کولار استراتژی آمادهای است که سهم بهعلاوهٔ فروش اختیار خرید و خرید اختیار فروش را بهصورت یک ستون روی کل بازار حساب میکند. این راهنما نشان میدهد چطور روشنش کنید، هر عددش یعنی چه، و هر کدام از 19 تنظیم و فیلترش دقیقاً چه چیزی را عوض میکند. اگر خودِ استراتژی را نمیشناسید، اول استراتژی کولار را بخوانید.
فعالسازی قدمبهقدم
- به دیدهبان آپشن بروید (راهنمای دیدهبان)، یا از طریق میزکار باکس دیدهبان اضافه کنید.
- در نوار ابزار بالای جدول را بزنید.
- از فهرست کولار را انتخاب کنید. در پنل کناری توضیح استراتژی، نمونهٔ خروجی و متن تنظیمات را میبینید — نمونه با دادهٔ ثابت ساخته شده و حتی وقتی بازار بسته است هم نمایش داده میشود.
- افزودن به فرمولهای من را بزنید تا ستون به جدول اضافه شود.
- روی در سرستون کلیک کنید تا مرکز کنترل باز شود.
پیل کنار نام، شمارهٔ نسخهٔ استراتژی است. وقتی نسخهٔ جدیدی منتشر شود ستون شما نشاندار میشود و میتوانید با حفظ همهٔ تنظیمات خودتان بروزرسانی کنید.
خواندن ستون خروجی
هر چیزی که در سلول میبینید یک نقطه روی منحنی سود و زیان است:
| در ستون | یعنی |
|---|---|
4033 | شمارهٔ قرارداد اختیار فروشی که با این کال جفت شده است. |
💰 …% | بیشترین سود — وقتی سهم در سررسید بالای اعمال کال بنشیند. پیشفرض ماهانه است. |
📍 …% | موقعیت فعلی — اگر قیمت تا سررسید همینجا بماند چه بازدهی میگیرید. |
📉 …% | حداکثر زیان — پایینترین نقطهٔ موقعیت، زیر اعمال پوت. علامتدار است؛ عدد مثبت یعنی موقعیت اصلاً زیان ندارد. |
| موقعیت در سود است | برچسبی که فقط وقتی میآید که هم بیشترین سود و هم حداکثر زیان مثبت باشند — یعنی کولار بیزیان. |
1️⃣ 2️⃣ 3️⃣ | فاصلهٔ درصدی قیمت امروز تا اعمال پوت، سربهسر و اعمال کال. پیشفرض خاموش است. |
⚖️ … | نسبت سود به ضرر — بیشترین سود تقسیم بر قدر مطلق حداکثر زیان. |
نوار گرافیکی زیر اعداد همان سه نقطهٔ قیمتی را روی یک خط نشان میدهد و محل ایستادن قیمت امروز را علامت میزند — سریعترین راه برای اینکه در یک نگاه بفهمید موقعیت کجای دالان است.
در یک نگاه
- جهتگیری: صعودی ملایم تا خنثی — برای سهمی که نگهش میدارید، نه برای شرطبندی روی جهش.
- ساختار: خرید سهم + فروش اختیار خرید با اعمال بالاتر + خرید اختیار فروش با اعمال پایینتر، روی یک نماد و یک سررسید.
- سقف زیان: محدود — اعمال پوت کف را میسازد.
- سقف سود: محدود — اعمال کال سقف را میگذارد.
- تفاوت با کاوردکال: کاوردکال کف ندارد. کولار همان است بهعلاوهٔ یک پروتکتیو پوت که با پول کال خریده میشود.
شکل سود و زیان
موقعیت سه ناحیه دارد و مرز ناحیهها دو قیمت اعمال است: زیر اعمال پوت زیان ثابت میماند، بین دو اعمال دقیقاً مثل خود سهم رفتار میکند، و بالای اعمال کال سود قفل میشود. تحلیل کامل این شکل در مقالهٔ استراتژی کولار آمده است؛ اینجا فقط لازم است بدانید هر عدد ستون به کدام ناحیه اشاره میکند.
چطور جفتها ساخته میشوند
سه شرط رد شدن یک جفت:
- اعمال پوت پایینتر از اعمال کال نباشد — آن ترکیب دیگر کولار نیست.
- پوت سرخط فروش نداشته باشد — یعنی نمیتوانید بخریدش.
- کال سرخط خرید نداشته باشد — یعنی نمیتوانید بفروشیدش.
دو پیام ویژه هم ممکن است ببینید: روی ردیفهای اختیار فروش، این استراتژی در اختیار خرید محاسبه میشود؛ و اگر نماد پایه صف خرید باشد، نماد پایه صف خرید هست — چون بدون سرخط عرضه اصلاً نمیتوانید سهم را بخرید.
مثال عددی
سهم روی 20,000 ریال، اندازهٔ هر قرارداد 1,000 سهم:
| پایه | اقدام | قیمت اعمال | پریمیوم هر سهم | جریان نقدی |
|---|---|---|---|---|
| سهم | خرید (سرخط عرضه) | — | 20,000 ریال | −20,000,000 ریال |
| کال | فروش (سرخط خرید) | 22,000 | 900 ریال | +900,000 ریال |
| پوت | خرید (سرخط فروش) | 18,000 | 1,100 ریال | −1,100,000 ریال |
| هزینهٔ خالص ورود | −20,200,000 ریال | |||
- سربهسر: 20,000 + 1,100 − 900 = 20,200 ریال
- 💰 بیشترین سود: 22,000 − 20,200 = 1,800 ریال هر سهم — حدود 8.9% از سرمایه
- 📉 حداکثر زیان: 18,000 − 20,200 = 2,200− ریال هر سهم — حدود 10.9%−
- ⚖️ نسبت سود به ضرر: 1,800 ÷ 2,200 ≈ 0.82
اعداد بالا پیش از کارمزد است. ستون کارمزد را هم لحاظ میکند، پس عددی که در دیدهبان میبینید کمی محافظهکارانهتر از این محاسبهٔ ذهنی است.
منطق محاسبه در آپشنباز
اعداد این ستون با فرض اجرای واقعی روی سرخط ساخته میشوند، نه با آخرین معامله:
- سهم را روی سرخط عرضه میخرید (قابل تغییر با تنظیم «مبنای قیمت دارایی پایه»)، کال را روی سرخط خرید میفروشید و پوت را روی سرخط فروش میخرید — بدبینانهترین و در عین حال واقعبینانهترین فرض.
- هزینهٔ خالص ورود: قیمت سهم بهعلاوهٔ پریمیوم پوت منهای پریمیوم کال، بهعلاوهٔ کارمزد معامله.
- نقطهٔ سربهسر: دقیقاً همان هزینهٔ خالص ورود. کارمزد اعمال در آن نمیآید، چون در فاصلهٔ بین دو اعمال هیچ پایهای اعمال نمیشود.
- بیشترین سود و حداکثر زیان: فاصلهٔ هزینهٔ ورود تا اعمال کال و تا اعمال پوت، منهای کارمزد اعمالِ همان پایهای که در آن قیمت واقعاً اعمال میشود — بالای اعمال کال فقط کال، زیر اعمال پوت فقط پوت.
- سرمایهٔ درگیر: بسته به تنظیم «وثیقه قرارداد»، یا هزینهٔ خالص ورود، یا قیمت سهم و پریمیوم پوت بهعلاوهٔ وجه تضمین کال.
- بازده: پیشفرض ماهانه است تا ترکیبهایی با سررسیدهای متفاوت قابل مقایسه شوند.
این توضیح مربوط به نسخهٔ 2.5 استراتژی است. در نسخههای پیش از آن، مبنای کارمزد و جای کارمزد اعمال کمی متفاوت حساب میشد و «موقعیت فعلی» با «سربهسر» کاملاً همخوان نبود. اگر ستون شما هنوز نسخهٔ قدیمی است، پیل کنار نامش را بزنید و بروزرسانی کنید — تنظیماتتان حفظ میشود.
تنظیمات محاسبه — یکییکی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| محاسبه با وثیقه قرارداد | روشن | سرمایهٔ درگیر را برابر هزینهٔ خالص ورود میگیرد، چون خودِ سهم پشتوانهٔ کال فروختهشده است. با خاموش کردنش وجه تضمین کامل کال هم به سرمایه اضافه میشود و درصد بازده محافظهکارانهتر دیده میشود. سود ریالی در هر دو حالت یکی است. |
| محاسبه سود YTM | خاموش | بازده را بهجای ماهانه، سالانهشده نمایش میدهد. برای مقایسهٔ کولارهایی با سررسیدهای خیلی متفاوت مفید است؛ برای غربال روزمره ماهانه گویاتر است. برای سررسیدهای کمتر از یک ماه، عدد خام نمایش داده میشود. |
| محاسبه کارمزد معامله | روشن | کارمزد خرید سهم، فروش کال و خرید پوت را در هزینه و سربهسر لحاظ میکند. خاموش نکنید — در موقعیتی با سود چنددرصدی، کارمزد سه پایه تفاوت بین سود و زیان است. |
| محاسبه کارمزد اعمال | روشن | کارمزد اعمال را فقط برای پایهای حساب میکند که در آن قیمت واقعاً اعمال میشود. به همین دلیل روی بیشترین سود و حداکثر زیان اثر میگذارد ولی نقطهٔ سربهسر را جابهجا نمیکند. |
| نمایش خطی | خاموش | خروجی چندخطی را در یک خط فشرده میکند. روی مانیتورهای کوچک یا وقتی ستونهای زیادی باز دارید بهکار میآید. |
| مبنای قیمت دارایی پایه | سرخط عرضه | تعیین میکند قیمت سهم از کجا خوانده شود: سرخط عرضه (قیمتی که واقعاً میپردازید)، آخرین معامله، یا قیمت پایانی. سرخط عرضه واقعبینانهترین است؛ دو گزینهٔ دیگر برای تحلیل تاریخی یا وقتی بازار بسته است بهکار میآیند. |
تنظیمات نمایش — یکییکی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| اطلاعات سود و زیان | روشن | بلوک 【 💰 📍 📉 】 — بیشترین سود، موقعیت فعلی و حداکثر زیان، بههمراه برچسب «موقعیت در سود است» در حالت بیزیان. |
| نقاط قیمتی مهم | خاموش | ردیف 1️⃣2️⃣3️⃣ با درصد فاصلهٔ قیمت امروز تا اعمال پوت، سربهسر و اعمال کال. برخلاف بیشتر استراتژیهای کتابخانه پیشفرض خاموش است؛ اگر روی فاصلهها کار میکنید روشنش کنید. |
| نسبت سود به ضرر | روشن | چیپ ⚖️ — بیشترین سود تقسیم بر قدر مطلق حداکثر زیان. |
| نمایش گرافیکی نقاط قیمتی | روشن | نوار افقی که سه نقطهٔ کلیدی و محل قیمت امروز را نشان میدهد. سریعترین راه برای فهمیدن اینکه موقعیت کجای دالان ایستاده. |
| نمودار استراتژی | روشن | آیکون نمودار در خروجی؛ با کلیک روی آن هر سه پا بهصورت آماده در نمودار سود و زیان استراتژی ساخته میشود. نام موقعیت «کولار» بهعلاوهٔ نماد کال است. |
فیلترها — یکییکی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| حداقل سود | 0 | کف بازدهای که برایتان ارزش ورود دارد، روی عدد 💰. مقدار 0 یعنی بیاثر. اگر «محاسبه سود YTM» روشن باشد، این فیلتر روی عدد سالانهشده کار میکند. |
| حداکثر زیان | خالی | روی عدد 📉 که علامتدار است. عدد منفی یعنی «زیانم از این بیشتر نشود» و عدد مثبت یعنی «فقط موقعیتهای بیزیان». در بخش بعد کامل توضیح داده شده. |
| محدوده قیمتی | 0 | روی چهار ناحیهٔ قیمتی نسبت به جایی که قیمت امروز ایستاده. مقدار 0 یعنی همهٔ نواحی. در بخش جداگانه توضیح داده شده. |
| فاصله تا سر به سری | خالی | کف روی فاصلهٔ علامتدار قیمت امروز تا سربهسر. عدد مثبت یعنی سهم باید بالای سربهسر نشسته باشد. در بخش جداگانه توضیح داده شده. |
| فیلتر در نمایش خروجی | خاموش | وقتی روشن باشد، جفتهایی که شرطهای بالا را پاس نکنند از داخل سلول حذف میشوند. با خاموش بودنش همهٔ جفتهای معتبر را میبینید. |
| فیلتر جستجوی اصلی | خاموش | وقتی روشن باشد، کل ردیف نماد از جدول حذف میشود اگر هیچ جفت قابلقبولی نداشته باشد. برای غربال کردن کل بازار روشنش کنید؛ برای بررسی یک نماد خاص خاموش بگذارید. |
هر دو فیلتر آخر پیشفرض خاموشاند و این یعنی ستون از همان ابتدا همهٔ ترکیبهای معتبر را نشان میدهد. تا وقتی دستکم یکی از این دو را روشن نکنید، بقیهٔ فیلترها هیچ اثری بر خروجی ندارند.
فیلتر ویژه: حداکثر زیان
این مهمترین فیلتر کولار است، چون تنها فیلتری است که مستقیماً روی همان چیزی کار میکند که به خاطرش سراغ کولار آمدهاید: بدترین حالت.
- عدد منفی — مثلاً 10− یعنی «بدترین حالتم بدتر از 10%− نباشد». معمولترین کاربرد.
- عدد مثبت — مثلاً 1 یعنی «فقط کولارهایی را نشانم بده که حتی در بدترین حالت هم سود میدهند». اینجا اعمال پوت بالاتر از هزینهٔ خالص ورود نشسته است.
حالت دوم واقعی است ولی کمیاب و معمولاً زودگذر؛ اغلب هم به این معناست که یکی از سه پا نقدشوندگی ندارد. پیش از هیجانزده شدن، حجم و سرخط هر سه پایه را جدا نگاه کنید.
فیلتر ویژه: محدوده قیمتی
این فیلتر میپرسد قیمت امروزِ سهم در کدام ناحیه ایستاده است، نه اینکه در سررسید کجا خواهد بود:
| مقدار | ناحیه | یعنی |
|---|---|---|
0 | همه | بدون محدودیت — پیشفرض. |
1 | زیر اعمال پوت | موقعیت روی کف خودش نشسته و در بیشترین زیان است. |
2 | بین اعمال پوت و سربهسر | هنوز در زیان، ولی نه در کف. |
3 | بین سربهسر و اعمال کال | در سود، با فضای رشد باقیمانده تا سقف. |
4 | بالای اعمال کال | در بیشترین سود؛ از اینجا به بعد عدد تغییر نمیکند. |
ناحیهٔ 3 معمولاً جالبترین است: موقعیت از سربهسر گذشته ولی هنوز به سقف نرسیده، یعنی هم در سود است و هم جا برای رشد دارد.
فیلتر ویژه: فاصله تا سربهسری
عدد فاصله تا سربهسر علامتدار است و این فیلتر یک کف روی آن میگذارد. مقدار 2 یعنی «فقط موقعیتهایی که قیمت امروزشان دستکم 2% بالای سربهسر است». مقدار منفی برعکس عمل میکند و موقعیتهایی را که هنوز نزدیک نقطهٔ ورودند هم نگه میدارد.
تفاوتش با «محدوده قیمتی» ظریف ولی مهم است: محدودهٔ قیمتی فقط میگوید در کدام ناحیهاید، این یکی میگوید چقدر از سربهسر فاصله دارید.
مرتبسازی
| گزینه | مرتب میکند بر اساس |
|---|---|
| سود ماهیانه | عدد 💰 — پیشفرض |
| فاصله تا سربه سری | فاصلهٔ علامتدار قیمت امروز تا سربهسر |
| نسبت سود به ضرر | عدد ⚖️ |
| حداکثر زیان | قدر مطلق زیان — برای پیدا کردن کمریسکترینها |
| موقعیت فعلی | عدد 📍 |
جهت پیشفرض صعودی است، یعنی کمسودترین ترکیب اول سلول مینشیند. اگر دنبال بهترینها میگردید اولین کاری که باید بکنید تغییر جهت به نزولی است. توجه کنید که این ترتیب مربوط به داخل سلول است؛ برای مرتب کردن کل جدول روی سرستون کلیک کنید.
سه چیدمان آماده
1. «بیمهٔ واقعی» — کف محکم میخواهم
- حداکثر زیان:
5− تا8− - فیلتر جستجوی اصلی: روشن
- مرتبسازی: حداکثر زیان، صعودی
2. «موقعیت جاافتاده» — سود نشسته را قفل کنم
- محدوده قیمتی:
3 - فاصله تا سر به سری:
2 - مرتبسازی: سود ماهیانه، نزولی
3. «شکار کولار بیزیان» — کمیاب ولی ارزش گشتن دارد
- حداکثر زیان:
0.5 - فیلتر جستجوی اصلی: روشن
- مرتبسازی: نسبت سود به ضرر، نزولی
خروجی این چیدمان اغلب خالی است و همین درست است. هر وقت چیزی پیدا شد، اول نقدشوندگی هر سه پایه را نگاه کنید.
محدودیتها و اشتباههای رایج
- نقدشوندگی سه پایه. ستون فقط چک میکند که سرخط وجود داشته باشد، نه اینکه عمق کافی داشته باشد. کولاری که روی کاغذ عالی است ممکن است در عمل قابل اجرا نباشد.
- ستون برای غربال است، نه تصمیم نهایی. پیش از ورود حتماً موقعیت را روی نمودار سود و زیان ببینید.
- نسبت ⚖️ زیر 1 ایراد نیست. در ساختاری که سقف دارد این طبیعی است. اگر کف فیلتر را روی 1 بگذارید در بیشتر روزها خروجی خالی میشود.
- سربهسر با قیمت خرید سهم فرق دارد. عدد ستون پریمیوم پوت و کال و کارمزدها را هم حساب کرده است.
- اگر ستون چیزی نشان نمیدهد، اول ببینید نماد پایه صف خرید نیست و ردیفی که رویش ایستادهاید اختیار خرید است — این دو رایجترین دلیل خالی بودن سلولاند.
برای بستن موقعیت پیش از سررسید افست و برای تمدید آن رول کردن را ببینید.
ویدیوی آموزشی
مطالب مرتبط
- استراتژی کولار — منطق، اعداد و اینکه کجا ابزار درستی است
- پیادهسازی کاوردکال در دیدهبان — نیمهٔ درآمدی کولار
- پیادهسازی پروتکتیو پوت در دیدهبان — نیمهٔ بیمهای کولار
- نمودار سود و زیان استراتژی
- راهنمای فرمولنویسی استراتژیهای آماده — اگر میخواهید کد ستون را شخصیسازی کنید
- فهرست کامل استراتژیهای دیدهبان