گاهی یک call داخلپول (ITM) در تابلو ارزانتر از ارزش ذاتی معامله میشود — یعنی حق خرید سهم را کمتر از تفاوت «قیمت پایه منهای اعمال» میفروشند. در تئوری، این نقض حد پایین قیمت است و فرصت آربیتراژ (سود تقریباً بدون ریسک) ایجاد میکند.
در آپشنباز، استراتژی آماده آربیتراژ خرید کال همین ناهماهنگیها را در دیدهبان و میزکار پیدا میکند، درصد آربیتراژ و سود احتمالی اعمال را نشان میدهد و با یک کلیک موقعیت را روی نمودار سود/زیان میبرد. این راهنما فعالسازی و تکتک 11 تنظیم و فیلتر را میگوید؛ برای اینکه بدانید این سود از کجا میآید و چه چیزی خرابش میکند، مفهوم آربیتراژ خرید کال را ببینید.
فعالسازی در دیدهبان / میزکار
قدم 1 — ورود به دیدهبان
- به دیدهبان آپشن بروید (راهنمای دیدهبان)، یا از طریق میزکار باکس دیدهبان اضافه کنید.
- در صورت نیاز، زنجیره یا نماد پایه را فیلتر کنید تا جدول سبکتر شود.
قدم 2 — باز کردن کتابخانه استراتژی
- در نوار ابزار بالا، دکمه را بزنید (آیکون هدف 🎯).
- پنجرهٔ «استراتژی» باز میشود — لیست سمت راست، جزئیات سمت چپ.
- در جستجو بنویسید: آربیتراژ یا خرید کال.
- استراتژی آربیتراژ خرید کال را انتخاب کنید — برچسب را میبینید.
قدم 3 — افزودن به فرمولهای شخصی
- توضیح استراتژی و نمونه خروجی زیر آن را بخوانید.
- دکمه اضافه به فرمولهای من را بزنید.
- پیام «استراتژی … اضافه شد» نمایش داده میشود.
- ستون جدید به جدول اضافه میشود و برچسب فیلتر مربوط در بخش فیلترهای کاربر ظاهر میشود.
قدم 4 — فعالسازی فیلتر (اختیاری ولی توصیهشده)
- روی سرستون ستون یا برچسب فیلتر، را بزنید.
- در تب فیلتر، گزینه فیلتر در جستجوی اصلی را روشن کنید تا فقط callهای دارای آربیتراژ در جدول بمانند.
- «حداقل درصد آربیتراژ» را متناسب با ریسک خود تنظیم کنید (پیشفرض 5٪).
- تغییرات را ذخیره کنید — جدول دوباره محاسبه میشود.
روش میزکار
- به میزکار آپشن بروید.
- باکس دیدهبان اضافه یا باز کنید.
- همان مسیر: → آربیتراژ خرید کال → اضافه به فرمولهای من.
- میتوانید باکس زنجیره همان نماد را کنارش بگذارید تا اعمال و سرخط را همزمان ببینید.
اگر قبلاً این استراتژی را اضافه کردهاید، سیستم میپرسد: از همان نسخه استفاده کنید، بروزرسانی کنید، یا کپی مستقل با تنظیمات جدا بسازید.
راهنمای کلی: فهرست استراتژیهای آماده دیدهبان · راهنمای دیدهبان · فرمولنویسی.
خواندن ستون خروجی
هر ردیف کالی که سرخط خرید و فروش داشته باشد یک رشتهٔ چندبخشی نشان میدهد. توجه کنید که با تنظیمات پیشفرض این شامل کالهای بدون ارزش ذاتی هم میشود؛ آنها عدد منفی میگیرند و تا باز کردن دروازهٔ دو کلید حذف نمیشوند.
| نمایش | معنی |
|---|---|
| 💰 درصد آربیتراژ | فاصله قیمت خرید call از ارزش ذاتی، نسبت به قیمت پایه — معیار اصلی رتبهبندی. |
| 💎 ارزش ذاتی | حداقل تئوری قیمت call — راهنمای ارزش ذاتی. |
| 🎯 سربهسر | نقطه مرجع قیمتی (اعمال + سرخط فروش call). |
| [ ٪ ~ ٪ ] | فاصله درصدی پایه از سربهسر و از قیمت اعمال — برای مقایسه سریع موقعیت قیمت. |
| 💰 / ⚠️ سود یا زیان ریالی | سود خالص مسیر «خرید call ← اعمال ← فروش سهم» در هر سهم. اگر «قیمت خرید سهم» را پر کرده باشید، یک چیپ 🏦 هم اضافه میشود که جدا حساب میشود. |
| 📈 / 📉 درصد سود | همان سود ریالی، این بار تقسیم بر پرمیوم call — یعنی بازده پولی که واقعاً درگیر میکنید. هیچوقت تقسیم بر قیمت خرید سهم پرتفو نمیشود. |
| بارگذاری «خرید call» روی نمودار استراتژی برای بررسی سناریو. |
برای مرتبسازی، پیشفرض بر اساس بیشترین درصد آربیتراژ است — بالاترین فرصتها بالای لیست.
دو درصدِ این ستون را با هم مقایسه نکنید. هر دو از یک عدد ریالی میآیند و فقط مخرجشان فرق میکند: 💰 بر قیمت پایه تقسیم میشود و 📈 بر پرمیوم call. عدد دومی همیشه چند برابر بزرگتر است، بدون اینکه معاملهٔ بهتری باشد.
آربیتراژ call چیست؟
قرارداد call به شما حق میدهد سهم پایه را تا سررسید، با قیمت اعمال (Strike) بخرید. وقتی قیمت پایه بالاتر از اعمال باشد، call «داخلپول» است و بخشی از قیمت آن ارزش ذاتی نام دارد:
Intrinsic Value (Call) = max(0, Spot − Strike)
طبق تئوری قیمتگذاری، پرمیوم call هرگز نباید کمتر از ارزش ذاتی معامله شود؛ اگر بشود، معاملهگر میتواند call را بخرد، آن را اعمال کند و سهم را با قیمت اعمال تحویل بگیرد — در حالی که همان سهم در بازار گرانتر است. این اختلاف، هسته آربیتراژ خرید call است.
در عمل (بهویژه نزدیک سررسید و برای callهای عمیقاً داخلپول)، گاهی بهدلیل کمبود نقدشوندگی، اسپرد wide، یا تأخیر در بهروزرسانی سرخط، call زیر parity معامله میشود. فرصت کوتاهمدت است — ولی برای کسی که دیدهبان دارد، قابل رصد.
در آپشنباز این کار با استراتژی آماده آربیتراژ خرید کال انجام میشود — از منوی ، بدون نوشتن کد. جهت بازار در کتابخانه: (ناهماهنگی قیمتی، مستقل از جهت روند).
نظریه و منابع انگلیسی
حد پایین قیمت (Minimum Theoretical Price)
منبع Greeks.live تأکید میکند: حداقل قیمت تئوری call داخلپول، همان ارزش ذاتی است. اگر در بازار پایینتر دیده شود، «بلافاصله» فرصت آربیتراژ ظاهر میشود — خرید option، اعمال، و بستن موقعیت در سهم پایه.
آربیتراژ ITM در عمل
Greeks.live — ITM Option Arbitrage توضیح میدهد این استراتژی روی optionهایی تمرکز دارد که پرمیومشان از سود فوریِ اعمال + معامله پایه کمتر است. در callهای عمیق ITM، ارزش زمانی نزدیک صفر میشود و قیمت باید به intrinsic نزدیک باشد؛ هر انحراف سیگنال آربیتراژ است.
بستن زیر intrinsic بهجای فروش option
Investopedia برای معاملهگرانی که call ITM دارند پیشنهاد میکند: اگر نمیتوانید call را با قیمت منصفانه بفروشید، بهجای فروش زیر parity، سهم را بفروشید و call را اعمال کنید — همان منطق معکوس آربیتراژ خرید.
ارزش ذاتی و زمانی
طبق Merrill Edge، پرمیوم = ارزش ذاتی + ارزش زمانی. فقط callهای ITM ارزش ذاتی دارند. آربیتراژ خرید وقتی معنا دارد که قیمت کل option از ارزش ذاتی عقب مانده باشد — یعنی بازار عملاً بخشی از حق قطعی شما را «رایگان» یا ارزان فروخته است.
مسیر کلاسیک آربیتراژ (بازارهای با امکان short سهم)
- شناسایی call ITM که قیمت خرید کمتر از ارزش ذاتی
- خرید call + فروش (short) سهم پایه بهصورت همزمان
- اعمال call → دریافت سهم با قیمت اعمال → تحویل به short → سود = اختلاف منهای کارمزد
در بورس ایران فروش تعهدی سهم برای همه در دسترس نیست؛ مسیر عملیتر اغلب خرید call ارزان + اعمال (اگر قصد نگهداری یا فروش سهم موجود دارید) یا انتظار برای اصلاح قیمت option است. آپشنباز هر دو سناریوی «سود از اعمال» و «سهم از قبل در پرتفو» را در محاسبات پشتیبانی میکند.
مثال عددی
فرض کنید روی نماد «خودرو» (عددها فرضی و گرد شدهاند):
| مورد | مقدار |
|---|---|
| قیمت پایه (آخرین معامله) | 25,000 ریال |
| قیمت اعمال call | 22,000 ریال |
| ارزش ذاتی call | 25,000 − 22,000 = 3,000 ریال |
| سرخط خرید call (قیمتی که میتوانید بخرید) | 2,100 ریال |
| اختلاف ذاتی − قیمت خرید | 3,000 − 2,100 = 900 ریال به ازای هر سهم |
| درصد آربیتراژ (نسبت به پایه) | (900 ÷ 25,000) × 100 ≈ 3.6٪ |
اگر call را بخرید و در لحظه اعمال کنید، هزینه مؤثر خرید سهم ≈ اعمال + قیمت پرداختی برای call = 22,000 + 2,100 = 24,100 — در حالی که سهم 25,000 است. 900 ریال قبل از کارمزد سود خام است (به ازای هر سهم پایه؛ هر قرارداد معمولاً 1,000 سهم).
اگر از قبل سهم در پرتفو دارید (مثلاً با قیمت 23,500 خریدهاید)، استراتژی میتواند سود فروش سهم + سود مسیر اعمال را با هم ببیند — در تنظیمات، فیلد «قیمت خرید سهم» را پر کنید.
در دیدهبان، خروجی شبیه این دیده میشود (نمونه نمایشی):
💰 3.6٪ 💎 3,000 🎯 24,500 [ 2.0٪ ~ 13.6٪ ] 💰 850 📈 3.5٪
معنی هر بخش در بخش خواندن ستون خروجی آمده است.
کی به درد میخورد؟
مناسب است اگر…
- بهدنبال فرصتهای کوتاهمدت ناهماهنگی قیمت در callهای ITM هستید.
- نقدشوندگی call و سهم پایه مناسب است و میتوانید سریع معامله را انجام دهید.
- قصد اعمال call یا فروش سهم موجود را دارید — نه فقط سفتهبازی روی پرمیوم.
- نزدیک سررسید هستید و callهای deep ITM زیر parity دیده میشوند (الگوی Investopedia).
- میخواهید دهها زنجیره را یکجا فیلتر کنید — کاری که بهصورت دستی زمانبر است.
مناسب نیست اگر…
- فقط callهای خارجپول (OTM) مدنظر است — این استراتژی فقط ITM با ارزش ذاتی مثبت را نشان میدهد.
- اسپرد call خیلی باز است — سود تئوری با قیمت واقعی معامله نمیشود.
- حجم سرخط کم است و امکان پر کردن سفارش با قیمت دیدهبان نیست.
- کارمزد معامله و اعمال سود را میبلعد — حتماً در کارمزد را فعال کنید.
- به آربیتراژ «بدون ریسک» در بازار ایران بهصورت مطلق اعتماد دارید — کارمزد، لغزش، و محدودیت اعمال/تسویه ریسک عملیاتی دارد.
منطق محاسبه در آپشنباز
برای هر سطر جدول (هر call)، در صورت معتبر بودن سرخط و نوع call:
- ارزش ذاتی: بزرگترین مقدار بین صفر و «قیمت پایه منهای قیمت اعمال» — فقط callهای ITM عدد مثبت میگیرند.
- درصد آربیتراژ خرید: «ارزش ذاتی منهای قیمت خرید call» تقسیم بر قیمت پایه، ضربدر 100 — هرچه بیشتر، call بیشتر زیر parity است.
- سربهسر: اعمال + قیمت فروش call (سرخط فروش) — مرجع برای فاصله قیمت پایه؛ نقطه سربهسر.
- فاصله از سربهسر / از اعمال: درصد فاصله قیمت فعلی پایه تا این نقاط — برای فیلتر موقعیت نسبت به قیمت.
- سود ریالی و درصد سود از اعمال: سود خالص مسیر «خرید call + اعمال» با کسر کارمزد معامله و کارمزد اعمال (در صورت ITM).
- قیمت خرید سهم (اختیاری): اگر در پرتفو سهم دارید، سود/زیان فروش آن سهم در یک چیپ جداگانه میآید و با سود آربیتراژ جمع نمیشود.
در تنظیمات عدد حداقل 5٪ آربیتراژ را میبینید، ولی با پیشفرضها هیچ فیلتری اجرا نمیشود — دلیلش را در دروازهٔ دو کلید ببینید. شرط «ارزش ذاتی مثبت» هم پشت همان دروازه است، پس تا وقتی بازش نکنید، callهای بدون ارزش ذاتی هم عدد (منفی) نشان میدهند. موقعیت پیشنهادی: خرید call — با روی نمودار سود/زیان قابل بررسی است.
تنظیمات محاسبه — یکییکی
روی در سرستون کلیک کنید. این استراتژی کمتنظیمترین اسکنر کتابخانه است — ولی هر کدام از همین سه گزینه مستقیماً روی «هست یا نیست» بودن فرصت اثر میگذارد.
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| محاسبه کارمزد معامله | روشن | کارمزد خرید call و کارمزد فروش سهمی که پس از اعمال به شما میرسد، هر دو از سود کسر میشوند. در آربیتراژ که کل سود یک شکاف باریک است، خاموش کردنش فرصتهای کاذب میسازد. |
| محاسبه کارمزد اعمال | روشن | کارمزد اعمال call داخلپول. خاموشش نکنید — بدون آن، سود بهطور سیستماتیک بالاتر از واقعیت نشان داده میشود، چون در این استراتژی اعمال قطعی است نه احتمالی. خاموش کردنش نمودار استراتژی را هم بدون کارمزد اعمال میسازد. |
| مبنای قیمت دارایی پایه | سرخط تقاضا | سهمی که از اعمال میگیرید باید فروخته شود، پس قیمت قابل اجرا سرخط تقاضاست. دو گزینهٔ دیگر — آخرین معامله و قیمت پایانی — عددی بزرگتر میدهند که در تابلو پر نمیشود؛ برای سناریوسازی خوباند، نه برای تصمیم. |
خودِ call همیشه از سرخط عرضه حساب میشود، نه آخرین معامله — این یکی تنظیم ندارد. به همین دلیل درصد آربیتراژ این ستون با ستون «سر به سری» دیدهبان — که میتواند مبنای «آخرین» داشته باشد — یکی نیست؛ این اختلاف طبیعی است و نشانهٔ خطا نیست.
فیلترها — یکییکی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| حداقل درصد آربیتراژ | 5 | مهمترین فیلتر. نسبت شکافِ زیرِ ارزش ذاتی به قیمت پایه را میسنجد — پایین همین بخش با نمودار توضیح داده شده. |
| حداقل درصد سود | خالی | سود خالص پس از کارمزد. اگر «حداقل درصد آربیتراژ» بگوید فرصت هست ولی این عدد نه، یعنی کارمزدها کل شکاف را خوردهاند. |
| فاصله از سربهسر | خالی | علامتدار: عدد مثبت یعنی پایه بالای سربهسر، منفی یعنی زیر آن. صفر اینجا خاموش نمیکند — یعنی «روی سربهسر یا پایینتر»؛ برای خاموش کردن، خالی بگذارید. |
| فاصله از قیمت اعمال | خالی | علامتدار: عدد مثبت یعنی پایه بالای قیمت اعمال. چون آربیتراژ خرید فقط روی call داخلپول معنا دارد، معمولاً دنبال عدد مثبت هستید. همان قاعدهٔ صفر اینجا هم برقرار است. |
| قیمت خرید سهم | خالی | با وجود نامش، این یک فیلتر نیست و هیچ ردیفی را حذف نمیکند: فقط اگر سهم را از قبل در پرتفو دارید، سود/زیان فروش آن جداگانه نمایش داده میشود و با سود آربیتراژ جمع نمیشود. |
دروازهٔ دو کلید — مهمترین نکتهٔ این صفحه
«فیلتر در نمایش خروجی» فقط محتوای سلول را محدود میکند و «فیلتر جستجوی اصلی» کل ردیف نماد را از جدول حذف میکند — همان چیزی که دیدهبان را از یک جدول شلوغ به یک لیست کوتاه تبدیل میکند. ولی نکتهٔ اصلی این است: هر پنج فیلتر بالا پشت این دو کلید نشستهاند و هر دو پیشفرض خاموشاند.
یعنی عدد 5 که در «حداقل درصد آربیتراژ» میبینید تا وقتی یکی از این دو کلید را روشن نکنید هیچ ردیفی را حذف نمیکند — و همینطور شرط «ارزش ذاتی مثبت». اولین کاری که بعد از افزودن ستون باید بکنید همین است.
صفر همهجا خاموش نمیکند
فیلتر ویژه: حداقل درصد آربیتراژ
دو فیلتر فاصله و علامتشان
قیمت خرید سهم پرتفو
مرتبسازی
| معیار | چه چیزی را بالا میآورد |
|---|---|
| درصد آربیتراژ (پیشفرض، نزولی) | بزرگترین شکاف نسبت به قیمت پایه — بهترین نقطهٔ شروع. |
| سود ریالی اعمال | بیشترین مبلغ مطلق. برای وقتی که سرمایهٔ بزرگ دارید و درصد برایتان ثانوی است. |
| درصد سود | بازده خالص پس از کارمزد. |
چون خروجی این استراتژی برای هر نماد یک ردیف است، جهت صعودی/نزولی را با کلیک روی سرستون جدول تعیین میکنید — جدول بر اساس همان معیاری که اینجا انتخاب کردهاید مرتب میشود.
سه چیدمان آماده برای سه هدف
1. «رادار روزانه» — فقط فرصتهای واقعی
- حداقل درصد آربیتراژ:
5(پیشفرض) - حداقل درصد سود:
2— تا کارمزد کل شکاف را نخورد - فیلتر جستجوی اصلی: روشن · مرتبسازی: درصد آربیتراژ
2. «سرمایهٔ بزرگ» — دنبال مبلغ، نه درصد
- حداقل درصد آربیتراژ:
3 - مرتبسازی: سود ریالی اعمال
- قبل از ورود حتماً عمق سرخط call را در باکس زنجیره ببینید
3. «سهم را از قبل دارم»
- قیمت خرید سهم: قیمت واقعی خریدتان
- فاصله از قیمت اعمال: عدد مثبت (فقط call داخلپول)
- دو عدد را جدا بخوانید — سود آربیتراژ قطعی است، سود سهم پرتفو نه
اگر بعد از باز کردن تنظیمات ستون خالی شد، از کتابخانه دوباره «افزودن به فرمولهای من» را بزنید — گاهی ذخیرهٔ تنظیمات روی استراتژیهای با خروجی سفارشی نیاز به نصب مجدد دارد.
کار با میزکار — چیدمان پیشنهادی
- باکس دیدهبان: ستون آربیتراژ خرید کال + فیلتر حداقل آربیتراژ + مرتبسازی نزولی.
- باکس زنجیره: نماد پایه انتخابشده — بررسی عمق سرخط call ITM.
- باکس واچلیست: callهایی که از جدول یا منوی نماد اضافه کردید.
وقتی فرصت پیدا کردید، → بررسی در نمودار استراتژی → سپس تصمیم معامله در کارگزاری.
محدودیتها
- محاسبه بر اساس سرخط لحظهای است — قیمت معامله واقعی ممکن است متفاوت باشد.
- آربیتراژ تئوری ≠ اجرای قطعی — کارمزد، لغزش، و اولویت صف سفارش مؤثر است.
- فقط call ITM — OTM یا ATM بدون intrinsic در این استراتژی ظاهر نمیشوند.
- اعمال و تسویه در ایران قوانین و زمانبندی خاص دارد — قبل از معامله با کارگزاری هماهنگ کنید.
- فرصتها اغلب کوتاهعمر هستند (ثانیه تا دقیقه) — منابع انگلیسی تأکید میکنند market makerها سریع parity را برمیگردانند.
- این ابزار مشاوره سرمایهگذاری نیست — حتماً و در صورت نیاز جدول سود/زیان را ببینید.
- برای آربیتراژهای چندپایه (مثل کانورژن یا box spread) از استراتژیهای دیگر کتابخانه استفاده کنید.
منابع انگلیسی
- Greeks.live — ITM Option Arbitrage
- Greeks.live — Minimum Theoretical Price of ITM Options
- Investopedia — Avoid Closing Options Below Intrinsic Value
- Investopedia — In-The-Money Call Options
- Merrill Edge — Option Pricing: Intrinsic & Time Value
منابع بالا بازار آمریکا و رمزارز را توصیف میکنند. قوانین اعمال، کارمزد و نقدشوندگی بورس ایران متفاوت است — خروجی آپشنباز و کارگزاری خود را مبنا قرار دهید.