از VIX تا IV Rank و IV Percentile | نقشه خواندن تلاطم در آپشن باز

تفاوت IV قرارداد، WIV نماد پایه، VIX ایران (شاخص تلاطم کل بازار سهام از میانگین سادهٔ نوسان ضمنی)، IV Rank و IV Percentile — جدول یک‌نگاه و مسیر خواندن از بازار تا قرارداد.

نویسنده: آپشن بازتاریخ انتشار: 1405/05/30آخرین به‌روزرسانی: 1405/05/309 دقیقه مطالعه
اشتراک‌گذاری:

در آپشن‌باز چند عدد شبیه هم دیده می‌شود: VIX ایران، WIV، IV، IV Rank و IV Percentile. این مقاله نقشه ذهنی می‌دهد تا قاطی نکنید کدام عدد «سطح تلاطم» است و کدام «رتبه تاریخی».

جدول یک‌نگاه

پنج نامی که مدام کنار هم می‌آیند، پنج چیز متفاوت را اندازه می‌گیرند؛ این جدول هر کدام را به دامنه و واحد خودش برمی‌گرداند.

سه دامنه، از یک قرارداد تا کل بازار IV — یک قرارداد WIV — یک نماد پایه شاخص ترس — کل بازار سهام هر لایه، میانگینِ لایهٔ داخلی خودش است پس هرچه بالاتر بروید، از قراردادی که می‌خواهید بخرید دورتر می‌شوید
هر لایه میانگینِ لایهٔ داخلی خودش است: قرارداد، نماد، بازار — و هرچه بالاتر بروید از قراردادی که می‌خرید دورتر می‌شوید.
دو واحد که شبیه هم‌اند و یکی نیستند سطح درصد سالانهٔ نوسان 48% می‌گوید چقدر — نه اینکه زیاد است یا کم رتبه عددی بین صفر تا صد 60 / 100 می‌گوید کجای تاریخچه — نه چقدر خواندنِ «رتبه 60» به‌عنوان «نوسان 60 درصد» شایع‌ترین اشتباه اینجاست و بعد از خواندن مقالهٔ هرکدام هم باقی می‌ماند، چون هر دو عددند نشانهٔ ساده: هر عددی که سقفش صد است، رتبه است نه سطح
درصد یک سطح است و عدد صفر تا صد یک رتبه — نشانهٔ ساده: هر عددی که سقفش صد است، رتبه است نه سطح.
هر عدد به کدام سؤال جواب می‌دهد؟ IV این قرارداد از نظر نوسان چقدر گران است؟ WIV نبض کلی اختیارهای این پایه الان کجاست؟ شاخص ترس بازار به‌طور کلی چقدر انتظار نوسان دارد؟ رتبه الان نزدیک سقفم یا کف؟ صدک این سطح چقدر غیرعادی است؟ اگر سؤالتان را بدانید، انتخاب عدد خودکار می‌شود
پنج عدد، پنج سؤال متفاوت — اگر سؤالتان را بدانید انتخاب عدد خودکار می‌شود، و لازم نیست هیچ‌کدام را حفظ کنید.
مفهومروی چه چیزی؟واحد نمایش رایجسؤال اصلی
IV یک قرارداد اختیار درصد / کسر نوسان این قرارداد چقدر گران از نظر نوسان است؟
WIV یک نماد پایه (میانگین وزن‌دار IVها) درصد سالانه نبض کلی اختیارهای این پایه الان کجاست؟
VIX ایران میانگین سادهٔ WIV کل بازار سهام (هم‌وزن) درصد روی نمودار صفحه اول (بدون اعشار) بازار به‌طور کلی چقدر می‌ترسد / انتظار نوسان دارد؟
IV Rank WIV نسبت به بازه حدود یک‌ساله 0 تا 100 الان نزدیک سقف تاریخی‌ام یا کف؟
IV Percentile چند درصد روزها WIV پایین‌تر از امروز بوده 0 تا 100 این سطح چقدر غیرعادی است؟

IV قرارداد در برابر WIV نماد

IV از قیمت همان قرارداد با مدل بلک‌شولز (یا معکوس‌سازی پرمیوم) به‌دست می‌آید. WIV میانگین وزن‌دار IV قراردادهای همان نماد پایه است (وزن معمولاً از ارزش معاملات یا موقعیت باز می‌آید) تا یک عدد خلاصه برای کل زنجیره بدهد.

یکی از قیمت می‌آید، دیگری از میانگین IV از قیمت همان قرارداد با معکوس‌سازی بلک‌شولز مالِ همان استرایک و سررسید WIV میانگین وزن‌دارِ IV قراردادهای همان نماد وزن معمولاً از ارزش معامله پس یک قرارداد می‌تواند خیلی گران‌تر از میانگین نمادش باشد مخصوصاً وقتی دور از قیمت روز باشد برای همین شکل IV روی استرایک‌های مختلف، خودش یک بحث جداست
IV از قیمت خودِ قرارداد بیرون می‌آید و WIV میانگین وزن‌دارِ نماد است — پس یک قرارداد می‌تواند خیلی گران‌تر از میانگین نمادش باشد.

برای مفهوم IV در برابر HV: راهنمای جامع IV و HV. برای شکل IV روی اعمال‌های مختلف: لبخند نوسان.

VIX ایران کجای این نقشه است؟

VIX ایران در صفحه اول میانگینِ سادهٔ WIV همهٔ نمادهای دارای اختیارِ فعالِ بازار سهام است (هر نماد وزن برابر)، که به‌عنوان دماسنج ریسک کل بازار نمایش داده می‌شود؛ هیچ نماد واحدی تنها ورودی نیست و داده‌های بورس کالا هم در آن لحاظ نمی‌شوند. پس از جنس «سطح تلاطم» است (درصد)، نه از جنس رتبه. راهنمای UI و درصدها: نمودار VIX ایران در صفحه اول. فلسفه کلی: VIX چیست؟.

دو میانگین، با دو منطق وزن‌دهی داخل یک نماد وزن‌دار — بر اساس ارزش معامله قرارداد پرمعامله بیشتر اثر دارد چون بیشتر نمایندهٔ بازار است بین نمادها ساده — هر نماد وزن برابر نماد کوچک هم به‌اندازهٔ بزرگ تا یک نماد شاخص را نبلعد یعنی این دو عدد با دو هدف متفاوت ساخته شده‌اند یکی نمایندهٔ معاملات یک نماد، دیگری نمایندهٔ فضای کلی بازار و همین باعث می‌شود جمعِ ساده‌شان معنایی نداشته باشد
داخل یک نماد میانگین وزن‌دار است و بین نمادها ساده — دو انتخاب عمدی، چون یکی نمایندهٔ معاملات است و دیگری نمایندهٔ فضا.
توجه: این «VIX ایران» معادلِ VIX شیکاگو (روی S&P 500) نیست و سطحِ عددی‌اش با آن قابل مقایسه نیست؛ چون از نوسانِ ضمنیِ تک‌نمادها ساخته می‌شود (ایران اختیار روی شاخص کل ندارد) که ذاتاً چند برابرِ نوسانِ یک شاخص است. برای بازار ایران عددِ خام معمولاً بین حدود ٪40 تا ٪180 است.

IV Rank و IV Percentile

هر دو سطح فعلی را با تاریخچه مقایسه می‌کنند، ولی فرمول فرق دارد:

رتبه دربارهٔ نماد است، نه قراردادِ شما رتبه و صدک هر دو WIV نماد پایه را با تاریخچه‌اش می‌سنجند نه IV قراردادی که می‌خواهید بخرید پس رتبهٔ پایین یعنی نوسانِ نماد ارزان است نه اینکه هر قراردادی روی آن نماد ارزان است قرارداد دور از قیمت روز می‌تواند در همان نماد گران باشد برای همان قرارداد باید IV خودش را جدا ببینید رتبه سطحِ نماد را در بافت می‌گذارد؛ انتخاب قرارداد یک قدم بعد است
رتبه و صدک هر دو WIV نماد را می‌سنجند، نه قرارداد شما — رتبهٔ پایین یعنی نوسانِ نماد ارزان است، نه اینکه هر قراردادی ارزان است.
  • IV Rank: فاصله تا کف و سقف بازه (حساس به یک قله تاریخی شدید).
  • IV Percentile: چند درصد روزها پایین‌تر از امروز بوده‌اند (توزیع کامل‌تر روزها).

جزئیات و مثال: IV Rank · IV Percentile · استفاده همزمان.

مسیر پیشنهادی خواندن

مسیر پیشنهادی — از بیرون به داخل 1 صفحهٔ اول حس کلی بازار 2 نماد پایه WIV و رتبه‌اش 3 سررسید و اعمال IV تک‌قرارداد 4 استراتژی هم‌راستا با رژیم هر قدم، دامنه را تنگ‌تر می‌کند و قدم بعد را ارزان‌تر — چون گزینه‌های کمتری مانده‌اند برعکسش هم ممکن است ولی گران‌تر است چون یک قرارداد جالب را باید بعداً با کل بازار سنجید
از کل بازار به نماد و بعد به قرارداد: هر قدم دامنه را تنگ‌تر می‌کند. برعکسش هم ممکن است ولی گران‌تر.
اول سطح، بعد رتبه قدم اول — سطح درصد نوسان: بازار چقدر انتظار حرکت دارد همان عددی که مستقیم روی پرمیوم اثر می‌گذارد قدم دوم — رتبه آن سطح، نسبت به تاریخچهٔ خودش کجاست همان چیزی که می‌گوید گران است یا ارزان رتبه بدون سطح، عددی بی‌مقیاس است و سطح بدون رتبه، عددی بدون بافت برای معاملهٔ نهایی، به IV خودِ قرارداد برگردید
رتبه بدون سطح عددی بی‌مقیاس است و سطح بدون رتبه عددی بدون بافت — و برای معاملهٔ نهایی به IV خودِ قرارداد برگردید.
  1. صفحه اول → VIX ایران (حس کلی بازار).
  2. نماد پایه معامله → WIV و IV Rank / Percentile همان نماد.
  3. سررسید و اعمال → IV تک‌قرارداد و لبخند نوسان.
  4. انتخاب استراتژی هم‌راستا با رژیم: VIX بالا یا پایین؟

مقالات مرتبط

ساختار زمانی نوسان (IV Term Structure) در اختیار معامله

ساختار زمانی نوسان ضمنی یعنی IV هر سررسید روی محور روز تا سررسید. سه شکل متعارف منحنی و معنایشان، سهم سالانه‌سازی از شیب، قلهٔ رویدادهای تقویمی، ترجمهٔ اختلاف IV به ریال با وگا، و اینکه در آپشن‌باز کجا دیده می‌شود — کارت ساختار زمانی نوسان در صفحهٔ نماد پایه و نشان WIV در زنجیره قراردادها.

شاخص VIX چیست؟ دماسنج ترس و انتظار تلاطم بازار

VIX یا شاخص ترس چیست؟ معنی درصد سالانه، سطوح رایج تفسیر، رابطه با قیمت بازار و نسخه ایرانی آپشن‌باز: شاخص تلاطم کل بازار سهام از میانگین سادهٔ نوسان ضمنی اختیارها.

راهنمای نمودار VIX ایران در صفحه اول | خواندن درصدها و IV Rank

آموزش نمودار شاخص ترس و تلاطم بازار (VIX ایران) در صفحه اول آپشن‌باز: معنی درصد آخرین تلاطم کل بازار سهام، رتبه IV Rank از 100، کمترین و بیشترین مقدار یک سال و خط امروز.

VIX بالا یا پایین؟ انتخاب استراتژی اختیار در رژیم های تلاطم

چطور سطح VIX ایران و IV Rank را به خرید یا فروش پرمیوم وصل کنیم؛ چک‌لیست تصمیم در بازار پرتلاطم، آرام و میانی.

نوسان ضمنی چیست؟ IV و HV در اختیار معامله

راهنمای IV و HV در آپشن — تفاوت نوسان ضمنی و تاریخی، تفسیر گران/ارزان بودن پرمیوم و فیلتر قراردادها در دیده‌بان آپشن‌باز.

رتبه نوسان ضمنی یا IV RANK

آموزش IV Rank (IVR): رتبه نوسان ضمنی نماد پایه در آپشن‌باز — فرمول محاسبه، تفاوت با IV Percentile و مثال فیلتر و ستون در دیده‌بان برای پیدا کردن نوسان گران یا ارزان.

IV Percentile

آموزش IV Percentile (IVP): صدک نوسان ضمنی نماد پایه — فرمول، تفاوت با IV Rank و کاربرد در فیلتر و ستون دیده‌بان برای ارزیابی وضعیت نوسان بازار.

چرا بهتر است از IV Rank و IV Percentile همزمان استفاده کنیم

چرا IV Rank و IV Percentile را همزمان ببینیم؟ تفاوت IVR و IVP، مثال عددی، ماتریس تفسیر و فیلتر همزمان در دیده‌بان آپشن‌باز.

آمار بازار آپشن در صفحه اصلی | داشبورد اختیار معامله

راهنمای آمار لحظه‌ای و تاریخی بازار اختیار در صفحه اصلی آپشن‌باز: بازار در یک نگاه، ارزش معاملات، سهم اختیار، PCR، موقعیت باز، VIX، نقشه بازار، سررسیدها و برترین‌ها.

نمودار قیمت سهام و اختیار معامله | نوسان ضمنی و موقعیت باز

تاریخچهٔ قیمت سهام و اختیار معامله بورس تهران را در یک نمودار ببینید؛ نوسان ضمنی (IV) و موقعیت باز (OI) تاریخی تا تایم‌فریم 5 دقیقه، ویژهٔ قراردادهای اختیار، در دو حالت کلاسیک و پیشرفته.

راهنمای نمودار لبخند نوسان | IV بازار و منحنی هستون

آموزش نمودار لبخند نوسان در آپشن‌باز: نقطه‌های IV خرید/فروش، منحنی مدل هستون، خط قیمت پایه، خواندن گران/ارزان نسبت به مدل، باز کردن از جزئیات قرارداد و باکس میزکار.

چگونه در بازار پرتلاطم آپشن، تأثیرات منفی را به حداقل برسانیم

این مقاله شامل نکات کلیدی و استراتژی‌هایی است که معامله‌گران می‌توانند برای مدیریت بهتر ریسک و کاهش اثرات منفی نوسانات بازار به کار گیرند

دیدگاه‌ها و پرسش‌ها

اگر سوال یا ابهامی در رابطه با این مطلب دارید، همین‌جا بپرسید؛ کارشناسان ما پاسخ می‌دهند.

تجربه یا نکته‌ای دارید؟ نوشتنش به بقیهٔ کاربران هم کمک می‌کند.

پرسش‌ها و نظرات کاربران

هنوز پرسشی ثبت نشده — شما اولین نفر باشید!

سوال یا نظرتان را در فرم بالا بنویسید؛ پاسخی که می‌گیرید برای کاربران بعدی هم می‌ماند.