مدیریت ریسک در معاملات آپشن

مدیریت ریسک در آپشن فراتر از حذف خطرات است، آموزش فرآیند مداوم شناسایی، درک و کنترل هوشمندانه ریسک‌ها در معاملات اختیار معامله

نویسنده: آپشن بازتاریخ انتشار: 1400/02/01آخرین به‌روزرسانی: 1405/05/2510 دقیقه مطالعه
اشتراک‌گذاری:

معاملات آپشن همراه با ارائه فرصت‌های گوناگون، مجموعه‌ای منحصر به فرد از ریسک‌ها را به همراه دارد. مدیریت این ریسک‌ها برای موفقیت بلندمدت هر معامله‌گری بسیار مهم و حیاتی است


1. مفاهیم اولیه را بطور کامل بیاموزید 

قبل از پرداختن به استراتژی‌های پیشرفته، از تسلط بر اصول اولیه بازار آپشن اطمینان حاصل کنید. ارزش ذاتی و زمانی، نقش‌های یونانی مانند دلتا، تتا، وگا، گاما و چگونگی تأثیر آنها بر قیمت یک آپشن را بشناسید

2. مدیریت اندازه موقعیت

یکی از اشتباهات رایج، ریسک بیش از حد در یک معامله است. یک قانون کلی این است که فقط درصد کمی (به عنوان مثال، 1-2 درصد) از کل پرتفوی خود را در هر معامله آپشن ریسک کنید

و اینکه چرا این عدد کوچک است، اندازه‌گیری شده: از قراردادهایی که خریداری و تا سررسید نگه داشته شدند، حدود چهل‌وشش درصد کاملاً صفر شدند و میانهٔ بازده منفی هفتادوپنج درصد بود — مدیریت سرمایه و اندازهٔ موقعیت.

قاعده‌ای که بقیهٔ قواعد به آن بند است 1–2% از کل پرتفوی، در هر معامله با این قاعده، یک اشتباه شما را از بازی بیرون نمی‌کند و همهٔ قواعد دیگر فرض گرفته‌اند که هنوز در بازی هستید رایج‌ترین اشتباه، ریسک بیش از حد در یک معامله است نه انتخاب استراتژی غلط و برخلاف بقیه، این یکی را می‌شود از همان روز اول رعایت کرد
یک تا دو درصد از پرتفوی در هر معامله — با این قاعده یک اشتباه شما را از بازی بیرون نمی‌کند، و بقیهٔ قواعد فرض گرفته‌اند که هنوز در بازی هستید.

و این قاعده دقیقاً وقتی حیاتی می‌شود که استراتژی‌تان اغلب اوقات درست باشد. در بورس تهران فروش نوسان به‌طور میانه سمت پرداخت‌کننده بوده و در بیش از نود درصد روزها جواب داده — ولی همان درصد کوچکِ باقی‌مانده جایی است که زیان بزرگ می‌نشیند. اندازه‌گیری این شکاف در نوسان تحقق‌یافته در برابر ضمنی.

3. تنوع‌بخشی

از سرمایه‌گذاری تمامی سرمایه خود بر روی یک دارایی یا استراتژی خاص پرهیز نمایید. تنوع‌بخشی می‌تواند ریسک را کاهش دهد و شامل تنوع در سررسیدها، قیمت‌های اعمال و دارایی‌های پایه متفاوت است

تنوع فقط «چند نماد» نیست نماد پایه واضح‌ترین لایه و معمولاً تنها لایه‌ای که رعایت می‌شود سررسید همه در یک تاریخ یعنی یک روز همه‌چیز را تعیین می‌کند قیمت اعمال همه دور از پول یعنی یک سناریو کلِ سبد را می‌سازد ده نماد مختلف، همه با یک سررسید، تنوع نیست چون همه‌شان به یک اتفاق در یک روز حساس‌اند تنوع واقعی یعنی سبد در برابر بیش از یک سناریو مقاوم باشد و این سه لایه، سه سناریوی متفاوت‌اند
تنوع سه لایه دارد — نماد، سررسید و قیمت اعمال. ده نماد مختلف با یک سررسید تنوع نیست، چون همه به یک اتفاق در یک روز حساس‌اند.

و یک روش سنجیدنِ همین تنوع: بتای هر نماد نسبت به شاخص کل. در بازار اختیار ایران این عدد از منفی 0.30 تا 1.83 پخش است و شش نماد پایه بتای منفی دارند — یعنی تنوع واقعی، نه فقط اسمی. اعداد و روش در دلتای پرتفوی و بتا-وزنی.

4. تعیین حدضرر قبل از ورود به موقعیت

تعیین حدضرر قبل از ورود به معامله می‌تواند از زیان‌های فاجعه‌بار جلوگیری کند، حتی اگر رعایت آن در آپشن‌ها کمی دشوار باشد

چرا حد ضرر در آپشن سخت‌تر است؟ شکاف قیمتی قیمت می‌پرد و از حد ضرر شما رد می‌شود فاصلهٔ خرید و فروش خروج اضطراری، خودش هزینه دارد فرسایش زمانی حتی وقتی قیمت تکان نخورد، ارزش کم می‌شود ردیف سوم تفاوت اصلی است — در سهام چنین چیزی نیست یعنی «صبر می‌کنم تا برگردد» اینجا هزینهٔ روزانه دارد
شکاف، اسپرد، و فرسایش زمانی — ردیف سوم در سهام وجود ندارد: «صبر می‌کنم تا برگردد» در آپشن هزینهٔ روزانه دارد.

5. احتیاط نسبت به لووریج

آپشن‌ها به خودی خود و به طور طبیعی، لووریج دارند و می‌توانند هم بازدهی هم زیان را تقویت کنند. همیشه نسبت به اهرم سبد آپشن خود حساس و آگاه باشید

اهرم را انتخاب نمی‌کنید — همراه قرارداد می‌آید در سهام اهرم یک انتخاب است اگر نخواهید، ندارید در آپشن ذاتی است چه بخواهید چه نخواهید پس سؤال «اهرم بگیرم یا نه» اینجا مطرح نیست سؤال درست این است: اهرمِ سبد من الان چقدر است؟ همان ضریبی که سود را بزرگ می‌کند، زیان را هم بزرگ می‌کند و در قراردادهای ارزان از همه بیشتر است
اهرم در آپشن ذاتی است، نه انتخابی — پس سؤال «اهرم بگیرم یا نه» مطرح نیست؛ سؤال این است که اهرمِ سبد من الان چقدر است.

6. مطلع بودن از گزارشات روز

رویدادهایی مانند گزارش‌های درآمد، تحولات ژئوپلیتیکی یا تصمیمات بانک مرکزی و دولت می‌توانند به شدت بر قیمت آپشن‌ها تأثیر بگذارند. همیشه پیگیر گزارشات و اخبار مرتبط با دارایی‌ها باشید

7. خودداری از معاملات احساسی

به استراتژی‌های خود پایبند باشید و از تصمیم‌گیری‌های ناشی از ترس یا طمع خودداری کنید. معاملات خود را به صورت منطقی نه احساسی ارزیابی کنید

8. مرور و یادگیری مستمر

معاملات خود را بطور منظم مرور کنید. چه سود کسب کرده باشید و چه متحمل زیان شده باشید، درسی برای بهبود استراتژی‌ها خواهد بود. با درک اینکه چه چیزی درست یا غلط بوده است، می‌توانید استراتژی‌های خود را اصلاح کنید و از انجام اشتباهات مشابه اجتناب کنید

ولی مرور کردن فقط وقتی ممکن است که چیزی برای مرور مانده باشد. از رکورد یک معاملهٔ اختیار، بعد از یک سال فقط قیمت روزانهٔ نماد پایه در دسترس است — حتی مشخصات خود قرارداد هم نه. اینکه دقیقاً چه چیزی را باید نوشت در ژورنال‌نویسی معاملات اندازه‌گیری شده است.

9. مدیریت زوال زمانی

همه آپشن‌ها در طول زمان ارزش خود را از دست می‌دهند، که با تتا یا زوال زمانی شناخته می‌شود. به تأثیر تتا، خصوصاً در زمان نزدیک به سررسید، توجه ویژه داشته باشید

فرسایش زمانی، یکنواخت نیست دور از سررسید — آرام نزدیک سررسید — تند زمان برای خریدار، هر روزِ بی‌حرکت یک هزینه است و برای فروشنده، همان روز یک درآمد — هر دو از یک منحنی
فرسایش زمانی نزدیک سررسید تندتر می‌شود: برای خریدار هر روزِ بی‌حرکت یک هزینه است و برای فروشنده همان روز یک درآمد.

10. پوشش ریسک

در صورت پیش‌بینی زیان‌های جدی، پوشش ریسک را در نظر بگیرید، که شامل استفاده از استراتژی‌های مختلف یا سایر ابزارهای مالی مثلاً ترکیب با معاملات آتی یا اسپات نامتقارن برای جبران زیان‌های احتمالی باشد

11. نگهداری ذخیره نقدی

نگه‌داشتن پول نقد خودش رایگان نیست: بازدهی‌ای که می‌توانستید بگیرید و نگرفتید، هزینهٔ همان تصمیم است. هزینه فرصت در بازارهای مالی این هزینهٔ پنهان را قابل اندازه‌گیری می‌کند تا اندازهٔ ذخیره را با عدد انتخاب کنید، نه با حس.

ذخیرهٔ نقدی، هم لازم است هم هزینه دارد چرا لازم است انعطاف برای فرصت تازه و تحمل در بحران وقتی همه‌جا قرمز است چرا رایگان نیست بازدهی‌ای که نگرفتید هزینهٔ همان تصمیم است حتی وقتی دیده نمی‌شود هر دو درست‌اند و با هم در تضاد نیستند ذخیره را می‌خرید — قیمتش همان بازدهیِ نگرفته است پس اندازه‌اش یک تصمیم است، نه یک عدد پیش‌فرض
ذخیرهٔ نقدی را می‌خرید و قیمتش بازدهیِ نگرفته است — پس اندازه‌اش یک تصمیم است، نه یک عدد پیش‌فرض.

داشتن مقداری نقدینگی در پورتفولیو، به شما انعطاف‌پذیری بیشتری برای استفاده از فرصت‌های جدید و مدیریت بحران‌ها می‌دهد. اگر وضعیت بحرانی پیش آمد، یک قلک نقدی درآمد ثابت به شما کمک می‌کند تا تصمیمات مناسب را سریعاً اتخاذ نمایید

12. اجتناب از پیچیدگی بیش از حد

از پیچیدگی بیش از حد استراتژی‌های آپشن بپرهیزید، از استراتژی‌هایی که به خوبی با آنها آشنا هستید استفاده کنید

پیچیدگی، تا جایی که می‌فهمیدش استراتژی آشنا می‌دانید کِی خراب می‌شود و چطور از آن بیرون بیایید حتی اگر سود کمتری بدهد استراتژی ناآشنا روی کاغذ بهتر است ولی وقتی خراب شود نمی‌دانید چه باید کرد استراتژی پیچیده در روز آرام هم مثل ساده کار می‌کند تفاوتشان در روز بد معلوم می‌شود — همان‌جا که باید سریع تصمیم بگیرید پس معیار انتخاب، سودِ روی کاغذ نیست؛ آمادگیِ شماست
استراتژی پیچیده در روز آرام هم مثل ساده کار می‌کند؛ تفاوتشان در روز بد معلوم می‌شود — پس معیار انتخاب آمادگی شماست، نه سودِ روی کاغذ.

جمع‌بندی

اگر تازه وارد این بازار شده‌اید، بخشی از این فهرست را می‌شود از همان روز اول رعایت کرد. نکات طلایی برای ورود ایمن به بازار اختیار معامله همان نکات را کوتاه‌تر و به ترتیب اولویتِ یک شروع کم‌ریسک مرتب کرده است.

مدیریت ریسک یک کارِ پیوسته است 1 پیش از ورود اندازه و حد ضرر 2 حین نگهداری اهرم و رویدادها 3 هنگام خروج با برنامه، نه با احساس 4 پس از آن مرور معامله و همین چرخه، معاملهٔ بعدی را می‌سازد مرحلهٔ چهارم همانی است که همه رد می‌کنند در حالی که تنها مرحله‌ای است که چیزی یاد می‌دهد — چه سود، چه زیان و مدیریت ریسک، حذف خطر نیست — فهمیدن و کم کردنش است
ریسک در چهار مرحله مدیریت می‌شود و مرحلهٔ چهارم را همه رد می‌کنند — در حالی که تنها مرحله‌ای است که چیزی یاد می‌دهد.

مدیریت ریسک یک فرآیند پیوسته و مداوم است، که تنها به حذف خطرات نمی‌پردازد، بلکه درک و کاهش آنها نیز توجه دارد. با به کارگیری این اصول، معامله‌گران می‌توانند تصمیمات آگاهانه‌تری بگیرند، از سرمایه خود محافظت کنند و به موفقیت بلندمدت و مستمر دست یابند

لازم به ذکر است معاملات آپشن برای همه سرمایه‌گذاران مناسب نیست و ممکن است ضرر آنها از سرمایه اولیه بیشتر شود. قبل از ورود به دنیای معاملات آپشن با یک متخصص مشورت کنید

مقالات مرتبط

ژورنال‌نویسی معاملات اختیار | چه چیزی را بنویسیم و چه چیزی را لازم نیست

آنچه باید در ژورنال بنویسید دقیقاً همان چیزی است که بعداً پیدا نمی‌شود. سنجش رکورد بازار نشان می‌دهد قیمت روزانه تا حدود 1046 روز در دسترس است ولی مشخصات خود قرارداد تا 237 روز — یعنی برای یک معاملهٔ یک‌ساله حتی نمی‌دانید کدام قرارداد را معامله کرده بودید.

مدیریت سرمایه و اندازهٔ موقعیت در معاملات اختیار | کِلی و درصد ریسک

هر قاعدهٔ اندازهٔ موقعیت به نرخ برد و نسبت برد به باخت نیاز دارد و برای اختیارِ خریداری‌شده تا سررسید هر دو قابل محاسبه‌اند. سنجش 2,909 قرارداد-روز بازار ایران: 46.1 درصد کاملاً صفر شدند، میانهٔ بازده منفی 75.5 درصد بود و در خیلی خارج از سود 95 درصد قراردادها بی‌ارزش سررسید شدند.

دلتای پرتفوی و بتا-وزنی | جمع کردن ریسک چند نماد در یک عدد

دلتای موقعیت‌ها روی نمادهای مختلف با هم جمع نمی‌شود. بتا-وزنی هر دلتا را به واحد مشترکِ شاخص ترجمه می‌کند: فرمول، مثال عددی، و بتای اندازه‌گیری‌شدهٔ هر 46 نماد پایهٔ بازار اختیار در برابر شاخص کل — از منفی 0.30 تا 1.83، با شش نمادی که بتای منفی دارند و جمع سادهٔ دلتا برایشان علامت را غلط می‌گوید.

اشتباهات رایج در معاملات اختیار معامله

هفت اشتباه پرتکرار آپشن: نادیده گرفتن IV و تتا، اندازه بدون سقف زیان، خروج بدون نقشه، قاطی کردن نام استراتژی و چک‌لیست 30 ثانیه‌ای قبل از سفارش.

راهنمای جامع اختیار معامله سهام

آشنایی با اختیار معامله سهام ، مفاهیم، انواع، مزایا و ریسک‌ها. راهنمای جامع برای سرمایه‌گذاران در بازار بورس جهت درک و استفاده از این ابزار مالی پیچیده و قدرتمند.

نکات طلایی برای ورود ایمن به بازار اختیار معامله

راهنمای کاربردی برای شروع موفق معاملات در بازار اختیار معامله. نکات طلایی برای تازه‌واردان، نکات کلیدی برای کاهش ریسک و ورود هوشمندانه به دنیای پر سود آپشن‌ها

مزایا و جذابیت های بازار اختیار معامله

کشف مزایا و جذابیت‌های بازار اختیار معامله ، از مدیریت ریسک تا فرصت‌های سودآوری. بررسی انعطاف‌پذیری، اهرم مالی و استراتژی‌های متنوع این بازار. راهنمایی برای سرمایه‌گذاران علاقه‌مند به بهره‌مندی از پتانسیل‌های اختیار معامله

چه کسانی در بازار اختیار معامله فعالیت می‌کنند؟

فعالان بازار آپشن: پوشش‌دهندگان ریسک، سفته‌بازان، معامله‌گران نوسان ضمنی، تولیدکنندگان درآمد، آربیتراژگران و نهادها — اهداف، مثال و مسیر دیدن در آپشن‌باز.

اوراق یا ابزار مشتقه چیست

Derivative Contract یا ابزار مشتقه به قرارداد یا اوراقی گفته می‌شود که ارزش آنها وابسته به ارزش اوراق بهادار، کالا، شمش یا ارز اصلی است و هیچ گونه ارزش مستقلی ندارند. پیمان آتی و اختیار معامله دو گونه از این ابزارها هستند که به‌طور معمول در بورسهای معتبر جهان داد و ستد می‌شوند

توصیه هایی برای معامله گران مبتدی آپشن

راهنمایی و پیشنهاداتی ضروری برای شروع معاملات تازه واردین در بازار آپشن، اولین قدم های خود را با نکات کاربردی محکم بردارید

فرپشن Fraption ابزاری کلیدی در مدیریت ریسک نرخ بهره

درک عمیق فرپشن (Fraption)، ابزاری کلیدی برای مدیریت هوشمندانه ریسک نرخ بهره در بازارهای جهانی . با شناخت کامل ساختار، مزایا، ریسک‌ها و کاربرد عملی آن، از نوسانات بازار محافظت کنید.

چگونه در بازار پرتلاطم آپشن، تأثیرات منفی را به حداقل برسانیم

این مقاله شامل نکات کلیدی و استراتژی‌هایی است که معامله‌گران می‌توانند برای مدیریت بهتر ریسک و کاهش اثرات منفی نوسانات بازار به کار گیرند

تعدیل موقعیت در معاملات آپشن

مقاله جامع درباره تعدیل موقعیت آپشن (مورفینگ). بیاموزید چگونه با استراتژی‌های هوشمندانه، ریسک را مدیریت و سودآوری را در معاملات آپشن بهینه کنید. راهنمای کامل برای معامله‌گران

رویکردهای عملی مدیریت معاملات و ریسک در بازار

مدیریت ریسک در معاملات فقط برای سود نیست؛ با تحلیل سناریو و استراتژی‌های حرفه‌ای، سرمایه خود را در بازارهای پرنوسان بهتر حفظ کنید

دیدگاه‌ها و پرسش‌ها

اگر سوال یا ابهامی در رابطه با این مطلب دارید، همین‌جا بپرسید؛ کارشناسان ما پاسخ می‌دهند.

تجربه یا نکته‌ای دارید؟ نوشتنش به بقیهٔ کاربران هم کمک می‌کند.

پرسش‌ها و نظرات کاربران

هنوز پرسشی ثبت نشده — شما اولین نفر باشید!

سوال یا نظرتان را در فرم بالا بنویسید؛ پاسخی که می‌گیرید برای کاربران بعدی هم می‌ماند.