در آپشنباز چند عدد شبیه هم دیده میشود: VIX ایران، WIV، IV، IV Rank و IV Percentile. این مقاله نقشه ذهنی میدهد تا قاطی نکنید کدام عدد «سطح تلاطم» است و کدام «رتبه تاریخی».
جدول یکنگاه
| مفهوم | روی چه چیزی؟ | واحد نمایش رایج | سؤال اصلی |
|---|---|---|---|
| IV | یک قرارداد اختیار | درصد / کسر نوسان | این قرارداد چقدر گران از نظر نوسان است؟ |
| WIV | یک نماد پایه (میانگین وزندار IVها) | درصد سالانه | نبض کلی اختیارهای این پایه الان کجاست؟ |
| VIX ایران | میانگین سادهٔ WIV کل بازار سهام (هموزن) | درصد روی نمودار صفحه اول (بدون اعشار) | بازار بهطور کلی چقدر میترسد / انتظار نوسان دارد؟ |
| IV Rank | WIV نسبت به بازه حدود یکساله | ۰ تا ۱۰۰ | الان نزدیک سقف تاریخیام یا کف؟ |
| IV Percentile | چند درصد روزها WIV پایینتر از امروز بوده | ۰ تا ۱۰۰ | این سطح چقدر غیرعادی است؟ |
IV قرارداد در برابر WIV نماد
IV از قیمت همان قرارداد با مدل بلکشولز (یا معکوسسازی پرمیوم) بهدست میآید. WIV میانگین وزندار IV قراردادهای همان نماد پایه است (وزن معمولاً از ارزش معاملات یا موقعیت باز میآید) تا یک عدد خلاصه برای کل زنجیره بدهد.
برای مفهوم IV در برابر HV: راهنمای جامع IV و HV. برای شکل IV روی اعمالهای مختلف: لبخند نوسان.
VIX ایران کجای این نقشه است؟
VIX ایران در صفحه اول میانگینِ سادهٔ WIV همهٔ نمادهای دارای اختیارِ فعالِ بازار سهام است (هر نماد وزن برابر)، که بهعنوان دماسنج ریسک کل بازار نمایش داده میشود؛ هیچ نماد واحدی تنها ورودی نیست و دادههای بورس کالا هم در آن لحاظ نمیشوند. پس از جنس «سطح تلاطم» است (درصد)، نه از جنس رتبه. راهنمای UI و درصدها: نمودار VIX ایران در صفحه اول. فلسفه کلی: VIX چیست؟.
توجه: این «VIX ایران» معادلِ VIX شیکاگو (روی S&P 500) نیست و سطحِ عددیاش با آن قابل مقایسه نیست؛ چون از نوسانِ ضمنیِ تکنمادها ساخته میشود (ایران اختیار روی شاخص کل ندارد) که ذاتاً چند برابرِ نوسانِ یک شاخص است. برای بازار ایران عددِ خام معمولاً بین حدود ٪۴۰ تا ٪۱۸۰ است.
IV Rank و IV Percentile
هر دو سطح فعلی را با تاریخچه مقایسه میکنند، ولی فرمول فرق دارد:
- IV Rank: فاصله تا کف و سقف بازه (حساس به یک قله تاریخی شدید).
- IV Percentile: چند درصد روزها پایینتر از امروز بودهاند (توزیع کاملتر روزها).
جزئیات و مثال: IV Rank · IV Percentile · استفاده همزمان.
مسیر پیشنهادی خواندن
- صفحه اول → VIX ایران (حس کلی بازار).
- نماد پایه معامله → WIV و IV Rank / Percentile همان نماد.
- سررسید و اعمال → IV تکقرارداد و لبخند نوسان.
- انتخاب استراتژی همراستا با رژیم: VIX بالا یا پایین؟
مطالب مرتبط
درصد روی VIX و WIV = سطح انتظار نوسان. عدد ۰ تا ۱۰۰ روی IV Rank/Percentile = جایگاه آن سطح در تاریخچه. اول سطح را بخوانید، بعد رتبه را — و برای معامله نهایی به IV همان قرارداد و سررسید برگردید.