انواع معاملات در قراردادهای آپشن

موقعیت بازِ خرید (Long Position) وقتی ایجاد می‌شود که معامله‌گر قرارداد را می‌خرد و به دارندهٔ آن تبدیل می‌شود. این قرارداد می‌تواند اختیار خرید یا اختیار فروش باشد.

در اختیار خرید، دارنده از افزایش قیمت دارایی پایه سود می‌کند و در اختیار فروش از کاهش آن — چون در هر دو حالت، همان حرکت باعث بالا رفتن قیمت خودِ قرارداد می‌شود.

موقعیت بازِ فروش (Short Position) وقتی ایجاد می‌شود که معامله‌گر قرارداد را می‌فروشد و متعهد به انجام تعهدات آن می‌شود.

تعداد موقعیت‌های باز یک معامله‌گر — چه خرید و چه فروش — با هر معامله تغییر می‌کند، و جهت این تغییر دو دسته می‌سازد:

• معاملهٔ فزاینده (Opening Transaction) موقعیت باز را ایجاد یا زیاد می‌کند. خرید فزاینده یعنی گرفتن موقعیت خرید در یک قرارداد، پس حق خرید یا حق فروش دارایی پایه در قیمت اعمال را به دست می‌آورید. فروش فزاینده یعنی گرفتن موقعیت فروش، پس همان حق را به طرف مقابل می‌دهید و متعهد می‌شوید.
• معاملهٔ کاهنده (Closing Transaction) موقعیت باز را می‌بندد یا کم می‌کند — همان چیزی که معامله‌گران به آن موقعیت معکوس گرفتن می‌گویند. خرید کاهنده موقعیت باز فروش را می‌بندد و تعهد قبلی را از بین می‌برد. فروش کاهنده موقعیت باز خرید را می‌بندد و حق اختیار از بین می‌رود.

از همین‌جا یک نکتهٔ مهم بیرون می‌آید: سفارشِ فروش در تابلو همیشه یک شکل دارد، ولی نوعش به موقعیت فعلی شما بستگی دارد.

علی در ابتدا هیچ موقعیتی در یک قرارداد اختیار فروش ندارد. چهار معاملهٔ پشت سر هم انجام می‌دهد:

• معاملهٔ اول — خرید 10 قرارداد. چون موقعیت باز خریدش از صفر به ده می‌رسد، معامله‌ای فزاینده است.
• معاملهٔ دوم — فروش 2 قرارداد. این کاهنده است، چون موقعیت باز خریدش را از ده به هشت می‌رساند.
• معاملهٔ سوم — فروش 15 قرارداد، در حالی که فقط هشت موقعیت خرید دارد.
• معاملهٔ چهارم — فروش 3 قرارداد دیگر. فزاینده است، چون موقعیت باز فروشش را بیشتر می‌کند.

معاملهٔ سوم از بقیه جالب‌تر است، چون یک سفارش واحد به دو نوع معامله تقسیم می‌شود:

هشت‌تای اول کاهنده‌اند و موقعیت خرید را صفر می‌کنند؛ هفت‌تای بعدی فزاینده‌اند و موقعیت باز فروش می‌سازند. یعنی وسط یک سفارش، از دارندهٔ حق به متعهد تبدیل می‌شوید — و از همان لحظه هم وجه تضمین لازم می‌شود و هم در فرایند تخصیص قرار می‌گیرید.

هر یک از این چهار معامله با نقدینگی حساب شما کار متفاوتی می‌کند:

• خرید فزاینده وجه تضمین نمی‌خواهد، ولی کل پرمیوم از حساب کسر می‌شود.
• فروش فزاینده وجه تضمین می‌خواهد، چون فروشنده متعهد می‌شود.
• خرید کاهنده با بستن موقعیت باز فروش، بخشی از وجه تضمین را آزاد می‌کند — پس در زمان نیاز به نقدینگی می‌شود از آن استفاده کرد.
• فروش کاهنده موقعیت خرید را می‌بندد؛ اگر قیمت قرارداد بالا رفته باشد، پرمیوم دریافتی از هزینهٔ اولیه بیشتر است و مابه‌التفاوت به‌عنوان سود به حساب اضافه می‌شود.

تعداد کلِ موقعیت‌های باز در یک قرارداد — مجموع همین معاملات میان همهٔ فعالان بازار — خودش یک شاخص تحلیلی است که در موقعیت باز توضیح داده شده. و اگر می‌خواهید ببینید چهار حالتِ پایه‌ای موقعیت‌گیری چه شکل سود و زیانی دارند، چهار موقعیت‌گیری اصلی جای آن است.