اسپرد دیاگونال (Diagonal Spread) ترکیب تقویم و اسپرد عمودی است: سررسیدها فرق دارند و اعمالها هم یکی نیستند.
این مقاله خانوادهٔ دیاگونال را توضیح میدهد: چهار نسخهاش، سه عدد کلیدیاش، و آستانهای که تعیین میکند یک ترکیبِ بهظاهر نزولی واقعاً نزولی هست یا نه. هر چهار استراتژی مقالهٔ مخصوص خودشان را دارند.
ساختار نمونه
- فروش کال نزدیکتر با اعمال بالاتر (OTM)
- خرید کال دورتر با اعمال پایینتر (نزدیکتر به پول)
هدف رایج: درآمد از پای کوتاه + حفظ جهتگیری ملایم با پای بلند. نسخهٔ پوت هم وجود دارد.
و شناختهشدهترین نمونهٔ همین ساختار، «کاوردکال فقیر» است: کال داخل پولِ دوردست جای سهم مینشیند و کال خارج پولِ نزدیک درآمد میسازد — کاوردکال فقیر (PMCC).
تفاوت با تقویم و عمودی
- تقویم: یک اعمال، دو زمان
- عمودی: یک زمان، دو اعمال — اسپرد
- دیاگونال: هم زمان و هم اعمال جابهجا میشود
پاها را در نمودار استراتژی بچینید تا منحنی و سر به سر را قبل از ورود ببینید. فهرست آماده: استراتژیهای آماده.
چهار نسخهٔ دیاگونال
چون هم نوع قرارداد و هم جهتِ چیدمان اعمالها میتواند عوض شود، این خانواده چهار عضو دارد. هر کدام مقالهٔ خودش را دارد و راهنمای پیادهسازی جداگانه:
| نسخه | ساختار | راهنمای دیدهبان |
|---|---|---|
| کال دیاگونال صعودی | خرید کال دورِ اعمال پایینتر، فروش کال نزدیکِ اعمال بالاتر | 407 |
| کال دیاگونال نزولی | خرید کال دورِ اعمال بالاتر، فروش کال نزدیکِ اعمال پایینتر | 408 |
| پوت دیاگونال صعودی | خرید پوت دورِ اعمال پایینتر، فروش پوت نزدیکِ اعمال بالاتر | 440 |
| پوت دیاگونال نزولی | خرید پوت دورِ اعمال بالاتر، فروش پوت نزدیکِ اعمال پایینتر | 439 |
شناختهشدهترین عضو این خانواده اسم جداگانهای هم دارد: کاوردکال فقیر، که همان کال دیاگونال صعودی با پای بلندِ عمیقاً در پول است.
سه عدد کلیدی
- نقد ورود. برخلاف تقویمی، اینجا از پیش معلوم نیست: چون اعمالها فرق دارند، پای فروختهشده میتواند از پای خریداریشده گرانتر یا ارزانتر باشد. ورود هم بدهی و هم اعتباری ممکن است.
- قلهٔ سود. همیشه دقیقاً روی قیمت اعمالِ پای فروختهشده میافتد، در روز سررسید همان پا. این یک ویژگی ساختاری است نه تقریب: دلتای پای بلند همیشه کمتر از یک است، پس منحنی پیش از آن نقطه بالا میرود و بعدش پایین میآید.
- بیشترین زیان دو سر دارد. منحنی از پایین میآید، روی اعمالِ فروختهشده قله میزند و بعد به یک مقدار حدی میرسد. پس بدترین حالت یکی از دو انتهای منحنی است، نه لزوماً همان بدهی ورود — و کدامیک بدتر باشد به فاصلهٔ اعمالها و فاصلهٔ سررسیدها بستگی دارد.
سربهسر فرمول بسته ندارد و عددی حل میشود، چون ارزش پای دور در روز سررسید پای نزدیک به نوسان ضمنی همان روز وابسته است. بههمین دلیل خواندن این ساختار روی منحنی قبل از سررسید اختیاری نیست.
قاعدهٔ بهره: چرا بعضی «نزولی»ها واقعاً نزولی نیستند
نامگذاری این چهار نسخه هندسی است: از روی اینکه کدام پا بالاتر و کدام پایینتر نشسته. ولی هندسه همیشه رفتار را پیشبینی نمیکند. یک پوت دیاگونالِ با شکل نزولی فقط وقتی واقعاً از ریزش قیمت سود میبرد که فاصلهٔ دو قیمت اعمال از بهرهٔ فاصلهٔ سررسید بیشتر باشد:
longStrike / capStrike > exp(r * gapDays / 365)
دلیلش ساده است: نگه داشتن پول تا سررسید دورتر خودش ارزش دارد، و اگر فاصلهٔ دو اعمال از آن ارزش کمتر باشد، همان چیزی که قرار بود از ریزش سود ببرد عملاً از رشد سود میبرد. در سوییپ تصادفیِ هارنس، 18 درصد ترکیبهای «نزولی» اینطور بودند — حالت نادری نیست.
و این قاعده یکطرفه است: نسخهٔ صعودی هرگز وارونه نمیشود، چون اعمالِ خریداریشده پایینتر است و سمت ریزش همیشه بدترین سمت میماند.
ستون آمادهٔ دیدهبان این را خودش علامت میزند: ترکیبی که از آستانه رد نشود چیپ قرمز «⚠️ عملاً نزولی نیست» میگیرد، و اگر بخواهید اصلاً نبینیدشان فیلتر «فقط ترکیبهای واقعا نزولی» را روشن کنید — راهنمای پوت دیاگونال نزولی.
چه زمانی در ایران؟
دیاگونال به دو سررسید نیاز دارد، ولی برخلاف تقویمی لازم نیست آن دو سررسید قیمت اعمال مشترکی داشته باشند. همین یک تفاوت، دامنهٔ نمادهای قابل استفاده را بازتر میکند:
| غربال | نماد |
|---|---|
| زنجیرهٔ زندهٔ قابل معامله دارند | 33 |
| دو سررسید یا بیشتر دارند — روی همه دیاگونال ساختنی است | 26 |
| اعمال مشترک هم دارند (شرط اضافهٔ تقویمی) | 23 |
سه نکتهٔ عملی برای انتخاب:
- پای دور را از دورترین سررسیدی بگیرید که مظنهٔ واقعی دارد، نه صرفاً دورترین سررسید موجود.
- فاصلهٔ اعمالها را با آستانهٔ بخش بالا بسنجید، مخصوصاً اگر دنبال رفتار نزولی هستید.
- نقدشوندگی پای دور را جدا بسنجید؛ همان است که باید تا آخر نگهش دارید. سنجش نقدشوندگی
فهرست امروزیِ سررسیدها و اعمالهای هر نماد در زنجیره قراردادها است.
محدودیتها
- چهار بعدی شدن انتخابها (دو اعمال × دو سررسید)
- حساسیت به IV و شیب منحنی سررسیدها
- مدیریت رول پای کوتاه نیاز به نظم دارد
«شیب منحنی سررسیدها» نام دقیقتری دارد: ساختار زمانی نوسان. چون در دیاگونال دو پا هم سررسید و هم قیمت اعمال متفاوتی دارند، همزمان روی این شیب و روی چولگی نوسان موضع میگیرید — و هر کدام میتواند نتیجه را برعکس کند.
و همان چولگی را میشود اندازه گرفت بهجای اینکه حدس زده شود: چولگی نوسان روش سهقدمیاش را دارد و نشان میدهد این عدد در بورس تهران از نمادی به نماد دیگر بیش از بیست واحد درصد فرق میکند.
چهار اشتباه رایج
- اعتماد به اسم بهجای سنجش. «نزولی» یک توصیف هندسی است؛ رفتار واقعی را قاعدهٔ بهره تعیین میکند.
- خواندن منحنی «در سررسید». دو پا دو سررسید دارند، پس تصویر درست فقط منحنی قبل از سررسید با اسلایدر روی سررسید پای نزدیک است.
- حساب کردن بیشترین زیان از روی بدهی ورود. این منحنی دو انتها دارد و بدترین حالت میتواند هیچکدام از آن دو نباشد که حدس زدهاید.
- فراموش کردن وجه تضمین پای فروختهشده. سرمایهٔ واقعی درگیرتان را وجه تضمین تعیین میکند، نه نقدی که روز اول جابهجا شده.
در آپشنباز چطور پیدایش کنم
هر چهار نسخه ستون آمادهٔ خودشان را در دیدهبان دارند و بدهی، قله و سربهسر را برای کل بازار یکجا حساب میکنند:
- کال دیاگونال صعودی در دیدهبان · کال دیاگونال نزولی در دیدهبان
- پیادهسازی پوت دیاگونال صعودی · پیادهسازی پوت دیاگونال نزولی
هر ستون موقعیت را با هر دو پا آمادهٔ بررسی در نمودار سود و زیان باز میکند. فهرست کامل: استراتژیهای دیدهبان.
اعمال خودکار نیست. در سررسید، دارندهٔ قرارداد باید درخواست اعمال بدهد؛ اگر اقدام نکند هیچ اتفاقی نمیافتد و قرارداد بیاستفاده تمام میشود. طرفِ فروخته انتخابی ندارد — اگر درخواستی برسد، تخصیص میخورد و تعهدش اجرا میشود.
پیامدش در ساختارهای چندپایه بزرگتر است: اگر روی پای فروخته تخصیص بخورید و پای خریداریشدهٔ خودتان را اعمال نکنید، پوشش برداشته میشود و چیزی که قرار بود سقفدار باشد به یک موقعیت باز تبدیل میشود. سادهترین راه دور زدن کل این مسیر، بستن موقعیت در بازار پیش از سررسید است.
مهلت اعمال روز سررسید را از کارگزارتان بپرسید. جزئیات: تاریخ سررسید در قرارداد اختیار معامله و فرایند تخصیص در قراردادهای آپشن.
جمعبندی
دیاگونال برای کسی است که تقویم و اسپرد عمودی را بلداست. بدون رسم در نمودار استراتژی وارد نشوید.
