کال اسپرد نزولی (Bear Call Spread) برای وقتی است که فکر میکنید قیمت پایه بالا نمیرود — نه اینکه حتماً بریزد. یک اختیار خرید با قیمت اعمال پایینتر میفروشید و همزمان یک اختیار خرید با اعمال بالاتر میخرید تا زیان سمت بالا بسته شود.
این راهنما نشان میدهد چطور اسکنر آمادهٔ آن را در دیدهبان فعال کنید، خروجی ستون را بخوانید، و تکتک تنظیمات، فیلترها و مرتبسازیاش را تنظیم کنید.
مفهوم استراتژی: کال اسپرد نزولی · ساخت دستی فرمول: فرمولنویسی این استراتژی · فهرست کامل: استراتژیهای آمادهٔ دیدهبان.
در یک نگاه
- جهتگیری: نزولی یا خنثی — «بالا نرود» کافی است، لازم نیست بریزد.
- ساختار: فروش کال با اعمال پایینتر + خرید کال با اعمال بالاتر، روی یک پایه و یک سررسید.
- نوع: اسپرد اعتباری — با دریافت خالص وجه باز میشود. (تفاوت اسپرد بدهی و اعتباری)
- سقف سود: همان اعتبار دریافتی — بیشتر نمیشود.
- سقف زیان: اختلاف دو اعمال منهای اعتبار دریافتی.
- زمان به نفع شماست: برخلاف اسپرد صعودی، بیحرکت ماندن قیمت برای شما سود است.
شکل سود و زیان
پای فروختهشده همان چیزی است که پول را برایتان میآورد؛ پای خریداریشده بیمهٔ آن است. بدون پای دوم، شما یک نیکد کال با زیان بیسقف دارید — و همین یک قرارداد است که تفاوت بین یک موقعیت قابلمدیریت و یک ریسک باز را میسازد.
هرچه اعتبار دریافتی بخش بزرگتری از اختلاف دو اعمال باشد، اسپرد بهتری فروختهاید. این نسبت، همان چیزی است که تقریباً همهٔ فیلترهای این ستون از زاویههای مختلف میسنجند.
تفاوت با اسپرد صعودی
اگر با کال اسپرد صعودی آشنا هستید، سه چیز را باید در ذهنتان جابهجا کنید:
| کال اسپرد صعودی | کال اسپرد نزولی | |
|---|---|---|
| جریان نقدی ورود | پرداخت خالص | دریافت خالص |
| پای اعمالِ پایین | میخرید | میفروشید |
| بیشترین سود | عرض اسپرد − هزینه | همان اعتبار دریافتی |
| ناحیهٔ سود روی نمودار | سمت راست (قیمت بالا) | سمت چپ (قیمت پایین) |
| گذر زمان | علیه شما | به نفع شما |
مثال عددی کامل
پایه روی ۲۰٬۰۰۰ ریال است (اندازهٔ قرارداد ۱٬۰۰۰ سهم):
| پایه | اقدام | قیمت اعمال | پریمیوم هر سهم | جریان نقدی |
|---|---|---|---|---|
| اول | فروش کال (سرخط خرید) | ۲۱٬۰۰۰ | ۱٬۲۶۰ ریال | +۱٬۲۶۰٬۰۰۰ ریال |
| دوم | خرید کال (سرخط فروش) | ۲۳٬۰۰۰ | ۷۳۰ ریال | −۷۳۰٬۰۰۰ ریال |
| اعتبار خالص دریافتی | +۵۳۰٬۰۰۰ ریال | |||
- اختلاف دو اعمال: ۲۳٬۰۰۰ − ۲۱٬۰۰۰ = ۲٬۰۰۰ ریال هر سهم → ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال هر قرارداد.
- بیشترین سود: همان ۵۳۰٬۰۰۰ ریال — اگر پایه در سررسید زیر ۲۱٬۰۰۰ بنشیند.
- بیشترین زیان: ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ − ۵۳۰٬۰۰۰ = ۱٬۴۷۰٬۰۰۰ ریال — اگر پایه بالای ۲۳٬۰۰۰ برود.
- نقطهٔ سربهسر: ۲۱٬۰۰۰ + ۵۳۰ = ۲۱٬۵۳۰ ریال — پایه میتواند ۷٫۷٪ رشد کند و شما هنوز ضرر نکنید.
- نسبت سود به ضرر: ۵۳۰ ÷ ۱٬۴۷۰ ≈ ۰٫۳۶.
چرا کسی چنین معاملهای میکند؟ چون احتمال بُرد بالاست. برای اینکه شما ضرر کنید، پایه باید بیش از ۷٫۷٪ رشد کند؛ در حالی که برای بردن، کافی است هر چیزی جز رشد قوی اتفاق بیفتد — ریزش، درجا زدن، یا حتی رشد ملایم. نسبت ۰٫۳۶ در کنار احتمال موفقیت بالا معنی پیدا میکند، نه بهتنهایی.
منطق محاسبه در آپشنباز
- پایهٔ فروختهشده با سرخط خرید (bid) و پایهٔ خریداریشده با سرخط فروش (ask) قیمتگذاری میشود — بدبینانهترین و در عین حال واقعبینانهترین فرض.
- اعتبار خالص: پریمیوم پای فروختهشده منهای پریمیوم پای خریداریشده.
- بیشترین سود: همان اعتبار خالص، منهای کارمزدها.
- بیشترین زیان: اعتبار منهای اختلاف دو قیمت اعمال (عدد منفی)، منهای کارمزد اعمال.
- نقطهٔ سربهسر: قیمت اعمال پای فروختهشده + اعتبار هر سهم − سهم کارمزد.
- سرمایهٔ درگیر: بسته به تنظیم، یا اختلاف دو اعمال (تعهد واقعی)، یا وجه تضمین کامل پای فروختهشده؛ بهعلاوهٔ پریمیوم پرداختی و کارمزدها.
- احتمال موفقیت: احتمال نشستن قیمت زیر نقطهٔ سربهسر در سررسید.
- بازده پیشفرض ماهانه است. برای قراردادهای زیر ۳۰ روز، حالت YTM به بازده کل برمیگردد تا عدد غیرواقعی بزرگ تولید نشود.
فعالسازی قدمبهقدم
- به دیدهبان آپشن بروید، یا از میزکار باکس دیدهبان اضافه کنید.
- در نوار ابزار را بزنید.
- کال اسپرد نزولی را انتخاب کنید؛ توضیح، نمونهٔ خروجی و متن تنظیمات را ببینید.
- افزودن به فرمولهای من را بزنید.
- روی در سرستون کلیک کنید.
خواندن ستون خروجی
| در ستون | یعنی |
|---|---|
💰 …% | بیشترین سود ماهیانه — وقتی پایه زیر اعمال فروختهشده بنشیند. |
📍 …% | موقعیت فعلی — بازده اگر قیمت تا سررسید همینجا بماند. |
📉 … | بیشترین ضرر — اختلاف دو اعمال منهای اعتبار. |
1️⃣ 2️⃣ 3️⃣ | اعمال اول (فروش)، سربهسر، اعمال دوم (خرید) با درصد فاصلهٔ فعلی پایه تا هرکدام. |
📉 منطقه ضرر | عرض ناحیهای که موقعیت در آن زیانده است. |
🎯 …% | احتمال موفقیت — شانس ماندن قیمت زیر سربهسر. |
⚖️ … | نسبت سود به ضرر. |
تنظیمات محاسبه — یکییکی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| محاسبه سود YTM | خاموش | بازده را سالانهشده نشان میدهد. برای قراردادهای زیر ۳۰ روز، خودکار به بازده کل برمیگردد تا عدد غیرواقعی بزرگ تولید نشود. |
| محاسبه کارمزد معامله | روشن | کارمزد خرید و فروش هر دو پا. در اسپرد اعتباری که سود همان اعتبار باریک است، خاموش کردنش تصویر را محسوساً خوشبینانه میکند. |
| محاسبه کارمزد اعمال | خاموش | پیشفرض خاموش است چون در سناریوی موفق (پایه زیر اعمال فروش) هیچ پایهای اعمال نمیشود. اگر میخواهید بدترین حالت را هم دقیق ببینید، روشنش کنید. |
| وجه تضمین اختلاف دو اعمال | روشن | سرمایهٔ درگیر را برابر اختلاف دو قیمت اعمال میگیرد — همان حداکثر تعهد واقعی شما. اگر این حالت معتبر نباشد، سیستم خودکار به وجه تضمین پیشفرض برمیگردد. |
| نمایش خطی | خاموش | خروجی چندخطی را در یک خط فشرده میکند؛ برای مانیتور کوچک یا ستونهای زیاد. |
تنظیمات نمایش — یکییکی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| اطلاعات سود و زیان | روشن | بلوک 【 💰 📍 📉 】. |
| نمایش گرافیکی موقعیت فعلی | روشن | نوار افقی با سه نقطهٔ کلیدی و محل قیمت امروز. |
| نقاط قیمتی مهم | روشن | ردیف 1️⃣2️⃣3️⃣ با درصد فاصله تا اعمال اول، سربهسر و اعمال دوم. |
| احتمال موفقیت | روشن | چیپ 🎯. اگر نوسان ضمنی موجود نباشد نمایش داده نمیشود. |
| نسبت سود به ضرر | روشن | چیپ ⚖️. |
| نمودار استراتژی | روشن | آیکون نمودار؛ با کلیک، موقعیت در نمودار سود و زیان استراتژی ساخته میشود. |
فیلترها — یکییکی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| حداقل سود | ۵ | کف بازده ماهانه. در اسپرد اعتباری سودها معمولاً کوچکاند؛ عدد خیلی بالا خروجی را خالی میکند. |
| حداقل ارزش سفارش هر پایه (M) | ۱۰ | ارزش سفارش سرخط هر پایه به میلیون ریال. هر دو پایه باید جداگانه پاس کنند. پیشفرض روشن است و باید بماند. |
| محدوده قیمتی | ۱ و ۲ | چندانتخابی روی چهار ناحیه. پیشفرض روی نواحی سود تنظیم شده — بخش بعد. |
| فاصله تا سر به سری | خالی | حداقل درصد فاصلهٔ پایه تا نقطهٔ سربهسر — همان حاشیهٔ امنیت شما. |
| فاصله تا اعمال اول | خالی | حداقل درصد فاصله تا اعمال پای فروختهشده. هرچه بیشتر، احتمال آسیب کمتر. |
| حداقل احتمال موفقیت | ۰ | کف درصد 🎯. برای اسپرد اعتباری، ۷۰٪ به بالا نقطهٔ شروع منطقی است. |
توجه: در این استراتژی «فیلتر در نمایش خروجی» پیشفرض روشن است — یعنی از ابتدا فقط ترکیبهای مطابق فیلتر در سلول میمانند. «فیلتر جستجوی اصلی» کل ردیف نماد را از جدول حذف میکند اگر هیچ اسپرد قابلقبولی نداشته باشد.
فیلتر ویژه: محدودهٔ قیمتی
سه نقطهٔ کلیدی، محور قیمت را به چهار ناحیه تقسیم میکنند — و چون این استراتژی نزولی است، سود سمت چپ است:
| ناحیه | پایه کجاست | وضعیت موقعیت |
|---|---|---|
| ۱ | زیر اعمال فروش | سود کامل — هر دو پا بیارزش میشوند |
| ۲ | بین اعمال فروش و سربهسر | هنوز در سود، ولی نه کامل |
| ۳ | بین سربهسر و اعمال خرید | وارد زیان شدهاید |
| ۴ | بالای اعمال خرید | زیان کامل و قفلشده |
پیشفرض روی ۱ و ۲ است — یعنی از همان ابتدا فقط اسپردهایی میبینید که پایه در ناحیهٔ سود ایستاده. اگر میخواهید ترکیبهای تهاجمیتر (با پریمیوم بیشتر ولی ریسک بالاتر) را هم ببینید، ناحیهٔ ۳ را اضافه کنید.
فاصله تا سربهسری
در این استراتژی، فاصله تا سربهسر مستقیماً «حاشیهٔ امنیت» شماست: پایه چقدر میتواند رشد کند و شما هنوز ضرر نکنید. هرچه این عدد بزرگتر باشد، موقعیت امنتر — به قیمت اعتبار کمتر.
یک قاعدهٔ سرانگشتی: حاشیهٔ سربهسر را با نوسان معمول همان نماد مقایسه کنید. اگر نمادی بهراحتی در یک هفته ۱۰٪ حرکت میکند، حاشیهٔ ۵٪ عملاً هیچ محافظتی نیست.
مرتبسازی
| معیار | چه چیزی را بالا میآورد |
|---|---|
| سود ماهیانه (پیشفرض، نزولی) | پربازدهترین اسپردها. |
| فاصله تا سربهسری | امنترینها — بیشترین حاشیهٔ رشد قابلتحمل. |
| فاصله تا اعمال اول / دوم | ترکیبهایی که پایه به یکی از دو مرز نزدیک شده. |
| نسبت سود به ضرر | بهترین پاداش به ازای ریسک. |
| میزان ضرر | کمریسکترینها از نظر مبلغ مطلق. |
| موقعیت فعلی | آنهایی که همین حالا در سود هستند. |
| احتمال موفقیت | محتملترینها. |
سه چیدمان آماده برای سه هدف
۱. «امن و محافظهکارانه»
- حداقل احتمال موفقیت:
۷۵ - فاصله تا سر به سری:
۱۰ - محدوده قیمتی:
۱· مرتبسازی: احتمال موفقیت
۲. «بازدهمحور»
- حداقل سود:
۸ - محدوده قیمتی:
۱ و ۲(پیشفرض) - مرتبسازی: سود ماهیانه، نزولی
۳. «کیفیت اجرا»
- حداقل ارزش سفارش هر پایه:
۵۰میلیون ریال - فیلتر جستجوی اصلی: روشن
- مرتبسازی: نسبت سود به ضرر
محدودیتها و اشتباههای رایج
- نسبت سود به ضرر پایین را با «بد» اشتباه نگیرید. در اسپرد اعتباری این طبیعی است؛ معیار درست، ترکیب آن با احتمال موفقیت است.
- ریسک اجرا. دو پا باید تقریباً همزمان پر شوند. ورود پابهپا میتواند شما را با یک نیکد کال ناخواسته رها کند — همان چیزی که پای دوم قرار بود جلویش را بگیرد.
- سود قبل از سررسید قفل نمیشود. حتی وقتی پایه خیلی زیر اعمال فروش است، ارزش زمانی باقیمانده اجازه نمیدهد کل اعتبار را زودتر برداشت کنید. برای بستن زودهنگام افست استراتژی را ببینید.
- اسپرد خیلی باریک بیارزش است. اگر اختلاف دو اعمال کوچک باشد، کارمزدها بخش بزرگی از اعتبار را میخورند.
- مراقب رویدادها باشید. مجمع، بازگشایی پس از توقف و رالیهای ارزی دقیقاً همان حرکتی هستند که این استراتژی تحمل نمیکند.
- ریسک اعمال زودتر از موعد. اگر پای فروختهشده عمیقاً در سود برود، ممکن است پیش از سررسید اعمال شود.
مطالب مرتبط
- مفهوم کال اسپرد نزولی · فرمولنویسی این استراتژی
- کال اسپرد صعودی — آینهٔ همین ساختار برای بازار صعودی
- پوت اسپرد نزولی — همان جهت، با اختیار فروش و بهصورت بدهی
- نیکد کال — همین موقعیت بدون پای محافظ
- اسپرد بدهی و اعتباری · اسپرد چیست؟
- نمودار سود و زیان استراتژی · افست پیش از سررسید
- فهرست استراتژیهای آماده · راهنمای فرمولنویسی · نقشه استراتژیها