پوت اسپرد صعودی (Bull Put Spread) یعنی یک اختیار فروش با اعمال بالاتر بفروشید و یک اختیار فروش با اعمال پایینتر بخرید. تفاوت دو پریمیوم را همان روز بهعنوان اعتبار میگیرید.
اگر پایه تا سررسید بالای اعمال فروختهشده بماند، کل آن اعتبار برایتان میماند — و اگر نماند، پای خریداریشده جلوی باز شدن زیان را میگیرد. این راهنما نشان میدهد چطور اسکنر آمادهاش را فعال کنید و تکتک ۲۴ تنظیم، فیلتر و گزینهٔ مرتبسازیاش را ببندید.
همان دیدگاه با ساختار بدهی: کال اسپرد صعودی · آینهٔ نزولی: کال اسپرد نزولی · فهرست: استراتژیهای دیدهبان.
در یک نگاه
این استراتژی برای دیدگاه صعودی یا دستکم «پایین نمیرود» است. نکتهٔ جذابش این است که برای بردن لازم نیست پایه رشد کند؛ کافی است نریزد. در عوض سود کوچک و سقفدار است و زیان بالقوه از آن بزرگتر.
| دیدگاه بازار | صعودی ملایم یا خنثی |
| ساختار | فروش پوت با اعمال بالاتر + خرید پوت با اعمال پایینتر، یک سررسید |
| جریان نقدی ورود | دریافت اعتبار |
| بیشترین سود | همان اعتبار دریافتی |
| بیشترین زیان | اختلاف دو اعمال منهای اعتبار — بسته و از پیش معلوم |
| نقطهٔ سربهسر | اعمال فروختهشده منهای اعتبار |
| گذر زمان | به نفع شما |
| سرمایهٔ درگیر | وجه تضمین پای فروش — با یک نکته |
دو پا
نامگذاری خروجی را همینجا در ذهن بسپارید، چون تمام ستون با آن حرف میزند: اعمال اول پوتِ خریداریشده با اعمال پایینتر است و اعمال دوم پوتِ فروختهشده با اعمال بالاتر. اگر جابهجا بخوانید، هر فیلتر فاصلهای که ببندید نتیجهٔ عکس میدهد.
بدون پای خریداریشده، این موقعیت یک فروش تنهای اختیار فروش بود با زیانی که تا صفر شدن سهم ادامه دارد. همان پا هزینهٔ بخشی از اعتبار را برمیدارد و در عوض کف زیان را میگذارد.
شکل سود و زیان
سه چیز را از این نمودار ببرید:
- سود سمت راست است. هرچه پایه بالاتر بماند بهتر، ولی از اعمال دوم به بالا دیگر چیزی اضافه نمیشود.
- سربهسر زیر اعمال فروختهشده است. پایه میتواند کمی هم پایین بیاید و شما هنوز در سود باشید — دقیقاً به اندازهٔ اعتباری که گرفتهاید.
- زیان بسته است. بیشترین چیزی که میتوانید از دست بدهید اختلاف دو اعمال منهای اعتبار است، و این عدد از لحظهٔ ورود معلوم است.
اعتباری یا بدهی؟
| اگر… | سراغ این بروید |
|---|---|
| فکر میکنید پایین نمیرود ولی مطمئن نیستید بالا برود | پوت اسپرد صعودی — زمان برایتان کار میکند |
| انتظار رشد مشخص و نسبتاً سریع دارید | کال اسپرد صعودی — سود بزرگتری میدهد |
| میخواهید احتمال موفقیت بالا باشد | پوت اسپرد صعودی |
| میخواهید نسبت سود به ضرر بالای ۱ باشد | کال اسپرد صعودی |
ساختار نزولیِ متناظر کال اسپرد نزولی است و نسخهٔ بدهیِ نزولی پوت اسپرد نزولی. برای دیدن کل خانواده نقشهٔ استراتژیها را ببینید.
چهار ناحیهٔ قیمتی
| ناحیه | قیمت پایه کجاست | یعنی چه |
|---|---|---|
| ۱ | زیر اعمال اول | زیان کامل و قفلشده. پایینتر رفتن پایه دیگر چیزی به زیان اضافه نمیکند. |
| ۲ | بین اعمال اول و سربهسر | در زیان، ولی نه کامل. |
| ۳ | بین سربهسر و اعمال دوم | در سود، ولی نه کامل. ورود اینجا اعتبار خوبی میدهد و ریسکش هم بیشتر است. |
| ۴ | بالای اعمال دوم | سود کامل. پیشفرض فیلتر همین ناحیه است. |
مثال عددی کامل
پایه روی ۱۰٬۰۰۰ ریال، هر قرارداد ۱۰۰۰ سهم:
| پا | قیمت اعمال | قیمت معامله | جریان نقدی |
|---|---|---|---|
| فروش پوت (اعمال دوم) | ۹٬۵۰۰ | ۳۰۰ ریال | +۳۰۰٬۰۰۰ ریال |
| خرید پوت (اعمال اول) | ۹٬۰۰۰ | ۱۲۰ ریال | −۱۲۰٬۰۰۰ ریال |
| اعتبار خالص | — | ۱۸۰ ریال | +۱۸۰٬۰۰۰ ریال |
- بیشترین سود = ۱۸۰٬۰۰۰ ریال، اگر پایه بالای ۹٬۵۰۰ بماند.
- بیشترین زیان = (۹٬۵۰۰ − ۹٬۰۰۰) × ۱۰۰۰ − ۱۸۰٬۰۰۰ = ۳۲۰٬۰۰۰ ریال.
- سربهسر = ۹٬۵۰۰ − ۱۸۰ = ۹٬۳۲۰ ریال — پایه میتواند ۶٫۸٪ بریزد و شما هنوز ضرر نکنید.
- نسبت سود به ضرر = ۱۸۰ ÷ ۳۲۰ ≈ ۰٫۵۶.
| قیمت پایه در سررسید | تغییر | سود / زیان |
|---|---|---|
| ۱۰٬۵۰۰ ریال | +۵٪ | +۱۸۰٬۰۰۰ (بیشترین سود) |
| ۹٬۵۰۰ ریال | −۵٪ | +۱۸۰٬۰۰۰ (باز هم بیشترین سود) |
| ۹٬۳۲۰ ریال | −۶٫۸٪ | صفر (سربهسر) |
| ۸٬۸۰۰ ریال | −۱۲٪ | −۳۲۰٬۰۰۰ (بیشترین زیان) |
ردیف دوم جذابیت این استراتژی را نشان میدهد: پایه ۵٪ ریخته و شما هنوز بیشترین سود ممکن را گرفتهاید. ولی ردیف آخر هم هست — یک ریزش ۱۲ درصدی، ۳۲۰ هزار ریال میگیرد، تقریباً دو برابر آنچه در بهترین حالت به دست میآورید. این معاملهٔ «اغلب میبری، کم میبری» است.
وجه تضمین بر اساس اختلاف دو اعمال
چون پای خریداریشده زیان را میبندد، منطقی است که سرمایهٔ بلوکهشده هم بیش از بیشترین زیان ممکن نباشد. گزینهٔ «محاسبه وجه تضمین بر اساس اختلاف دو اعمال» دقیقاً همین را میکند: اختلاف دو اعمال منهای اعتبار دریافتی.
ولی یک سقف هم دارد: اگر این عدد از وجه تضمین استاندارد کارگزار برای پای فروش بیشتر شود، فرمول همان وجه تضمین استاندارد را میگذارد. یعنی محاسبه هیچوقت خوشبینانهتر از واقعیت نمیشود.
منطق محاسبه در آپشنباز
فرمول برای هر پایه، جفتهای پوت روی یک سررسید را میگردد و ترکیبهایی را نگه میدارد که:
- اعمال پوتِ خریداریشده پایینتر از پوتِ فروختهشده باشد.
- هر دو پا سرخط معتبر داشته باشند — پای فروش سرخط خرید و پای خرید سرخط فروش.
- جریان خالص واقعاً اعتبار باشد.
قیمتها از سرخط برداشته میشوند نه از آخرین معامله، یعنی همان قیمتی که واقعاً میتوانید همین حالا معامله کنید. احتمال موفقیت هم بر مبنای نوسان ضمنی حساب میشود: شانس اینکه قیمت در سررسید بالای نقطهٔ سربهسر بنشیند.
فعالسازی قدمبهقدم
- به دیدهبان آپشن بروید، یا از میزکار یک باکس دیدهبان اضافه کنید.
- در نوار ابزار را بزنید.
- از کتابخانه «پوت اسپرد صعودی» را اضافه کنید.
- روی کلیک کنید. برخلاف بقیهٔ استراتژیها، اینجا چند فیلتر از قبل عدد دارند — یک بار بخوانیدشان تا بدانید چه چیزی را کنار میگذارند.
برای آشنایی کلی با پنل تنظیمات ویژوال، مدیریت خروجی و فیلتر فرمول را ببینید.
خواندن ستون خروجی
| نشانه | نام | معنی |
|---|---|---|
| … | پایهٔ دوم | شمارهٔ اعمال پوتی که فروخته میشود. یک ردیف میتواند چند ترکیب بدهد. |
| 💰 …٪ | بیشترین سود | بازده اعتبار نسبت به سرمایهٔ درگیر — ماهیانه، سالانه یا کل، بسته به تنظیمات. |
| 📍 …٪ | موقعیت فعلی | بازده اگر پایه تا سررسید همینجا بماند. اگر پایه بالای اعمال دوم باشد، با 💰 برابر است. |
| 📉 … | بیشترین ضرر | به ازای هر قرارداد. درصدش نسبت به سرمایهٔ درگیر داخل تولتیپ است. |
| 1️⃣ 2️⃣ 3️⃣ | نقاط قیمتی | بهترتیب اعمال اول، سربهسر و اعمال دوم، هرکدام با درصد فاصله تا قیمت فعلی. |
| 🎯 …٪ | احتمال موفقیت | احتمال آنکه قیمت در سررسید بالای نقطهٔ سربهسر بنشیند. |
| ⚖️ … | نسبت سود به ضرر | بیشترین سود تقسیم بر بیشترین زیان — تنها نخوانیدش. |
نسبت سود به ضرر را تنها نخوانید
در هر اسپرد اعتباری این نسبت تقریباً همیشه زیر ۱ است، چون اعتباری که میگیرید از اختلاف دو اعمال کوچکتر است. عدد ۰٫۵ در اینجا به معنی معاملهٔ بدی نیست؛ یعنی در ازای هر ۲ ریال ریسک، ۱ ریال سود میگیرید — به شرطی که احتمال موفقیت بهاندازهٔ کافی بالا باشد.
پس ⚖️ و 🎯 را همیشه کنار هم ببینید. ترکیبی با ⚖️ بالا معمولاً اعمال فروش را نزدیک قیمت فعلی گذاشته و همان چیزی است که 🎯 را پایین میآورد.
تنظیمات محاسبه — یکییکی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| محاسبه وجه تضمین بر اساس اختلاف دو اعمال | روشن | سرمایهٔ درگیر را برابر بیشترین زیان ممکن میگیرد، نه وجه تضمین کامل پای فروش — با این قید که اگر نتیجه از وجه تضمین استاندارد بیشتر شود، همان استاندارد جایگزین میشود. توضیح کامل بالا. |
| محاسبه سود YTM | خاموش | بازده را سالانه (مرکب تا سررسید) نشان میدهد بهجای ماهانه. برای مقایسهٔ سررسیدهای خیلی متفاوت مفید است. |
| نمایش بازده کل | خاموش | بهجای تبدیل به ماهیانه، بازده کل دورهٔ نگهداری را میدهد. وقتی همهٔ ترکیبها روی یک سررسیدند صادقانهتر است. اگر YTM روشن باشد، YTM اولویت دارد. |
| محاسبه کارمزد معامله | روشن | کارمزد هر دو پا را از اعتبار کم میکند. در اسپردهای کمعرض سهم معناداری دارد — روشن نگهش دارید. |
| محاسبه کارمزد اعمال | روشن | کارمزد اعمال هر دو پا را در بیشترین زیان لحاظ میکند. اگر قصد بستن پیش از سررسید دارید، خاموش کردنش تصویر واقعبینانهتری میدهد. |
| نمایش خطی | خاموش | خروجی هر ترکیب را در یک خط فشرده میکند. وقتی چند ترکیب برای یک پایه برمیگردد و ارتفاع ردیفها زیاد میشود، روشنش کنید. |
تنظیمات نمایش — یکییکی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| اطلاعات سود و زیان | روشن | سهگانهٔ 💰، 📍 و 📉. هستهٔ خروجی است. |
| نمایش گرافیکی نقاط قیمتی | روشن | نوار افقی که جای قیمت فعلی را میان سه نقطهٔ کلیدی نشان میدهد. |
| نقاط قیمتی مهم | روشن | همان سه نقطه بهصورت عددی با درصد فاصله و رنگ ناحیه. |
| احتمال موفقیت | روشن | عدد 🎯. برای اسپرد اعتباری مهمترین عدد غربال است — روشن نگهش دارید. |
| نسبت سود به ضرر | روشن | عدد ⚖️. تنها نخوانیدش. |
| نمودار استراتژی | روشن | آیکون نمودار؛ با کلیک، موقعیت در نمودار سود و زیان استراتژی ساخته میشود. |
فیلترها — یکییکی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| حداقل سود | 2 | کف عدد 💰، با همان مبنایی که در تنظیمات انتخاب کردهاید. صفر یعنی بدون محدودیت. |
| حداقل قیمت فروش | 10 | حداقل قیمت سرخط خرید برای پای فروختهشده. ترکیبهایی را که اعتبار ناچیزی میدهند حذف میکند — همانهایی که ریسک میآورند بدون آنکه چیزی بپردازند. |
| فاصله تا اعمال دوم | 4 | علامتدار است و رفتارش برعکس چیزی است که از نامش برمیآید. عدد مثبت سقف میگذارد: اعمال فروختهشده حداکثر میتواند اینقدر بالاتر از قیمت فعلی باشد — یعنی پوتهای عمیقاً در سود را کنار میگذارد. عدد منفی برعکس عمل میکند و اعمال را نزدیک قیمت نگه میدارد. |
| حداقل ارزش سفارش هر پایه (M) | 10 | برحسب میلیون ریال، بر مبنای قیمت و حجم سرخط. هر دو پا باید جداگانه پاس کنند. اسپردی که نتوانید هر دو پایش را با هم ببندید روی کاغذ زیباست و در عمل بیفایده. |
| محدوده قیمتی | ۴ | چندانتخابی روی چهار ناحیهٔ بالا. پیشفرض فقط ناحیهٔ ۴ است — امنترین حالت. برای دیدن ورودهای پرریسکتر و پراعتبارتر، ناحیهٔ ۳ را هم اضافه کنید. |
| فاصله تا سر به سری | خالی | حداقل درصدی که نقطهٔ سربهسر باید پایینتر از قیمت فعلی باشد. عدد ۵ یعنی «پایه دستکم ۵٪ جا برای ریزش دارد». مستقیمترین سنجهٔ حاشیهٔ امن این استراتژی. |
| حداقل احتمال موفقیت | خالی | کف عدد 🎯. برای یک اسپرد اعتباری، عدد ۷۰ به بالا معمولاً منطقی است. |
| حداقل نسبت سود به ضرر | خالی | کف عدد ⚖️. چون در اسپردهای اعتباری این نسبت ذاتاً زیر ۱ است، عدد بزرگ گذاشتن خروجی را خالی میکند. |
| فیلتر در نمایش خروجی | خاموش | تا وقتی این خاموش است، هیچکدام از فیلترهای بالا — حتی آنهایی که از پیش عدد دارند — اثری ندارند. |
| فیلتر جستجوی اصلی | خاموش | ستون را به فیلتر سطر تبدیل میکند: فقط پایههایی در جدول میمانند که دستکم یک ترکیب قابلقبول دارند. |
مرتبسازی
| معیار | کِی به کار میآید |
|---|---|
| سود ماهیانه (پیشفرض، نزولی) | پراعتبارترین ترکیبها. مراقب باشید: بالاترین بازده معمولاً نزدیکترین اعمال فروش را دارد. |
| فاصله تا سربهسری | پهنترین حاشیهٔ امن — پیشنهاد ما برای شروع. |
| فاصله تا اعمال اول / دوم | کنترل جای هر پا نسبت به قیمت فعلی. |
| نسبت سود به ضرر | کیفیت ریسک، در کنار 🎯. |
| ضرر | کمریسکترین ترکیبها برحسب مبلغ. |
| موقعیت فعلی | ترکیبهایی که با قیمت امروز وضع بهتری دارند. |
| احتمال موفقیت | محافظهکارانهترین غربال. |
گزینهٔ جهت مرتبسازی هم هست (پیشفرض نزولی)، چون این استراتژی برای هر پایه چند ترکیب برمیگرداند و ترتیب داخل سلول اهمیت دارد. برای مرتب کردن ردیفهای جدول روی سرستون کلیک کنید.
دو چیدمان آماده
| هدف | تنظیمات |
|---|---|
| درآمد ماهانهٔ محافظهکارانه | فیلتر در نمایش خروجی روشن · محدودهٔ قیمتی ۴ · فاصله تا سربهسری ۶ · حداقل احتمال موفقیت ۷۵ · حداقل ارزش سفارش ۲۰ · مرتبسازی بر اساس احتمال موفقیت، نزولی |
| دنبال اعتبار بیشتر | محدودهٔ قیمتی ۳ و ۴ · حداقل قیمت فروش عددی بالاتر · مرتبسازی بر اساس سود، نزولی — و بعد حتماً ستون 🎯 را چک کنید |
چند اشتباه رایج
- فیلترها را میبینند و فکر میکنند فعالاند. سه فیلتر از پیش عدد دارند، ولی تا «فیلتر در نمایش خروجی» روشن نشود هیچکدام اثری ندارند.
- اعمال اول و دوم را جابهجا میخوانند. اعمال اول پوتِ خریداریشده و پایینتر است.
- ⚖️ زیر ۱ را نشانهٔ معاملهٔ بد میدانند. در اسپرد اعتباری این طبیعی است؛ آن را با 🎯 بخوانید.
- سراغ پراعتبارترین ترکیب میروند. اعتبار بیشتر یعنی اعمال فروش نزدیکتر به قیمت، یعنی احتمال کمتر.
- نقدشوندگی پای خریداریشده را نمیبینند. فیلتر ارزش سفارش هر دو پا را جدا میسنجد؛ صفر کردنش ترکیبهای غیرقابلاجرا میآورد.
- تا سررسید نگه میدارند. وقتی بخش بزرگی از اعتبار به دست آمده، بستن زودهنگام اغلب بهتر از ماندن برای باقیمانده است.
مطالب مرتبط
- پیادهسازی کال اسپرد صعودی در دیدهبان
- پیادهسازی کال اسپرد نزولی در دیدهبان
- پیادهسازی پوت اسپرد نزولی در دیدهبان
- پیادهسازی نیکد کال در دیدهبان
- فهرست استراتژیهای دیدهبان · نقشهٔ استراتژیها
- نمودار سود و زیان استراتژی
- وجه تضمین قراردادهای آپشن
- افست استراتژی — بستن زودتر از سررسید
- مدیریت خروجی و فیلتر فرمول
- راهنمای دیدهبان آپشنباز
- راهنمای فرمولنویسی استراتژیهای آماده