مرید پوت مصنوعی (Synthetic Married Put) یعنی بهجای خرید سهم، یک «سهم مصنوعی» از دو قرارداد اختیار بسازید (خرید کال + فروش پوت هماعمال) و بعد با خرید یک پوت محافظ روی اعمال دیگری، همان را بیمه کنید.
نتیجه شکل «سهم بیمهشده» است بدون خوابیدن پول سهم. این راهنما نشان میدهد چطور اسکنر آمادهاش را فعال کنید، ستون خروجی را بخوانید و تکتک تنظیمات، فیلترها و مرتبسازیاش را ببندید.
مفهوم این استراتژی: مرید پوت مصنوعی چیست · نسخهٔ با سهم واقعی: پروتکتیو پوت · فهرست: استراتژیهای دیدهبان.
فعالسازی قدمبهقدم
- به دیدهبان آپشن بروید (راهنمای دیدهبان)، یا از طریق میزکار باکس دیدهبان اضافه کنید.
- در نوار ابزار را بزنید.
- از کتابخانه «مرید پوت مصنوعی» را انتخاب کنید؛ توضیح کوتاه و نمونهٔ خروجی را در پنل کناری ببینید.
- اضافه به فرمولهای من را بزنید تا ستون به جدول اضافه شود.
- روی در سرستون کلیک کنید. اولین چیزی که باید تصمیم بگیرید حداکثر زیان است — پیشفرضش 10 درصد است و برای شروع محافظهکارانهتر بگیریدش.
- روی آیکون نمودار هر سلول بزنید تا هر سه پا در نمودار سود و زیان ساخته شود.
برای آشنایی کلی با پنل تنظیمات ویژوال، مدیریت خروجی و فیلتر فرمول را ببینید.
خواندن ستون خروجی
| نشانه | نام | معنی |
|---|---|---|
| … − … − … | سه نماد | بهترتیب پوت محافظ، کال مصنوعی و پوت مصنوعی. یک ردیف میتواند چند ترکیب بدهد. |
| 📍 …٪ | موقعیت فعلی | بازده اگر پایه تا سررسید همینجا بماند، نسبت به سرمایهٔ درگیر. |
| 📉 …٪ | حداکثر ریسک | کف سود و زیان. اگر سبز باشد یعنی مثبت است — سود تضمینی. |
| …٪ | فاصله تا سربهسر | پایه چند درصد تا نقطهٔ سربهسر فاصله دارد، یا برچسب «سود تضمینی». |
| ▬▬▬ | خط قیمت | اعمال پوت محافظ و نقطهٔ سربهسر، نسبت به قیمت فعلی پایه. |
مهمترین تفاوت این ستون با بقیهٔ استراتژیها همین 📉 است. در جاهای دیگر «حداکثر ریسک» همیشه یک زیان است؛ اینجا یک کف است که میتواند بالای صفر بیفتد. به رنگش نگاه کنید، نه فقط به عددش.
در یک نگاه
| دیدگاه بازار | صعودی، ولی با نگرانی از ریزش |
| ساختار | خرید کال + فروش پوت هماعمال + خرید پوت محافظ با اعمال متفاوت |
| جریان نقدی ورود | خالص پرداختی (معمولاً بدهی) |
| بیشترین سود | سقف ندارد — رشد یکبهیک بالای اعمال محافظ |
| بیشترین زیان | کف ثابت؛ گاهی مثبت (سود تضمینی) |
| سرمایهٔ درگیر | خالص پرمیوم + وجه تضمین پوت فروختهشده |
| تعداد پا | سه — برای بستن هم باید هر سه معامله شوند |
سه پای موقعیت
محاسبه روی ردیفهای اختیار فروش انجام میشود؛ همان put ردیف، بیمهٔ محافظ است. اگر روی ردیف call باشید، ستون پیام میدهد که این استراتژی با اختیار فروش محاسبه میشود.
| پا | از کجا میآید | قیمت مبنا |
|---|---|---|
| خرید کال مصنوعی | از زنجیرهٔ همسررسید | سرخط فروش (ask) |
| فروش پوت مصنوعی | هماعمال با همان کال | سرخط خرید (bid) |
| خرید پوت محافظ | ردیف جاری | سرخط فروش (ask) |
سه شرطی که یک ترکیب را رد میکنند و دانستنشان جلوی سؤال «چرا این ردیف خروجی ندارد؟» را میگیرد:
- حجم سرخط فروشِ پوت محافظ صفر باشد.
- جفت مصنوعی حجم یا قیمت معتبر نداشته باشد.
- اعمال جفت مصنوعی با اعمال پوت محافظ برابر باشد — این حالت عمداً رد میشود، چون آن وقت ساختار معنی ندارد.
شکل سود و زیان
دو عددی که ستون نشان میدهد، دو نقطهٔ مشخص روی همین نمودارند. توضیح کامل اینکه چرا شکل اینطور درمیآید در مقالهٔ مفهومی آمده؛ اینجا فقط لازم است بدانید 📉 فاصلهٔ کف تا صفر است و 📍 میگوید با قیمت امروز کجا میایستید.
مثال عددی کامل
پایه 20,000 ریال، اندازهٔ قرارداد 1,000 سهم:
| جزء | محاسبه | نتیجه |
|---|---|---|
| کال مصنوعی (اعمال 18,000) | سرخط فروش | 2,400 ریال |
| پوت مصنوعی (اعمال 18,000) | سرخط خرید | 500 ریال |
| پوت محافظ (اعمال 20,000) | سرخط فروش | 1,200 ریال |
| خالص پرمیوم | 1,200 − 500 + 2,400 | 3,100 ریال |
| سربهسر | 18,000 + 3,100 | 21,100 ریال |
| حداکثر ریسک | 20,000 − 18,000 − 3,100 | 1,100 ریال زیان |
یعنی هر چقدر هم پایه بریزد، زیان شما از 1,100,000 ریال بیشتر نمیشود؛ و از 21,100 به بالا، هر ریال رشد پایه یک ریال سود میدهد.
منطق محاسبه در آپشنباز
- خالص پرمیوم: ask پوت محافظ − bid پوت مصنوعی + ask کال مصنوعی. یعنی همیشه با بدترین سمت اسپرد حساب میشود، نه با قیمت میانی.
- سربهسر: اعمال کال مصنوعی + خالص پرمیوم + سهم کارمزد (اگر روشن باشد).
- حداکثر ریسک: فاصلهٔ اعمال پوت محافظ تا کال مصنوعی، منهای خالص پرمیوم و کارمزد.
- موقعیت فعلی: اگر پایه زیر اعمال پوت محافظ باشد برابر حداکثر ریسک است؛ وگرنه فاصلهٔ قیمت فعلی تا سربهسر.
- ماهانهسازی: درصدها ماهانه میشوند، مگر مانده تا سررسید کمتر از 30 روز باشد که در آن صورت خام نمایش داده میشوند.
سود تضمینی — حالت ویژه
وقتی حداکثر ریسکِ محاسبهشده بزرگتر یا مساوی صفر شود، ستون آن ترکیب را «سود تضمینی» علامت میزند: حتی در بدترین حالت هم زیانی وجود ندارد.
این حالت واقعی است ولی نادر، و تقریباً همیشه از یک قیمت سرخطِ بدون عمق میآید. قبل از اقدام، حجم پشت هر سه سرخط را جدا ببینید و کارمزد معامله و اعمال را از حاشیه کم کنید.
وثیقهٔ قرارداد و سرمایهٔ درگیر
سرمایهٔ درگیر مخرج همهٔ درصدهای این ستون است، پس این گزینه بیشترین اثر را روی خروجی دارد:
- وثیقه روشن، اعمال پوت مصنوعی برابر یا پایینتر از اعمال محافظ: سرمایه تقریباً همان خالص پرمیومهاست.
- وثیقه روشن، اعمال پوت مصنوعی بالاتر: وجه تضمین اختلاف اعمال هم اضافه میشود (و اگر از وجه تضمین استاندارد بیشتر شود، همان استاندارد ملاک است).
- وثیقه خاموش: وجه تضمین کامل پوت مصنوعی بهعلاوهٔ پرمیوم دو پای خریداریشده. محافظهکارانهترین عدد.
تنظیمات محاسبه — یکییکی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| محاسبه با وثیقه قرارداد | روشن | همان چیزی که در بخش بالا توضیح داده شد. خاموش کردنش بازدهٔ نمایشدادهشده را پایین میآورد ولی به واقعیت وجه تضمین نزدیکتر است. |
| کارمزد معامله | روشن | کارمزد خرید و فروش هر سه پا را در خالص پرمیوم لحاظ میکند. چون سه پا دارید، اثرش از استراتژیهای دوپایه بیشتر است — روشن نگهش دارید. |
| کارمزد اعمال | روشن | کارمزد اعمال پوت محافظ و پای مصنوعی را اضافه میکند. اگر قصد دارید قبل از سررسید ببندید، خاموش کردنش تصویر خوشبینانهتری میدهد. |
تنظیمات نمایش — یکییکی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| سود/زیان جاری | روشن | چیپ 📍 موقعیت فعلی. اگر فقط دنبال مقایسهٔ کفها هستید، میتوانید خاموشش کنید. |
| حداکثر ریسک | روشن | چیپ 📉 — مهمترین عدد این ستون و تنها جایی که سود تضمینی را با رنگ سبز میبینید. خاموشش نکنید. |
| نمایش فاصله سربهسری | روشن | درصد فاصله تا سربهسر، یا برچسب «سود تضمینی» وقتی کف مثبت باشد. |
| نمایش گرافیکی موقعیت فعلی | روشن | خط قیمتی که اعمال پوت محافظ و سربهسر را نسبت به قیمت فعلی نشان میدهد. برای مرور سریع جدول مفید است. |
| نمودار استراتژی | روشن | آیکون نمودار داخل سلول؛ با کلیک، هر سه پا در نمودار سود و زیان ساخته میشود. توصیه میشود روشن بماند. |
فیلترها — یکییکی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| حداکثر زیان | 10 | سقف درصدی روی 📉. بخش ویژهاش را ببینید — یک استثنای مهم دارد. |
| موقعیت فعلی | خالی | کف روی 📍. عدد مثبت یعنی «فقط ترکیبهایی که با قیمت امروز بالای سربهسرند»، عدد منفی یعنی اجازهٔ فاصله تا آن حد زیر سربهسر. |
| فاصله تا سر به سری | خالی | سقف روی فاصلهٔ تا سربهسر. بخش ویژهاش را ببینید. |
| فیلتر سود تضمینی | 0 | با 0 همهٔ ترکیبها میمانند؛ با 1 فقط ترکیبهای سود تضمینی. انتظار داشته باشید جدول تقریباً خالی شود. |
| فیلتر در نمایش خروجی | خاموش | روشن که باشد، فیلترها بالا واقعاً روی ترکیبهای داخل سلول اعمال میشوند. وقتی خاموش است فیلترها فقط تعریف شدهاند. |
| فیلتر جستجوی اصلی | خاموش | ستون را به فیلتر سطر تبدیل میکند: فقط ردیفهایی در جدول میمانند که دستکم یک ترکیب قابلقبول دارند. برای باریک کردن کل دیدهبان. |
این دو کلید آخر با هم کار میکنند و منبع رایجترین سوءتفاهماند: «فیلتر در نمایش خروجی» محتوای سلول را محدود میکند و «فیلتر جستجوی اصلی» کل ردیف را حذف میکند. هر دو در این استراتژی پیشفرض خاموشاند.
فیلتر ویژه: حداکثر زیان
این فیلتر یک سقف درصدی روی 📉 میگذارد. ولی یک استثنا دارد که در کد صریح است و باید بدانید: ترکیبهای سود تضمینی از این فیلتر رد میشوند و همیشه میمانند — چون اصلاً زیانی ندارند که سقف بخورد.
پیشفرض 10 درصد سخاوتمندانه است. برای شروع 5 بگذارید تا فقط ترکیبهایی بمانند که بدترین حالتشان واقعاً قابل تحمل است.
فیلتر ویژه: فاصله تا سربهسر
فاصله تا سربهسر میگوید پایه چند درصد باید حرکت کند تا موقعیت از زیان دربیاید. چون مرتبسازی پیشفرض روی همین عدد و صعودی است، کمفاصلهترین ترکیبها بالای جدول میآیند.
ترکیب کردنش با «حداکثر زیان» بهترین نتیجه را میدهد: یکی بدترین حالت را سقف میزند و دیگری تضمین میکند که برای سوددهی به حرکت بزرگی نیاز نباشد.
مرتبسازی
| معیار | کِی به کار میآید |
|---|---|
| فاصله تا سربهسری (پیشفرض، صعودی) | ترکیبهایی که کمترین حرکت پایه را تا سوددهی لازم دارند. نقطهٔ شروع منطقی. |
| حداکثر زیان | نزولی بگیرید تا کفهای بهتر (و ترکیبهای سود تضمینی) بالا بیایند. |
| سربهسری | وقتی قیمت هدف مشخصی در ذهن دارید و میخواهید ترکیب نزدیک به آن را پیدا کنید. |
| موقعیت فعلی | ترکیبهایی که با قیمت امروز وضع بهتری دارند. |
دو چیدمان آماده
| هدف | تنظیمات |
|---|---|
| ورود محافظهکارانه | حداکثر زیان 5 · فاصله تا سربهسر را کم بگذارید · وثیقه روشن · مرتبسازی پیشفرض |
| شکار سود تضمینی | فیلتر سود تضمینی 1 · مرتبسازی روی حداکثر زیان، نزولی · بعد حجم سرخط هر سه پا را دستی چک کنید |
محدودیتها و اشتباههای رایج
- اعتماد به عدد بدون دیدن حجم. هر سه پا با سرخط حساب میشوند. یک سرخط بدون عمق، کل محاسبه را غیرواقعی میکند — و این در ترکیبهای «سود تضمینی» شایعتر است.
- فراموش کردن اینکه باید هر سه پا را بست. خروج از این موقعیت به نقدشوندگی هر سه قرارداد نیاز دارد، نه یکی.
- نادیده گرفتن وجه تضمین. پوت فروختهشده وجه تضمین میخواهد و در نوسان شدید بالا میرود؛ درصدهای ستون این تغییر آینده را نشان نمیدهند.
- مقایسهٔ درصدها بین دو حالت وثیقه. با روشن و خاموش بودن «محاسبه با وثیقه»، مخرج عوض میشود و درصدها قابل مقایسه نیستند.
- انتظار سود مجمع. سهم مصنوعی سود نقدی و حق تقدم نمیدهد؛ اگر نماد در بازهٔ موقعیت مجمع دارد، حسابش را جدا کنید.
برای دیدن اینکه موقعیت قبل از سررسید در قیمتها و روزهای مختلف کجا میایستد، جدول ماتریس قیمت و تاریخ را ببینید.