در نمودار استراتژی، منحنی اصلی سود و زیان روز سررسید را نشان میدهد. ولی شما معمولاً تا سررسید صبر نمیکنید — میخواهید بدانید ماه دیگر، در همان قیمت، کجا ایستادهاید. نمودار قبل از سررسید همان استراتژی را در تاریخهای میانی رسم میکند.
این نمودار را با نامهای دیگری هم میشناسند. تا پیش از این در خود آپشنباز «نمودار تاریخی» نامیده میشد؛ چون محاسبهاش با مدل بلک-شولز است، بعضی معاملهگران «نمودار بلک شولز» صدایش میزنند، و در متنهای دیگر «منحنی زمانی» هم گفته میشود. هر سه به یک چیز اشاره دارند: سود و زیان استراتژی در تاریخی پیش از سررسید. نام تازه از این جهت انتخاب شد که نامِ قبلی گمراهکننده بود — این نمودار به گذشته نگاه نمیکند، بلکه تاریخی در آینده و پیش از سررسید را قیمتگذاری میکند.
با «What-if» یکی نیست: آن سناریو میسازد، این تاریخ را جابهجا میکند. این مقاله تفاوت آن دو، منطق محاسبه، و اجزای رابط کاربری را توضیح میدهد.
نمودار قبل از سررسید چیست؟
در نمودار استراتژی، اولین منحنی که میبینید معمولاً سود/زیان در روز سررسید است — یعنی اگر زمان تمام شود و فقط ارزش ذاتی بماند، در هر قیمت پایه چقدر سود یا زیان دارید.
اما بیشتر معاملهگران قبل از سررسید تصمیم میگیرند. نمودار قبل از سررسید برای همین ساخته شده: با فعال کردن نمودار قبل از سررسید، یک منحنی زمانی (معمولاً خط آبی) اضافه میشود که نشان میدهد با فرضهای انتخابی برای زمان، IV و نرخ بهره، سود/زیان نظری استراتژی چطور است.
خط اصلی میگوید «در سررسید چه میشود؟» — خط آبی میگوید «اگر امروز یا چند روز قبل بخواهم ببندم، تصویر تقریبی چیست؟»
چرا به نمودار قبل از سررسید نیاز داریم؟
- خروج قبل از سررسید: اگر تا اعمال نگه نمیدارید، منحنی زمانی مسیر میانی را نشان میدهد.
- اثر گذر زمان (تتا): با اسلایدر تاریخ میبینید نزدیک شدن به سررسید چه میکند.
- حساسیت به IV: افزایش یا کاهش نوسان ضمنی نتیجه را عوض میکند.
- مقایسه استراتژیهای چندپایه: دو استراتژی ممکن است در سررسید شبیه باشند ولی قبل از آن رفتار متفاوت داشته باشند.
محاسبه با مدل بلک-شولز انجام میشود — زبان مشترک تحلیل اختیار در صنعت.
تفاوت نمودار قبل از سررسید و What-if
این دو مکمل هم هستند، نه یکی:
| ابزار | کجا | چه کار میکند |
|---|---|---|
| نمودار قبل از سررسید | نمودار قبل از سررسید + پنل آبی | تاریخ پایه، IV و نرخ بهره را با اسلایدر تنظیم میکنید — یک (یا چند) منحنی زمانی اصلی |
| What-if | بالای نمودار — Time +5d | روی همان تنظیمات پایه، جابهجایی اضافه (+5 روز، IV ±10٪) بهصورت خط overlay رسم میکند |
What-if بدون نمودار قبل از سررسید فعال کار نمیکند. جزئیات What-if در راهنمای نمودار استراتژی.
محاسبات در آپشنباز
- منحنی سررسید (خط اصلی): فقط ارزش ذاتی در روز انقضا.
- منحنی زمانی (خط آبی): قیمت نظری call/put با بلک-شولز؛ تفاوت با قیمت ورود × اندازه قرارداد × تعداد.
- سهم پایه (UA): اختلاف قیمت با قیمت ورود — در هر تاریخ یکسان.
- اگر روز مانده = 0 → محاسبه به ارزش ذاتی برمیگردد.
اجزای رابط کاربری
کنترلها کنار ردیف کارمزدها و داخل پنل خاکستری/آبی:
| عنصر | در صفحه | کاربرد |
|---|---|---|
| فعالسازی | نمودار قبل از سررسید (سمت چپ ردیف کارمزدها) | روشن/خاموش کردن پنل و منحنی زمانی |
| حالت نمایش زمانی | اسلایدرچند منحنی | اسلایدر: یک تاریخ با اسلایدر · چند منحنی: امروز + میانه راه + سررسید همزمان |
| تاریخ | تاریخ | روز مانده تا سررسید (0 تا max) — فقط در حالت اسلایدر |
| IV | IV | نوسان ضمنی فرضی 1–200٪ |
| نرخ بهره | نرخ بهره | ورودی بلک-شولز برای منحنی زمانی |
| خط سررسید | منحنی سبز/قرمز اصلی | سود و زیان در انقضا |
| خط زمانی | منحنی آبی (یا چند رنگ در حالت چند منحنی) | سود و زیان نظری در تاریخ انتخابشده |
| سر به سر | خطوط عمودی زرد | عبور سود و زیان از صفر |
| قیمت فعلی | نقطه صورتی | موقعیت قیمت زنده پایه |
حالت «چند منحنی» چیست؟
وقتی اسلایدرچند منحنی را انتخاب میکنید، بهجای یک اسلایدر تاریخ، سه منحنی ثابت میبینید:
- امروز — خط آبی تیره
- میانه راه — نصف فاصله تا سررسید (اگر با امروز یا سررسید یکی نباشد)
- سررسید — همان منحنی اصلی (ارزش ذاتی)
این حالت برای «یک نگاه کلی به مسیر زمانی» عالی است — بدون جابهجایی اسلایدر.
راهنمای گامبهگام
- به صفحه نمودار استراتژی بروید (راهنمای کامل).
- در جدول پوزیشنها، پاهای استراتژی را اضافه کنید.
- سهم پایه، اندازه قرارداد و نرخ بهره را تنظیم کنید.
- در صورت نیاز کارمزدها را فعال کنید.
- نمودار قبل از سررسید را بزنید.
- بین اسلایدرچند منحنی و اسلایدرچند منحنی یکی را انتخاب کنید.
- در حالت اسلایدر: با تاریخ روز را عوض کنید — متن «امروز» و «X روز مانده» بالای پنل را ببینید.
- با IV و نرخ بهره سناریو بسازید.
- خط آبی (یا منحنیهای چندگانه) را با خط سررسید مقایسه کنید.
- از نوار ابزار: · · رنج قیمت · زوم با درگ.
- در tooltip برچسب «امروز (منحنی زمانی)» یا «در روز سررسید» را میبینید.
چطور خروجی را بخوانیم؟
خط آبی بالاتر از سررسید: در تاریخ و IV انتخابی، قبل از انقضا (نظری) وضعیت بهتر — مثلاً بهخاطر ارزش زمانی برای خریدار اختیار.
خط آبی پایینتر: گذر زمان یا IV به ضرر خریدار یا نفع فروشنده — بسته به ساختار.
تغییر IV: خرید خالص اختیار معمولاً از IV بالاتر سود میبرد؛ فروش برعکس. در چندپایه همیشه روی نمودار چک کنید.
مثال ذهنی
خرید call: در سررسید اگر قیمت از strike بالاتر نرود سودی نیست؛ ولی چند هفته قبل با IV و زمان باقیمانده، خط آبی میتواند بالاتر باشد.
فروش call (کاوردکال): گذر زمان ارزش زمانی را میخورد — منحنی زمانی کمک میکند ببینید اگر قیمت زیاد حرکت نکند، در چند روز آینده سود و زیان چه مسیری دارد.
برای دیدن همه قیمتها و تاریخها در یک جدول: نمایش جدولی (ماتریس) — هر خانه همان مقدار منحنی آبی در آن نقطه است.
محدودیتها
- خروجی قیمت قطعی بازار نیست — بلک-شولز نظری است.
- IV و نرخ بهره در اسلایدر ثابت فرض میشوند.
- دقت به ورودیهای جدول (قیمت ورود، روز مانده، اندازه قرارداد) وابسته است.
- برای تصمیم نهایی، قیمت و صف واقعی را هم ببینید.
اعمال خودکار نیست. در سررسید، دارندهٔ قرارداد باید درخواست اعمال بدهد؛ اگر اقدام نکند هیچ اتفاقی نمیافتد و قرارداد بیاستفاده تمام میشود. طرفِ فروخته انتخابی ندارد — اگر درخواستی برسد، تخصیص میخورد و تعهدش اجرا میشود.
پیامدش در ساختارهای چندپایه بزرگتر است: اگر روی پای فروخته تخصیص بخورید و پای خریداریشدهٔ خودتان را اعمال نکنید، پوشش برداشته میشود و چیزی که قرار بود سقفدار باشد به یک موقعیت باز تبدیل میشود. سادهترین راه دور زدن کل این مسیر، بستن موقعیت در بازار پیش از سررسید است.
مهلت اعمال روز سررسید را از کارگزارتان بپرسید. جزئیات: تاریخ سررسید در قرارداد اختیار معامله و فرایند تخصیص در قراردادهای آپشن.
جمعبندی
نمودار قبل از سررسید به شما کمک میکند استراتژی را نه فقط در سررسید، بلکه در مسیر رسیدن به سررسید ببینید. با نمودار قبل از سررسید، اسلایدرهای تاریخ/IV و حالت اسلایدرچند منحنی، قبل از معامله چند سناریو را تست کنید. برای بقیه ابزار صفحه (What-if، جدول، یونانیها): راهنمای نمودار استراتژی.