استراتژی شورت باکس | Short Box و آربیتراژ در اختیار معامله

مشکلی که این استراتژی حل می‌کند

بازار همیشه قیمت‌ها را کامل و سازگار نمی‌گذارد. گاهی مجموعهٔ چهار قراردادی که روی هم یک تعهد ثابت می‌سازند، از خودِ آن تعهد گران‌تر معامله می‌شود. آن اختلاف، پول روی زمین است — تا وقتی کسی برش دارد.

شورت باکس ابزار برداشتن همان اختلاف است، از سمتی که اعتبار می‌گیرد. اگر همان ناسازگاری در جهت مخالف باشد، ابزارش باکس معمولی است. هر دو از برابری کال و پوت می‌آیند و هر دو زیرمجموعهٔ آربیتراژ در آپشناند.

چه چیزی را عوض می‌کند

• جهت بازار از تصمیم حذف می‌شود. نه تحلیل تکنیکال لازم دارید، نه نظر بنیادی. فقط حساب و کتاب.
• نتیجه از روز اول معلوم است. نه بهترین حالتی هست نه بدترین حالتی — یک عدد.
• ریسک جای دیگری می‌رود. از «قیمت کجا می‌رود» به «آیا می‌توانم هر چهار پا را با هم و با این قیمت‌ها ببندم» و «آیا وجه تضمینش را تا سررسید دارم».

ساختار موقعیت

شورت باکس دو موقعیت است که هم را خنثی می‌کنند:

1. فروش مصنوعی سهم روی اعمال پایین (K1) — فروش اختیار خرید K1 + خرید اختیار فروش K1. با بالا رفتن پایه ضرر می‌دهد، درست مثل فروش استقراضی سهم. فروش مصنوعی سهم.
2. خرید مصنوعی سهم روی اعمال بالا (K2) — خرید اختیار خرید K2 + فروش اختیار فروش K2. با بالا رفتن پایه سود می‌دهد.

شیب این دو دقیقاً برابر و جهتشان مخالف است، پس جمعشان یک خط صاف می‌شود. آنچه می‌ماند فقط اختلاف دو قیمت اعمال است.

روی هر اعمال یک کال و یک پوت دارید. هر چهار پا اجباری است — اگر یکی اجرا نشود، آنچه در دست دارید دیگر باکس نیست، یک موقعیت جهت‌دارِ بی‌پوشش است.

چرا نتیجه همیشه یک عدد ثابت است

در سررسید، در هر قیمتی که باشیم، روی هر اعمال دقیقاً یکی از دو قرارداد در سود است. حساب کنید:

• پایه زیر K1: هر دو پوت در سود. شما پوت K1 را دارید و پوت K2 را فروخته‌اید ⇒ خالص K2 − K1 می‌پردازید.
• پایه بین دو اعمال: کال K1 (فروخته) و پوت K2 (فروخته) در سودند ⇒ باز هم K2 − K1.
• پایه بالای K2: هر دو کال در سود. کال K1 را فروخته‌اید و کال K2 را دارید ⇒ باز هم همان عدد.

به همین دلیل شورت باکس منحنی سود و زیان ندارد و نقطهٔ سربه‌سر برایش بی‌معناست. اگر این ساختار را در نمودار استراتژی بسازید، یک خط افقی می‌بینید — و آن خط دقیقاً همان چیزی است که باید ببینید.

تنها سؤالی که باید بپرسید

اگر اعتباری که امروز می‌گیرید از K2 − K1 بیشتر باشد، اختلاف مال شماست و به هیچ چیز دیگری وابسته نیست. در مثال ما اعتبار 2,180 ریال در هر سهم است و بستهٔ سررسید 2,000 ریال می‌ارزد — یعنی 180 ریال اختلاف ناخالص.

کلمهٔ کلیدی «ناخالص» است. سه چیز بین شما و آن 180 ریال ایستاده‌اند.

مثال عددی

پایه یک صندوق با قیمت 20,000 ریال، اندازهٔ قرارداد 1,000 سهم، 45 روز تا سررسید. همان مثالی که مقالهٔ پیاده‌سازی هم روی آن کار می‌کند:

سرخط‌ها را دقت کنید: هر پا با بدترین سمت مظنهٔ خودش قیمت خورده — فروش روی سرخط خرید و خرید روی سرخط فروش. یعنی شما چهار نیم‌اسپرد می‌پردازید، نه یکی. در معامله‌ای که کل حاشیه‌اش 180 ریال است، همین چهار نیم‌اسپرد تعیین‌کننده‌اند.

سه عدد را کنار هم بگذارید: حاشیهٔ ناخالص 180 ریال، کارمزدها 26 ریال، سرمایهٔ درگیر 6,480 ریال. شما 6,480 ریال را 45 روز قفل می‌کنید تا 154 ریال بگیرید. این «پول مجانی» نیست — یک معاملهٔ کم‌بازده و کم‌ریسک است که یک اشتباه اجرایی کافی است تا منفی شود.

کارمزد اعمال — بزرگ‌ترین متغیر پنهان

در سررسید همیشه دقیقاً دو پا از چهار پا اعمال می‌شوند، و نرخ هرکدام به سمتِ سهم بسته است نه به نوع اختیار: پایی که باعث می‌شود شما سهم تحویل بدهید نرخ فروش می‌خورد (روی سهام 0.55% از قیمت اعمال) و پایی که باعث می‌شود سهم بخرید نرخ خرید (0.05%).

در این ساختار همیشه یکی از هر دسته فعال است. روی صندوق هر دو نرخ 0.05% است و هزینهٔ اعمال 20 ریال می‌شود — 11% از حاشیه. روی سهم همان عدد به 115 ریال می‌رسد: 64% از کل حاشیه، و بازده از 1.6% ماهانه به 0.6% می‌افتد.

همان بسته، همان قیمت‌ها، فقط چون پایه سهم است نه صندوق. اگر روی نمادهای سهامی دنبال باکس می‌گردید، آستانهٔ حاشیه‌ای که به آن راضی می‌شوید باید چند برابر باشد. اعمال و تسویهٔ فیزیکی · کارمزد معاملات.

سرمایه‌ای که قفل می‌شود

سرمایهٔ درگیر شورت باکس سه جزء دارد: بهای دو پای خریداری‌شده، و وجه تضمین دو پای فروخته‌شده. جزء دوم معمولاً بزرگ‌ترین است و تا سررسید بلوکه می‌ماند.

کارگزار برای هر اسپرد پوشش‌دار معمولاً «عرض اسپرد منهای اعتبار» را می‌گیرد، نه وجه تضمین کامل فروش. ولی وقتی پای فروخته‌شده عمیقاً در سود باشد، آن عدد منفی می‌شود و مبنا به وجه تضمین کامل برمی‌گردد — دقیقاً همان چیزی که در مثال ما اتفاق افتاد و سرمایه را از حدود 2.5 میلیون به 6.5 میلیون رساند. وجه تضمین · محاسبهٔ وجه لازم.

پس عدد 1.6% ماهانه را با چیزی مقایسه کنید که واقعاً جایگزینش است: نرخ بدون ریسک، یا هزینهٔ پولی که برای این کار قرض می‌گیرید. یک آربیتراژ که از سپردهٔ بانکی کمتر بدهد، آربیتراژ نیست.

همان بسته از زاویهٔ نرخ بهره

راه دوم خواندن شورت باکس این است: امروز پول می‌گیرید و در سررسید مبلغ ثابتی پس می‌دهید. یعنی یک وام با نرخ معلوم.

اگر اعتبار از K2 − K1 بیشتر باشد، نرخ ضمنی این وام منفی است — بازار دارد بابت قرض گرفتن به شما پول می‌دهد، و آن همان علامت آربیتراژ است. ولی نرخ مثبت هم می‌تواند منطقی باشد: اگر کمتر از هزینهٔ پول شما باشد، بازار آپشن ارزان‌تر از بانک به شما وام داده. فقط آن‌وقت این یک وام است، نه یک آربیتراژ — و باید با نرخ‌های دیگر مقایسه شود، نه با «سود» استراتژی‌های دیگر.

ریسک واقعی کجاست

• ریسک اجرا — بزرگ‌ترین. چهار پا باید با هم و با همان قیمت‌ها بسته شوند. اگر سه پا را بستید و چهارمی حرکت کرد، حاشیهٔ 180 ریالی از بین می‌رود و یک موقعیت جهت‌دار می‌ماند. نقدشوندگی هر چهار نماد لازم است: چطور نقدشوندگی را بسنجیم · موقعیت باز.
• وجه تضمین. بلوکه تا سررسید، و اگر بازار به یک سمت بدود قابل مطالبه در میانهٔ راه — با اینکه نتیجهٔ نهایی عوض نمی‌شود.
• کارمزد. می‌تواند از کل حاشیه بیشتر شود. هر محاسبه‌ای که کارمزد اعمال را نبیند، خوش‌بینانه است.
• اعمال زودهنگام. در سبک آمریکایی طرف مقابل می‌تواند زودتر اعمال کند و تعادل چهارپا را به‌هم بزند. Pin Risk و اعمال زودهنگام · افست.
• حرکت قیمت پایه — هیچ. این تنها سطری است که واقعاً بی‌خطر است، و همان چیزی که این استراتژی را جذاب می‌کند.

نکات بازار ایران

• نردبان کال و پوت همیشه هم‌تراز نیست. باکس فقط وقتی باکس است که هر دو نردبان همان دو قیمت اعمال را داشته باشند؛ خیلی از ترکیب‌های وسوسه‌کننده اصلاً وجود خارجی ندارند.
• عمق مظنه کم است. چهار پا با حجم کافی و هم‌زمان، در بورس تهران استثناست نه قاعده. باکس‌های روی کاغذ زیاد پیدا می‌شوند؛ باکس‌های قابل اجرا کم.
• پایهٔ صندوقی شانس بیشتری دارد — فقط به‌خاطر همان تفاوت نرخ اعمال 0.05% در برابر 0.55%.
• دامنهٔ نوسان می‌تواند شما را وسط اجرا قفل کند. اگر یکی از چهار نماد در صف برود، اجرای ناقص می‌ماند روی دستتان.
• وجه تضمین را روزانه بسنجید. عددی که روز اول می‌بینید با حرکت پایه عوض می‌شود.

اشتباه‌های رایج

• «سود قطعی» را «بدون ریسک» خواندن. سود در سررسید قطعی است؛ رسیدن به سررسید نه. اجرا، وجه تضمین و اعمال زودهنگام سه راه واقعی برای از دست دادن آن‌اند.
• حساب کردن با آخرین معامله به‌جای مظنه. روی کاغذ خیلی از باکس‌ها سودده به نظر می‌رسند؛ با سرخط‌های واقعی بیشترشان نیستند.
• نادیده گرفتن کارمزد اعمال. روی سهم بیش از نیمی از حاشیه است. این تنها عددی است که می‌تواند یک آربیتراژ را کاملاً وارونه کند.
• مقایسهٔ بازدهش با استراتژی‌های جهت‌دار. 1.6% ماهانه کنار «30% بازده کاوردکال» کوچک به نظر می‌رسد، ولی آن یکی ریسک جهت دارد و این یکی ندارد. مقایسهٔ درست با نرخ بدون ریسک است.
• فراموش کردن اینکه سرمایه قفل است. بازده را همیشه روی سرمایهٔ درگیر حساب کنید، نه روی حاشیهٔ خالص.

کجا به کار می‌آید

شورت باکس وقتی معنا دارد که هر چهار شرط برقرار باشند:

1. اعتبار از فاصلهٔ دو اعمال بیشتر است — با سرخط‌های واقعی، نه آخرین معامله.
2. اختلاف بعد از کارمزد معامله و کارمزد اعمال هنوز مثبت است — روی سهم این شرط خیلی سخت‌تر است.
3. هر چهار نماد نقدشونده‌اند و می‌توانید تقریباً هم‌زمان ببندیدشان.
4. نرخ حاصل از هزینهٔ پول شما بیشتر است — وگرنه سرمایه را جای بهتری بگذارید.

خانوادهٔ همین ایده: باکس معمولی (همین معامله از سمت وام‌دهنده)، کانورژن و آربیتراژ خرید کال که ساختارهای سبک‌تری برای گرفتن همان نوع ناسازگاری‌اند.

در آپشن‌باز چطور پیدایش کنم

دیده‌بان آپشن یک ستون آمادهٔ شورت باکس دارد که برای هر ردیف اختیار خرید، همهٔ اعمال‌های بالاتر را به‌عنوان سقف امتحان می‌کند، هر چهار پا را با بدترین سمت مظنه قیمت می‌زند، کارمزد معامله و کارمزد اعمال را کم می‌کند و نتیجه را روی سرمایهٔ درگیر به‌صورت بازده گزارش می‌کند.

فعال‌سازی، خواندن ستون و تک‌تک 18 تنظیم و فیلترش در شورت باکس در دیده‌بان آمده — از جمله چیپ ⚠️ که می‌گوید وجه تضمین با کدام مبنا حساب شده، و کلیدی که تا روشنش نکنید هیچ فیلتری اجرا نمی‌شود.

بعد از پیدا کردن یک ترکیب، هر چهار پا را در نمودار استراتژی بسازید. اگر خط افقی ندیدید، چیزی در ساختار درست نیست. جدول ماتریسی سود و زیان همان ثابت‌بودن را در کل بازهٔ قیمت و تاریخ نشان می‌دهد.

جمع‌بندی

• شورت باکس چهار پا روی دو اعمال است: فروش مصنوعی سهم روی K1 و خرید مصنوعی روی K2.
• در سررسید همیشه K2 − K1 می‌پردازید، پس نتیجه یک عدد ثابت است و منحنی سود و زیان ندارد.
• سود = اعتبار امروز منهای K2 − K1 منهای کارمزدها. کل تصمیم همین است.
• کارمزد اعمال بزرگ‌ترین متغیر پنهان است: روی صندوق 11% حاشیه، روی سهم 64%.
• «بدون ریسک جهت» با «بدون ریسک» یکی نیست — ریسک اجرا و وجه تضمین سر جایشان‌اند.
• بازده را با نرخ بدون ریسک بسنجید، نه با بازده استراتژی‌های جهت‌دار.