نمودار لبخند نوسان برای یک نماد پایه و یک سررسید، نوسان ضمنی (IV) بازار را روی قیمت‌های اعمال مختلف نشان میدهد و در صورت کالیبراسیون معتبر، منحنی مدل هستون را هم روی همان محور می‌کشد تا ببینید بازار کجا گرانتر یا ارزان‌تر از مدل قیمت می‌زند.
برای شروع، در دیدهبان روی یک قرارداد دابل‌کلیک کنید.
لبخند نوسان چیست؟
اگر برای اختیارهای یک سررسید، IV هر قیمت اعمال را رسم کنید، معمولاً یک خط صاف نمی‌بینید — منحنی‌ای شبیه لبخند یا چولگی‌دار: اختیارهای دور از قیمت اغلب IV بالاتری دارند. این همان «لبخند نوسان» است.
بلک‌شولز نوسان را ثابت فرض میکند؛ بازار این فرض را نقض میکند. مدل هستون با نوسان تصادفی همین شکل را توضیح میدهد. جزئیات مدل: مدل هستون و لبخند نوسان و خواندن لبخند با هستون.
نمودار چه چیزهایی نشان میدهد؟
| عنصر | معنی |
|---|---|
| محور افقی | قیمت اعمال (Strike) |
| محور عمودی | نوسان ضمنی به درصد |
| نقطه‌های سبز | IV بازار اختیار خرید (Call) برای هر اعمال |
| نقطه‌های قرمز | IV بازار اختیار فروش (Put) برای هر اعمال |
| خط بنفش | منحنی مدل هستون کالیبره‌شده روی همان سررسید (اگر کالیبراسیون معتبر باشد) |
| خط‌چین عمودی | قیمت فعلی نماد پایه (Spot) |
| خط مرجع HV | نوسان تاریخی نماد پایه (در صورت وجود) برای مقایسه با IV |
نقطه‌ها از IV زندهٔ قراردادهای همان زنجیره می‌آیند؛ منحنی از پارامترهای هستون همان نماد پایه ساخته می‌شود و جزو اشتراک حرفه‌ای است.
چطور بخوانیم؟
- نقطه بالای منحنی → بازار آن قرارداد را گرانتر از مدل قیمت می‌زند.
- نقطه زیر منحنی → بازار ارزان‌تر از مدل است.
- اگر کالیبراسیون معتبر نباشد، فقط نقطه‌های بازار دیده می‌شوند (بدون خط بنفش) و پیام راهنما در مودال ظاهر می‌شود.
- فاصله نقطه از منحنی همان ایده‌ای است که ستون «٪ هستون» در دیدهبان عددی میکند.
لبخند یک عکس فوری از یک سررسید است — برای مقایسه چند سررسید، سررسید دیگری را انتخاب کنید یا نمودار قرارداد دیگری را باز کنید.
از کجا باز کنیم؟
نمودار لبخند نوسان از جزئیات قرارداد باز می‌شود:
- روی یک قرارداد اختیار دابل‌کلیک کنید (یا جزئیات را باز کنید) — چه در دیدهبان، چه در زنجیره، چه در پنل جزئیات میزکار.
- منوی نمودارها → لبخند نوسان.
- نمودار همان زنجیره (نماد پایه + سررسید قرارداد) باز می‌شود. آیکن ? بالای مودال همین راهنما را باز میکند.
باز کردن لبخند نوسان از جزئیات قرارداد و منحنی مدل هستون در همهٔ ساعت‌ها جزو اشتراک حرفه‌ای است؛ پس از پایان ساعت معاملات هم رایگان نمیشود. در باکس «لبخند نوسان» میزکار، بدون این اشتراک فقط نقطه‌های IV بازار دیده می‌شود.
برای قیمت تئوری هستون روی یک قرارداد: تب هستون در ماشین حساب.
نکات
- هر نمودار یک زنجیره است (یک پایه + یک سررسید) — نه کل سطح نوسان چندسررسیدی.
- قراردادهایی بدون IV معتبر نقطه ندارند.
- اختیار خریدهای عمیقاً در سود معمولاً روی نمودار نمی‌آیند: قیمتشان تقریباً روی کفِ «قیمت پایه منهای ارزش حال قیمت اعمال» نشسته و وگایشان ناچیز است، پس اگر قیمت فقط 1٪ جابهجا شود نوسان ضمنی‌شان بیش از 5 واحد تغییر میکند و عددشان برای خواندن لبخند قابل اتکا نیست. زیر نمودار نوشته می‌شود چند قرارداد به این دلیل رسم نشد، و اگر نمودار را از جزئیات یکی از همین قراردادها باز کرده باشید، کادر «قرارداد جاری» نوسان ضمنی آن را با همین توضیح نشان میدهد.
- نوسان ضمنی هر نقطه با مبنای قیمت تنظیمات شما حساب می‌شود (آخرین، پایانی، سرخط تقاضا یا سرخط عرضه). روی سرخط عرضه یا تقاضا، یک سفارش پرت — مثلاً عرضهٔ 5,000 ریالی وقتی بهترین تقاضا 187 ریال است — نقطهٔ همان قرارداد را از بقیه جدا میکند؛ اگر نقطهای تنها بالا افتاد، با مبنای «آخرین» مقایسه‌اش کنید.
- کالیبراسیون هستون در طول روز به‌روز می‌شود؛ اگر منحنی نباشد، صبر کنید یا نقطه‌های بازار را ببینید.
- این ابزار جایگزین دیدهبان برای غربال نیست؛ مکمل بصری برای فهم گران/ارزان نسبت به مدل است.
- برای دیدن گرانی و ارزانیِ نسبی همهٔ قراردادهای بازار در یک نگاه، بدون منحنی هستون، نقشهٔ حباب بلک‌شولز را باز کنید: هر قرارداد با منحنی‌ای سنجیده می‌شود که از IV قراردادهای معامله‌شدهٔ امروزِ همان سررسید ساخته شده، با همین قاعدهٔ کنار گذاشتن نقطه‌های غیرقابل‌اتکا (راهنمای حباب بلک‌شولز در نقشه).