انواع قرارداد اختیار معامله

هر قرارداد اختیار یکی از این دو نوع است: اختیار خرید که به دارنده‌اش حق خرید دارایی پایه را در قیمت اعمال می‌دهد، و اختیار فروش که حق فروش می‌دهد. هر دو را می‌شود خرید یا فروخت.

نوعِ قرارداد و سمتِ معامله دو سؤال جدا هستند و هرکدام چیز متفاوتی را تعیین می‌کنند:

وسوسه‌انگیز است که این چهار خانه را چهار حالتِ متقارنِ یک چیز ببینیم. نیستند:

ریشهٔ همهٔ آن تفاوت‌ها یک چیز است: پرمیوم و تعهد، در دو زمان متفاوت جابه‌جا می‌شوند.

• خرید اختیار خرید — سهم شرکت «الف» 100 تومان است و شما اختیار خریدی با قیمت اعمال 105 تومان و پرمیوم 5 تومان می‌خرید. اگر قیمت به 120 برسد، سهم را 105 می‌خرید و 120 می‌فروشید: سود هر سهم 10 تومان. اگر زیر 105 بماند، همان 5 تومان پرمیوم را از دست می‌دهید.
• فروش اختیار خرید — صاحب سهم شرکت «الف» در 100 تومان هستید و فکر می‌کنید زود بالا نمی‌رود، پس اختیار خریدی با اعمال 110 تومان را 3 تومان می‌فروشید. اگر زیر 110 بماند، آن 3 تومان برای شما می‌ماند؛ اگر بالاتر برود، باید سهمتان را 110 بفروشید و از سود بیشتر جا می‌مانید.
• خرید اختیار فروش — سهم شرکت «ب» 50 تومان است و شما اختیار فروشی با اعمال 45 تومان و پرمیوم 2 تومان می‌خرید. اگر قیمت به 40 برسد، سهم را 40 می‌خرید و 45 می‌فروشید: سود هر سهم 3 تومان. اگر بالای 45 بماند، همان 2 تومان را از دست می‌دهید.
• فروش اختیار فروش — سهم شرکت «ج» 60 تومان است و شما اختیار فروشی با اعمال 55 تومان را 4 تومان می‌فروشید. اگر بالای 55 بماند، 4 تومان برای شما می‌ماند؛ اگر پایین‌تر برود، مجبورید سهم را 55 بخرید و زیانتان تفاوت قیمت بازار با قیمت اعمال است، منهای همان پرمیومی که گرفته‌اید.

شکل کامل سود و زیان هر چهار حالت، همراه با نمودار، در چهار موقعیت‌گیری اصلی آمده است. اینکه هر قرارداد در چه وضعیت مالی است هم تعیین می‌کند کدام‌یک از این سناریوها محتمل‌تر است.

وقتی قرارداد را می‌فروشید، متعهد به انجامش هستید — و تعهد، پشتوانه می‌خواهد.

جزئیات محاسبهٔ این مبلغ و اینکه چه زمانی آزاد می‌شود، در وجه تضمین آمده است.

در مثال دوم بالا، شما صاحب سهم بودید. این جزئیات کوچکی به نظر می‌رسد ولی نیست: فروش اختیار خرید روی سهمی که دارید، با فروش همان قرارداد بدون داشتن سهم، دو معاملهٔ کاملاً متفاوت‌اند.

حالت اول همان چیزی است که کاوردکال نامیده می‌شود. حالت دوم زیانِ بی‌سقف دارد و بدون ترکیب با پای دیگری توصیه نمی‌شود.

یک سؤال پرتکرار: اگر موقعیت خریدم را با فروش همان قرارداد ببندم، وجه تضمین بلوکه می‌شود؟ خیر.

آفست موقعیت خرید — یعنی فروش همان قرارداد به همان تعداد — موقعیت شما را می‌بندد و هیچ تعهدی باقی نمی‌گذارد. وجه تضمین وقتی لازم است که موقعیتِ فروشِ باز داشته باشید، یعنی تعهدی که تا سررسید ادامه دارد.

در هر موقعیت معاملاتی می‌توان ترکیبی از این قراردادها را به کار برد تا ریسک کم و حد زیان محدود شود؛ همین ترکیب‌ها هستند که استراتژی‌های معاملاتی را می‌سازند.

شکل سود و زیان هر ترکیبی را می‌توانید پیش از ورود در نمودار استراتژی بسازید و ببینید.