اسپرد تقویمی Calendar Spread | اختلاف سررسید در آپشن

اسپرد تقویمی (Calendar / Time Spread) دو قرارداد هم‌اعمال روی دو سررسید است: معمولاً سررسید نزدیک را می‌فروشید و دورتر را می‌خرید تا از اختلاف زوال زمانی و رفتار IV سود ببرید.

این مقاله خانوادهٔ تقویمی را توضیح می‌دهد: موتور سودش، سه عددش، تفاوت نسخهٔ کال و پوت، و اینکه روی چند نماد بازار ایران اصلاً ساختنی است. دو استراتژی مشخصِ این خانواده مقالهٔ خودشان را دارند — کال اسپرد تقویمی و پوت اسپرد تقویمی.

قرارداد نزدیک‌تر معمولاً تتا را سریع‌تر می‌سوزاند. اگر پایه نزدیک اعمال بماند و IV ساختار را خراب نکند، فروش نزدیک + خرید دور می‌تواند ارزش زمانی خالص مثبت بسازد.

و همین اختلاف سرعت است که در بازار ایران محدود می‌شود: فاصلهٔ نزدیک‌ترین تا دورترین سررسیدِ دارای مظنه میانه‌اش 63 روز است، پس پای دور هم سریع‌تر از فرض متعارف آب می‌رود — کاوردکال فقیر (PMCC).

ارزش زمانی یک اختیار خطی آب نمی‌رود؛ تقریباً با ریشهٔ زمانِ باقی‌مانده کم می‌شود. نتیجه‌اش این است که قراردادی با 30 روز فرصت، در یک هفته سهم بزرگ‌تری از ارزش زمانی‌اش را از دست می‌دهد تا قراردادی با 93 روز فرصت — حتی اگر هر دو روی یک نماد و یک قیمت اعمال باشند.

لانگ تقویم دقیقاً همین اختلاف سرعت را می‌فروشد: پایی را که تند می‌سوزد می‌فروشید و پایی را که کند می‌سوزد نگه می‌دارید. چون هر دو پا یک قیمت اعمال دارند، جهتِ قیمت چیزی به شما نمی‌دهد — تنها چیزی که برایتان کار می‌کند گذر زمان است، و آن هم فقط تا وقتی پایه نزدیک همان اعمال بماند.

همین توضیح می‌دهد چرا وگا اینجا برعکس اکثر ساختارهای درآمدی عمل می‌کند: شما خالصاً خریدارِ ارزش زمانی هستید، چون پای دورتان گران‌تر از پای نزدیکتان است. بالا رفتن نوسان ضمنی معمولاً به نفعتان است و فروکش کردنش به ضررتان — عکسِ اسپرد عمودی اعتباری.

• فروش کال (یا پوت) با اعمال K و سررسید نزدیک
• خرید همان نوع با همان K و سررسید دورتر

نسخهٔ کوتاه (شورت تقویم) برعکس است و شرط می‌بندد ارزش زمانی نزدیک کمتر از انتظار سقوط کند — کمتر رایج برای مبتدی.

هر دو نسخه در خانوادهٔ اسپردهای افقی می‌نشینند: دو پا، یک نوع، اختلاف فقط در سررسید. اگر قیمت اعمال دو پا هم با هم فرق کند دیگر تقویمی نیست و به اسپرد دیاگونال تبدیل می‌شود.

هیچ‌کدام از این سه، فرمول بستهٔ ساده ندارند: ارزش پای دور در روز سررسید پای نزدیک به نوسان ضمنی همان روز بستگی دارد، پس سربه‌سر عددی حل می‌شود نه جبری. به‌همین دلیل خواندن این ساختار روی منحنی قبل از سررسید کار اختیاری نیست.

پایه 20,000 ریال، نوسان 45 درصد، دو سررسید 30 و 93 روزه، هر دو پا روی اعمال 22,000 — همان نمونهٔ ثابتی که ستون آمادهٔ دیده‌بان نشان می‌دهد:

دو چیز را از همین جدول بخوانید. اول اینکه بیشترین سود از بیشترین زیان کمتر است — این ساختار برای بردهای بزرگ ساخته نشده. دوم اینکه پنجرهٔ سود پهن است و مرکزش روی قیمت اعمال نیست بلکه کمی بالاتر از قیمت امروز شروع می‌شود؛ جزئیات همین مثال در کال اسپرد تقویمی آمده است.

در بیشتر ساختارها نسخهٔ کال و نسخهٔ پوت قرینهٔ همدیگرند. در تقویمی این‌طور نیست، و دلیلش اروپایی بودن قراردادهای بورس تهران است.

قیمت اختیار خرید با دور شدن سررسید همیشه بالا می‌رود، پس کال اسپرد تقویمی همیشه با پرداخت پول باز می‌شود. اختیار فروشِ اروپایی اما روی اعمال‌های داخلِ پول تقریباً برابر ارزش فعلیِ «قیمت اعمال منهای قیمت پایه» است — و هرچه سررسید دورتر باشد آن ارزش فعلی کوچک‌تر است. یعنی روی همان اعمال‌ها، پوت دورتر می‌تواند از پوت نزدیک‌تر ارزان‌تر باشد و ورودِ پوت اسپرد تقویمی اعتباری شود.

و اعتباری بودن به معنی مجانی بودن نیست. دو قید عملی دارد:

• پای فروخته‌شده وجه تضمین می‌خواهد و همان است که سرمایهٔ واقعی درگیرتان را تعیین می‌کند، نه اعتباری که گرفته‌اید.
• بیشترین زیانِ نسخهٔ پوت می‌تواند از نقد ورود بیشتر شود. اگر پای نزدیک در سررسیدش اعمال شود، شما همان روز سهم را در قیمت اعمال می‌خرید — ولی پای بلندتان تا سررسید خودش اجازهٔ فروش نمی‌دهد. در فاصلهٔ آن روزها سهم روی دست شماست و می‌تواند پایین‌تر برود. این قیدی است که نسخهٔ کال ندارد.

• زنجیره چند سررسید فعال دارید
• انتظار حرکت محدود تا سررسید نزدیک
• می‌خواهید روی زمان شرط ببندید نه فقط جهت

سطر آخر مخصوص همین خانواده است: تقویمی به دو پا روی یک قیمت اعمال نیاز دارد، پس صرفِ داشتن دو سررسید کافی نیست. اسپرد دیاگونال این قید را ندارد و روی هر 26 نماد ساختنی است. فهرست امروزیِ سررسیدها و اعمال‌های هر نماد را در زنجیره قراردادها ببینید.

پاها را در نمودار استراتژی بچینید تا منحنی و سر به سر را قبل از ورود ببینید — ولی برای این خانواده حتماً حالت «قبل از سررسید» را انتخاب کنید. هر دو پا یک قیمت اعمال دارند، پس در حالت پیش‌فرضِ «در سررسید» ارزش ذاتی‌شان کامل حذف می‌شود و چیزی جز یک خط صاف روی بدهی ورود نمی‌بینید. تصویر واقعی را منحنی قبل از سررسید می‌دهد، با اسلایدر تاریخ روی سررسید پای نزدیک.

فهرست آماده: استراتژی‌های آماده، و نقشهٔ استراتژی‌ها برای دیدن جای تقویمی کنار بقیه.

• جهش بزرگ پایه ساختار را خراب می‌کند
• تغییر IV روی دو سررسید یکسان نیست
• نقدشوندگی سررسید دورتر گاهی ضعیف‌تر است

بند دوم همین فهرست اسم دارد: ساختار زمانی نوسان. نوسان ضمنی هر سررسید عدد جداگانهٔ خودش را دارد و شکل آن منحنی تعیین می‌کند که فروش سررسید نزدیک در برابر خرید سررسید دور، از همان ابتدا به‌صرفه هست یا نه.

1. خواندن منحنی «در سررسید». برای این خانواده یک خط صاف است و هیچ‌چیز نمی‌گوید. همیشه منحنی قبل از سررسید را با اسلایدر روی سررسید پای نزدیک ببینید.
2. انتخاب دومین سررسید به‌جای دورترین. هر روز فاصلهٔ بیشتر بین دو پا، به نفع ساختار است. دورترین سررسیدی را بگیرید که مظنهٔ واقعی دارد.
3. ورود پله‌ای. اگر دو پا را جدا باز کنید، بین دو معامله موقعیتی دارید که اصلاً اسپرد تقویمی نیست و جهت‌دار است.
4. نسنجیدن نقدشوندگی پای دور. پای دور همان است که باید تا آخر نگهش دارید؛ اگر شکاف خرید و فروشش پهن باشد، خروج گران تمام می‌شود. سنجش نقدشوندگی.
5. فرض اینکه کال و پوت آینهٔ همند. بخش بالا نشان داد که نیستند — نه در جهت نقد ورود و نه در سقف زیان.

پیدا کردن دستیِ ترکیب‌های تقویمی وقت‌گیر است: باید برای هر قیمت اعمال، وجود همان اعمال را در سررسید دوم چک کنید، بدهی خالص را دربیاورید و بعد ببینید پنجرهٔ سود کجا می‌افتد. ستون‌های آمادهٔ دیده‌بان همین را برای کل بازار یک‌جا حساب می‌کنند:

• پیاده‌سازی کال اسپرد تقویمی در دیده‌بان
• پیاده‌سازی پوت اسپرد تقویمی در دیده‌بان

هر دو ستون، موقعیت را با هر دو پا آمادهٔ بررسی در نمودار سود و زیان باز می‌کنند. فهرست کامل ساختارهای آماده: استراتژی‌های دیده‌بان.