نقدشوندگی (Liquidity)
یکی از مفاهیم کلیدی در دنیای مالی است که برای تمام داراییها کاربرد دارد. این مفهوم به معنای سهولت تبدیل یک دارایی به پول نقد و برعکس است. به عبارت سادهتر، هر چه بتوانیم یک دارایی را سریعتر و با قیمت منصفانهتر به پول نقد تبدیل کنیم، آن دارایی از نقدشوندگی بالاتری برخوردار است
نقدشوندگی در معاملات آپشن به این معناست که شما چقدر راحت میتوانید یک قرارداد آپشن را بخرید یا بفروشید
یک آپشن نقدشونده (Liquid Option) قراردادی است که
- ✓ تعداد زیادی خریدار و فروشنده دارد
- ✓ حجم معاملات روزانه آن بالاست
- ✓ فاصله قیمت خرید و فروش آن کم است
- ✓ میتوانید سریعاً آن را با قیمت منصفانه معامله کنید
آپشن غیرنقدشونده (Illiquid Option) با این مشخصات شناخته میشود
- ✓ تعداد معاملهگران محدود است
- ✓ حجم معاملات روزانه بسیار پایین است
- ✓ فاصله قیمت پیشنهادی خرید و فروش زیاد است
- ✓ پیدا کردن طرف مقابل معامله دشوار است
💡چالشهای معامله آپشنهای غیرنقدشونده
- گیر افتادن در موقعیت: وقتی شما یک آپشن غیرنقدشونده دارید، ممکن است مجبور شوید تا سررسید آن را نگه دارید، حتی اگر بخواهید از موقعیت خارج شوید
- زیان ناخواسته: اگر نیاز فوری به نقد کردن داشته باشید، ممکن است مجبور شوید آپشن را با قیمتی بسیار پایینتر از ارزش واقعی بفروشید
- عدم امکان مدیریت ریسک: در شرایط نامساعد بازار، نمیتوانید سریعاً موقعیت خود را تغییر دهید
نقد کردن (Liquidation)
- در حوزه شرکتها و ورشکستگی زمانی که شرکت قادر به پرداخت بدهیهای خود نیست تمام داراییهای شرکت را به پول نقد تبدیل میکنند و وجوه حاصل بین طلبکاران براساس اولویت قانونی توزیع میشود ودر صورت باقی ماندن وجهی به سهامداران پرداخت میشود
- در بازار سهام در زمان اعتبار گرفتن نیز زمانی که مشتری قادر به ایفای تعهد خود نباشد کارگزاری میتواند در مواردی سهام را به اجبار نقد کند
- در بازار مشتقات (آتی و آپشن) در صورت;عدم تأمین وجه تضمین یا;ناتوانی در پاسخگویی به افزایش وجه تضمین ، توسط کارگزار موقعیت های باز شخص به اجبار بسته خواهد شد
مراحل نقد کردن:
1. اخطار اولیه به مشتری (Margin Call)
2. مهلت تعیین شده برای تأمین وجه
3. اقدام به نقد کردن در صورت عدم تأمین وجه
4. تسویه بدهیها و برگشت مازاد وجوه به مشتری
بررسی المان های اصلی در تعیین نقدشوندگی قرارداد
✅حجم و ارزش معاملات
وقتی حجم معاملات یک قرارداد آپشن بالاست، یعنی تعداد زیادی از معاملهگران به آن علاقه نشان میدهند و فعالانه در حال خرید و فروش آن هستند. این موضوع باعث میشود که ورود و خروج از موقعیتهای معاملاتی راحتتر شود و قیمتها منصفانهتر شکل بگیرند. برای مثال، اگر در یک روز بیش از 1000 قرارداد آپشن با قیمت اعمال مشخص معامله شود، این نشان میدهد که آن قرارداد از نقدشوندگی خوبی برخوردار است.
نکته مهم دیگر این است که حجم معاملات و نقدشوندگی یک قرارداد آپشن ارتباط مستقیمی با وضعیت مالی آن دارد. تجربه نشان داده است که وقتی یک قرارداد وارد وضعیت مالی بیتفاوت میشود، معمولاً حجم معاملات آن به طور قابل توجهی افزایش مییابد. در این شرایط، معاملهگران بیشتری به خرید و فروش آن قرارداد علاقه نشان میدهند که این امر باعث افزایش نقدشوندگی میشود
برای تصمیمگیری بهتر، باید به میانگین حجم معاملات در یک دوره زمانی، مثلاً یک هفته یا یک ماه نگاه کرد. همچنین مقایسه حجم معاملات یک قرارداد با سایر قراردادهای مشابه میتواند دید بهتری به ما بدهد. معاملهگران حرفهای معمولاً برای موقعیتهای بزرگ، قراردادهایی را انتخاب میکنند که به طور مداوم حجم معاملات بالایی دارند
✅موقعیت های باز
موقعیت باز در مقایسه با حجم معاملات روزانه، معیار پایدارتری برای سنجش نقدشوندگی است. در حالی که حجم معاملات میتواند روزانه نوسان زیادی داشته باشد، موقعیت باز تصویر جامعتری از وضعیت بازار ارائه میدهد. با این حال، بهترین رویکرد این است که هر دو معیار را با هم در نظر بگیریم
برای موفقیت در معاملات آپشن، معاملهگران باید به هر دو معیار حجم معاملات و موقعیتهای باز توجه کنند و همراه با سایر عوامل مانند شکاف قیمتی خرید و فروش و شرایط کلی بازار، تصمیمگیری کنند. این رویکرد جامع به آنها کمک میکند تا با دید بهتری وارد معاملات شوند و ریسکهای خود را بهتر مدیریت کنند
✅ شکاف قیمتی
بررسی ارتباط نقدشوندگی با طول دوره قرارداد اختیار معامله
در طی مطالعاتی متوجه شدیم که نقدینگی آپشنها در نزدیکی انقضا متمرکز است، زیرا معاملهگران به جای تحویل، موقعیتهای منقضی شده را بسته و جابجا میکنند. به عبارتی پوزیشنهای خود را roll میکنند (به دوره بعد منتقل میکنند)
به نمودار توجه کنید. در مورد اپشن های با دوره ی معاملاتی 3ماهه، بیشترین حجم معاملات در هفتههای نزدیک به تاریخ انقضا اتفاق میافتد و در سایر هفتهها، حجم معاملات بسیار کمتر است. در طول فصل که نقدشوندگی کم است، انجام معاملات بزرگ دشوار است و هزینه معاملات در دورههای کمحجم میتواند بالاتر باشد
