استراتژی کانورژن Conversion در اختیار معامله

کانورژن چه چیزی را عوض می‌کند

وقتی سهم می‌خرید، نتیجه‌تان یک خط شیب‌دار است: بالا برود سود می‌کنید، پایین برود زیان. وقتی اختیار می‌فروشید، خط شکسته می‌شود ولی همچنان به قیمت وابسته است. کانورژن این خط را افقی می‌کند.

افقی شدن خط یعنی شما دیگر ریسک بازار را نمی‌پذیرید — و در بازار، پول را بابت پذیرفتن ریسک می‌دهند. پس انتظار سود بزرگ از کانورژن، از پایه غلط است. چیزی که کانورژن می‌فروشد قطعیت است، نه بازده.

این ساختار در خانوادهٔ آربیتراژ می‌نشیند، کنار باکس و آربیتراژ خرید کال. فرقش با آن‌ها یک چیز است: در کانورژن دارایی پایه را واقعاً می‌خرید، پس هم سرمایهٔ بیشتری درگیر می‌شود و هم کارمزد سهم را می‌پردازید.

ساختار موقعیت

سه پا، یک سررسید، و — مهم‌تر از همه — یک قیمت اعمال:

• خرید دارایی پایه به قیمت روز.
• خرید اختیار فروش روی قیمت اعمال K.
• فروش اختیار خرید روی همان قیمت اعمال K.

دو پای اختیار، روی هم، دقیقاً همان رفتاری را دارند که «فروش سهم در سررسید به قیمت K» می‌داشت: زیر K اختیار فروشتان ارزش پیدا می‌کند و بالای K اختیار خرید علیه شما. به این ترکیب فروش مصنوعی سهم می‌گویند.

حالا یک سهم واقعی خریده‌اید و همان سهم را به‌صورت مصنوعی فروخته‌اید. دو شیب قرینه یکدیگر را حذف می‌کنند و آنچه می‌ماند فقط اختلاف قیمت‌هاست. اگر همین ترکیب را با دو قیمت اعمال متفاوت بسازید، دیگر کانورژن نیست: کولار است و نتیجه‌اش دوباره به قیمت پایه وابسته می‌شود.

سود از کجا می‌آید

قاعدهٔ برابری کال و پوت می‌گوید در یک بازار منظم، «قیمت سهم به‌علاوهٔ اختیار فروش» و «قیمت اعمال به‌علاوهٔ اختیار خرید» باید تقریباً برابر باشند. تقریباً، چون بین امروز و سررسید زمان فاصله است و پول در آن فاصله ارزش دارد.

کانورژن یعنی شکار لحظه‌هایی که این تساوی به‌هم می‌خورد و سمتی که شما می‌گیرید ارزان‌تر می‌شود. در بازار ایران این شکاف‌ها معمولاً از سه جا می‌آیند:

• تقاضای یک‌طرفه روی اختیار خرید. وقتی همه دنبال کال یک نماد داغ‌اند، کال گران می‌شود و شما همان کال گران را می‌فروشید.
• بی‌توجهی به اختیار فروش. پوت‌ها معمولاً کم‌معامله‌ترند و گاهی ارزان می‌مانند.
• سرخط عرضهٔ سنگین روی خودِ سهم. فروشنده‌ای که عجله دارد، پای اول را ارزان می‌کند.

سه عدد کلیدی

چیزی که در این جدول نیست هم مهم است: کانورژن نقطهٔ سربه‌سر ندارد، بیشترین زیان ندارد و احتمال موفقیت ندارد. هر معیاری که برای استراتژی‌های جهت‌دار می‌شناسید، اینجا بی‌معنی است.

مثال عددی

همان مثالی که مقالهٔ پیاده‌سازی در دیده‌بان هم رویش کار می‌کند، تا دو مقاله هرگز دو عدد متفاوت نگویند. پایه یک صندوق با سرخط عرضهٔ 48,600 ریال، هر دو اختیار روی اعمال 48,000، اندازهٔ قرارداد 1,000 سهم و 45 روز تا سررسید:

در هر قرارداد 1,000 سهمی این یعنی 1,218,710 ریال سود در برابر 46,640,000 ریال سرمایه. دقت کنید که خرید سهم گران‌تر از قیمت اعمال بوده است: 600 ریال از پرمیومی که گرفتید همان اول رفت. تمام سود این معامله، از اختلاف 1,960 ریالی دو پرمیوم می‌آید.

در سررسید چه اتفاقی می‌افتد

فقط دو حالت وجود دارد و هر دو به یک جا می‌رسند:

• پایه بالای قیمت اعمال: اختیار خریدی که فروخته‌اید علیه شما اعمال می‌شود. سهم را تحویل می‌دهید و 48,000 می‌گیرید. اختیار فروشتان بی‌ارزش تمام می‌شود.
• پایه زیر قیمت اعمال: اختیار فروش خودتان را اعمال می‌کنید. سهم را تحویل می‌دهید و 48,000 می‌گیرید. اختیار خرید بی‌ارزش تمام می‌شود.

در هر دو حالت شما سهم می‌فروشید، پس کارمزد اعمال هم همان نرخ سمت فروش است و مقدارش یکی: قیمت اعمال ضربدر آن نرخ. برای صندوق 0.05% و برای سهم 0.55% — یعنی 264 ریال به‌جای 24 ریال در همین مثال، که بازده ماهانه را از 1.7% به 1.4% می‌آورد.

هزینهٔ ندانستن. اگر کارمزد اعمال را در حساب نیاورید، روی یک پایهٔ سهمی حدود یک‌پنجم سود را ندیده گرفته‌اید — و چون کل حاشیه باریک است، همان یک‌پنجم می‌تواند تفاوت «می‌ارزد» و «نمی‌ارزد» باشد.

این عدد را با چه چیزی بسنجید

سود کانورژن نه از حرکت قیمت می‌آید و نه از مهارت تحلیل؛ از این می‌آید که پول شما تا سررسید قفل می‌شود. یعنی ماهیتاً یک نرخ بهره است، و تنها معیار درست برای سنجیدنش، نرخی است که همان پول بدون هیچ ریسکی می‌توانست بگیرد.

مثال بالا 23% سالانه می‌دهد. نرخ بدون ریسک پیش‌فرض آپشن‌باز 30% است. یعنی این کانورژنِ کاملاً «قفل‌شده»، در عمل از یک سپردهٔ ساده بدتر است — با ریسک اجرا و کارمزد اضافه. عددی که سبز است، لزوماً معامله‌ای نیست.

انتخاب قیمت اعمال

در کانورژن، قیمت اعمال جهت یا ریسک شما را عوض نمی‌کند — نتیجه در هر حالت یک عدد ثابت است. پس انتخاب اعمال فقط یک سؤال است: کجا شکاف قیمتی بزرگ‌تر است و هر دو پا قابل اجرا هستند؟

معمولاً نزدیک قیمت روز، چون آنجا ارزش زمانی هر دو قرارداد بیشترین است و بیشترین احتمال دارد یکی از دو سمت اشتباه قیمت بخورد. ولی معیار قطعی، نقدشوندگی و موقعیت باز است: بهترین عدد روی کاغذ، اگر سرخط خریدی پشتش نباشد، صفر است.

زمان و نوسان

بعد از بسته شدن هر سه پا، حساسیت‌های موقعیت تقریباً صفر می‌شوند: نه از حرکت قیمت چیزی می‌گیرید، نه گذر زمان به شما آسیب می‌زند، نه بالا و پایین شدن نوسان ضمنی. برخلاف کاوردکال که از گذر زمان سود می‌برد و پروتکتیو پوت که بابتش هزینه می‌دهد، اینجا هر دو اثر همدیگر را خنثی می‌کنند.

این خبر خوبی است — و هم‌زمان یعنی هیچ راهی برای «بهتر شدن» موقعیت وجود ندارد. سودتان از روز اول تعیین شده و تنها کاری که می‌کنید انتظار کشیدن است.

آن روی سکه: ریورسال

اگر شکاف قیمتی در جهت عکس باز شود — یعنی کال ارزان و پوت گران — سود در ساختار آینه‌ای است: فروش سهم، فروش اختیار فروش، خرید اختیار خرید. به این می‌گویند ریورسال.

مشکل، پای اولش است: باید سهمی را بفروشید که ندارید. در بورس تهران این کار فقط از راه فروش تعهدی و با محدودیت‌های خودش ممکن است، پس عملاً برای بیشتر معامله‌گران در دسترس نیست. نتیجهٔ عملی: شکاف‌هایی که به نفع ریورسال باز می‌شوند دیرتر بسته می‌شوند و بیشتر دوام می‌آورند — ولی شما معمولاً نمی‌توانید از آن‌ها استفاده کنید. اگر فقط دو پای اختیار را می‌خواهید، فروش مصنوعی سهم ساختار نزدیک‌تری است.

نکات بازار ایران

مجمع و تقسیم سود

اگر بین امروز و سررسید مجمع تقسیم سود باشد، طبق قواعد بورس قیمت اعمال به اندازهٔ سود مصوب تعدیل می‌شود. هم‌زمان قیمت سهم هم به همان اندازه پایین می‌آید و سود نقدی به شما می‌رسد، چون سهم را دارید. سه اثر همدیگر را خنثی می‌کنند و سود قفل‌شده سر جایش می‌ماند.

آنچه سر جایش نمی‌ماند، زمان‌بندی است: شرکت‌ها تا ماه‌ها بعد از مجمع فرصت پرداخت سود دارند، پس بخشی از پول شما دیرتر از سررسید آزاد می‌شود. برای معامله‌ای که کل جذابیتش نرخ بازده است، این تأخیر مستقیماً از همان نرخ کم می‌کند.

افزایش سرمایه

اینجا هم قیمت اعمال و هم اندازهٔ قرارداد تعدیل می‌شوند و اندازهٔ جدید به نزدیک‌ترین عدد صحیح گرد می‌شود. همان گرد شدن می‌تواند پوشش سه پا را کمی به‌هم بزند: تعداد سهمی که دارید دیگر دقیقاً با تعداد سهم قراردادها یکی نیست. اگر مجمع افزایش سرمایه در راه است، ساده‌ترین کار این است که سررسید دیگری انتخاب کنید.

صف خرید و توقف نماد

کانورژن با خرید سهم شروع می‌شود. اگر پایه صف خرید باشد، هیچ فروشنده‌ای نیست و کل ساختار روی کاغذ می‌ماند. توقف نماد پایه نزدیک سررسید هم دردسر خودش را دارد.

کارمزد سهم، نه کارمزد اختیار

در همین مثال، کارمزد خرید سهم 112.75 ریال است و کارمزد هر دو اختیار روی هم 4.54 ریال. تفاوت آن‌قدر بزرگ است که در حاشیه‌های باریک، نرخ کارمزد کارگزار می‌تواند تنها تفاوت میان یک کانورژن سودده و یک کانورژن بی‌فایده باشد.

اشتباه‌های رایج

• سه پا را جداجدا بستن. رایج‌ترین و گران‌ترین اشتباه. تا لحظه‌ای که هر سه پا بسته نشده‌اند، شما یک آربیتراژ ندارید؛ یک موقعیت جهت‌دار دارید که برایش برنامه‌ای نداشتید.
• حساب کردن از میانهٔ مظنه. هر سه پا سمت گران را می‌خورند: سهم از سرخط عرضه، پوت از سرخط فروش، کال به سرخط خرید. حسابی که از میانه شروع شود، سودی می‌سازد که وجود ندارد.
• مقایسه با صفر به‌جای نرخ بدون ریسک. «سود قفل‌شدهٔ مثبت» تا وقتی از سپرده کمتر باشد، هزینهٔ فرصت است نه سود.
• فراموش کردن کارمزد اعمال. در کانورژن این هزینه قطعی است، نه احتمالی: یکی از دو قرارداد حتماً اعمال می‌شود.
• اعمال‌های متفاوت. اگر پوت و کال روی یک قیمت اعمال نباشند، آنچه ساخته‌اید کولار است و سودش دیگر قفل نیست.
• نادیده گرفتن حجم سرخط. وجود مظنه با کافی بودنش یکی نیست. برای اندازه‌های بزرگ، همان مظنه چند پله بدتر می‌شود و حاشیه از بین می‌رود.

کجا به کار می‌آید

• پول بی‌مصرفِ منتظر. نقدینگی‌ای که برای فرصت دیگری کنار گذاشته‌اید و فعلاً بی‌بازده مانده — به شرطی که تا سررسید به آن نیاز نداشته باشید.
• روزهایی که یک نماد داغ می‌شود. هجوم تقاضا روی اختیار خرید همان چیزی است که شکاف را باز می‌کند. کانورژن راهی است که بدون شرط‌بندی روی جهت، از آن هیجان پول دربیاورید.
• سنجش سلامت قیمت‌گذاری بازار. حتی اگر هرگز کانورژن نبندید، نگاه کردن به بازده کانورژن نمادها به شما می‌گوید نرخ بهرهٔ ضمنی بازار آپشن کجاست.
• وقتی از قبل سهم را دارید. آن‌وقت پای اول را پرداخته‌اید و تصمیم فقط دربارهٔ دو پای اختیار است. (توجه کنید که در این حالت مبنای مقایسه هم عوض می‌شود: دارید بازده سهمِ موجود را با یک نرخ ثابت جایگزین می‌کنید.)

و کجا به کار نمی‌آید: وقتی به پول قبل از سررسید نیاز دارید، وقتی سرمایه‌تان برای خرید سهم کافی نیست، و وقتی بازده سالانه‌شده زیر نرخ بدون ریسک است.

در آپشن‌باز چطور پیدایش کنم

پیدا کردن کانورژن با چشم عملاً ناممکن است: باید برای هر قیمت اعمالِ هر نماد، سه مظنه را هم‌زمان بردارید و کارمزدها را کم کنید. ستون آمادهٔ کانورژن در دیده‌بان همین کار را روی کل بازار انجام می‌دهد و برای هر ردیف اختیار خرید، بازده قفل‌شده را گزارش می‌کند.

سه چیزی که موقع استفاده از آن باید بدانید و در راهنمای پیاده‌سازی کامل توضیح داده شده‌اند:

1. فیلترهای عددی تا وقتی یکی از دو کلید فیلتر را روشن نکنید، اجرا نمی‌شوند.
2. مبنای قیمت پایه را روی «سرخط عرضه» نگه دارید؛ بقیهٔ گزینه‌ها عددی می‌سازند که پر نمی‌شود.
3. با فیلترهای ارزش معاملات شروع کنید، نه با فیلتر سود — چون خطر اصلی، فرصت کاذب روی قرارداد بی‌معامله است.

خروجی هر ردیف را می‌توانید مستقیم در نمودار استراتژی باز کنید و خط افقی سود را ببینید.

جمع‌بندی

• کانورژن یعنی خرید سهم به‌علاوهٔ فروش مصنوعی همان سهم روی یک قیمت اعمال.
• نتیجه یک عدد ثابت است؛ نه سربه‌سری دارد، نه بیشترین زیان، نه وابستگی به جهت بازار.
• سود از شکاف موقتی در برابری کال و پوت می‌آید، و کارمزدها بخش بزرگی از آن را می‌خورند.
• عدد نهایی یک نرخ بهره است و باید با نرخ بدون ریسک سنجیده شود، نه با صفر.
• ریسک واقعی، اجرا و نقدشوندگی است — نه قیمت.

برای دیدن اینکه همین حالا روی تابلو چه کانورژن‌هایی باز است، ستون آماده را در دیده‌بان آپشن اضافه کنید و راهنمای تنظیماتش را کنار دستتان داشته باشید.

مطالب مرتبط: برابری کال و پوت · فروش مصنوعی سهم · خرید مصنوعی سهم · باکس · شورت باکس · آربیتراژ خرید کال · کولار · وجه تضمین · وضعیت مالی قرارداد · فهرست استراتژی‌های آماده · نقشهٔ استراتژی‌ها.