گاهی یک call داخلپول (ITM) در تابلو ارزانتر از ارزش ذاتی معامله میشود — یعنی حق خرید سهم را کمتر از تفاوت «قیمت پایه منهای اعمال» میفروشند. در تئوری، این نقض حد پایین قیمت است و فرصت آربیتراژ (سود تقریباً بدون ریسک) ایجاد میکند.
در آپشنباز، استراتژی آماده آربیتراژ خرید کال همین ناهماهنگیها را در دیدهبان و میزکار پیدا میکند، درصد آربیتراژ و سود احتمالی اعمال را نشان میدهد و با یک کلیک موقعیت را روی نمودار سود/زیان میبرد. این مقاله مفهوم را (با ترجمه از منابع انگلیسی) توضیح میدهد و قدمبهقدم فعالسازی در سایت را میآموزد.
آربیتراژ call چیست؟
قرارداد call به شما حق میدهد سهم پایه را تا سررسید، با قیمت اعمال (Strike) بخرید. وقتی قیمت پایه بالاتر از اعمال باشد، call «داخلپول» است و بخشی از قیمت آن ارزش ذاتی نام دارد:
Intrinsic Value (Call) = max(0, Spot − Strike)
طبق تئوری قیمتگذاری، پرمیوم call هرگز نباید کمتر از ارزش ذاتی معامله شود؛ اگر بشود، معاملهگر میتواند call را بخرد، آن را اعمال کند و سهم را با قیمت اعمال تحویل بگیرد — در حالی که همان سهم در بازار گرانتر است. این اختلاف، هسته آربیتراژ خرید call است.
در عمل (بهویژه نزدیک سررسید و برای callهای عمیقاً داخلپول)، گاهی بهدلیل کمبود نقدشوندگی، اسپرد wide، یا تأخیر در بهروزرسانی سرخط، call زیر parity معامله میشود. فرصت کوتاهمدت است — ولی برای کسی که دیدهبان دارد، قابل رصد.
در آپشنباز این کار با استراتژی آماده آربیتراژ خرید کال انجام میشود — از منوی ، بدون نوشتن کد. جهت بازار در کتابخانه: (ناهماهنگی قیمتی، مستقل از جهت روند).
نظریه و منابع انگلیسی
حد پایین قیمت (Minimum Theoretical Price)
منبع Greeks.live تأکید میکند: حداقل قیمت تئوری call داخلپول، همان ارزش ذاتی است. اگر در بازار پایینتر دیده شود، «بلافاصله» فرصت آربیتراژ ظاهر میشود — خرید option، اعمال، و بستن موقعیت در سهم پایه.
آربیتراژ ITM در عمل
Greeks.live — ITM Option Arbitrage توضیح میدهد این استراتژی روی optionهایی تمرکز دارد که پرمیومشان از سود فوریِ اعمال + معامله پایه کمتر است. در callهای عمیق ITM، ارزش زمانی نزدیک صفر میشود و قیمت باید به intrinsic نزدیک باشد؛ هر انحراف سیگنال آربیتراژ است.
بستن زیر intrinsic بهجای فروش option
Investopedia برای معاملهگرانی که call ITM دارند پیشنهاد میکند: اگر نمیتوانید call را با قیمت منصفانه بفروشید، بهجای فروش زیر parity، سهم را بفروشید و call را اعمال کنید — همان منطق معکوس آربیتراژ خرید.
ارزش ذاتی و زمانی
طبق Merrill Edge، پرمیوم = ارزش ذاتی + ارزش زمانی. فقط callهای ITM ارزش ذاتی دارند. آربیتراژ خرید وقتی معنا دارد که قیمت کل option از ارزش ذاتی عقب مانده باشد — یعنی بازار عملاً بخشی از حق قطعی شما را «رایگان» یا ارزان فروخته است.
مسیر کلاسیک آربیتراژ (بازارهای با امکان short سهم)
- شناسایی call ITM که قیمت خرید < ارزش ذاتی
- خرید call + فروش (short) سهم پایه بهصورت همزمان
- اعمال call → دریافت سهم با قیمت اعمال → تحویل به short → سود = اختلاف منهای کارمزد
در بورس ایران فروش تعهدی سهم برای همه در دسترس نیست؛ مسیر عملیتر اغلب خرید call ارزان + اعمال (اگر قصد نگهداری یا فروش سهم موجود دارید) یا انتظار برای اصلاح قیمت option است. آپشنباز هر دو سناریوی «سود از اعمال» و «سهم از قبل در پرتفو» را در محاسبات پشتیبانی میکند.
مثال عددی
فرض کنید روی نماد «خودرو» (عددها فرضی و گرد شدهاند):
| مورد | مقدار |
|---|---|
| قیمت پایه (آخرین معامله) | ۲۵٬۰۰۰ ریال |
| قیمت اعمال call | ۲۲٬۰۰۰ ریال |
| ارزش ذاتی call | ۲۵٬۰۰۰ − ۲۲٬۰۰۰ = ۳٬۰۰۰ ریال |
| سرخط خرید call (قیمتی که میتوانید بخرید) | ۲٬۱۰۰ ریال |
| اختلاف ذاتی − قیمت خرید | ۳٬۰۰۰ − ۲٬۱۰۰ = ۹۰۰ ریال به ازای هر سهم |
| درصد آربیتراژ (نسبت به پایه) | (۹۰۰ ÷ ۲۵٬۰۰۰) × ۱۰۰ ≈ ۳٫۶٪ |
اگر call را بخرید و در لحظه اعمال کنید، هزینه مؤثر خرید سهم ≈ اعمال + قیمت پرداختی برای call = ۲۲٬۰۰۰ + ۲٬۱۰۰ = ۲۴٬۱۰۰ — در حالی که سهم ۲۵٬۰۰۰ است. ۹۰۰ ریال قبل از کارمزد سود خام است (به ازای هر سهم پایه؛ هر قرارداد معمولاً ۱٬۰۰۰ سهم).
اگر از قبل سهم در پرتفو دارید (مثلاً با قیمت ۲۳٬۵۰۰ خریدهاید)، استراتژی میتواند سود فروش سهم + سود مسیر اعمال را با هم ببیند — در تنظیمات، فیلد «قیمت خرید سهم» را پر کنید.
در دیدهبان، خروجی شبیه این دیده میشود (نمونه نمایشی):
💰 ۳٫۶٪ 💎 ۳٬۰۰۰ 🎯 ۲۴٬۵۰۰ [ ۲٫۰٪ ~ ۱۳٫۶٪ ] 💰 ۸۵۰ 📈 ۳٫۵٪
معنی هر بخش در بخش خواندن ستون خروجی آمده است.
کی به درد میخورد؟
مناسب است اگر…
- بهدنبال فرصتهای کوتاهمدت ناهماهنگی قیمت در callهای ITM هستید.
- نقدشوندگی call و سهم پایه مناسب است و میتوانید سریع معامله را انجام دهید.
- قصد اعمال call یا فروش سهم موجود را دارید — نه فقط سفتهبازی روی پرمیوم.
- نزدیک سررسید هستید و callهای deep ITM زیر parity دیده میشوند (الگوی Investopedia).
- میخواهید دهها زنجیره را یکجا فیلتر کنید — کاری که بهصورت دستی زمانبر است.
مناسب نیست اگر…
- فقط callهای خارجپول (OTM) مدنظر است — این استراتژی فقط ITM با ارزش ذاتی مثبت را نشان میدهد.
- اسپرد call خیلی باز است — سود تئوری با قیمت واقعی معامله نمیشود.
- حجم سرخط کم است و امکان پر کردن سفارش با قیمت دیدهبان نیست.
- کارمزد معامله و اعمال سود را میبلعد — حتماً در کارمزد را فعال کنید.
- به آربیتراژ «بدون ریسک» در بازار ایران بهصورت مطلق اعتماد دارید — کارمزد، لغزش، و محدودیت اعمال/تسویه ریسک عملیاتی دارد.
منطق محاسبه در آپشنباز
برای هر سطر جدول (هر call)، در صورت معتبر بودن سرخط و نوع call:
- ارزش ذاتی:
max(0, قیمت پایه − اعمال)— فقط callهای ITM. - درصد آربیتراژ خرید:
((ارزش ذاتی − قیمت خرید call) ÷ قیمت پایه) × ۱۰۰— هرچه بیشتر، call بیشتر زیر parity است. - سربهسر: اعمال + قیمت فروش call (سرخط فروش) — مرجع برای فاصله قیمت پایه؛ نقطه سربهسر.
- فاصله از سربهسر / از اعمال: درصد فاصله قیمت فعلی پایه تا این نقاط — برای فیلتر موقعیت نسبت به قیمت.
- سود ریالی و درصد سود از اعمال: سود خالص مسیر «خرید call + اعمال» با کسر کارمزد معامله و کارمزد اعمال (در صورت ITM).
- قیمت خرید سهم (اختیاری): اگر در پرتفو سهم دارید، سود فروش سهم + سود اعمال با هم محاسبه میشود.
پیشفرض، فقط ردیفهایی با حداقل ۵٪ آربیتراژ (قابل تغییر) و ارزش ذاتی مثبت در خروجی ستون دیده میشوند. موقعیت پیشنهادی: خرید call — با روی نمودار سود/زیان قابل بررسی است.
فعالسازی در دیدهبان / میزکار
قدم ۱ — ورود به دیدهبان
- به دیدهبان آپشن بروید، یا از طریق میزکار باکس دیدهبان اضافه کنید.
- در صورت نیاز، زنجیره یا نماد پایه را فیلتر کنید تا جدول سبکتر شود.
قدم ۲ — باز کردن کتابخانه استراتژی
- در نوار ابزار بالا، دکمه را بزنید (آیکون هدف 🎯).
- پنجره «استراتژیها» باز میشود — لیست سمت راست، جزئیات سمت چپ.
- در جستجو بنویسید: آربیتراژ یا خرید کال.
- استراتژی آربیتراژ خرید کال را انتخاب کنید — برچسب را میبینید.
قدم ۳ — افزودن به فرمولهای شخصی
- توضیح استراتژی و نمونه خروجی زیر آن را بخوانید.
- دکمه اضافه به فرمولهای من را بزنید.
- پیام «استراتژی … اضافه شد» نمایش داده میشود.
- ستون جدید به جدول اضافه میشود و برچسب فیلتر مربوط در بخش فیلترهای کاربر ظاهر میشود.
قدم ۴ — فعالسازی فیلتر (اختیاری ولی توصیهشده)
- روی سرستون ستون یا برچسب فیلتر، را بزنید.
- در تب فیلتر، گزینه فیلتر در جستجوی اصلی را روشن کنید تا فقط callهای دارای آربیتراژ در جدول بمانند.
- «حداقل درصد آربیتراژ» را متناسب با ریسک خود تنظیم کنید (پیشفرض ۵٪).
- تغییرات را ذخیره کنید — جدول دوباره محاسبه میشود.
روش میزکار
- به میزکار آپشن بروید.
- باکس دیدهبان اضافه یا باز کنید.
- همان مسیر: → آربیتراژ خرید کال → اضافه به فرمولهای من.
- میتوانید باکس زنجیره همان نماد را کنارش بگذارید تا اعمال و سرخط را همزمان ببینید.
اگر قبلاً این استراتژی را اضافه کردهاید، سیستم میپرسد: از همان نسخه استفاده کنید، بروزرسانی کنید، یا کپی مستقل با تنظیمات جدا بسازید.
راهنمای کلی: فهرست استراتژیهای آماده دیدهبان · راهنمای دیدهبان · فرمولنویسی.
خواندن ستون خروجی
هر سطر معتبر (call ITM با آربیتراژ کافی) یک رشته چندبخشی نشان میدهد:
| نمایش | معنی |
|---|---|
| 💰 درصد آربیتراژ | فاصله قیمت خرید call از ارزش ذاتی، نسبت به قیمت پایه — معیار اصلی رتبهبندی. |
| 💎 ارزش ذاتی | حداقل تئوری قیمت call — راهنمای ارزش ذاتی. |
| 🎯 سربهسر | نقطه مرجع قیمتی (اعمال + سرخط فروش call). |
| [ ٪ ~ ٪ ] | فاصله درصدی پایه از سربهسر و از قیمت اعمال — برای مقایسه سریع موقعیت قیمت. |
| 💰 / ⚠️ سود یا زیان ریالی | سود خالص مسیر اعمال (با یا بدون سهم موجود در پرتفو). |
| 📈 / 📉 درصد سود | نسبت سود به سرمایه مبنا (قیمت call یا قیمت خرید سهم — بسته به تنظیم). |
| بارگذاری «خرید call» روی نمودار استراتژی برای بررسی سناریو. |
برای مرتبسازی، پیشفرض بر اساس بیشترین درصد آربیتراژ است — بالاترین فرصتها بالای لیست.
تنظیمات و فیلترها
روی کلیک کنید. مهمترین گزینهها:
تنظیمات محاسبه
- محاسبه کارمزد معامله: کارمزد خرید call در سود خالص.
- محاسبه کارمزد اعمال: کارمزد اعمال call ITM — بدون آن سود بالا نشان داده میشود.
فیلترها
- حداقل درصد آربیتراژ: پیشفرض ۵٪ — فقط callهای با اختلاف قیمت معنادار.
- حداقل درصد سود: سود خالص پس از کارمزد.
- فاصله از سربهسر / از اعمال: عدد مثبت = بالای آن نقطه، منفی = پایین.
- قیمت خرید سهم: اگر سهم در پرتفو دارید — برای محاسبه ترکیبی.
- فیلتر در نمایش خروجی: مخفی کردن ردیفهایی که شرط فیلتر را ندارند.
- فیلتر در جستجوی اصلی: حذف کل سطر از جدول — برای دیدهبان تمیز.
مرتبسازی
- درصد آربیتراژ (پیشفرض، نزولی)
- سود ریالی اعمال
- درصد سود
اگر بعد از باز کردن تنظیمات ستون خالی شد، از کتابخانه دوباره «اضافه به فرمولهای من» بزنید یا با پشتیبانی تماس بگیرید — گاهی ذخیره تنظیمات روی استراتژیهای با خروجی سفارشی نیاز به نصب مجدد دارد.
کار با میزکار — چیدمان پیشنهادی
- باکس دیدهبان: ستون آربیتراژ خرید کال + فیلتر حداقل آربیتراژ + مرتبسازی نزولی.
- باکس زنجیره: نماد پایه انتخابشده — بررسی عمق سرخط call ITM.
- باکس واچلیست: callهایی که از جدول یا منوی نماد اضافه کردید.
وقتی فرصت پیدا کردید، → بررسی در نمودار استراتژی → سپس تصمیم معامله در کارگزاری.
محدودیتها
- محاسبه بر اساس سرخط لحظهای است — قیمت معامله واقعی ممکن است متفاوت باشد.
- آربیتراژ تئوری ≠ اجرای قطعی — کارمزد، لغزش، و اولویت صف سفارش مؤثر است.
- فقط call ITM — OTM یا ATM بدون intrinsic در این استراتژی ظاهر نمیشوند.
- اعمال و تسویه در ایران قوانین و زمانبندی خاص دارد — قبل از معامله با کارگزاری هماهنگ کنید.
- فرصتها اغلب کوتاهعمر هستند (ثانیه تا دقیقه) — منابع انگلیسی تأکید میکنند market makerها سریع parity را برمیگردانند.
- این ابزار مشاوره سرمایهگذاری نیست — حتماً و در صورت نیاز جدول سود/زیان را ببینید.
- برای آربیتراژهای چندپایه (مثل کانورژن یا box spread) از استراتژیهای دیگر کتابخانه استفاده کنید.
منابع انگلیسی
- Greeks.live — ITM Option Arbitrage
- Greeks.live — Minimum Theoretical Price of ITM Options
- Investopedia — Avoid Closing Options Below Intrinsic Value
- Investopedia — In-The-Money Call Options
- Merrill Edge — Option Pricing: Intrinsic & Time Value
منابع بالا بازار آمریکا و رمزارز را توصیف میکنند. قوانین اعمال، کارمزد و نقدشوندگی بورس ایران متفاوت است — خروجی آپشنباز و کارگزاری خود را مبنا قرار دهید.
مطالب مرتبط
- فهرست استراتژیهای آماده
- ارزش ذاتی و زمانی · وضعیت ITM/OTM
- نقطه سربهسر · نقدشوندگی
- پیادهسازی کانورژن (آربیتراژ سهپایه مرتبط)
- راهنمای دیدهبان · راهنمای میزکار
- نمودار استراتژی · فرمولنویسی
آربیتراژ خرید کال ابزاری برای یافتن callهای ITM است که زیر ارزش ذاتی معامله میشوند — همان ناهماهنگیای که در تئوری نباید پایدار بماند. در آپشنباز از استراتژی آربیتراژ خرید کال را انتخاب کنید، اضافه به فرمولهای من بزنید، با حد آربیتراژ و کارمزد را تنظیم کنید، و با قبل از معامله، سود/زیان را روی نمودار ببینید.