در بورس کالای ایران هم اختیار معامله داریم، ولی دارایی پایهاش یک شرکت نیست: شمش طلا، شمش نقره و واحدهای صندوق. همین یک تفاوت، بقیهٔ چیزها را هم عوض میکند — نام نمادها، اندازهٔ قرارداد و ساعت معاملات.
برای این بازار یک دیدهبان جدا وجود دارد و دادههایش با دیدهبان سهام قاطی نمیشود. این راهنما اول داراییهای پایهٔ فعال را معرفی میکند، بعد نوار ابزار و پنل فیلتر همین دیدهبان را، و در پایان تفاوتهایی را که موقع معامله باید بدانید.
فهرست مطالب
بورس کالا و اختیار معامله
بورس کالای ایران (IME) بازاری است که در آن کالاهای فیزیکی و ابزارهای مالی مبتنی بر کالا — از جمله گواهی سپرده، صندوقهای طلا و نقره، قراردادهای آتی و اختیار معامله (آپشن) — معامله میشوند. برخلاف بورس سهام که نماد پایه یک شرکت است، اینجا دارایی پایه میتواند شمش طلا، شمش نقره، واحدهای صندوق طلا یا سایر کالاها باشد.
اگر از آپشن سهام تجربه دارید، منطق call و put آشناست؛ اما تفاوتهای مهم دارید: نمادها با کد لاتین هستند (مثلاً TLTR05C110 روی طلا)، ساعت معاملات و قوانین وجه تضمین با TSE/IFB فرق دارد، و بسیاری از قراردادهای طلا و نقره بدون حد نوسان قیمتی معامله میشوند.
در آپشنباز، دیدهبان آپشن بورس کالا همه قراردادهای فعال روی طلا، کهربا، جواهر، درخشان، گواهی شمش طلا، گواهی شمش نقره را در یک جدول زنده جمع میکند — با فیلتر، فیلتر سرستون، فرمولنویسی، آلارم و اتصال به میزکار.
داراییهای پایه اختیار بورس کالا — نام نمادها
هر قرارداد اختیار بورس کالا روی یک دارایی پایه ساخته میشود. در دیدهبان آپشنباز، ستون دارایی پایه همین نام فارسی نماد را نشان میدهد — نه کد لاتین قرارداد. در حال حاضر شش دارایی پایه با اختیار فعال پشتیبانی میشود:
- طلا — صندوق س.پشتوانه طلای لوتوس (پیشوند کد:
TL) - کهربا — صندوق س.پشتوانه سکه طلا کهربا (پیشوند کد:
KA) - جواهر — صندوق س.پشتوانه طلا دنای زاگرس (پیشوند کد:
JZ) - درخشان — صندوق س.پشتوانه طلادرخشان آبان (پیشوند کد:
DG) - گواهی شمش طلا — گواهی سپرده پیوسته شمش طلای +995 (پیشوند کد:
GB) - گواهی شمش نقره — گواهی سپرده پیوسته شمش نقره 999.9 (پیشوند کد:
SL)
برای جستوجوی SEO و انتخاب در پنل فیلتر، همین نامها را بنویسید: طلا، کهربا، جواهر، درخشان، گواهی شمش طلا، گواهی شمش نقره. اگر فقط «آپشن طلا»، «آپشن کهربا»، «آپشن شمش نقره» یا «اختیار معامله جواهر» جستوجو میکنید، در فیلتر دارایی پایه همان نماد را اضافه کنید.
| نماد پایه (دارایی پایه) | نام کامل | گروه | پیشوند | نمونه نماد اختیار |
|---|---|---|---|---|
| طلا | صندوق س.پشتوانه طلای لوتوس | صندوق طلا | TL |
TLTR05C110، TLTR05P110، TLTR05C150 |
| کهربا | صندوق س.پشتوانه سکه طلا کهربا | صندوق طلا | KA |
KAKH05C120، KAKH05P120، KAKH05C130 |
| جواهر | صندوق س.پشتوانه طلا دنای زاگرس | صندوق طلا | JZ |
JZOR05C52، JZMO05C60، JZOR05P48 |
| درخشان | صندوق س.پشتوانه طلادرخشان آبان | صندوق طلا | DG |
DGTR05C30، DGTR05P30 |
| گواهی شمش طلا | گواهی سپرده پیوسته شمش طلای +995 | شمش طلا | GB |
GBOR05C1500، GBMO05C2400، GBOR05C1600 |
| گواهی شمش نقره | گواهی سپرده پیوسته شمش نقره 999.9 | شمش نقره | SL |
SLKH05C450، SLKH05C600، SLKH05C500 |
چطور نام نماد اختیار بورس کالا را بخوانیم؟
برخلاف آپشن سهام که معمولاً با «ض» (call) و «ط» (put) مشخص میشود، در بورس کالا کد لاتین است:
- C = اختیار خرید (Call)
- P = اختیار فروش (Put)
- بخش عددی وسط = قیمت اعمال (مثلاً در
SLKH05C450روی گواهی شمش نقره، قیمت اعمال 4,500,000 ریال) - دو حرف اول = پیشوند دارایی پایه (
TLبرای طلا،KAبرای کهربا،JZبرای جواهر،DGبرای درخشان،GBبرای گواهی شمش طلا،SLبرای گواهی شمش نقره)
مثال برای هر دارایی پایه:
- طلا —
TLTR05C150(call صندوق لوتوس) - کهربا —
KAKH05C130 - جواهر —
JZOR05P48(put) - درخشان —
DGTR05C30 - گواهی شمش طلا —
GBOR05C1600 - گواهی شمش نقره —
SLKH05C500
ابزارهای آپشنباز برای بورس کالا
| ابزار | کاربرد |
|---|---|
| دیدهبان آپشن بورس کالا | جدول همه قراردادها روی طلا، کهربا، جواهر، درخشان، گواهی شمش طلا، گواهی شمش نقره — فیلتر، IV، فرمول، آلارم |
| زنجیره (بورس کالا) | call/put بر اساس قیمت اعمال برای هر دارایی پایه |
| نقشه بازار بورس کالا | گواهی سپرده، صندوق طلا، صندوق نقره و کالایی |
| نمودار استراتژی | تحلیل سود/زیان ترکیب چند قرارداد |
| میزکار آپشن | چند دیدهبان، واچلیست، زنجیره و نقشه کالا همزمان — بخش بورس کالا |
تنظیمات دیدهبان بورس کالا کاملاً مستقل از دیدهبان سهام است؛ فیلترها، ستونها و فرمولهایی که برای طلا یا گواهی شمش نقره میسازید روی دیدهبان فولاد اثر نمیگذارد.
دیدهبان آپشن بورس کالا چیست؟
فرض کنید صبح بازار باز میشود و میخواهید ببینید کدام call روی گواهی شمش نقره ارزش معاملات خوب، IV پایین و فاصله کمی تا سررسید دارد. رفتن یکبهیک روی صدها نماد در تابلو وقتگیر است.
دیدهبان آپشن بورس کالا همه قراردادهای فعال را در یک جدول نشان میدهد که:
- لحظهای بهروز میشود — قیمت، صف، حجم، موقعیت باز
- IV را برای هر قرارداد محاسبه میکند
- با پنل فیلتر، فیلتر سرستون و فرمولنویسی فقط قراردادهای مناسب میمانند
- با دوبار کلیک روی ردیف، کارت جزئیات و قیمت دارایی پایه باز میشود
- با راستکلیک روی نماد قرارداد، میانبر نمودار، زنجیره (در میزکار) و واچلیست دارید
اجزای نوار ابزار
| دکمه | در رابط | کاربرد |
|---|---|---|
| فیلتر | باز/بسته کردن پنل فیلتر؛ نمایش تعداد فیلترهای فعال | |
| پارامترهای محاسبه | و — مبنای IV و دلتا | |
| استراتژی | ساخت سریع استراتژی از قراردادهای انتخابشده | |
| فرمولنویسی | ستون محاسباتی و فیلتر سفارشی — بخش فرمولنویسی | |
| ستونها | نمایش/مخفی و ترتیب ستونها | |
| آلارم | اطلاع ورود قرارداد جدید به فیلتر فعال |
پنل فیلتر — فیلترهای آماده
با پنل کناری باز میشود:
- دارایی پایه — شامل یا حذف نماد پایه (طلا، کهربا، جواهر، درخشان، گواهی شمش طلا، گواهی شمش نقره)
- زنجیره — محدود به سررسید (مثلاً زنجیره طلا — 1405/05)
- نوع — کال (Call) یا پوت (Put)
- وضعیت — در سود، در ضرر یا ATM
- حداقل ارزش معاملات — حذف قراردادهای کمنقدشوندگی
- روز تا سررسید — بازه زمانی
- فیلترهای فرمولی — فیلترهای ساختهشده (دستی یا از سرستون)
افزودن (+) و حذف (−) دارایی پایه
کنار فیلد دارایی پایه دکمه + (فقط این نمادها) یا − (حذف این نمادها) دارید. نام را جستوجو کنید — مثلاً «طلا»، «کهربا»، «شمش نقره» — و از لیست انتخاب کنید.
| هدف | تنظیم |
|---|---|
| فقط آپشن صندوقهای طلا | + → طلا، کهربا، جواهر، درخشان |
| فقط شمش | + → گواهی شمش طلا و گواهی شمش نقره |
| همه جز یک صندوق | − → درخشان (بقیه پایهها میمانند) |
| یک زنجیره مشخص | + زنجیره «گواهی شمش نقره — 1405/05» |
ستونهای مهم جدول
| ستون | معنی |
|---|---|
| نماد | کد قرارداد (مثل SLKH05C550) |
| دارایی پایه | نام فارسی پایه — طلا، کهربا، … |
| IV / بلکشولز / دلتا | محاسبات یونانی و تئوری |
| سر به سر / ٪ سر به سر | نقطه سربهسر — مناسب فیلتر سرستون |
| موقعیت باز / ارزش معاملات | نقدشوندگی |
فیلتر سریع روی سرستون — بدون فرمولنویسی
روی سرستونهای عددی، با hover آیکون ظاهر میشود. کلیک کنید — شرط فیلتر بدون کدنویسی اعمال میشود و بلافاصله روی جدول اثر میگذارد.
چطور کار میکند؟
- ماوس را روی سرستون ببرید (IV، ٪ سر به سر، ارزش معاملات، …).
- روی کلیک کنید.
- عملگر (بین، بیشتر از، …) و مقدار را وارد کنید.
- چیپ فیلتر در پنل کناری ظاهر میشود — با × حذف کنید.
برای ستونهای دوتایی (مثل سر به سر / ٪ سر به سر) دو تب مقدار و ٪ دارید. با «افزودن شرط» تا 5 شرط با و/یا ترکیب کنید.
مثالهای فیلتر سرستون — بورس کالا
| هدف | ستون | تنظیم |
|---|---|---|
| کاوردکال روی طلا | ٪ سر به سر | بین -2 تا 8 — همراه پنل: + طلا، نوع = کال |
| call نقدشونده گواهی شمش نقره | حجم معاملات | بیشتر از 0 |
| IV متوسط روی کهربا | IV | بین 30 تا 55 |
| ارزان نسبت به مدل — جواهر | ٪ بلکشولز | کمتر از -10 |
| سررسید کوتاه — درخشان | روز تا سررسید | بین 5 تا 20 |
| شمش طلا با موقعیت باز بالا | موقعیت باز | بیشتر از 1000 — پنل: + گواهی شمش طلا |
پشت صحنه فیلتر سرستون یک فیلتر فرمولی میسازد — از پنل فیلتر با ویرایش کنید یا در کد را ببینید. جزئیات بیشتر در راهنمای دیدهبان سهام — فیلتر سرستون (همان منطق، مثالهای کالا در جدول بالا).
فرمولنویسی — وقتی فیلتر سرستون کافی نیست
برای ساخت فرمول، به دیدهبان آپشن بورس کالا بروید، یا از طریق میزکار باکس دیدهبان اضافه کنید؛ سپس را بزنید. جزئیات فیلدها و توابع در راهنمای فرمولنویسی آمده است.
فرمولهای دیدهبان بورس کالا در کتابخانه جدا از دیدهبان سهام ذخیره میشوند. میتوانید روی option (قرارداد) و ua (دارایی پایه مثل طلا یا گواهی شمش نقره) شرط بگذارید — جزئیات در راهنمای فرمولنویسی.
مثال 1 — فیلتر: فقط گواهی شمش نقره نقدشونده
مثال 2 — فیلتر: کاوردکال روی صندوق طلا یا کهربا
مثال 3 — ستون: فاصله درصدی پایه تا اعمال (هر پایه)
مثال 4 — فیلتر: IV پایین در گواهی شمش طلا
مثال 5 — ستون + نمودار استراتژی
فرمولها در کتابخانه شخصی ذخیره میشوند و میتوانید هر کدام را بهعنوان یا ستون سفارشی به دیدهبان اضافه کنید.
فرمولهای بورس کالا فقط در دیدهبان IME اعمال میشوند — برای فیلتر کاوردکال سهام به فرمول کاوردکال در دیدهبان equity مراجعه کنید.
کار با جدول
| عمل | دسترسی | توضیح |
|---|---|---|
| مرتبسازی | IV، ارزش معاملات، ٪ بلکشولز — برای مقایسه طلا و کهربا | |
| فیلتر سرستون | فیلتر سریع سرستون | |
| جزئیات قرارداد | دوبار کلیک روی ردیف | قیمت پایه، وجه تضمین، زنجیره — مفید برای گواهی شمش طلا و نقره |
| سنجاق ردیف | ردیف ثابت بالای جدول — مثلاً TLTR05C170 و KAKH05C140 کنار هم |
راستکلیک روی نماد قرارداد
در ستون نماد (کد لاتین قرارداد مثل SLKH05C550)، منو با راستکلیک یا باز میشود.
— کپی کد قرارداد (برای تابلو کارگزاری یا یادداشت).
| گزینه | کجا؟ | کاربرد — بورس کالا |
|---|---|---|
| نمودار | دیدهبان و میزکار | کندل پرمیوم همان قرارداد — مثلاً روند GBOR05C1600 |
| افزودن به رصد ثابت | دیدهبان | قرارداد همیشه در جدول — حتی اگر فیلتر دارایی پایه عوض شود |
| زنجیره … | فقط میزکار | باکس زنجیره همان پایه — مثلاً زنجیره گواهی شمش نقره |
| افزودن به واچلیست | فقط میزکار | لیست دستی callهای منتخب طلا / کهربا |
| نقشه بازار | فقط میزکار | نقشه اختیار بورس کالا برای همان زنجیره |
- در صفحه تکی دیدهبان: فقط نمودار و رصد ثابت
- زنجیره، واچلیست و نقشه فقط در میزکار — راهنمای راستکلیک
- برچسب زنجیره شامل نام دارایی پایه است — مثلاً «زنجیره طلا — 1405/05»
اتصال به میزکار — چند ابزار همزمان
اگر همزمان میخواهید:
- دیدهبان فقط گواهی شمش نقره (فیلتر SL)
- دیدهبان دوم فقط صندوقهای طلا و کهربا
- زنجیره جواهر کنار جدول
- واچلیست callهای منتخب و نقشه کالا
→ از میزکار آپشن استفاده کنید. یک تب میزکار برای بورس کالا بسازید و از منوی «افزودن باکس» شاخه بورس کالا را انتخاب کنید.
جزئیات چیدمان، حالت تمرکز و باکسهای IME در بخش میزکار بورس کالا. منطق فیلتر، فرمول و راستکلیک همان این مقاله است — فقط داخل باکسهای جدا روی یک بوم. برای لیست استراتژیهای ذخیرهشده (سبد، تگ، بایگانی): راهنمای لیست استراتژی.
برای دیدهبان سهام (فولاد، خودرو، …) به راهنمای دیدهبان بروید.
آلارم ورود رکورد جدید
تنظیمات کامل آلارم و پایش پسزمینهٔ باکس دیدهبان: راهنمای باکس دیدهبان در میزکار.
در صفحه تکی یا باکس دیدهبان میزکار، را فعال کنید تا ورود قرارداد جدید به فیلتر خبردار شود. در میزکار، بخش پایش در پسزمینه آلارم را برای باکس مینیمایز یا میزکار دیگر هم فعال میکند — جزئیات در راهنمای میزکار.
راهنمای گامبهگام
- منوی آپشن → آپشن بورس کالا → دیدهبان.
- → در دارایی پایه مثلاً گواهی شمش نقره را با + اضافه کنید.
- نوع = کال، روز تا سررسید = 10 تا 45.
- روی سرستون IV → فیلتر «بین» برای محدود کردن IV.
- → نرخ بهره و مبنای قیمت.
- دوبار کلیک روی ردیف → جزئیات و وجه تضمین.
- برای شرط پیچیده → .
- برای رصد ورود قرارداد جدید.
- برای زنجیره/واچلیست → میزکار + راستکلیک روی نماد.
سناریوهای کاربردی
1. call ارزان روی صندوق طلا و کهربا
پنل: + طلا، + کهربا، کال، خارج از سود. سرستون: IV صعودی، ٪ سر به سر بین −2 تا 8.
2. رصد گواهی شمش نقره
+ گواهی شمش نقره — مقایسه SLKH05C450 تا SLKH05C700 در IV و موقعیت باز.
3. مقایسه چهار صندوق طلا
+ طلا، کهربا، جواهر، درخشان — مرتبسازی بر ٪ بلکشولز.
4. کاوردکال روی گواهی شمش طلا
فرمول یا فیلتر سرستون + پنل + گواهی شمش طلا — سپس راستکلیک → زنجیره در میزکار.
نقشه بازار بورس کالا
دیدهبان روی اختیار است؛ نقشه بازار کالا دید کلی گواهی سپرده، صندوق طلا (شامل طلا، کهربا، جواهر، درخشان و سایر ETFها) و صندوق نقره میدهد — قبل از ورود به آپشن روند پایه را ببینید.
جمعبندی
دیدهبان آپشن بورس کالا همه قراردادهای فعال روی طلا، کهربا، جواهر، درخشان، گواهی شمش طلا، گواهی شمش نقره را در یک جدول زنده جمع میکند. با پنل فیلتر دارایی پایه را محدود کنید، با فیلتر سرستون بدون کد دقیقتر شوید، با فرمولنویسی ستون و فیلتر اختصاصی بسازید، با راستکلیک به نمودار و (در میزکار) زنجیره/واچلیست بروید.
برای شروع: + گواهی شمش نقره یا + طلا در پنل فیلتر، سپس فیلتر IV روی سرستون — همان اولین قدم برای اسکن آپشن کالا.