راهنمای نمودار تکنیکال آپشن‌باز | اندیکاتور، ابزار ترسیم و تایم‌فریم شمسی

سه راه ورود وجود دارد و هر سه به یک ابزار می‌رسند:

1. از نوار بالای سایت، گزینهٔ تکنیکال. نمودار تمام‌صفحه باز می‌شود و اگر قبلاً نمادی انتخاب نکرده باشید روی یک نماد پرمعامله می‌ایستد.
2. از کارت جزئیات هر نماد یا قرارداد، منوی نمودارها و گزینهٔ نمودار تکنیکال (اندیکاتور و ترسیم). اگر داخل میزکار باشید، می‌پرسد در همین میزکار باز شود یا در صفحهٔ جدا (تب جدید).
3. از میزکار، دکمهٔ افزودن باکس و انتخاب نمودار تکنیکال — نمودار به شکل یک باکس روی بوم می‌نشیند.

آدرس صفحهٔ تکی همیشه با نمادی که می‌بینید هم‌گام می‌ماند، پس کپی‌کردن آدرس یعنی فرستادن همان نماد برای کسی دیگر. باکس میزکار عمداً آدرس را دست نمی‌زند، چون آدرس متعلق به کل میزکار است نه به یک باکس.

دسترسی: این نمودار برای مشترکان باز است و بعد از پایان ساعت معاملات برای همه باز می‌شود — همان قاعده‌ای که دیده‌بان و زنجیره دارند. تحلیل روی تاریخچه بعد از بسته‌شدن بازار محدود نیست.

جست‌وجوی نماد در این نمودار از جست‌وجوی بقیهٔ صفحه‌ها گسترده‌تر است، چون دو چیز را هم نماد حساب می‌کند که در جای دیگری نمودار قیمت ندارند: شاخص‌ها و آمار بازار.

واحدها یکسان نیستند و عمداً هم نیستند: ارزش معاملات به میلیارد تومان است تا عدد خوانا بماند، موقعیت باز به تعداد قرارداد، و شاخص نوسان بازار به شکل نسبت ذخیره می‌شود تا اگر آن را کنار IV یک قرارداد گذاشتید هر دو روی یک مقیاس باشند. توضیح خودِ سنجه‌ها: موقعیت باز، شاخص نوسان بازار و نبض بازار.

قرارداد منقضی در جست‌وجو می‌آید ولی با برچسب منقضی مشخص است — برخلاف دیده‌بان‌ها که نمادهای بسته را پنهان می‌کنند. وقتی یک قرارداد تمام‌شده را باز کنید، نمودار خودش پنجره را روی روزهای پایان زندگی‌اش می‌برد، وگرنه فقط فضای خالی سمت راست می‌دیدید.

هفت تایم‌فریم قابل انتخاب است: 5، 15، 30 و 60 دقیقه و روزانه، هفتگی و ماهانه. عمق دادهٔ این دو خانواده یکی نیست و همین معمولاً اولین سؤال کاربر است:

تایم‌فریم 1 دقیقه عمداً وجود ندارد. کوچک‌ترین سطلی که ذخیره می‌شود 5 دقیقه است، پس نمایش یک‌دقیقه‌ای یا خالی می‌شد یا داده‌ای می‌ساخت که وجود ندارد. نبودنش یک تصمیم است، نه یک نقص.

وقتی بازار باز است، آخرین کندل خودش به‌روز می‌شود: تایم‌فریم‌های دقیقه‌ای هر 20 ثانیه و روزانه به بالا هر 60 ثانیه. با بسته‌شدن بازارِ همان نماد، به‌روزرسانی کاملاً متوقف می‌شود؛ پس تبی که شب باز مانده چیزی مصرف نمی‌کند.

اگر نمادی را روی تایم‌فریم دقیقه‌ای بگذارید و شاخص انتخاب کنید، نمودار خودش به روزانه می‌رود — شاخص‌ها سری درون‌روزی ندارند و در غیر این صورت به یک صفحهٔ خالی می‌خوردید.

از نوار بالا، شکل نمایش قابل تغییر است. پرکاربردها:

یک هشدار واقعی دربارهٔ هیکین آشی و رنکو: مقدارهایی که نشان می‌دهند قیمت واقعی معامله نیستند، محاسبه‌اند. برای دیدن روند خوب‌اند و برای برداشتن سطح قیمت یا محاسبهٔ سود و زیان بد. سطح‌ها را از کندل معمولی بردارید.

اندیکاتور یک محاسبه روی همان داده‌های نمودار است: قیمت و حجم می‌روند داخل یک فرمول و یک عدد تازه بیرون می‌آید که برای هر کندل رسم می‌شود. اندیکاتور دادهٔ جدیدی به بازار اضافه نمی‌کند؛ همان داده را طوری خلاصه می‌کند که با چشم دیده نمی‌شد.

دو جای رسم وجود دارد و انتخابش با خودِ اندیکاتور است، نه با شما:

افزودن اندیکاتور از دکمهٔ اندیکاتورها در نوار بالا (کلید / هم همین پنجره را باز می‌کند). فهرست حدود صد و بیست اندیکاتور استاندارد دارد، به‌علاوهٔ شش اندیکاتور اختصاصی آپشن‌باز که در بخش بعد می‌آیند. هر اندیکاتور بعد از افزوده‌شدن:

• نامش بالای همان پنل نوشته می‌شود و مقدار لحظه‌ایش کنارش می‌آید.
• با کلیک روی چرخ‌دنده‌اش، تب ورودی‌ها دوره و مبنای محاسبه را عوض می‌کند و تب سبک رنگ و ضخامت را.
• می‌تواند به پنل دیگری کشیده شود یا موقتاً پنهان شود.

مجموعهٔ اندیکاتورهایی که مرتب استفاده می‌کنید را می‌شود با قالب‌های اندیکاتور ذخیره کرد تا روی هر نماد تازه با یک کلیک برگردد.

این شش تا در هیچ کتابخانهٔ استانداردی وجود ندارند، چون فرمول نیستند — دادهٔ خودِ آپشن‌باز هستند که کنار قیمت رسم می‌شوند. در پنجرهٔ اندیکاتورها با نام فارسی خودشان پیدا می‌شوند.

سه تای این شش تا فقط در تایم‌فریم روزانه و بالاتر کار می‌کنند: خالص ارزش دارایی و هر دو سرانهٔ حقیقی. اگر روی نمودار 5 یا 30 دقیقه‌ای روشنشان کنید هیچ خطایی نمی‌بینید، فقط چیزی رسم نمی‌شود — چون سنجهٔ زیرینشان روزانه ثبت می‌شود. قیمت پایانی و نوسان ضمنی و موقعیت باز در تایم‌فریم درون‌روزی هم رسم می‌شوند.

و یک نکتهٔ عمق داده مخصوص NAV: تاریخچهٔ خالص ارزش دارایی از آبان 1404 نگه داشته می‌شود، نه از ابتدای تاریخچهٔ قیمت. پس روی نمودار چندساله، خط قیمت از سال‌ها قبل‌تر شروع می‌شود و خط NAV از آبان 1404 به بعد ظاهر می‌شود. حباب صندوق را فقط در همین بازه می‌شود از روی نمودار خواند.

یک رفتار که باید بشناسید: اگر برای یک روز مقدار سنجه ثبت نشده باشد، خط آنجا قطع می‌شود و صفر نمی‌گیرد. این عمدی است؛ صفرگذاشتن به‌جای دادهٔ نداشته، نمودار را دروغ‌گو می‌کرد. پس بریدگی در خط IV یا سرانه یعنی «آن روز داده‌ای نبود»، نه «مقدارش صفر شد».

و یک نکتهٔ ساده: اندیکاتور اختصاصی روی نمادی که آن سنجه را ندارد، پنل خالی می‌دهد. IV روی سهام خالی است، NAV روی قرارداد اختیار خالی است. اشتباه نیست، فقط آن سنجه برای آن نماد وجود ندارد.

فهرست کامل بلند است و تقریباً هیچ‌کس همهٔ آن را لازم ندارد. چهار خانواده وجود دارد و هر خانواده یک سؤال متفاوت می‌پرسد:

روند: جهت غالب کجاست

مومنتوم: حرکت چقدر جان دارد

نوسان: دامنه چقدر باز شده

حجم: پشت حرکت پول هست یا نه

روی قرارداد اختیار حواستان به عمق بازار باشد: بسیاری از قراردادها روزهایی اصلاً معامله نمی‌شوند. اندیکاتورهای مبتنی بر حجم روی چنین نمادی عدد می‌دهند ولی معنایشان قابل اتکا نیست. برای قرارداد اختیار، IV و موقعیت باز اطلاعات به‌مراتب بیشتری دارند تا RSI روی پریمیوم.

سه قاعدهٔ ساده که بیشترِ اشتباه‌های رایج را می‌گیرد:

• از هر خانواده حداکثر یکی. RSI و استوکاستیک و ویلیامز کنار هم سه تأیید نیستند؛ هر سه تقریباً یک چیز را می‌سنجند و وقتی هم‌زمان اشتباه کنند، شما سه برابر مطمئن‌تر اشتباه می‌کنید.
• هر اندیکاتور تأخیر دارد. ورودی‌اش قیمت گذشته است، پس هیچ‌کدام آینده را نمی‌گویند. دورهٔ بزرگ‌تر یعنی نرم‌تر و کندتر، دورهٔ کوچک‌تر یعنی تیزتر و پرنویزتر. عدد جادویی وجود ندارد.
• تنظیم پیش‌فرض را بشناسید، نه اینکه به آن ایمان بیاورید. اعداد بالا مقادیر استانداردی هستند که همه با آن‌ها شروع می‌کنند؛ اگر عوضشان کردید، در ذخیرهٔ چیدمان همان تنظیم برمی‌گردد و لازم نیست هر بار دستی بسازیدش.

برای معامله‌گر اختیار، سودمندترین ترکیب معمولاً این است: یک اندیکاتور روند روی نماد پایه، به‌علاوهٔ IV و موقعیت باز روی خود قرارداد. جهت را از پایه بگیرید و گران یا ارزان بودن قرارداد را از IV.

نوار کناری ابزارهای ترسیم را دارد. آنچه واقعاً بیشتر استفاده می‌شود:

ترسیم‌ها به نماد خودشان بسته می‌مانند: خطی که روی یک نماد کشیده‌اید با عوض‌کردن نماد ناپدید می‌شود و با برگشتن به همان نماد دوباره سر جایش است. این رفتار درست است و اشتباه گرفتنش با «ترسیمم پاک شد» رایج‌ترین سوءتفاهم این بخش است.

روی محور قیمت سه حالت قابل انتخاب است:

محور زمان و خط‌کش نشانگر شمسی هستند، و کندل هفتگی و ماهانه هم با تقویم ایران ساخته می‌شوند نه با هفتهٔ میلادی:

یک استثنا هست که باید بدانید: پنجرهٔ انتخاب بازهٔ زمانی خودِ کتابخانه تقویم میلادی نشان می‌دهد و راهی برای شمسی‌کردنش وجود ندارد. همه‌جای دیگر — محور، نشانگر، برچسب‌ها — شمسی است.

لازم نیست چیزی را دستی ذخیره کنید. اندیکاتورها، ترسیم‌ها، تایم‌فریم، نوع نمایش و بزرگ‌نمایی خودکار نگه داشته می‌شوند و دفعهٔ بعد همان‌جا ادامه می‌دهید. چون این حافظه روی حساب شما ذخیره می‌شود نه روی مرورگر، روی دستگاه دیگر هم برمی‌گردد.

بازنشانی فقط دامنهٔ خودش را پاک می‌کند. بازنشانی یک باکس نمودار روی صفحهٔ تکنیکال و باکس‌های دیگر اثر ندارد، و برعکس.

همین نمودار می‌تواند به شکل یک باکس روی میزکار بنشیند، کنار باکس دیده‌بان و زنجیره. تفاوت‌ها دقیقاً این‌ها هستند:

• قیمت‌ها تعدیل‌نشده‌اند. افزایش سرمایه یا تقسیم سود، در نمودار به شکل یک پرش ناگهانی دیده می‌شود؛ آن پرش حرکت بازار نیست. پیش از تحلیل بلندمدت روی یک نماد، سابقهٔ افزایش سرمایه‌اش را در نظر بگیرید.
• مقایسهٔ دو نماد روی یک نمودار فعال نیست. بازارها ساعت کاری یکسان ندارند (بورس در برابر بورس کالا) و دو سری با دو تقویم جلسه روی هم بدخوان می‌شد. برای مقایسه، دو باکس کنار هم بگذارید.
• ارزش معاملات در تایم‌فریم هفتگی و ماهانه، مقدار آخرین روز آن بازه است، نه جمع بازه. برای این سنجه تایم‌فریم روزانه را ملاک بگیرید.
• پنجرهٔ «بازهٔ زمانی» میلادی است — تنها جای غیرشمسی نمودار.
• خودِ بوم نمودار همیشه چپ‌به‌راست است. نوارابزارها و پنجره‌ها راست‌به‌چپ‌اند، ولی گذشت زمان روی بوم از چپ به راست است؛ این رفتار خودِ موتور نمودار است.
• دفتر سفارش و ثبت سفارش اینجا نیست. این ابزار برای تحلیل است؛ معامله در سامانهٔ کارگزاری شما انجام می‌شود.
• بعضی نمادهای کم‌معامله ممکن است آخرین کندلشان قدیمی باشد. اگر نموداری بی‌دلیل عقب است، معمولاً مسئله در دادهٔ همان نماد است نه در نمودار.

• نمودار قیمت سهام و اختیار معامله — پنجرهٔ خلاصهٔ کارت جزئیات، با سنجه‌های IV و موقعیت باز
• راهنمای میزکار آپشن‌باز — بوم، تب‌ها و بقیهٔ باکس‌ها
• راهنمای باکس دیده‌بان در میزکار — باکسی که معمولاً کنار نمودار می‌نشیند
• موقعیت باز (OI) در اختیار معامله چیست؟ — تفسیر اندیکاتور اوپن‌اینترست
• رتبه نوسان ضمنی یا IV Rank — قضاوت دربارهٔ بالا یا پایین بودن IV
• راهنمای جامع NAV — مبنای اندیکاتور خالص ارزش دارایی
• راهنمای نمودار VIX ایران — همان شاخص نوسان بازار، در صفحهٔ اول
• راهنمای نمودار استراتژی — نمودار سود و زیان، که با این یکی فرق دارد
• آپشن‌باز چیست — بقیهٔ ابزارهای پلتفرم