موقعیت باز ( Open Interest) نشاندهندهی تعداد کل قراردادهای اختیاری است که تا لحظه مورد نظر هنوز منقضی نشدهاند و توسط دارندگان آنها تسویه یا معامله متقابل برای بستن موقعیت انجام نشده است. به عبارت دیگر، موقعیت باز معادل تعداد کل قراردادهای خرید فعال یا تعداد کل قراردادهای فروش فعال برای یک قرارداد اختیار معامله مشخص است؛ این عدد جمع تعداد خریداران و فروشندگان باز نیست، بلکه تعداد قراردادهای باز در یک سمت بازار (خرید یا فروش) است که همیشه با سمت دیگر برابر است.
بیایید با یک مثال عملی مفهوم موقعیت باز را دنبال کنیم
جدولی که مشاهده میکنید، مراحل تغییرات موقعیت باز را برای یک قرارداد اختیار معامله فرضی (مثلاً مربوط به سهم خودرو) در طول چند معامله نشان میدهد. فرض کنید در ابتدای دوره، هیچ معاملهای روی این قرارداد انجام نشده است، بنابراین موقعیت باز اولیه صفر است.
تحلیل گام به گام معاملات و تأثیر آنها بر موقعیت باز
- محمدرضا : خرید 10 قرارداد ضخود1010 (خرید فزاینده)
- علیرضا : فروش 10 قرارداد به محمدرضا (فروش فزاینده)
- نتیجه : 10 موقعیت باز
- مریم : خرید 7 قرارداد از پروانه (خرید فزاینده)
- پروانه : فروش 7 قرارداد به مریم (فروش فزاینده)
- نتیجه: 17 موقعیت باز
- علیرضا : خرید 5 قرارداد برای بستن موقعیت (خرید کاهنده)
- امید : فروش 5 قرارداد به علیرضا (فروش فزاینده)
در اصل هیچ! چون به ازای 5 موقعیت باز فروش علیرضا که بسته شد، 5 موقعیت باز فروش جدید توسط امید ایجاد شد. . پس تا اینجا باز هم تمام موقعیتهای باز روی قرارداد، همان 17تا میماند
- مهسا : فروش 10 قرارداد به پریسا (فروش فزاینده)
- پریسا : خرید 10 قرارداد از مهسا (خرید فزاینده)
- نتیجه : 27 موقعیت باز
جدول تغییرات موقعیت باز (Open Interest)
| جزئیات | معامله اول | معامله دوم | معامله سوم | معامله چهارم | معامله پنجم |
|---|---|---|---|---|---|
| طرفین معامله |
محمدرضا: خرید 10 واحد علیرضا: فروش 10 واحد |
مریم: خرید 7 واحد پروانه: فروش 7 واحد |
علیرضا: خرید 5 واحد (بستن) امید: فروش 5 واحد (جدید) |
پریسا: خرید 10 واحد مهسا: فروش 10 واحد |
مریم: فروش 7 واحد (بستن) امید: خرید 2 واحد (بستن) علیرضا: خرید 5 واحد (بستن) |
| نوع معامله |
محمدرضا: فزاینده
علیرضا: فزاینده
|
مریم: فزاینده
پروانه: فزاینده
|
علیرضا: کاهنده
امید: فزاینده
|
پریسا: فزاینده
مهسا: فزاینده
|
مریم: کاهنده
امید: کاهنده
علیرضا: کاهنده
|
| تغییر در موقعیت باز | +10 | +7 | 0 | +10 | -7 |
| موقعیت باز کل | 10 | 17 | 17 | 27 | 20 |
خلاصه تأثیر معاملات بر موقعیت باز
افزایش موقعیت باز
زمانی که هر دو طرف معامله موقعیتهای جدیدی باز میکنند یا این عدد هنگامی افزایش مییابد که تعداد خریدها و فروشهای فزاینده بیشتر از تعداد خریدها و فروشهای کاهنده در آن روز باشند
- خرید فزاینده + فروش فزاینده
- مانند معاملات 1، 2 و 4
عدم تغییر موقعیت باز
این عدد زمانی بدون تغییر میماند که تعداد خریدها و فروشهای کاهنده برابر با تعداد خریدها و فروشهای فزاینده باشند
- خرید فزاینده + فروش کاهنده
- یا فروش فزاینده + خرید کاهنده
- مانند معامله 3
کاهش موقعیت باز
زمانی که هر دو طرف معامله موقعیتهای موجود خود را میبندندیا این عدد زمانی کاهش مییابد که تعداد خریدها و فروشهای کاهنده بیشتر از تعداد خریدها و فروشهای فزاینده باشند
- خرید کاهنده + فروش کاهنده
- مانند معامله 5
