خرید مصنوعی سهم یعنی با خرید یک اختیار خرید و فروش یک اختیار فروشِ هماعمال، رفتار قیمتی سهم را بدون پرداخت کل پول آن بسازید. ستون آمادهٔ همین استراتژی در دیدهبان آپشنباز برای هر ردیف زنجیره قیمت خرید مصنوعی را حساب میکند، آن را با قیمت روز سهم میسنجد و سرمایهٔ درگیر را نشان میدهد.
این مقاله راهنمای کار با همین ستون است: فعالسازی، خواندن خروجی، و تکتک تنظیمات و فیلترها. اگر میخواهید اول خودِ استراتژی را بشناسید — چرا این دو قرارداد رفتار سهم را میسازند، سربهسر از کجا میآید و ریسکش چیست — از آموزش استراتژی خرید مصنوعی سهم شروع کنید. نسخهٔ نزولی هم فروش مصنوعی سهم است.
فعالسازی قدمبهقدم
روش 1 — دیدهبان تمامصفحه
- به دیدهبان آپشن بروید (راهنمای دیدهبان)، یا از طریق میزکار باکس دیدهبان اضافه کنید.
- در نوار بالا را بزنید.
- از کتابخانه، خرید مصنوعی سهم را انتخاب کنید.
- توضیح و نمونه خروجی را ببینید، سپس اضافه به فرمولهای من را بزنید.
- ستون جدید به جدول اضافه میشود و یک برچسب فیلتر هم در بخش فیلترهای کاربر میگیرید.
روش 2 — میزکار
- به میزکار آپشن بروید (یا تب میزکار خودتان را باز کنید).
- باکس دیدهبان را اضافه یا باز کنید.
- همان مسیر: ← خرید مصنوعی سهم ← اضافه به فرمولهای من.
- کنار همین باکس، زنجیرهٔ همان نماد پایه را هم بگذارید تا سرخط دو پا را همزمان ببینید.
راهنمای کلی استراتژیهای آماده: فهرست استراتژیهای دیدهبان. راهنمای فیلتر و فرمول: فرمولنویسی در دیدهبان.
خواندن ستون خروجی
ستون فقط روی ردیفهای اختیار خرید محاسبه میشود و برای هر ردیف، پوتِ هماعمالِ همان سررسید را خودش پیدا میکند. خروجی یک متن چندتکه است:
| بخش | معنی |
|---|---|
| نماد پای دوم | نماد اختیار فروشی که با همان قیمت اعمال فروخته میشود تا سهم مصنوعی کامل شود. |
| 💰 قیمت خرید مصنوعی | قیمت اعمال + پریمیوم کال − پریمیوم پوت؛ قیمت مؤثر خرید سهم و در همان حال نقطهٔ سربهسر موقعیت. |
| 📍 موقعیت فعلی | سود یا زیان موقعیت اگر قیمت پایه تا سررسید همینجا بماند — نسبت به سرمایهٔ درگیر، به درصد. |
| 📊 اختلاف با قیمت سهم | قیمت خرید مصنوعی چند درصد پایینتر (یا بالاتر) از قیمت جاری پایه است. سبز یعنی ارزانتر از بازار خریدهاید. |
| 💵 سرمایه درگیر | وجه تضمین اختیار فروشِ فروختهشده بهعلاوهٔ پریمیوم پرداختی کال — سرمایهای که واقعاً بلوکه میشود. |
| باز کردن همین موقعیت دوپایه در صفحهٔ نمودار استراتژی. |
اگر بهجای اینها پیغام دیدید، یعنی ردیف شرایط ساختار را ندارد: «این استراتژی در اختیار خرید محاسبه میشود» (روی سطر پوت هستید)، «اختیار فروش با قیمت اعمال مشابه یافت نشد» (زنجیره پوتِ هماعمال ندارد) یا «حجم معاملات برای یکی از اختیارها صفر است» (سرخط یکی از دو پا خالی است).
در یک نگاه
| ساختار | خرید اختیار خرید + فروش اختیار فروش، با یک قیمت اعمال و یک سررسید |
| دیدگاه بازار | صعودی — دقیقاً مثل داشتن سهم |
| سربهسر | همان قیمت خرید مصنوعی |
| حداکثر سود | بیسقف |
| حداکثر زیان | قیمت خرید مصنوعی، اگر پایه به صفر برسد |
| سرمایهٔ درگیر | وجه تضمین پوت + پریمیوم کال |
| اثر زمان و نوسان | تقریباً خنثی — دو پا اثر هم را میپوشانند |
شکل سود و زیان
چون کال خریداریشده زیر قیمت اعمال صاف است و پوت فروختهشده بالای آن، جمعشان یک خط بیشکستگی با شیب 1 میشود: هر ریال بالا رفتن پایه، یک ریال سود. توضیح کامل این اتحاد در مقالهٔ آموزش استراتژی و پشتوانهٔ نظریاش در برابری کال و پوت آمده است.
نکتهٔ عملی برای خواندن جدول: چون شکل موقعیت همیشه یکی است، تنها چیزی که ردیفها را از هم متمایز میکند جای همان خط است — یعنی قیمت خرید مصنوعی. ردیفی بهتر است که این عدد در آن پایینتر باشد.
مثال عددی
پایه روی 20,500 ریال و اندازهٔ قرارداد 1,000 سهم:
| پا | قرارداد | قیمتی که ملاک است | هر سهم |
|---|---|---|---|
| خرید کال | اعمال 20,000 | سرخط عرضه (از فروشنده میخرید) | 2,300 |
| فروش پوت | اعمال 20,000 | سرخط تقاضا (به خریدار میفروشید) | 2,000 |
- قیمت خرید مصنوعی: 20,000 + 2,300 − 2,000 = 20,300 ریال (بهاضافهٔ کارمزد، اگر کلیدش روشن باشد)
- اختلاف با قیمت سهم: حدود 1 درصد زیر بازار — ستون سبز میشود
- موقعیت فعلی: 20,500 − 20,300 = 200 ریال در هر سهم، یعنی 200,000 ریال در هر قرارداد
- سرمایهٔ درگیر: 2,300,000 ریال پریمیوم کال + وجه تضمین پوت
منطق محاسبه
- روی هر ردیف کال، پوتِ هماعمال و همسررسید پیدا میشود. اگر نباشد محاسبه انجام نمیشود — ترکیب با دو قیمت اعمال متفاوت دیگر «سهم مصنوعی» نیست.
- قیمتها از سرخط قابل معامله برداشته میشوند، نه از آخرین معامله: کال از سرخط عرضه و پوت از سرخط تقاضا. اگر یکی از این دو خالی باشد، ردیف با پیغام رد میشود.
- قیمت خرید مصنوعی ساخته میشود و کارمزد دو معامله (در صورت روشن بودن کلید) روی همان عدد سوار میشود.
- سرمایهٔ درگیر = وجه تضمین رسمی پوت + پریمیوم کال.
- سود و زیان امروز و فاصله تا سربهسر نسبت به آخرین قیمت پایه حساب میشود.
تنظیمات محاسبه — یکییکی
روی در سرستون کلیک کنید. این استراتژی سبک است و فقط یک تنظیم محاسباتی دارد:
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| کارمزد معامله | روشن | کارمزد خرید کال و فروش پوت را داخل قیمت خرید مصنوعی میآورد، پس سربهسری که میبینید سربهسر واقعی است. خاموش کردنش فقط برای مقایسهٔ نظری با محاسبهٔ دستی معنا دارد. |
تنظیمات نمایش — یکییکی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| قیمت خرید مصنوعی | روشن | مهمترین عدد خروجی؛ خاموش کردنش عملاً ستون را بیمعنا میکند. |
| موقعیت فعلی | روشن | سود یا زیان امروز نسبت به سرمایهٔ درگیر. اگر فقط دنبال غربال ورود هستید و موقعیت باز ندارید، خاموشش کنید تا خروجی کوتاهتر شود. |
| درصد اختلاف با قیمت سهم | روشن | همان عددی که تصمیم میسازد: مصنوعی چند درصد زیر یا بالای بازار است. روشن نگهش دارید. |
| سرمایه درگیر | روشن | وجه تضمین پوت + پریمیوم کال. برای مقایسهٔ بازدهی بین ردیفها لازم است. |
| نمودار استراتژی | روشن | آیکون نمودار را کنار خروجی میگذارد تا موقعیت را در صفحهٔ نمودار باز کنید. |
فیلترها — یکییکی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| اختلاف سهم با سربهسری | خالی | حداقل درصد تخفیف نسبت به قیمت روز پایه. مقدار 2 یعنی «فقط ردیفهایی که قیمت مصنوعیشان دستکم 2 درصد زیر بازار است». مؤثرترین فیلتر این استراتژی. (در این استراتژی قیمت خرید مصنوعی و سربهسر یک عددند.) |
| حداقل ارزش کال | خالی | به میلیون ریال، روی ارزش معاملات پای کال. خالی گذاشتنش یعنی هیچ کفی برای نقدشوندگی ندارید. |
| حداقل ارزش پوت | خالی | همان، برای پای پوت — که معمولاً کممعاملهتر است و همانجاست که موقعیتها گیر میکنند. |
| فیلتر در نمایش خروجی | خاموش | تا وقتی خاموش است، فیلترهای بالا فقط نوشته شدهاند و اثری ندارند. روشنش کنید تا ردیفهای ناموفق خروجی خالی بگیرند. |
| فیلتر جستجوی اصلی | خاموش | روشن کردنش ردیفهای ناموفق را از کل جدول حذف میکند، نه فقط از این ستون. برای غربال سریع بازار همین را روشن کنید. |
هر دو کلید پایین جدول پیشفرض خاموشاند. یعنی اگر فقط عدد فیلتر را وارد کنید و هیچکدام را روشن نکنید، هیچ ردیفی حذف نمیشود — پرتکرارترین سؤالی که دربارهٔ فیلترهای دیدهبان پرسیده میشود.
دو فیلتری که بیشترین اثر را دارند
فیلتر اول جدول را از «همهٔ ترکیبهای ممکن» به «ترکیبهایی که واقعاً ارزانترند» میرساند. در بازار ایران بیشتر ردیفها گرانتر از تابلو درمیآیند (هزینهٔ تأمین مالی)، پس بدون این فیلتر باید دهها ردیف بیفایده را رد کنید.
فیلتر دوم مسئلهٔ اجراست. هر دو عدد را پر کنید، نه یکی را: موقعیت شما به اندازهٔ کممعاملهترین پایهاش قابل اجراست و در این استراتژی معمولاً پای پوت کم میآورد. برای سنجش دقیقتر نقدشوندگی، این راهنما را ببینید.
مرتبسازی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| مرتبسازی بر اساس | فاصله تا سربهسری | سه گزینه: فاصله تا سربهسری (ارزانترینها بالا میآیند)، قیمت خرید مصنوعی (وقتی قیمت هدف مشخصی دارید)، موقعیت فعلی (پایش موقعیتهای باز). |
این فرمول برای هر ردیف فقط یک خروجی میسازد، پس تنظیم جداگانهای برای جهت مرتبسازی ندارد؛ جهت را با کلیک روی سرستون جدول عوض میکنید.
سه چیدمان آماده
| هدف | تنظیمات | چرا |
|---|---|---|
| شکارِ تخفیف | اختلاف با سربهسری: 2 · حداقل ارزش کال و پوت: 300 · فیلتر جستجوی اصلی: روشن · مرتبسازی: فاصله تا سربهسری | فقط ردیفهایی میمانند که هم ارزانترند و هم قابل اجرا. |
| فقط آنچه قابل اجراست | اختلاف: خالی · حداقل ارزش کال و پوت: 1000 · فیلتر جستجوی اصلی: روشن | وقتی میخواهید کل بازار را ببینید، ولی فقط روی نمادهایی که واقعاً معامله دارند. |
| پایش موقعیت باز | همهٔ فیلترها خاموش · همهٔ بخشهای نمایش روشن · مرتبسازی: موقعیت فعلی | برای دیدن وضعیت امروزِ ترکیبی که قبلاً وارد شدهاید. |
کار با میزکار
یک چیدمان که خوب جواب میدهد: باکس دیدهبان با همین ستون و چیدمان «شکارِ تخفیف»، کنارش باکس زنجیره همان نماد برای دیدن سرخط دو پا، و پایینشان نمودار استراتژی برای تأیید شکل سود و زیان پیش از ورود. جزئیات باکسها در راهنمای میزکار آمده است.
محدودیتها
- سرمایهٔ درگیر کم، ریسک کم نیست. زیان این موقعیت تا صفر شدن پایه ادامه دارد؛ ستون «سرمایه درگیر» اندازهٔ ریسک را نمیگوید، فقط پول بلوکهشده را.
- وجه تضمین متغیر است. عددی که میبینید وجه تضمین رسمیِ امروز است؛ با افت پایه بالا میرود.
- محاسبه با سرخط است، نه با عمق بازار. ممکن است سرخط فقط برای چند قرارداد معتبر باشد.
- کارمزد اعمال در این محاسبه نیست. این موقعیت در سررسید به تحویل سهم میرسد و کارمزد اعمال جداگانه است.
- ردیفهای بدون پوتِ هماعمال محاسبه نمیشوند — این محدودیت عمدی است، نه نقص.