آدم‌های زندگی‌شان از هر موقعیتی مهم‌تر است، و «بازار هیچ کجا نمی‌رود».

سالی که با یک روند نزولی طولانی شروع شد و اواخرش چرخید — و همین چرخش، بیشترِ درس‌های این بخش را ساخت.

• Shahrzad: سال 1401 پر حادثه با فراز و نشیب زیادی بود. با دیدن سودهای رویایی که کسب کردی یا میشد کسب کنی اما سهم‌ت نشد، خودت گم نکن، برای هر اتفاق غیرمنتظره‌ای آماده باش. بی‌هدف پوزیشن نگیر، استراتژی و برنامه‌ای برای هر جهت بازار داشته باش. آرامش ذهن، برای دوام در بازار متلاطم مشتقه لازمه.
• مهدی روحی: اون مقدار پولی رو بیار تو بازار که دو ماه یا شش ماه یا یکسال دیگه لازمت نشه.

علی بسطامی: هر پوزیشنی به وقت اش.

اواخر سال 1401 شاهد یک چرخش بزرگ در بازار پس از یک روند نزولی طولانی مدت بودیم. خیلی ها در روند نزولی یا ساید منتهی به اوایل آبان ماه از محل فروش سود خیلی خوبی کسب کرده بودند همونطور که خریداران تا آن زمان عمدتا زیان کرده یا سود ناچیزی از نوسان برداشت کرده بودند.

چه بسا فروشندگانی که پس از چرخش بازار همچنان با اصرار بر ادامه فروش بخش عمده ای از سود حاصل از فروش های قبل رو به بازار پس دادند.

خودم تا قبل از آبان اصرار داشتم که روند نزولی تمام شده و باید خرید. اما کمی عجله کردم و باعث شد موقعیت های خریدم در ضخود سوخت بشه که اگر فقط کمی صبر کرده بودم و اجازه میدادم بازار برگشت رو به وضوح نشون بده همون رو هم از دست نمی‌دادم ولی خب با توجه به اینکه مدیریت سرمایه رو رعایت کرده بودم ضرر چندانی نبود و خیلی زود تونستم جبران اش کنم.

ولی خیلی باید حواسم باشه که کی چه پوزیشنی رو بگیرم. یک زمانی خالی فروشی ایده آل هست یک زمانی خرید. و یک زمانی هم اجرای یک استراتژی. باید موقعیت رو شناخت و بر اساس آن اقدام کرد.

• Faezeh Asghariyan: صبور بودن. تحلیل همه ی جوانب و صبوری کردن برای من همیشه نتایج بهتری رو به همراه داشته.
• Ali Vahdati: بهترین برنامه ای که شخصا در معاملات آپشن بود، پرتفو شخصی را کاملا به سمت سهم های دفاعی وگرفتن دی پی اس سوق دادم وچیدم. پرتفو اختیار را کاملا پرریسک وتهاجمی ودر اکثر مواقع از اهرم بالا استفاده کردم. در واقع با این کار هیجان معاملات را در معاملات آپشن حفظ کردم.

A.MAZAHERI — درس گرفتم که:

1. برای خرید و فروش هر سهمی باید از قبل، تحلیل جامع انجام شده باشه، و استراتژی معاملاتی شخصی از قبل چیده شده باشه. استراتژی معاملاتی آن سبک معاملاتی است که شما میتوانید آن را به دیگران بفروشید و به عنوان یک روش سود آور از آن کسب سود کنید، یعنی تا این حد باید مهم و کار شده و جواب پس داده شده باشد.
2. پس از آموزش های تئوریک تحلیلی و روش های تحلیلی سود آور، مهم ترین رکن معامله گری و کسب سود و تحقق سود مرکب را در روانشناسی معاملات یافتم، مهمترین رکن.
3. در بازار سال 1401، سود های رویایی کردم و ضرر های رویایی دادم، مهمترین درسم این بود که در این بازار دو رکن اساسی برای موفقیت هست: هیچ وقت دیر نیست. کمش هم زیاده، که البته زیادش هم میتونه کم باشه.

• Ali: سهمی که تک تک ابعادش رو بررسی کردید روی سهم نوسانگیری کنید طمع پرمیوم نگیره مفت سهمو از دست بدید یا قرارداد در زیان بالا کاورد بگیرید.
• S.darabi: آشنایی با بازار سرمایه گذاری و کسب و کار، سرمایه گذاری با مبلغی هر چند اندک، صبر، در چند سبد مختلف سرمایه گذاری کردن، غره نشدن در زمان کسب سود زیاد و همینطور ناامید نشدن از ضرر.

Pouya Delgoshay — مهمترین نکته هایی که آپشن بهم آموخت در سال 1401:

1. تحلیل خوب به معامله خوب ربطی نداره.
2. فرصت های کسب بازدهی زیاده پس عجله نکن.
3. هر چیزی پیچیده تره لزوما بهتر نیست.
4. حواست به زمان باشه. بستگی به پوزیشنت زمان دوست یا دشمن تو خواهد شد.
5. متواضع باش و به سود کردن های پشت هم غره نشو. اینجا ممکنه در چشم به هم زدنی شرایط کاملا عوض شه.

• omid M.v: من تجربه کمی دارم ولی به این نتیجه رسیدم به هیچ عنوان به هیچ عنوان به راحتی تو بازار صعودی خالی نفروشم. شاید سود داشته باشه ولی خواب رو از چشمام میگیره. بازاری صعودی قوی بود اول سهم بخرم بعد قرارداد در زیان رو با قیمت خوب بفروشم.
• P Sena: اگر تحلیل دقیق از شاخص کل و سهم مد نظرت نداری به هیچوجه وارد معاملات آپشن نشو.
• Mohsen Monjezi: اگر فکر میکنی صرفِ تکنیکال اونهم در بازه ی کوتاه مدت میتونی بصورت غیر محافظت شده (نیکد) در بازار آپشن موقعیت باز کنی؛ باید بگم، متاسفانه به جمع بازندگان خوش آمدید.

Mohsen Rezapour — تجارب کل دهه اخیر من در بازار اختیار که شامل تجارب نیک و بد چندین معامله گر است:

• قمار نکنید — بازار اختیار هیچ شباهتی به کازینو ندارد.
• خرید اختیار معامله یعنی خرید آینده بازار — پس تحلیل داشته باشید. بدون داشتن تحلیل صحیح از آینده بازار و سهم پایه (فاند و تکنیک) معامله نکنید.
• بر خلاف روند بازار حرکت نکنید — خرید پلکانی کال در روند نزولی یعنی ساخت خانه روی آب.
• روی صندوق ها بیشتر متمرکز شوید.
• حتما در کلاس های حضوری شرکت کنید.
• صبر همیشه نتیجه خوب در بازار آپشن ندارد — واکنش صحیح در جای مناسب بهتر از صبر نامحدود است.

Jaber Borzouei — من بخوام تجربه خودمو توی سال گذشته بگم میتونم توی چند جمله خلاصه کنم:

1. تمام سود بازار رو نمیتونم بگیرم (همیشه یک ساید بازار سود هستش).
2. بعضی وقت ها باید گذاشت رفت (بعضی وقت ها سود توی کاری نکردن هستش).
3. هر چیزی به وقتش اتفاق می افتد.
4. معامله گر میتونه تحلیل گر باشه ولی تحلیل گر معامله گر نمیتونه باشه پس معامله کردن رو کنار تحلیل باید یاد گرفت.

Mojtaba — تجربه من:

مسئولیت معاملاتت رو به عهده بگیر، خطا میکنی، توان تحلیلت بالا نیست، اشکال نداره، با خطا پیش برو ولی رو پا خودت وایسا. مثل عقاب چشم بدوز به تابلوی نماد اصلی، بعد یه مدت بازی سهم دستت میاد، رو بازی سهم پایه کال بخر و بفروش.

بخوای از افراد، کانال ها و منابع مختلف خبر رانتی، تحلیل شاخص، تحلیل تکنیکال و... بگیری تا ریسک سرمایه گذاریت رو کم کنی، بدتر ضرر میکنی.

معاملات اپشن خیلی تمرکز میخواد، با از این شاخه به اون شاخه پریدن و عدم تمرکز روی روند یک سهم یا حسرت از دست دادن سود میخوری یا غصه ضرر کردن.

• spreaderman (salarkhan): هرگز یه سر استراتژی دو یا سه پا رو به طمع سود بیشتر باز نزارم / همیشه قبل بستن استراتژی به اندازه قرارداد توجه کنم / ترید یه بازی یه نفرس. هر موقع به حرف کسی گوش دادی یا حرف کسی به گوشت خورد بازی رو باختی.
• Ali Darabian: زمان. نتیجه یه کار مشخص در زمانهای مختلف، متفاوت هست. انجام کاری در زمان درست بهتره اتفاق بیوفته یا اینکه بیخیال بشم و به هر قیمتی انجام ندمش، مهمترین درس سال 1401 من بود.
• MAHYA: دقیقا همونجایی که بیشترین درد رو احساس میکنی جاییه که بزرگترین فرصت رشد رو پیدا میکنی و با تغییر تو نگرش ها و افکار و روش ها شروع میشه و نیازی نیست اهداف بزرگ تری برای خودت بسازی، فقط لازمه همه عوامل ریز و درشتی که مداخله گر و عقب انداز هستن حذف کنی قبل از اینکه اونا دوباره تو رو از مسیر رشدت حذف کنن.
• Mohammad Farokhzad: دو عامل باعث ضرره: ترس بیجا و طمع بیجا. نه از شکست ناامید شو و نه از پیروزی مغرور شو. در بازار همیشه فرصت هست، این اتوبوس رفت نگران نشو، اتوبوس بعدی میاد.

M — یک تجربه شخصی:

هدف داشته باشید. هدفی ملموس و روشن که قابل تغییر نباشه. هدفی که تا سرحد توان برای رسیدن بهش تلاش کنید و دست از مبارزه برای رسیدن بهش برندارید.

وقتی هدف داشتید برای رسیدن به هدف نیاز به نقشه راه دارید و ابزار. یکی از ابزارهای رسیدن به اهداف، ابزارهای مادی هستش و یکی از این ابزارهای مادی سرمایه‌گذاری در بورس. اما نقشه راه هم نیازه که این نقشه راه همان آموختن و آموختن و آموختن هست.

حالا که هدف مشخص دارید و به نقشه راه و ابزار دسترسی پیدا کردید می مونه حرکت در مسیری که نقشه راه تون می گه صحیح ترین راه رسیدن به هدف با ابزاری که انتخاب کردید، هستش. تا به هدف تون نرسیدید دست از تلاش برندارید که بعدا سخت پشیمون می شید و شاید در اون زمان هرگز فرصت جبران یا رسیدن به هدفتون را نداشته باشید. فقط عجله کردن در راه رسیدن به هدف تیغ دو لبه ایست که هم می تونه سبب ساز بشه و هم سبب سوز.

• A.payandeh: توی بازار اختیار تقریبا 10 تا سهم خوب معامله میشن و بررسی کردن اینا کار زیاد سختی نیست. حتما سهم پایه رو با وسواس تحلیل کنید، و حتما صورت مالی سهم رو بررسی کنید؛ سهام با صورت مالی خوب رشد میکنن، و با نقطه تکنیکالی خوبی خرید کنید. همه چیز از سهم پایه شروع میشه، حدضرر رو روی سهم پایه لحاظ کنید، و با خوردن حد ضرر پایبند باشید. و نکته بعدی، من خودم هیچ موقع توی سبزی بازار اختیار نمیخرم؛ موقع ناامیدی بازار بهترین موقع خرید هستش. و پوزیشن خرید اختیار رو، چه کال و چه پوت، همیشه بیشتر مانور بدین، که تکلیف ضررتون همون اول مشخص باشه، ضرر نامحدود نداشته باشید.

اولین سالی که این پرسش را پرسیدیم.

• faraz: با تمام پولتون وارد این بازار نشوید و از پراکندگی قراردادها اجتناب کنید (تمرکز بر اجرای استراتژی در یک سهم).
• فقط خدا: حتی اگه تیکه تیکم هم کنن توی بازارهای منفی معامله نکنم و فقط تماشاگر باشم. بد ضربه ای امسال سر این قضیه خوردم. خیلی خیلی بد.

amir: بی احتیاطی زیاد کردم.

• به اخبار برجام زیادی توجه میکردم.
• تو صف خرید اختیار می‌خریدم.
• باید یه حمایت‌ها و مقاومت حواسم باشه.

pooyaa: اینکه دو طرفه بودن بازار اختیار، با توجه به بلوکه کردن وجه تضمین سنگین، شوخی ای بیش نیست! شما در باز کردن پوزیشن سل، عملا داری با یک پنجم (بلکه کمتر) از سرمایه ت معامله میکنی.

یاد گرفتن بازی در شرایط عدم قطعیت و شرط بندی با مدیریت ریسک، البته با هدف یادگیری از معاملاتی که ضرر کردیم:

1. بدون بکتست استراتژی، روی سرمایه ام ریسک نکنم.
2. 10 تا سود 3 درصدی بهتر از یک سود 30 درصدی هست.
3. تصور این که با چهارتا خط روند و دوتا مووینگ اورج میشه ثروتمند شد، خیال خامی بیش نیست.

• حسین آریان: سلامتی از هر چیز مهم‌تر است، بازار جایی نخواهد رفت.
• behnams: نه صبر زیاد برای جبران ضرر، نه عجله ی زیاد برای کسب سود.
• سپهر: در بیشتر مواقعی که خیلی اطمینان به خودم داشتم و بدون توجه به استراتژی معاملاتیم ترید کردم پشیمون شدم و نتیجه مناسبی نگرفتم.

مبین شفیعی:

1. بازار هیچ جایی نخواهد رفت.
2. اول ریسک رو مدیریت کنم که ضرر نکنم بعد به سود فکر کنم.
3. با تمام پول روی یک سهم یا... شرط نبندم.
4. حد ضرر رو تحت هر شرایطی رعایت کنم (تعداد ضرر مهم نیست، مهم حجم ضرر هست که بزرگ نباشه تا افت حساب سنگین نشه).
5. در بازار نزولی دست پا نزنم برای کسب سود و منتظر بمونم تا بازار نشونه های خوبی ارائه بده. هنر اینکه یاد بگیرم کی بیرون بشینم و هیچ کاری نکنم؛ ضرر نکردن خودش سوده.
6. به حرف هیچ کسی گوش ندم (کانال ها و گروه ها) و فقط براساس استراتژی و فهم خودم کار کنم، نهایتا از یک نفر مورد قبول مشاوره بگیرم.
7. اتفاقات خارج از بازار روی معاملاتم دخیل نکنم؛ بازار به من بدهکار نیست.
8. برنامه داشته باشم برای همه حالات احتمالی.

• Mohammad P: دارایی مهم نیست. مشکلات و لذت های بزرگ زندگی به پول ارتباطی ندارند. به ترید و کار هم به چشم یک بازی نگاه کنیم.
• bsi: ریسک رو بازاری که شما توش فعالی تعریف نمی کنه، ریسک رو دانش و استراتژی شما تعریف می کنه. ایده ال گرا نباشم؛ پیروزی و شکست از این بازار جدایی ناپذیر است. اجازه ندهم این شکستها زندگی را به کام خودم و اطرافیان تلخ کند.
• محسن منجزی: سال 1400 برای من در درک و لمس جمله ای تأثیرگذار از هاروکی موراکامی بود: پول خود را صرف چیزهایی کنید که با پول میتوانید بخرید، وقت خود را صرف چیزهایی کنید که با پول نمیتوانید بخرید.

احمد مسیبی:

• مهم بودن تحلیل تکنیکال و حرکت بر اساس روند سهم پایه.
• پیدا کردن قرارداد با حجم معامله مناسب.
• کنترل هیجان و استفاده از هیجان دیگران.
• جلو ضرر هر جا بگیری منفعت. اگر اشتباه کردیم و موقعیت باز کردیم و احتمال دادیم با این روند وارد ضرر سنگین میشویم، نگوییم بر میگردد، بلکه شده باشه با حداقل ضرر موقعیت معکوس کنیم.

• علی بسطامی: همراهی با روند و سعی نکردن جهت شنا کردن خلاف جریان آب. رعایت حد ضرر. مدیریت سرمایه. توجه به زوال زمانی در اپشن.
• روی برگشت سهم شرط نبند — تجربه ای به قیمت 100 میلیون.

عباس دهکردی — تجربه من از سال 1400:

1. سهم خوبی پیدا کردی یا معامله خوبی کردی، خیلی این ور اون ور نگو.
2. لااقل با 10 الی 30 درصد کل سرمایه ات حتما در بازار اختیار فعال باش. بیخیال نشو.
3. اول و آخر روزی دست خداست. بی تعارف.
4. با اخبار معامله کن. نوسان بگیر.
5. اگر نمیدونستی نقد کنی یا نگه داری، قاعده احتمال رو پیاده کن. یعنی مثلا اگه احتمال 60 درصد میدی سهمت بالا نره، و احتمال 40 درصد بالا میره، 60 درصد نقد شو الباقی رو نگه دار. خیلی کاربردیه.

امیر رضازاده:

توی روزهای سخت، کم رمق و کم عمق بازار، به نحوی معامله کنم که بتونم همیشه توی بازار بمونم و تصمیمات هیجانی نگیرم.

اینو بدونم و به خودم یادآوری کنم که توی بازار آپشن، فرصت سودهای 100 درصدی یا چند صد درصدی، بارها و بارها پیش اومده و خواهد اومد (مثلا حرکت ضخودها در روزهای پایانی سال 1400). پس هیچ وقت احساس جا موندن از بازار نداشته باشم و سعی کنم که بازار رو بهتر بشناسم و باهاش همراه بشم.

در کنار نوسانگیری، هرزگاهی از استراتژی‌های ترکیبی استفاده کنم.

• مرتضی: تجربه من هم این بود که دنبال حاشیه نباشم، کمتر رو اعصاب بقیه برم. سال پر فراز و نشیبی بود، کلی اکانت عوض کردم. سعی کنید فقط روی کارتون تمرکز کنید.
• علیرضا: با پولی که بهش احتیاج نداری قطعاً سود میکنی.
• میثم: یه دونه استراتژی پیدا کن روش عمیق شو. این شاخه به اون شاخه نپر!

و چند جملهٔ کوتاه که جداگانه رسیدند:

• همیشه معامله کنم؛ اگر چندبارم ضرر کردم نزارم کنار، مدیریت ریسک.
• طمع نکنم، اصولی کار کنم.
• پایبندی به استراتژی مکتوب.
• آهسته و پیوسته سود مستمر در هر دوره معاملاتی روی قراردادها کسب کنم و پایبند به انضباط مالی رفتاری باشم.
• تعصب نداشته باشم.
• فهم ترس و طمع یه چیز، کنترل کردنش چیز دیگه ست.
• کنترل خودم در معامله، رعایت حد ضرر، و دانش و استراتژی خودتو تقویت کن.
• عجله نکن.
• مترصد فرصت بمون.
• خودشناسی.
• داشتن حد سود.

• صادق ادینه: من در 1400 فهمیدم که سلامتی و تندرستی خود آدم و عزیزانش بدون اغراق قطعاً مهم‌ترین چیزه. فقط همین مهمه، بازار هیچ کجا نمیره، همیشه سر جاشه و فرصت میده. وقتی با بیماری لاعلاج مواجه بشی میفهمی که از پول هیچ کاری بر نمیاد و آرزو می‌کنی کاش میشد برگردی عقب و کمتر به فکر پول باشی و بیشتر با اون شخص وقت می‌گذروندی.

نکته‌ای که تقریباً در همهٔ این تجربه‌ها مشترک است: درس وقتی به دست می‌آید که ثبت شده باشد. جزئیات یک معاملهٔ اختیار بعد از یک سال تقریباً هیچ‌چیز از خودش باقی نمی‌گذارد، پس آنچه یادتان می‌ماند همان چیزی است که نوشته‌اید — ژورنال‌نویسی معاملات اختیار دقیقاً همین را قدم‌به‌قدم می‌گوید.

سه درسِ پرتکرارِ بالا هرکدام یک مقالهٔ اختصاصی دارند که از حرف به عدد می‌رسانَدشان: اندازهٔ موقعیت و مدیریت سرمایه، مدیریت ریسک در معاملات آپشن، و انتخاب قرارداد مناسب.