نمرهٔ انضباط و اهداف دو کارت بالای داشبورد ژورنال معاملاتی آپشن باز هستند و هر دو یک کار میکنند: سنجیدن آنچه در اختیار خودتان است، جدا از اینکه بازار آن هفته مهربان بود یا نه. هیچکدام به سود و زیان کاری ندارند و این یک سادهسازی نیست، تصمیم است. این مقاله میگوید نمرهٔ انضباط از چه ساخته میشود، هفت نوع هدفی که میشود گذاشت چه چیزی را دقیقاً میشمارند، چرا هدف سود عمداً در فهرست نیست، و «دادهای نبود» چه معنایی دارد. اگر با ژورنال و معاملات اختیار معامله (آپشن) تازه آشنا شدهاید، اول راهنمای ژورنال را ببینید.
چرا فرایند، نه سود
هدف سود هفتهای را که بازار مهربان بود پاداش میدهد و هفتهای را که همهٔ قواعد خودتان را رعایت کردید و باز هم ضرر کردید جریمه میکند. یعنی دقیقاً درسِ اشتباه را میدهد. به همین دلیل در فهرست هدفهای ژورنال هیچ هدف سودی وجود ندارد — نه به این معنا که سود مهم نیست، بلکه به این معنا که سود نتیجهٔ کاری است که میکنید، و چیزی که باید هدفگذاری شود همان کار است.
خطرناکترین خانهٔ این جدول جایی است که قاعدهای را زیر پا گذاشتهاید و بازار نجاتتان داده. سود آن معامله به شما میگوید «باز هم همین کار را بکن»، و اگر تنها معیارتان سود باشد، هیچچیز این پیام را خنثی نمیکند. نمرهٔ انضباط و هدفهای رفتاری دقیقاً برای شمردن همین خانهاند.
یک نکتهٔ سنجیده هم پشت این تصمیم است: وقتی این بخش ساخته میشد، روی دفتر واقعی کاربران از 374 معاملهٔ بسته تنها 1 معامله حد ضرر نوشتهشده داشت، صفر پلن، 4 نمرهٔ اجرا و 13 مرور — ولی 172 معامله (46٪) یک نشانهٔ رفتاری داشتند که خود دفتر بدون هیچ ورودیای حسابش کرده بود. فهرستی از هدفهای خوداظهاری به همان اندازهٔ فیلدهایی که سراغشان میرفت خالی میماند. برای همین تقریباً همهٔ هدفها اندازهگیری میشوند، نه تیک میخورند.
نمرهٔ انضباط: سه بخش با سه وزن
نمرهٔ انضباط عددی از 100 است که بالای داشبورد به شکل یک حلقه نشان داده میشود و سه بخشش زیرش میآید. فرمولش ثابت و کوتاه است: پایبندی به پلیبوک با وزن 40، بدون نشانهٔ رفتاری با وزن 40 و معاملات مرورشده با وزن 20.
قاعدهای که بیشتر از همه بد فهمیده میشود همین است: بخشی که هنوز داده ندارد صفر حساب نمیشود. اگر هیچ پلیبوکی انتخاب نکرده باشید، آن 40 واحد نه به صورت کسر میآید و نه به مخرج؛ نمره از وزن دو بخش باقیمانده ساخته میشود. نتیجهاش این است که یک ژورنال تازه با دو معاملهٔ مرورشده میتواند نمرهٔ بالایی داشته باشد، و این خطا نیست: نمره میگوید «از آنچه میدانم، اینقدر منظم بودهای»، نه «همهکار را کردهای».
و باز هم: این نمره هیچ ربطی به سود و زیان ندارد. ماه پرسود با نمرهٔ انضباط پایین کاملاً ممکن است — و معمولاً همان هشدار است، نه خبر خوب.
هفت نوع هدف
کارت اهداف زیر حلقهٔ انضباط است. شش نوع هدف را ژورنال خودش از روی معاملهها میسنجد و لازم نیست چیزی تیک بزنید؛ فقط نوع هفتم را خودتان آخر دوره جواب میدهید.
| نوع هدف | چه میسنجد | مثال |
|---|---|---|
| سقف یک رفتار | چند معاملهٔ بستهٔ دوره یکی از نشانههای رفتاری را گرفتهاند. صفر یعنی «اصلاً». | بدون «ورود سریع پس از زیان» |
| سقف معامله در روز | پرکارترین روز دوره: چند پوزیشن باز کردید. | حداکثر 5 معامله در روز |
| حد ضرر پیش از ورود | چند درصد معاملههای بستهٔ دوره حد ضرر یا ریسک نوشتهشده داشتند. | در 80٪ معاملهها |
| مرور معاملهها و تگ ستاپ | چند درصد معاملههای بستهٔ دوره مرور شدهاند یا تگ ستاپ دارند. | مرور 80٪ معاملههای بسته |
| ژورنال روزانه | روزهایی که در تب روزانه چیزی نوشتهاید یا حال و نمرهٔ روز را زدهاید. | ژورنال روزانه در 3 روز |
| نوشتن مرور دوره | مرور همان هفته یا ماه نوشته شده یا نه. | نوشتن مرور هفته |
| هدف خودم | هر چیزی که عددی برایش نیست؛ آخر دوره خودتان جواب میدهید. | بعد از دو زیان پشت سر هم، آن روز معامله نکنم |
دو ریزهکاری که در شمردن اثر دارند. اول، سقف معامله در روز تنها هدفی است که بهجای معاملههای بسته، پوزیشنهای باز شده در هر روز را میشمارد — و یک استراتژی چندپایه یک معامله حساب میشود، نه چند تا، و پاهای بعدیِ یک رول اصلاً معاملهٔ تازه به حساب نمیآیند. دوم، بقیهٔ هدفها روی همان جمعیتی کار میکنند که گزارشها و مرور دوره میشمارند: معاملههای بستهٔ همان دوره، با زنجیرههای رول تاشده.
نشانههای رفتاری که میشود برایشان سقف گذاشت هفتتا هستند: ورود سریع پس از زیان، افزایش سایز پس از زیان، افزایش سایز پس از سود، عبور از حد زیان روز، نگهداشتن بازنده، عبور از حد ضرر برنامه و خروج زودهنگام. معنی هرکدام در راهنمای ژورنال آمده.
ساختن یک هدف
با دکمهٔ هدف تازه یکی بسازید: دوره را هفتگی یا ماهانه انتخاب کنید، نوع هدف و عددش را بگذارید. اگر هنوز هدفی ندارید، کارت چند پیشنهاد آماده نشان میدهد و اولی رفتاری است که در معاملههای خودتان بیشتر از همه دیده شده.
دو سقف عمدی هست: حداکثر 5 هدف فعال، و از آنها فقط یکی میتواند «هدف خودم» باشد. دلیلش تمرکز است — فهرستی از دوازده هدف یعنی هیچ هدفی.
عددهای پیشفرض هم بیحساب نیستند و با دوره فرق میکنند: سقف یک رفتار در هفته صفر و در ماه 2 است؛ سقف معامله در روز 5؛ هدفهای درصدی 80٪؛ و ژورنال روزانه 3 روز در هفته یا 12 روز در ماه.
چطور قضاوت میشود
هیچ نتیجهای ذخیره نمیشود. هر بار که کارت را باز میکنید، هدف از روی دفتر همان لحظه سنجیده میشود. دلیلش ساده است: نتیجهای که ذخیره شود، بعد از یک ایمپورت یا تگخوردن دوبارهٔ یک معامله، بیصدا با چیزی که روی صفحه است تناقض پیدا میکند. تنها چیزی که واقعاً ذخیره میشود جواب شما به «هدف خودم» است.
وضعیت دورهٔ جاری با دورههای تمامشده فرق دارد، و این تفاوت عمدی است. یک هدف درصدی که هنوز به عددش نرسیده، در هفتهٔ جاری در جریان است نه نرسید — چون هنوز وقت هست. همان وضعیت در هفتهٔ تمامشده «نرسید» است. برعکسش هم هست: هدفهای سقفدار (مثل «حداکثر 2 ورود سریع») بهمحض گذشتن از سقف، همان وسط دوره «نرسید» میشوند، چون دیگر راه برگشتی نیست.
«هدف خودم» سه جواب دارد نه دو تا: بله، تا حدی و نه. جواب را در مرور همان دوره میدهید، یعنی همانجایی که قبلاً هستید.
رشتهٔ پیاپی و «دادهای نبود»
زیر هر هدف نواری از دورههای گذشته است — 8 هفتهٔ اخیر برای هدف هفتگی و 6 ماه اخیر برای ماهانه — با قدیمیترین در سمت راست.
رشتهٔ پیاپی از تازهترین دوره به عقب شمرده میشود و اولین نرسید تمامش میکند. نکتهٔ مهم این است که دورهای که دادهای نداشته رشته را نمیشکند؛ از رویش رد میشود. هفتهای که اصلاً معاملهای نکردهاید نه موفقیت است نه شکست، و نباید رشتهای را که ماهها ساختهاید صفر کند.
| کِی «دادهای نبود» میبینید | چرا |
|---|---|
| در دوره معاملهای نبود | هدفهای درصدی و رفتاری چیزی برای شمردن ندارند. |
| هدف «عبور از حد ضرر» بدون هیچ حد ضرر نوشتهشده | وقتی حد ضرری ثبت نشده، عبور از آن نمیتواند رخ دهد؛ صفر گفتن دروغ است. |
| هدف «سقف زیان روز» بدون تعیین سقف | نشانهای که مبنایش تعریف نشده، سنجیده نمیشود. |
| دورهای پیش از ساختن هدف | بهعنوان مبنا نشان داده میشود، ولی در رشتهٔ پیاپی شمرده نمیشود. |
دورههایی که پیش از ساختن هدف تمام شدهاند هم نشان داده میشوند، ولی فقط بهعنوان مبنا — تا ببینید پیش از گذاشتن هدف کجا بودید — و در رشته شمرده نمیشوند.
دامنه: کل معاملههای شما، نه یک سبد
برخلاف بیشتر بخشهای ژورنال، اهداف به فیلتر سبدِ بالای صفحه گوش نمیدهند و همیشه روی همهٔ سبدهای شما حساب میشوند.
دلیلش رفتاری است، نه فنی: هدف دربارهٔ خودِ معاملهگر است. هدفی مثل «بدون ورود سریع پس از زیان» که یک سبد را بیصدا کنار بگذارد، با جابهجا کردن معاملهها به آن سبد «رعایت» میشود — یعنی معیاری که میشود دورش زد، معیار نیست.
محدودیتها
- هدفهای درصدی به تعداد معامله حساساند. در هفتهای با دو معاملهٔ بسته، هر معامله 50 درصد است و «80٪ مرور شده» عملاً یعنی هر دو. برای دورههای کممعامله، هدف ماهانه معنادارتر است.
- نشانههای رفتاری الگو هستند، نه حکم. نمرهٔ انضباط روی همانها بنا شده، پس آن هم یک تخمین است، نه قضاوت. معنی و محدودیت هر نشانه در راهنمای ژورنال است.
- نمرهٔ انضباط بین دو کاربر قابل مقایسه نیست. وقتی بخشهای بیداده از مخرج برداشته میشوند، دو نمرهٔ 80 میتوانند از دو چیز کاملاً متفاوت ساخته شده باشند. این عدد را با گذشتهٔ خودتان بسنجید، نه با کسی دیگر.
- هدف جای پلن را نمیگیرد. اینکه چه بنویسید و چرا، موضوع ژورنالنویسی معاملات اختیار است، و اینکه چقدر سرمایه وارد یک موقعیت شود موضوع مدیریت سرمایه.
جمعبندی
نمرهٔ انضباط از سه چیزی ساخته میشود که در اختیار خودتان است — پایبندی به پلیبوک، نبودِ نشانهٔ رفتاری و مرور کردن — با وزنهای 40، 40 و 20، و هر بخشی که داده نداشته باشد از محاسبه کنار میرود نه اینکه صفر شود. کنارش حداکثر پنج هدف فرایندی میگذارید که ژورنال خودش هر هفته یا هر ماه میسنجدشان.
هیچکدامشان نمیگویند چقدر سود کردهاید؛ آن را شاخصهای عملکرد و پرتفوی میگویند. کاری که این دو کارت میکنند این است که وقتی ماه پرسودی داشتید، بتوانید جواب سؤال دوم را هم بدهید: بهخاطر کاری که کردید، یا با وجودش؟