کال اسپرد صعودی (Bull Call Spread) پرکاربردترین استراتژی دوپایه در آپشنباز است: یک اختیار خرید با قیمت اعمال پایینتر میخرید و همزمان یک اختیار خرید با اعمال بالاتر میفروشید. این راهنما نشان میدهد چطور اسکنر آمادهٔ آن را در دیدهبان فعال کنید، خروجی ستون را بخوانید، و تکتک تنظیمات، فیلترها و گزینههای مرتبسازیاش را طوری تنظیم کنید که فقط ترکیبهای قابلاجرا بمانند.
مفهوم استراتژی: اسپرد صعودی با اختیار خرید · ساخت دستی فرمول: فرمولنویسی کال اسپرد صعودی · فهرست کامل: استراتژیهای آمادهٔ دیدهبان.
در یک نگاه
- جهتگیری: صعودی ملایم تا متوسط — نه خنثی، نه انتظار جهش.
- ساختار: خرید کال با اعمال پایینتر + فروش کال با اعمال بالاتر، روی یک پایه و یک سررسید.
- نوع: اسپرد بدهی — با پرداخت خالص باز میشود. (تفاوت اسپرد بدهی و اعتباری)
- سقف زیان: محدود و برابر همان پرداخت خالص.
- سقف سود: محدود — اختلاف دو اعمال منهای پرداخت خالص.
- چرا بهجای خرید کال تنها؟ ارزانتر است و نقطهٔ سربهسر نزدیکتر؛ در عوض سود سقف میخورد. (مقایسهٔ کامل)
شکل سود و زیان — از دو پا تا یک منحنی
برای فهمیدن هر عددی که در ستون میبینید، اول باید شکل موقعیت را دید. اسپرد صعودی یک ساختار مستقل نیست؛ حاصل جمع دو پاست:
کالی که میخرید صعود را برایتان میخرد و کالی که با اعمال بالاتر میفروشید بخشی از هزینهٔ آن را برمیگرداند. معاملهٔ واقعی همینجاست: پول کمتری میدهید، ولی سود شما از قیمت اعمال دوم به بعد دیگر بالا نمیرود.
نتیجه دو عدد است که کل استراتژی حول آنها میچرخد:
هرچه هزینهٔ خالص ورود سهم کمتری از اختلاف دو اعمال را بگیرد، اسپرد بهتری خریدهاید. تقریباً همهٔ فیلترهای این ستون در نهایت دارند همین یک چیز را از زاویههای مختلف میسنجند.
مثال عددی کامل
فرض کنید نماد پایه روی ۲۰٬۰۰۰ ریال است و شما این دو پا را با هم میگیرید (اندازهٔ هر قرارداد ۱٬۰۰۰ سهم):
| پایه | اقدام | قیمت اعمال | پریمیوم هر سهم | جریان نقدی |
|---|---|---|---|---|
| اول | خرید کال (سرخط فروش) | ۱۹٬۰۰۰ | ۲٬۳۲۰ ریال | −۲٬۳۲۰٬۰۰۰ ریال |
| دوم | فروش کال (سرخط خرید) | ۲۱٬۰۰۰ | ۱٬۲۶۰ ریال | +۱٬۲۶۰٬۰۰۰ ریال |
| هزینهٔ خالص ورود | −۱٬۰۶۰٬۰۰۰ ریال | |||
- اختلاف دو اعمال: ۲۱٬۰۰۰ − ۱۹٬۰۰۰ = ۲٬۰۰۰ ریال هر سهم → ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال هر قرارداد.
- بیشترین زیان: همان ۱٬۰۶۰٬۰۰۰ ریال — اگر پایه در سررسید زیر ۱۹٬۰۰۰ بنشیند.
- بیشترین سود: ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ − ۱٬۰۶۰٬۰۰۰ = ۹۴۰٬۰۰۰ ریال (پیش از کارمزد) — اگر پایه بالای ۲۱٬۰۰۰ بنشیند.
- نقطهٔ سربهسر: ۱۹٬۰۰۰ + ۱٬۰۶۰ = ۲۰٬۰۶۰ ریال — یعنی پایه فقط ۰٫۳٪ باید بالا برود تا شما به صفر برسید.
- نسبت سود به ضرر: ۹۴۰ ÷ ۱٬۰۶۰ ≈ ۰٫۸۹.
همین مثال با خرید کال تنها: اگر فقط کال ۱۹٬۰۰۰ را میخریدید، ۲٬۳۲۰٬۰۰۰ ریال میدادید و سربهسرتان ۲۱٬۳۲۰ ریال میشد — یعنی پایه باید ۶٫۶٪ رشد میکرد تا تازه به صفر برسید. اسپرد، سربهسر را از ۶٫۶٪ به ۰٫۳٪ آورد؛ بهایش این است که بالای ۲۱٬۰۰۰ دیگر سودی اضافه نمیشود.
منطق محاسبه در آپشنباز
اعداد این ستون با فرض اجرای واقعی روی سرخط ساخته میشوند، نه با آخرین معامله:
- پایهٔ اول را با سرخط فروش (ask) میخرید و پایهٔ دوم را با سرخط خرید (bid) میفروشید — بدبینانهترین و در عین حال واقعبینانهترین فرض.
- هزینهٔ خالص: پریمیوم پایهٔ اول منهای پریمیوم پایهٔ دوم، ضربدر اندازهٔ قرارداد.
- نقطهٔ سربهسر: اعمال اول + هزینهٔ خالص هر سهم + سهم کارمزدها. کارمزد اعمال فقط در قیمتهایی به حساب میآید که آن پایه واقعاً اعمال میشود — نه بهصورت یک عدد ثابت.
- سرمایهٔ درگیر: بسته به تنظیم «وثیقه»، یا اختلاف دو اعمال، یا وجه تضمین پایهٔ فروختهشده بهعلاوهٔ پریمیوم پرداختی و کارمزد.
- احتمال موفقیت: با نوسان ضمنی میانگین دو پا و تعداد روز تا سررسید، احتمال نشستن قیمت بالای سربهسر تخمین زده میشود.
- بازده: پیشفرض ماهانه است تا ترکیبهایی با سررسیدهای متفاوت قابل مقایسه شوند.
هر ردیف کال در جدول، با همهٔ کالهای پراعمالترِ همان سررسید ترکیب میشود؛ برای همین یک نماد میتواند چند اسپرد بسازد و فیلترها اینجا نقش تعیینکننده پیدا میکنند.
فعالسازی قدمبهقدم
- به دیدهبان آپشن بروید، یا از میزکار یک باکس دیدهبان اضافه کنید.
- در نوار ابزار بالای جدول را بزنید.
- از فهرست کال اسپرد صعودی را انتخاب کنید. در پنل کناری، توضیح استراتژی، نمونهٔ خروجی و متن تنظیمات را میبینید — نمونه با دادهٔ ثابت ساخته شده و حتی وقتی بازار بسته است هم نمایش داده میشود.
- افزودن به فرمولهای من را بزنید تا ستون به جدول اضافه شود.
- روی در سرستون کلیک کنید تا مرکز کنترل باز شود.
پیل کنار نام، شمارهٔ نسخهٔ استراتژی است. وقتی نسخهٔ جدیدی منتشر شود، ستون شما نشاندار میشود و میتوانید با حفظ همهٔ تنظیمات خودتان بروزرسانی کنید.
خواندن ستون خروجی
هر عددی که در سلول میبینید یک نقطه روی منحنی سود و زیان است:
| در ستون | یعنی |
|---|---|
4033 | شمارهٔ قیمت اعمال پایهٔ دوم (کالی که میفروشید). |
💰 …% | بیشترین سود ماهیانه — وقتی پایه در سررسید بالای اعمال دوم بنشیند. |
📍 …% | موقعیت فعلی — اگر قیمت تا سررسید همینجا بماند، چه بازدهی میگیرید. |
📉 … | بیشترین ضرر — همان هزینهٔ خالص ورود. |
1️⃣ 2️⃣ 3️⃣ | سه نقطهٔ قیمتی: اعمال اول، سربهسر، اعمال دوم؛ درصد داخل پرانتز فاصلهٔ فعلی پایه تا هرکدام است. |
📈 منطقه سود | عرض ناحیهای که موقعیت در آن سودده است. |
🎯 …% | احتمال موفقیت — شانس نشستن قیمت بالای سربهسر در سررسید. |
⚖️ … | نسبت سود به ضرر. |
نوار گرافیکی زیر اعداد، همان سه نقطهٔ قیمتی را روی یک خط نشان میدهد و 📍 محل ایستادن قیمت امروز است — سریعترین راه برای اینکه در یک نگاه بفهمید موقعیت کجای مسیر ایستاده.
تنظیمات محاسبه — یکییکی
این شش گزینه عدد را عوض میکنند، نه اینکه کدام ترکیب نمایش داده شود.
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| محاسبه با وثیقه قرارداد | روشن | سرمایهٔ درگیر را برابر اختلاف دو قیمت اعمال میگیرد. با خاموش کردنش، وجه تضمین کامل پایهٔ فروختهشده مبنا میشود و درصد بازده محافظهکارانهتر (کوچکتر) دیده میشود. سود ریالی در هر دو حالت یکی است. |
| محاسبه سود YTM | خاموش | بازده را بهجای ماهانه، سالانهشده نمایش میدهد. برای مقایسهٔ اسپردهایی با سررسیدهای خیلی متفاوت مفید است؛ برای غربال روزمره ماهانه گویاتر است. |
| نمایش بازده کل | خاموش | بهجای تبدیل به بازده دورهای، درصد خام «سود ÷ سرمایه» را نشان میدهد. وقتی میخواهید بدون اثر زمان مقایسه کنید روشنش کنید. |
| محاسبه کارمزد معامله | روشن | کارمزد خرید و فروش هر دو پا را در هزینه، سربهسر و سود لحاظ میکند. خاموش نکنید — در اسپردهایی با سود باریک، همین رقم تفاوت بین سود و زیان است. |
| محاسبه کارمزد اعمال | روشن | کارمزد اعمال را ناحیهای حساب میکند: در هر قیمت فقط برای پایههایی که همانجا اعمال میشوند. به همین دلیل روشن بودنش نقطهٔ سربهسر را کمی بالاتر میبرد، نه اینکه یک عدد ثابت از سود کم کند. |
| نمایش خطی | خاموش | خروجی چندخطی را در یک خط فشرده میکند. روی مانیتورهای کوچک یا وقتی ستونهای زیادی باز دارید بهکار میآید. |
هشدار مقایسه: درصد بازده دو ترکیب فقط وقتی قابل مقایسه است که هر دو با یک مبنای سرمایه و یک حالت کارمزد دیده شوند. اگر وسط کار تنظیمات را عوض کنید، ترتیب مرتبسازی هم عوض میشود.
تنظیمات نمایش — یکییکی
این شش کلید فقط تعیین میکنند چه چیزی در سلول دیده شود؛ روی محاسبه اثری ندارند.
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| اطلاعات سود و زیان | روشن | بلوک 【 💰 📍 📉 】 — بیشترین سود، موقعیت فعلی و بیشترین ضرر. |
| نمایش گرافیکی نقاط قیمتی | روشن | همان نوار افقی که سه نقطهٔ کلیدی و محل قیمت امروز را نشان میدهد. |
| نقاط قیمتی مهم | روشن | ردیف 1️⃣2️⃣3️⃣ با درصد فاصلهٔ پایه تا اعمال اول، سربهسر و اعمال دوم. |
| احتمال موفقیت | روشن | چیپ 🎯. اگر نوسان ضمنی قرارداد موجود نباشد نمایش داده نمیشود. |
| نسبت سود به ضرر | روشن | چیپ ⚖️. |
| نمودار استراتژی | روشن | آیکون نمودار در خروجی؛ با کلیک روی آن موقعیت بهصورت آماده در نمودار سود و زیان استراتژی ساخته میشود. |
فیلترها — یکییکی
یازده فیلتر دارید. هیچکدام «درست» یا «غلط» نیستند — هر کدام برای یک سؤال متفاوت ساخته شدهاند.
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| حداقل موقعیت فعلی | خالی | روی همان عدد 📍 کار میکند. اگر میخواهید فقط اسپردهایی را ببینید که همین حالا در سود هستند، عددی مثبت بگذارید. |
| حداقل سود | خالی | روی عدد 💰. کف بازده ماهانهای که برایتان ارزش ورود دارد. |
| حداقل قیمت فروش | خالی | حداقل قیمت سرخط خرید پایهٔ دوم. جلوی ترکیبهایی را میگیرد که پایهٔ فروختهشدهشان تقریباً بیارزش است و عملاً کاری برای کاهش هزینه نمیکند. |
| حداقل سهم پریمیوم دوم | خالی | نسبت pm2 به هزینهٔ خالص، به درصد. مهمترین فیلتر کیفیت این استراتژی — در بخش بعد کامل توضیح داده شده. |
| حداقل ارزش سفارش هر پایه (M) | ۱۰ | ارزش سفارش سرخط هر پایه به میلیون ریال. هر دو پایه باید جداگانه پاس کنند. این فیلتر پیشفرض روشن است و دلیل خوبی دارد: اسپرد روی کاغذ سودده اما با یک پای بیمعامله، قابل اجرا نیست. |
| محدوده قیمتی | ۱،۲،۳،۴ | چندانتخابی روی چهار ناحیهٔ قیمتی — در بخش جداگانه توضیح داده شده. |
| حداکثر فاصله تا سربهسری | خالی | روی قدرِ مطلق فاصله. برای پیدا کردن نقطهٔ ورود. |
| حداقل حاشیه تا سربهسری | خالی | علامتدار. برای پیدا کردن موقعیتهای جاافتاده با حاشیهٔ امن. |
| فاصله تا اعمال دوم | خالی | حداقل درصد فاصلهٔ پایه تا قیمت اعمال دوم. هرچه بیشتر، فضای بیشتری تا سقف سود باقی است. |
| حداقل احتمال موفقیت | خالی | کف درصد 🎯. برای غربال محافظهکارانه، ۶۰٪ به بالا نقطهٔ شروع منطقی است. |
| حداقل نسبت سود به ضرر | خالی | کف عدد ⚖️. در اسپرد بدهی معمولاً زیر ۱ است؛ سختگیری بیش از حد اینجا خروجی را خالی میکند. |
دو کلید عمومی که جایشان را اشتباه نگیرید:
- فیلتر در نمایش خروجی: ستون سر جایش میماند، ولی داخل هر سلول فقط ترکیبهای مطابق فیلتر نشان داده میشوند.
- فیلتر جستجوی اصلی: کل ردیف نماد از جدول حذف میشود اگر هیچ ترکیب قابلقبولی نداشته باشد. این همان چیزی است که دیدهبان را از یک جدول شلوغ به یک لیست کوتاه تبدیل میکند.
فیلتر ویژه: سهم پریمیوم پایهٔ دوم
این فیلتر بیشترین تأثیر را روی کیفیت خروجی دارد و در عین حال بیشترین سوءتفاهم را ایجاد میکند. آنچه میسنجد یک نسبت است، نه یک عدد مطلق:
اگر pm1 پریمیومی باشد که برای پایهٔ اول میپردازید و pm2 پریمیومی که از فروش پایهٔ دوم میگیرید، هزینهٔ خالص شما pm1 − pm2 است. این فیلتر نسبت pm2 ÷ (pm1 − pm2) را به درصد میگیرد.
| ترکیب | pm1 | pm2 | هزینهٔ خالص | سهم پریمیوم دوم |
|---|---|---|---|---|
| الف | ۲٬۳۲۰ | ۱٬۲۶۰ | ۱٬۰۶۰ | ۱۱۹٪ |
| ب | ۲٬۳۲۰ | ۳۰۰ | ۲٬۰۲۰ | ۱۵٪ |
هر دو ترکیب یک پایهٔ اول دارند، ولی در ترکیب «الف» فروش پایهٔ دوم بیش از نصف هزینه را برگردانده و سربهسر را خیلی نزدیکتر آورده است. در ترکیب «ب» عملاً دارید تقریباً یک کال تنها میخرید و فقط سود خود را سقف زدهاید — بدترین معاملهٔ ممکن.
عدد ۳۰ نقطهٔ شروع خوبی است. چون این فیلتر نسبتی است و نه ریالی، روی نمادی با پریمیوم ۵۰ ریال و نمادی با پریمیوم ۵٬۰۰۰ ریال یکسان کار میکند.
فیلتر ویژه: محدودهٔ قیمتی
سه نقطهٔ کلیدی (اعمال اول، سربهسر، اعمال دوم) محور قیمت را به چهار ناحیه تقسیم میکنند و این فیلتر بین آنها انتخاب میکند:
| ناحیه | پایه کجاست | وضعیت موقعیت | برای چه کسی |
|---|---|---|---|
| ۱ | زیر اعمال اول | بیشترین زیان | شکارچی اسپردهای خیلی ارزان با ریسک بالا |
| ۲ | بین اعمال اول و سربهسر | هنوز در زیان، ولی مسیر باز | ورود تهاجمی — رشد کمی لازم است |
| ۳ | بین سربهسر و اعمال دوم | در سود، سود هنوز کامل نشده | حالت متعادل — پرکاربردترین |
| ۴ | بالای اعمال دوم | سود کامل و قفلشده | دنبال بازده مطمئن با فاصلهٔ امن |
پیشفرض هر چهار ناحیه است. برای اسکرین «کمریسک»، ناحیهٔ ۳ و ۴ را تنها بگذارید؛ برای «ارزان و پرریسک»، ۱ و ۲.
دو فیلتر سربهسر و تفاوتشان
عدد فاصله تا سربهسر علامتدار است و دو فیلتر جدا روی همین یک عدد کار میکنند — این نکته منبع رایجترین خطای تنظیم است:
- حداکثر فاصله تا سربهسری روی قدرِ مطلق کار میکند. مقدار ۵ یعنی «پایه حداکثر ۵٪ از سربهسر دور باشد» — چه بالا، چه پایین. این فیلترِ ورود است: میخواهید نزدیک نقطهٔ تصمیم باشید.
- حداقل حاشیه تا سربهسری علامت را میبیند. مقدار ۲۰ یعنی «پایه حداقل ۲۰٪ بالای سربهسر»؛ مقدار −۱۰ یعنی «حداقل ۱۰٪ زیر آن». این فیلترِ حاشیهٔ امن است.
این دو را همزمان و سختگیرانه تنظیم نکنید — یکی میگوید «نزدیک باش» و دیگری میگوید «دور باش»؛ ترکیبشان بهراحتی خروجی را خالی میکند.
مرتبسازی
وقتی یک نماد چند اسپرد معتبر بسازد، ترتیب نمایش آنها داخل سلول را همین بخش تعیین میکند. هشت معیار در دسترس است:
| معیار | چه چیزی را بالا میآورد |
|---|---|
| سود ماهیانه (پیشفرض) | پربازدهترین ترکیبها. |
| فاصله تا سربهسری | نزدیکترین به نقطهٔ تصمیم — بهترین همراه برای اسکرین ورود. |
| فاصله تا اعمال اول / دوم | ترکیبهایی که پایه به یکی از دو مرز نزدیک شده. |
| نسبت سود به ضرر | بهترین پاداش به ازای ریسک. |
| میزان ضرر | ارزانترین ورودها. |
| موقعیت فعلی | آنهایی که همین حالا در سود هستند. |
| احتمال موفقیت | محتملترینها. |
جهت مرتبسازی (صعودی / نزولی) هم جدا قابل تنظیم است. توجه کنید که این ترتیب مربوط به داخل سلول است؛ برای مرتب کردن کل جدول، روی سرستون همین ستون کلیک کنید — جدول بر اساس همان معیاری که در «مرتبسازی» انتخاب کردهاید ردیفها را میچیند.
سه چیدمان آماده برای سه هدف
۱. «نزدیک به ورود» — دنبال نقطهٔ تصمیم
- حداکثر فاصله تا سربهسری:
۵ - حداقل سهم پریمیوم دوم:
۳۰ - محدوده قیمتی:
۲ و ۳ - مرتبسازی: فاصله تا سربهسری، صعودی
۲. «حاشیهٔ امن» — سود قفلشده با فاصله
- حداقل حاشیه تا سربهسری:
۱۵ - محدوده قیمتی:
۴ - حداقل احتمال موفقیت:
۷۰ - مرتبسازی: سود ماهیانه، نزولی
۳. «کیفیت اجرا» — فقط آنچه واقعاً قابل معامله است
- حداقل ارزش سفارش هر پایه:
۵۰میلیون ریال - حداقل قیمت فروش: عددی متناسب با سطح قیمت نماد
- فیلتر جستجوی اصلی: روشن
محدودیتها و اشتباههای رایج
- ریسک اجرا را دستکم نگیرید. دو پا باید تقریباً همزمان پر شوند. اگر پابهپا وارد شوید، ممکن است با یک کال تنهای ناخواسته بمانید.
- عدد روی کاغذ ≠ عدد قابل اجرا. محاسبه با سرخط انجام میشود؛ اگر عمق صف کم باشد، سفارش شما همان قیمت را نمیگیرد. فیلتر ارزش سفارش را خاموش نکنید.
- سود تا سررسید قفل نمیشود. پیش از سررسید، ارزش موقعیت میتواند خیلی کمتر از «بیشترین سود» باشد حتی وقتی پایه بالای اعمال دوم است — ارزش زمانی پای فروختهشده هنوز از بین نرفته. برای بستن زودتر، افست استراتژی را ببینید.
- نسبت سود به ضرر پایین همیشه بد نیست. آن را کنار احتمال موفقیت بخوانید، نه بهتنهایی.
- اسپرد خیلی پهن، دیگر اسپرد نیست. اگر اعمال دوم خیلی دور باشد، پریمیوم دریافتی ناچیز میشود و عملاً یک کال تنهای گران خریدهاید؛ فیلتر سهم پریمیوم دوم دقیقاً برای گرفتن همین حالت است.
- حواستان به تعدیل قیمت اعمال باشد. بعد از مجمع، قیمتهای اعمال تغییر میکنند و ترکیب ذخیرهشدهٔ شما ممکن است دیگر همان چیزی نباشد که ساخته بودید.
ویدیوی آموزشی
راهنمای تصویری انتخاب هوشمند اسپرد صعودی در دیدهبان:
مطالب مرتبط
- مفهوم اسپرد صعودی با اختیار خرید (Bull Call Spread)
- فرمولنویسی کال اسپرد صعودی — ساخت دستی همین منطق
- مقایسهٔ خرید کال تنها با اجرای اسپرد · اسپرد چیست؟ · اسپرد بدهی و اعتباری
- کال اسپرد نزولی — آینهٔ همین ساختار برای بازار نزولی
- کال لدر صعودی در دیدهبان · مفهوم کال لدر — اسپرد صعودی بهعلاوهٔ یک پای فروش سوم
- نمودار سود و زیان استراتژی · افست پیش از سررسید
- فهرست استراتژیهای آماده · راهنمای فرمولنویسی · نقشه استراتژیها