تعدیل موقعیت در معاملات آپشن

نیاز به تعدیل از پویاییِ خودِ بازار می‌آید. سه عاملی که قیمت قرارداد را می‌سازند، هیچ‌کدام ثابت نمی‌مانند — و هر کدام واکنش متفاوتی می‌طلبند:

• حرکت قیمت دارایی پایه — اگر خلاف انتظار باشد، تعدیل می‌تواند سرعت افزایش زیان را کم کند یا حداکثر زیان را محدود؛ و اگر به نفع موقعیت باشد، می‌تواند بخشی از سود را قفل کند یا پتانسیل ادامهٔ روند را نگه دارد. دلتا و گاما همان چیزی‌اند که این حرکت را به سود و زیان ترجمه می‌کنند.
• گذر زمان — قرارداد با گذشت زمان ارزش ذاتی‌اش را از دست نمی‌دهد، ولی ارزش زمانی‌اش کم می‌شود. برای خریدار این یک هزینه است و رول کردن به سررسید دورتر «زمان می‌خرد»؛ برای فروشنده همان چیز یک منبع درآمد است.
• جابه‌جایی نوسان ضمنی — اینجا جهتِ درست به موقعیت شما بستگی دارد، نه به بازار. اگر نوسان را خریده‌اید، افت آن به شما زیان می‌زند؛ اگر فروخته‌اید، رشد آن. استرادل و استرنگل هر دو حالت را می‌پذیرند، پس صرفِ نام استراتژی چیزی را مشخص نمی‌کند.
• تغییر دیدگاه — خبر تازه یا تغییر روند می‌تواند دیدگاه اولیهٔ شما را عوض کند؛ آن‌وقت موقعیت باید با دیدگاه جدید همسو شود.
• مدیریت سرمایه — تعدیل می‌تواند وجه تضمینِ لازم را کم کند و سرمایهٔ درگیر را آزاد.

1. هر تعدیل، یک معاملهٔ جدید است. شما موقعیتی با مشخصات ریسک و پاداشِ کاملاً تازه می‌سازید. پیش از انجامش، همان چیزهایی را بررسی کنید که برای معاملهٔ اول بررسی کردید: نقاط ورود و خروج، حداکثر سود، حداکثر زیان، یونانی‌ها.
2. موقعیت جدید را با چشم‌انداز امروز بسنجید. دلیلِ باز کردن موقعیت اولیه دیگر موضوعیت ندارد؛ سؤال این است که موقعیت تعدیل‌شده با دیدگاه فعلی شما می‌خواند یا نه.
3. به ریسکِ اضافه‌شده دقت کنید. هر تغییری می‌تواند ریسک پیش‌بینی‌نشده اضافه کند. از تعدیل‌هایی که ریسک نامتناسب می‌آورند بپرهیزید.

ساده‌ترین تعدیل: بخشی از قراردادهایی را که خریده بودید و حالا سوددهند می‌فروشید.

اختیارِ سودده را نگه می‌دارید و هم‌زمان یک اختیار از همان نوع و سررسید، ولی با قیمت اعمالِ در زیان، می‌فروشید. نتیجه یک اسپرد عمودی است.

این کار هزینهٔ خالص را کم و حداکثر زیان را کمتر می‌کند، ولی سودِ بی‌سقفِ اولیه را به سودی محدود و مشخص تبدیل می‌کند. مناسبِ وقتی است که حرکت قوی اولیه فروکش کرده و انتظار می‌رود بازار در محدوده‌ای تثبیت شود.

موقعیت سوددهِ فعلی را کامل می‌بندید و بلافاصله موقعیتی از همان نوع با قیمت اعمال بالاتر (برای اختیار خرید) یا پایین‌تر (برای اختیار فروش) و اغلب سررسید دورتر باز می‌کنید.

وقتی یک اسپرد عمودی خرید به حداکثر سودش نزدیک می‌شود، می‌توان آن را به پروانه تبدیل کرد — به شرطی که تعداد پاها درست باشد.

این تعدیل نزدیک سررسید انجام می‌شود، چون حرکت قیمت به هر دو سمت از حداکثر سود کم می‌کند و حرکت شدید می‌تواند به زیانِ حداکثری برسد.

در موقعیت خریدِ زیان‌ده، با فروش یک اختیار از همان نوع و سررسید و با قیمت اعمالِ در زیان، موقعیت را به اسپرد عمودی تبدیل می‌کنید.

پرمیومِ دریافتی بخشی از هزینهٔ اولیه را جبران می‌کند و نقطهٔ سر‌به‌سر را نزدیک‌تر می‌آورد.

راه دیگر، فروش یک اختیار از همان نوع و همان قیمت اعمال ولی با سررسید نزدیک‌تر است — که موقعیت را به اسپرد تقویمی تبدیل می‌کند.

در حالت اسپرد عمودیِ زیان‌ده هم می‌توان کل یا بخشی از آن را بست و اسپرد تازه‌ای با قیمت‌های اعمالِ نزدیک‌تر به قیمت روز و سررسید دورتر باز کرد. شرط مهم این است که این کار بدهی خالص را افزایش ندهد یا حتی به دریافت اعتبار بینجامد، وگرنه حداکثر زیانِ بالقوه را هم بزرگ کرده‌اید.

در استراتژی‌های خنثی مثل استرنگل یا آیرون کاندور، اگر بازار به‌شدت در یک جهت حرکت کند دلتای خالص از صفر فاصله می‌گیرد و موقعیت جهت‌دار می‌شود.

با رول کردن یکی از پاها — تغییر قیمت اعمال یا سررسید آن — دلتای خالص دوباره به نزدیکی صفر برمی‌گردد. هدف بازگرداندنِ بی‌طرفیِ جهت است، نه گرفتن یک شرطِ تازه روی جهت بازار. اگر می‌خواهید این بی‌طرفی را پیوسته نگه دارید و نه فقط یک بار، دلتا هجینگ همین کار را با معاملهٔ خودِ سهم پایه انجام می‌دهد.

و خودِ این تعدیل را لازم نیست دستی بچینید. در نمودار استراتژی، کنار جمع ستون «دلتا» آیکون ترازوی «خنثی کردن دلتا» هست که میان راه‌های برگرداندنِ بی‌طرفی می‌گردد — از جمله همین کم کردن پایی که دلتا را ساخته، یا بزرگ‌تر کردن پایی که از قبل دارید — و هر راه کارت خودش را دارد با دلتای بعد از آن، پول، وجه تضمین، و تعداد قراردادی که بی‌پوشش می‌ماند. «اعمال» فقط روی بوم می‌نویسد و نه روی استراتژیِ ذخیره‌شده، پس می‌شود چند تعدیل را پشت سر هم امتحان کرد و هرکدام را با «بازگردانی» پس گرفت.

در بورس تهران و فرابورس دو چیز هزینهٔ واقعیِ هر تعدیل را تعیین می‌کند، و هیچ‌کدام در نمودار سود و زیانِ ساده دیده نمی‌شود:

• کارمزد هر پا جداست. هر تعدیل دست‌کم دو معامله است — بستن یک پا و باز کردن پای تازه — و کارمزد معامله برای هر کدام جدا کسر می‌شود. تعدیل‌های پشت‌سرهم روی موقعیتی که سود کمی مانده، می‌تواند همان سود را صرف کارمزد کند.
• وجه تضمین به راهبرد بستگی دارد، نه به تک‌پا. طبق ضوابط وجه تضمینِ پیوست دستورالعمل معاملات اختیار معامله، فروش اختیار خریدی که کنار خرید اختیار خریدِ با قیمت اعمال پایین‌تر و همان سررسید نشسته باشد (اسپرد صعودی)، یا بخشی از یک پروانهٔ کامل باشد، وجه تضمین نمی‌خواهد — به شرط اینکه سامانهٔ معاملاتی راهبرد را شناسایی کند. پس «تبدیل به اسپرد عمودی» و «تبدیل اسپرد به پروانه» لزوماً وجه تضمین تازه‌ای قفل نمی‌کنند.
• اسپرد تقویمی راهبرد شناخته‌شده نیست. همان ضوابط راهبردها را فقط میان قراردادهای هم‌سررسید شناسایی می‌کنند. در «خریدن زمان»، پای فروخته‌شده با سررسید نزدیک‌تر مثل یک فروشِ تنها وجه تضمین کامل می‌گیرد، حتی اگر همان قرارداد را با سررسید دورتر خریده باشید.

تعدیل، راه‌حل جادویی همهٔ مشکلات نیست. تلاش برای نجاتِ موقعیتی که شانس کمی دارد، فقط هزینهٔ معاملاتی را بالا می‌برد و اوضاع را پیچیده‌تر می‌کند. در این حالت گزینهٔ واقعی بستن موقعیت پیش از سررسید با زیانِ مشخص است.

پیش از هر تعدیلی، شکل نهایی موقعیت را در نمودار استراتژی بسازید و ببینید — همان‌طور که برای معاملهٔ اول این کار را کردید.