کارمزد معاملات اختیار معامله

در بازار اختیار معامله ، کارمزد یکی از عناصر مهم در محاسبات معامله‌ گران است. کارمزد هزینه‌ای است که برای انجام معاملات و خدمات مرتبط با آن پرداخت می‌شود. درک صحیح نحوه محاسبه و میزان کارمزدها می‌تواند به معامله‌گران در ارزیابی دقیق‌تر سود و زیان بالقوه معاملات کمک کند. در ادامه، به بررسی جزئیات کارمزد در اختیار معامله می‌پردازیم

کارمزد خرید و فروش قرارداد اختیار معامله 

هنگام خرید یا فروش قراردادهای اختیار معامله کارمزدی برابر با 0.001 ارزش معامله از مشتری دریافت می‌شود. این کارمزد بر اساس پریمیوم و اندازه قرارداد محاسبه می‌گردد

مثال:

پریمیوم برابر با 40 تومان و اندازه قرارداد 1000 کارمزد برابر است با

40 = 40 × 1000 × 0.001

کارمزد اعمال در اختیار معامله 

در صورت اعمال قرارداد آپشن از هر خریدار و هر فروشنده، 0.0005 ارزش قرارداد بر اساس قیمت اعمال، هم در تسویه فیزیکی و هم تسویه نقدی، کسر می‌شود

مثال

کارمزد قرارداد با قیمت اعمال 200 تومان و اندازه قرارداد

100 =  200 × 1000 × 0.0005 

نکته : در محاسبه کارمزد مثالها یک حجم از قرارداد محاسبه شد. بدیهی است که با افزایش حجم معامله، کارمزد نیز به تناسب افزایش می‌یابد

قراردادی که اعمال نشود کارمزد اعمال ندارد

این سؤال زیاد پرسیده می‌شود: «اختیار خریدی فروخته‌ام که تا سررسید بی‌ارزش می‌ماند — باز هم کارمزد اعمال از من کسر می‌شود؟» جواب خیر است، ولی دلیلش آن چیزی نیست که معمولاً تصور می‌شود.

طبق مادهٔ 13 دستورالعمل معاملات قرارداد اختیار معامله، کارمزد اعمال از دارندگان موقعیت بازی گرفته می‌شود که قرارداد آن‌ها تسویهٔ نقدی یا فیزیکی شده باشد. و طبق مادهٔ 38، تسویه خودبه‌خود اتفاق نمی‌افتد؛ با درخواست اعمالِ دارندهٔ موقعیت خرید شروع می‌شود. پس زنجیره این است:

1. خریدار درخواست اعمال ثبت می‌کند.
2. قرارداد تسویه می‌شود — نقدی یا فیزیکی.
3. کارمزد اعمال از هر دو طرف کسر می‌شود.

اگر حلقهٔ اول برقرار نشود، حلقهٔ سوم هم برقرار نمی‌شود. قراردادی که هیچ خریداری درخواست اعمالش را ثبت نکند، تسویه نمی‌شود و کارمزد اعمال هم ندارد — نه برای خریدار، نه برای فروشنده.

نکتهٔ ظریف همین‌جاست: آنچه کارمزد را فعال می‌کند «در سود بودن» قرارداد نیست، «وارد شدن به فرآیند اعمال» است. این دو معمولاً با هم می‌آیند ولی یکی نیستند. تصمیم با خریدار است، و فروشندهٔ یک قرارداد نزدیک به قیمت اعمال نمی‌تواند از پیش مطمئن باشد که اعمالی در کار نخواهد بود.

برای کسی که موقعیت فروش باز دارد و بین «نگه‌داشتن تا سررسید» و «بستن موقعیت با آفست در قیمت ناچیز» مردد است، حساب کامل سه جزء دارد: کارمزد معاملهٔ آفست که قطعی است، کارمزد اعمال که فقط در صورت اعمال شدن پرداخت می‌شود، و ریسک نکول اگر اعمال شد و آمادگی تحویل نداشتید. بستن موقعیت هر سه را صفر می‌کند؛ نگه‌داشتن، هزینهٔ قطعی را حذف می‌کند ولی دو مورد دیگر را باز می‌گذارد.

کارمزد اعمال روی صندوق‌ها با سهام فرق دارد

کارمزد خرید و فروش خودِ قرارداد بین سهم و صندوق فرقی ندارد. تفاوت فقط در اعمال است، و منشأش هم کارمزد نیست: مالیات نقل و انتقال است.

در قرارداد روی سهام، کسی که سهم را واگذار می‌کند علاوه بر 0.0005 کارمزد اعمال، 0.005 مالیات نقل و انتقال هم می‌پردازد — مجموعاً 0.0055. طرف مقابل که سهم را تحویل می‌گیرد فقط همان 0.0005 را می‌دهد.

در قرارداد روی صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله، نقل و انتقال واحدها مشمول آن مالیات نیست. پس هر دو طرف همان 0.0005 را می‌دهند و سمت واگذارکننده یازده برابر ارزان‌تر از حالت سهام تمام می‌شود.

قاعده‌اش یک جمله است: هر طرفی که در تسویه دارایی پایه از دستش خارج می‌شود، مالیات را می‌پردازد — و این به سمت خرید یا فروشِ قرارداد بستگی ندارد. اعمالِ اختیار خریدِ فروخته‌شده و اعمالِ اختیار فروشِ خریداری‌شده، هر دو شما را در سمت واگذارکننده می‌گذارند.

نتیجهٔ عملی‌اش در محاسبهٔ بازده دیده می‌شود: استراتژی‌های فروش اختیار خرید روی صندوق‌ها هزینهٔ اعمال به‌مراتب کمتری دارند و بازده مؤثرشان بالاتر درمی‌آید.

مالیات بر درآمد و کارمزدی که هنگام سفارش بلوکه می‌شود

سود پریمیوم مشمول مالیات بر درآمد نیست. معاملات ابزارهای مشتقه معاف از مالیات‌اند، پس خرید و فروش خودِ قرارداد فقط کارمزد دارد. تنها مالیاتی که در این بازار به شما می‌رسد همان 0.005 نقل و انتقال است که فقط در تسویهٔ فیزیکی و فقط برای واگذارکنندهٔ سهم برقرار می‌شود.

نکتهٔ دوم که زیاد پرسیده می‌شود: وقتی سفارش فروش ثبت می‌کنید، مبلغی در حد کارمزد از حسابتان بلوکه می‌شود. این خطا نیست — وجه معامله در تاریخ تسویه به حساب می‌نشیند ولی کارمزد همان لحظهٔ اجرا کسر می‌شود، پس بدون بلوکهٔ قبلی حساب در آن فاصله بدهکار می‌شد. سفارش که لغو یا اجرا نشود، همان مبلغ آزاد می‌گردد.

قراردادهای بورس کالا نرخ جدا دارند

همهٔ ارقام بالا مربوط به قراردادهای اختیار معاملهٔ بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس است. قراردادهای بورس کالا (مثل زعفران و صندوق طلا در آن بازار) مقررات و نرخ خودشان را دارند: کارمزد اعمالشان 0.0014 ارزش قرارداد برای هر دو طرف است. مرجع قطعی‌شان «دستورالعمل معاملات قرارداد اختیار معامله در بورس کالای ایران» و اطلاعیهٔ مشخصات همان قرارداد است.

نکات تکمیلی 

•  در معاملات بازار سرمایه، از خریدار مالیاتی دریافت نمی‌شود و فقط فروشنده باید مالیات پرداخت کند. مالیات واگذار نمودن سهم در موعد تسویه  فیزیکی برابر 0.005 ارزش قرارداد  بر اساس قیمت اعمال می‌باشد
  
•   معاملات ابزارهای مشتقه (که شامل قراردادهای آتی و آپشن می‌شود) معاف از مالیات است و فقط کارمزد دارد
•  همانطور که ملاحظه می‌فرمایید این معاملات نسبت به معاملات سهم، کارمزد کمتری دارند