کاورد کال نسبتی Covered Call Ratio چیست

معاملهٔ اصلی: چه می‌گیرید و چه می‌دهید

کاوردکال معمولی یک معاملهٔ بسته است: بالای قیمت اعمال، سود شما سقف می‌خورد و بدترین اتفاق ممکن این است که سهم را ارزان‌تر از بازار تحویل بدهید. ناخوشایند است، ولی فاجعه نیست.

نسخهٔ نسبتی سه چیز را عوض می‌کند:

• پریمیوم بیشتر می‌گیرید. چند قرارداد فروخته‌اید، نه یکی؛ پس درآمد روز اول چند برابر است.
• حاشیهٔ ایمنی بیشتری در برابر افت دارید. همان پریمیوم بیشتر، سربه‌سر پایینی را پایین‌تر می‌برد.
• یک سربه‌سر دوم پیدا می‌کنید. این همان چیزی است که کاوردکال معمولی ندارد — نقطه‌ای در بالا که از آن به بعد وارد زیان می‌شوید و هیچ سقفی جلویتان نیست.

دو مورد اول را همه می‌بینند و به همین خاطر جذب این استراتژی می‌شوند. مورد سوم را باید عمداً نگاه کنید — و اگر نگاهش نکنید، همان است که کل حساب را می‌برد.

دقیقاً چه چیزی فروخته‌اید؟

قبل از هر فرمولی، فقط بشمارید. یک قرارداد سهم دارید و مثلاً سه قرارداد اختیار خرید فروخته‌اید. سهم شما پشتِ یکی از آن سه است. دو تای دیگر هیچ پشتوانه‌ای ندارند: اگر اعمال شوند، باید سهم را از بازار — به قیمت همان روز، هرچقدر که باشد — بخرید و به قیمت اعمال تحویل بدهید.

به عبارت دیگر، کاوردکال نسبتی از نظر ریاضی برابر است با:

اگر با نیکد کال راحت نیستید، با کاوردکال نسبتی هم نباید راحت باشید — چون همان است، فقط زیر یک نام آرام‌تر. و اگر هنوز با خود قرارداد اختیار خرید آشنا نیستید، اول کال آپشن چیست؟ را بخوانید.

شکل سود و زیان و چهار ناحیه‌اش

مهم‌ترین چیزی که باید از این نمودار برداشت کنید شیب هر ناحیه است، نه شکل کلی‌اش:

یک نکتهٔ ظریف که زیاد اشتباه گرفته می‌شود: قله روی پایین‌ترین قیمت اعمال است، نه لزوماً روی کال پوشش‌دار. اگر کال بی‌پوشش را با اعمال پایین‌تری فروخته باشید، قله همان‌جاست و شیب بین دو اعمال هم دیگر صاف نیست.

عددهایی که باید قبل از ورود بنویسید

از این پنج عدد، آن که واقعاً تصمیم می‌گیرد سربه‌سر بالا است. بقیه به شما می‌گویند چقدر می‌برید؛ این یکی می‌گوید از کجا شروع به باختن می‌کنید. اگر فقط یک عدد را یادداشت می‌کنید، همین باشد.

مثال عددی

فرض کنید سهمی 20,000 ریال است، شما 1,000 سهم دارید (یک قرارداد) و در مجموع سه قرارداد اختیار خرید می‌فروشید — نسبت 1:3:

عددهای کلیدی (بدون کارمزد، برای ساده ماندن حساب):

• سربه‌سر پایین: 20,000 − 1,600 = 18,400 ریال. سهم تا 8٪ می‌تواند بریزد و شما هنوز صفرید.
• قلهٔ سود: روی 22,000 — یعنی (22,000 − 20,000) × 1,000 + 1,600,000 = 3,600,000 ریال. این سود در کل فاصلهٔ 22,000 تا 24,000 ثابت می‌ماند.
• سربه‌سر بالا: بالای 24,000 هر ریال رشد سهم، 2 ریال از شما می‌گیرد (سود سهم را کال پوشش‌دار خنثی کرده و حالا دو کال بی‌پوشش هم فعال شده‌اند). سود 3,600,000 ریالی در 24,000 + 1,800 یعنی 25,800 ریال کاملاً خورده می‌شود.
• پنجرهٔ سود: از 18,400 تا 25,800.

چرا تعداد را دلتا تعیین می‌کند

در بیشتر استراتژی‌ها شما تصمیم می‌گیرید چند قرارداد بفروشید. اینجا نه. تعداد از یک منطق ساده می‌آید: سهم به شما دلتای یک واحد کامل می‌دهد، کال پوشش‌دار بخشی از آن را برمی‌دارد، و تعداد کال‌های بی‌پوشش طوری انتخاب می‌شود که باقی‌ماندهٔ دلتا هم خنثی شود.

نتیجه‌اش یک موقعیت تقریباً خنثی نسبت به جهت است: به تکان‌های کوچک قیمت بی‌تفاوت می‌ماند و درآمدش را از گذر زمان و پریمیوم می‌گیرد. دو هشدار مهم درباره‌اش:

1. خنثی بودن دلتا فقط برای همین لحظه صادق است. با حرکت سهم، دلتای کال‌ها عوض می‌شود و موقعیتی که امروز خنثی بود، فردا جهت‌دار است. این همان ریسک گاماست و دلیل اینکه این استراتژی «مدیریت فعال» می‌خواهد.
2. دلتای کوچک‌تر، تلهٔ خودش را دارد. فروش کال‌های خیلی دور از پول (دلتای پایین) احتمال موفقیت را بالا می‌برد، ولی برای رسیدن به خنثایی باید تعداد بیشتری از آن‌ها بفروشید — و همان تعداد بیشتر یعنی شیب زیان تندتر اگر بازار واقعاً جهش کند. دقت بیشتر را با گامای خطرناک‌تر می‌خرید.

در آپشن‌باز این نسبت به صورت 1:3 نمایش داده می‌شود، یعنی یک قرارداد سهم در برابر مجموع سه کال فروخته‌شده — یکی پوشش‌دار و دو تا بی‌پوشش.

دو شیوهٔ اجرا: استاندارد و متغیر

تفاوتشان در عمل بیشتر از چیزی است که روی کاغذ به نظر می‌رسد. در حالت استاندارد، بین «بهترین حالت» و «شروع زیان» تقریباً هیچ فاصله‌ای نیست. در حالت متغیر یک فلات دارید که در آن سود کامل می‌گیرید و هم‌زمان فرصت دارید ببینید بازار دارد کجا می‌رود.

سرعت زیان — مهم‌ترین عددی که نادیده می‌ماند

وقتی می‌گوییم «زیان بی‌سقف است»، جملهٔ درستی است ولی کافی نیست — چون همه فرض می‌کنند فرصت دارند قبل از بزرگ شدنش خارج شوند. عدد مهم سرعت است، نه صرفاً بی‌سقف بودن.

بالای اعمال بی‌پوشش، به ازای هر واحد رشد سهم، N واحد از شما می‌رود. با نسبت 1:3 (یعنی N=2) این دو برابر است؛ با 1:4 سه برابر. یعنی سهمی که 15٪ بالاتر باز شود، در همان یک روز موقعیت شما را 30٪ به عقب می‌برد — و در بازاری با دامنهٔ نوسان، شاید نتوانید همان روز کاری‌اش بکنید.

این را با کاوردکال معمولی مقایسه کنید: آنجا جهش سهم فقط یعنی «سود بیشتری نمی‌کنم». اینجا یعنی «دارم پول از دست می‌دهم، با سرعتی چند برابر خود سهم».

زمان‌بندی: پنجرهٔ نوسان ضمنی

شما در این موقعیت فروشندهٔ نوسان هستید. یعنی بهترین لحظهٔ ورود وقتی است که پریمیوم‌ها گران‌اند — یعنی نوسان ضمنی بالاست. معمولاً این حالت بعد از یک حرکت شدید یا در آستانهٔ یک رویداد پیش می‌آید و دوامی هم ندارد: بازار به نوسان کوتاه‌مدت واکنش بیش از حد نشان می‌دهد و بعد آرام می‌گیرد.

نتیجهٔ عملی این است که لازم نیست تا سررسید صبر کنید. اگر نوسان ضمنی فروکش کرد و بخش خوبی از پریمیوم را برداشته‌اید، بستن زودهنگام موقعیت یک تصمیم کاملاً درست است — چون دُم ریسک را می‌بندید و دیگر نگران جهش‌های بعدی نیستید. در این استراتژی، خروج زودهنگام نشانهٔ بی‌صبری نیست؛ بخشی از نقشه است.

برای دیدن اینکه موقعیت قبل از سررسید در قیمت‌ها و روزهای مختلف کجا می‌ایستد، نمودار تاریخی استراتژی و جدول ماتریس قیمت و تاریخ دقیقاً برای همین ساخته شده‌اند.

انضباطی که این استراتژی می‌خواهد

حرفه‌ای‌ها کاوردکال نسبتی را به‌عنوان یک «ابزار بهبود بازدهی» می‌بینند، نه یک «پوشش ریسک». تفاوتش در طرز برخورد است: یک پوشش ریسک را می‌گذارید و فراموشش می‌کنید؛ یک ابزار بهبود بازدهی را باید پایید.

1. حد ضرر را قبل از ورود بنویسید. نه یک عدد ذهنی — یک قیمت مشخص روی سهم پایه که اگر به آن رسید، موقعیت را می‌بندید یا کال‌های بی‌پوشش را بازخرید می‌کنید.
2. سررسیدها را پخش کنید (رویکرد دیاگونال). فروش کال‌های بی‌پوشش در سررسیدهای مختلف، به‌جای همه در یک سررسید، هم ریسک گاما را هموار می‌کند و هم ریسک تخصیص را. این کار موقعیت را به یک اسپرد دیاگونال نزدیک می‌کند و به‌طور محسوسی امن‌ترش می‌سازد.
3. اندازهٔ موقعیت را کوچک بگیرید. چون بدترین حالت سقف ندارد، تنها چیزی که واقعاً کنترلش دست شماست همین است.
4. دلتای کل را دوره‌ای بازبینی کنید. موقعیتی که روز اول خنثی بود، بعد از یک حرکت 10٪ دیگر خنثی نیست.
5. سود را زودتر بردارید. نگه داشتن تا سررسید برای گرفتن آخرین بخش پریمیوم، در ازای باز نگه داشتن دُم ریسک است — معاملهٔ بدی است.

چهار نکته که مخصوص بازار ایران است

1. دامنهٔ نوسان، خروج اضطراری را غیرقابل اتکا می‌کند. نقشهٔ «اگر بالا رفت می‌بندم» فرض می‌گیرد که می‌توانید ببندید. در صف خرید، قرارداد بی‌پوشش را بازخرید کردن ممکن است چند روز طول بکشد و در آن چند روز، زیان با شیب N برابر ادامه دارد.
2. پاهای بی‌پوشش وجه تضمین می‌خواهند. برخلاف کاوردکال معمولی که خود سهم وثیقهٔ تعهد است، اینجا فقط یکی از قراردادها پوشش دارد و برای بقیه باید وجه تضمین نقدی بگذارید. این هم سرمایهٔ درگیر را بالا می‌برد و هم در حرکت‌های شدید، ریسک کال مارجین می‌سازد.
3. افزایش سرمایه و سهام جایزه قرارداد را تعدیل می‌کنند. بعد از مجمع، تعداد و قیمت اعمال عوض می‌شوند. با چند قرارداد فروخته‌شده، حساب و کتاب تعهدتان پیچیده‌تر از کاوردکال معمولی است — تقویم مجامع نماد را قبل از ورود ببینید.
4. نقدشوندگی هر دو پا را جدا بسنجید. کال بی‌پوششی که با شکاف پهن خرید و فروش معامله می‌شود، دقیقاً همان چیزی است که در روز بد نمی‌توانید ببندیدش.

چه کسی باید و چه کسی نباید

این استراتژی وقتی منطقی است که:

• سهمی دارید که واقعاً انتظار حرکت بزرگی از آن ندارید، و این باور را بر پایهٔ چیزی جز امید بسته‌اید.
• نوسان ضمنی بالاست و پریمیوم‌ها غنی‌اند.
• می‌توانید موقعیت را مرتب پایش کنید و اگر لازم شد همان روز واکنش نشان دهید.
• اندازهٔ موقعیت آن‌قدر کوچک است که بدترین سناریو، برنامهٔ کلی شما را به هم نریزد.

و وقتی نباید سراغش بروید که: تازه‌کارید؛ دنبال سرمایه‌گذاری غیرفعال هستید؛ نمی‌توانید بازار را روزانه ببینید؛ یا سهم خبرمحور و مستعد جهش است. در هر کدام از این حالت‌ها، کاوردکال معمولی همان منطق درآمدی را با ریسک بسته به شما می‌دهد و انتخاب عاقلانه‌تری است.

اگر اصلاً نمی‌خواهید سهم پایه را نگه دارید ولی درآمد پریمیوم می‌خواهید، شورت استرانگل ساختار نزدیکی دارد؛ و اگر نگرانی اصلی‌تان ریزش است، پروتکتیو پوت ابزار درست است نه این.

در آپشن‌باز چطور پیدایش کنم؟

پیدا کردن ترکیب مناسب برای این استراتژی دستی تقریباً غیرممکن است — باید برای هر جفت قرارداد، دلتا بگیرید، نسبت را حساب کنید و دو سربه‌سر را دربیاورید. کاوردکال نسبتی یکی از استراتژی‌های آمادهٔ دیده‌بان است و همین کار را روی کل بازار انجام می‌دهد:

1. به دیده‌بان آپشن بروید و در نوار ابزار استراتژی را بزنید.
2. از فهرست، کاوردکال نسبتی را انتخاب و به فرمول‌های خود اضافه کنید. ستونش نسبت (مثلاً 1:3)، پوشش سرمایه و بازده را کنار هم نشان می‌دهد.
3. روی آیکون نمودار هر سلول بزنید تا همان ترکیب در نمودار سود و زیان باز شود و هر دو سربه‌سر را با عدد واقعی ببینید.

راهنمای گام‌به‌گامِ تنظیمات، فیلترها و فیلتر «حداکثر نسبت دلتا»: پیاده‌سازی کاوردکال نسبتی در دیده‌بان. مقایسه با نسخهٔ معمولی: پیاده‌سازی کاوردکال · فهرست کامل استراتژی‌ها: استراتژی‌های دیده‌بان.