پرش به محتوای اصلی
آپشن باز

قدم‌های آموزش زنجیرهٔ قراردادها

دیده‌بان در همهٔ قراردادهای بازار جست‌وجو می‌کند؛ زنجیره یک نماد پایه را کامل جلویتان می‌گذارد: کال و پوت هر قیمت اعمال روبه‌روی هم، سررسید به سررسید.

حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه

زنجیره قراردادها · خودرو

جدولنقشهٔ حرارتیروند موقعیت باز

قیمت اعمال650

ضخود7134ITM
آخرین
-5.3 %36
م.باز1.213.86 M

قیمت اعمال700

ضخود7135OTM
آخرین
-11.8 %15
م.باز1.617.01 M
  • چیست: برای یک نماد پایه (سهم یا صندوقی که قرارداد اختیار روی آن نوشته شده)، مثلاً خودرو، همهٔ قراردادهای یک سررسید (روز پایان قرارداد) در یک جدول می‌آیند. هر ردیف یک قیمت اعمال است، یعنی قیمتی که صاحب قرارداد می‌تواند سهم را با آن بخرد یا بفروشد؛ کال (حق خرید) یک طرفش و پوت (حق فروش) طرف دیگر.
  • چه چیزی را عوض می‌کند: به‌جای جست‌وجوی نماد به نماد، یک‌جا می‌بینید پول و موقعیت‌ها روی کدام قیمت اعمال جمع شده، کجا بازار خالی است، و قیمت امروز نماد پایه بین کدام دو ردیف است.
  • فرقش با دیده‌بان: دیده‌بان از میان همهٔ نمادها قرارداد پیدا می‌کند و زنجیره همهٔ قراردادهای یک نماد را کنار هم باز می‌کند. معمولاً قرارداد را در دیده‌بان پیدا می‌کنید و در زنجیره می‌بینید کنار قراردادهای همسایه‌اش چه وضعی دارد.
  • کجاست: در نوار بالای سایت، منوی آپشن ← اختیار معامله ← زنجیرهٔ قراردادها؛ و در میزکار، باکس زنجیره. اختیار طلا و کالا زنجیرهٔ جدا دارد: منوی کالا ← اختیار معامله کالا ← زنجیرهٔ قراردادها.
  • نمونهٔ این آموزش: خودرو در روز 1405/07/01 — روزی که هر چهار برچسب موقعیت‌گیری (ورود و خروج خریدار و فروشنده) روی قراردادهایش دیده شد. عددها همان عددهای آخر آن روزند.
  • در این آموزش: اول یک زنجیره را باز می‌کنیم و یک قرارداد را می‌خوانیم، بعد می‌بینیم کدام قرارداد را می‌شود راحت معامله کرد، بعد پول کجا رفت (موقعیت‌گیری و نقشهٔ حرارتی)، و زنجیره را روی میزکار می‌بریم. دو قدم آخر اختیاری‌اند.
  • چیست: برای یک نماد پایه (سهم یا صندوقی که قرارداد اختیار روی آن نوشته شده)، مثلاً خودرو، همهٔ قراردادهای یک سررسید (روز پایان قرارداد) پشت هم می‌آیند. هر کارت یک قیمت اعمال است، یعنی قیمتی که صاحب قرارداد می‌تواند سهم را با آن بخرد یا بفروشد، با کال (حق خرید) و پوت (حق فروش) همان قیمت.
  • چه چیزی را عوض می‌کند: به‌جای جست‌وجوی نماد به نماد، یک‌جا می‌بینید پول و موقعیت‌ها روی کدام قیمت اعمال جمع شده و قیمت امروز نماد پایه کجای زنجیره است.
  • فرقش با دیده‌بان: دیده‌بان از میان همهٔ نمادها قرارداد پیدا می‌کند و زنجیره همهٔ قراردادهای یک نماد را کنار هم باز می‌کند.
  • کجاست: دکمهٔ زنجیره در نوار پایین صفحه. اگر به حساب کاربری وارد نشده‌اید، جای آن دکمهٔ «آموزش» است و باید از بازارها ← آپشن ← زنجیرهٔ قراردادها بروید. اختیار طلا و کالا زنجیرهٔ جدا دارد: بازارها ← کالا ← زنجیرهٔ قراردادها.
  • نمونهٔ این آموزش: خودرو در روز 1405/07/01 — روزی که هر چهار برچسب موقعیت‌گیری (ورود و خروج خریدار و فروشنده) روی قراردادهایش دیده شد.
  • در این آموزش: اول یک زنجیره را باز می‌کنیم و یک قرارداد را می‌خوانیم، بعد می‌بینیم کدام قرارداد را می‌شود راحت معامله کرد و پول کجا رفت، و زنجیره را روی میزکار می‌بریم. دو قدم آخر اختیاری‌اند.

چیزهایی که تازه‌واردها می‌پرسند

  • ستون موقعیت‌گیری را در زنجیره‌ام نمی‌بینم. کجاست؟

    اگر زنجیره را پیش از آمدن این ستون به سلیقهٔ خودتان چیده بودید، ستون تازه خاموش اضافه شده تا جدولتان بی‌خبر عوض نشود. از دکمهٔ «ستون‌ها» در نوار بالای جدول روشنش کنید؛ روی گوشی همین دکمه کنار «مرتب‌سازی» بالای کارت‌هاست. در باکس زنجیرهٔ میزکار، چرخ‌دندهٔ «تنظیمات ستون‌ها» در نوار بالای باکس را بزنید.

  • «ورود خریدار» یعنی باید بخرم؟

    نه. برچسب می‌گوید امروز چه اتفاقی روی همان قرارداد افتاده، نه اینکه فردا چه می‌شود: قیمتش بالا رفته و موقعیت باز بیشتر شده. «خریدار» هم موقعیت معامله‌گر است نه نوع قرارداد؛ ورود خریدار روی پوت یعنی کسانی روی افت نماد پایه موقعیت گرفته‌اند. برچسب را همیشه کنار حجم و ارزش معاملات بخوانید: ورود خریدار روی قراردادی که فقط چند ده قرارداد از آن معامله شده، با همان برچسب روی قراردادی با میلیون‌ها قرارداد معامله یکی نیست.

  • چرا بعضی قراردادها برچسب ندارند؟

    برچسب از دو عدد ساخته می‌شود: تغییر قیمت خود قرارداد امروز و تغییر موقعیت بازش نسبت به دیروز. اگر قرارداد امروز معامله نشده، یا قیمتش همان قیمت دیروز است، یا موقعیت بازش تکان نخورده، هیچ‌کدام از چهار حالت برقرار نیست و ستون «—» نشان می‌دهد.

  • در نقشهٔ حرارتی رنگ سبز و قرمز یعنی سود و زیان؟

    نه. در معیارهای ارزش، حجم و موقعیت باز، سبز یعنی کال و قرمز یعنی پوت، مثل سرستون‌های جدول، و پررنگی یعنی عدد بزرگ‌تر. در معیار «تغییر موقعیت باز» رنگ‌ها عوض می‌شوند: آبی یعنی موقعیت تازه باز شده و نارنجی یعنی بسته شده. در «ورود پول حقیقی» و «تراز حقیقی» هم آبی یعنی حقیقی‌ها خالص خریدار بوده‌اند و نارنجی یعنی خالص فروشنده.

  • درصدی که کنار «آخرین» می‌بینم با تابلو فرق دارد.

    درصد کنار «آخرین» تغییر آخرین معامله نسبت به قیمت پایانی روز قبل است. اگر تابلو درصد پایانی را نشان می‌دهد، ستون «پایانی» را از «ستون‌ها» روشن کنید؛ آن درصد پایانی امروز را با پایانی دیروز مقایسه می‌کند. برچسب موقعیت‌گیری از همان درصد کنار «آخرین» استفاده می‌کند.

  • قراردادم ITM است ولی در زیانم! مگه ITM یعنی در سود بودن نیست؟ و OTM یعنی ضرر؟

    نه. «در سود» در تعریف بورس فقط یعنی جای قیمت پایه نسبت به قیمت اعمال، نه سود معاملهٔ شما: کال وقتی ITM است که قیمت پایه بالاتر از قیمت اعمال باشد و پوت وقتی که پایین‌تر. OTM («در زیان» بورس) یعنی قرارداد ارزش ذاتی ندارد، نه اینکه ضرر کرده‌اید؛ ATM هم یعنی قیمت پایه حداکثر 1٪ با قیمت اعمال فاصله دارد. سود و زیان شما به پرمیومی بستگی دارد که داده‌اید. مثلاً کال با قیمت اعمال 3,000 و قیمت پایه 3,300 ITM است، ولی اگر 450 پرمیوم داده باشید، سربه‌سرتان 3,450 است و تا وقتی قیمت پایه به آن نرسیده، در سررسید زیان می‌کنید.

  • توی زنجیره می‌شود دلتا و گاما و بلک‌شولز را هم دید؟ ستونش را پیدا نمی‌کنم.

    بله، ولی پیش‌فرض خاموش‌اند. «دلتا»، «گاما»، «وگا»، «تتا»، «رو» و «بلک‌شولز» را از دکمهٔ «ستون‌ها» در نوار بالای جدول (روی گوشی کنار «مرتب‌سازی») و در باکس زنجیرهٔ میزکار از چرخ‌دندهٔ «تنظیمات ستون‌ها» روشن کنید؛ کنار بلک‌شولز یک ٪ هم می‌آید که فاصلهٔ قیمت بازار از آن را نشان می‌دهد. ارزش ذاتی و ارزش زمانی در کارت جزئیات قرارداد است و ستون «هستون» (قیمت با مدل هستون) در دیده‌بان. دلتا با IV قرارداد، قیمت نماد پایه، نرخ بهره و مبنای قیمت حساب می‌شود؛ با سایت دیگر فقط وقتی یکی است که ورودی‌هایش یکی باشد.

  • زنجیره با دیده‌بان چه فرقی دارد؟

    دیده‌بان همهٔ قراردادهای بازار را با فیلتر و فرمول غربال می‌کند تا چند قرارداد جالب پیدا کنید. زنجیره یک نماد پایه را کامل نشان می‌دهد، همهٔ قیمت‌های اعمال و سررسیدها کنار هم، تا ببینید آن چند قرارداد کنار همسایه‌هایشان چه وضعی دارند. روی میزکار می‌توانید هر دو را کنار هم داشته باشید.

  • اختیار معامله طلا را کجای سایت ببینم؟ توی زنجیره و اسکنر نماد طلا نیست.

    اختیار طلا و نقره و بقیهٔ کالاها (از جمله اختیار صندوق‌های طلا) در بورس کالا معامله می‌شود و زنجیرهٔ جدا دارد؛ در زنجیرهٔ سهام نمی‌آید. از منوی بالای سایت «کالا» ← «اختیار معامله کالا» ← «زنجیرهٔ قراردادها» را بزنید (روی گوشی: «بازارها» ← «کالا» ← «زنجیرهٔ قراردادها»). همان منو دیده‌بان کالا و نقشهٔ اختیار کالا را هم دارد، و نمودار سود و زیان و ماشین‌حساب بلک‌شولز هم برای قراردادهای کالا کار می‌کنند. اسکنر آپشن فقط اختیارهای سهام را در نظر می‌گیرد. آپشن‌باز سفارش نمی‌گیرد؛ خرید و فروش در سامانهٔ کارگزاری شماست.

  • آیا می‌توانم بازار روزهای قبل را در زنجیره یا دیده‌بان ببینم؟

    بله. دکمهٔ «تاریخ گذشته» را بزنید (کنار جستجوی نماد؛ در دیده‌بان و میزکار یک دکمهٔ آیکونی با تصویر تقویم و ساعت) و یک روز را از تقویم انتخاب کنید. زنجیره اعداد همان روز را نشان می‌دهد: قیمت آخرین معامله و پایانی، صف خرید و فروش، حجم و ارزش، موقعیت باز و تغییرش، IV و یونانی‌ها؛ آخر روز، یا با خط زمانِ زیر نوار هر ساعت از همان روز. نوار کهربایی بالای صفحه می‌گوید کدام روز روی صفحه است و با «بازگشت به زنده» به بازار امروز برمی‌گردید. در دیده‌بان، ستون‌هایی که به امروز وابسته‌اند، مثل IV Rank و IV Percentile و هستون، در تاریخ گذشته «—» می‌گیرند.

  • می‌توانم بازار یک ساعت مشخص از آن روز را ببینم؟

    بله، در روزهایی که انتخاب ساعت دارند. زیر نوار کهربایی یک خط زمان هست، از پیش‌گشایش تا پایان معاملات: دستگیره را بکشید یا با «−5» و «+5» پنج دقیقه عقب و جلو بروید؛ دکمهٔ ساعتِ میان «−5» و «+5» پنجره‌ای باز می‌کند تا ساعت و دقیقه را دقیق انتخاب کنید. «پخش» روز را خودکار جلو می‌برد و «پایان روز» به آخر روز برمی‌گردد. قیمت‌ها، صف خرید و فروش، حجم و موقعیت باز همان لحظه نمایش داده می‌شود و فرمول‌های دیده‌بان هم با اعداد و وضعیت بازارِ همان لحظه (پیش‌گشایش، باز یا بسته) حساب می‌شوند. ساعت انتخابی با «روز قبل» و «روز بعد» می‌ماند.

  • چرا روز تعطیل، روز معاملاتی قبل را نشان می‌دهد؟

    چون آن روز بازار بسته بود و چیزی برای نشان دادن ندارد. تقویم روزهای تعطیل را قابل انتخاب نمی‌گذارد؛ اگر هم لینکی به چنین روزی باز شود، زنجیره آخرین روز معاملاتی پیش از آن را نشان می‌دهد و زیر نوار می‌نویسد که آن روز بازار تعطیل بود. مثلاً 15 مرداد 1405 پنجشنبه بود و بازار سهام تعطیل؛ به‌جایش 14 مرداد، چهارشنبه، نمایش داده می‌شود.

قسمتی براتون گنگ هست یا سوالی دارید در این قسمت بپرسید

اگر سوال یا ابهامی در رابطه با این مطلب دارید، همین‌جا بپرسید؛ کارشناسان ما پاسخ می‌دهند.

با ایمیل یا شماره موبایلی که ثبت می‌کنید، وقتی به کامنتتان پاسخ داده شود خبرتان می‌کنیم.

پرسش‌ها و نظرات کاربران

6 پیام
امید
25 مهر 1405 - 08:02
سلام. یه کال با قیمت اعمال 3,250 دارم و قیمت سهم الان 3,630 است. ستون وضعیتش ITM نوشته، ولی سود و زیانم هنوز منفیه. مگه ITM یعنی در سود نیست؟ پس چرا پولم درنمیاد؟
تیم آپشن بازپاسخ
25 مهر 1405 - 10:02
سلام، گیج شدن شما طبیعی است؛ ماجرا دو تعریف جداست. ITM به تعریف بورس یعنی «در سود»، ولی این تعریف فقط قیمت اعمال را با قیمت پایه می‌سنجد: کال وقتی در سود است که قیمت اعمالش زیر قیمت پایه باشد. در مورد شما 3,250 زیر 3,630 است، پس قراردادتان درست ITM است. این تعریف پرمیومی را که پرداخته‌اید حساب نمی‌کند. سود یا زیان واقعی شما با سربه‌سر معلوم می‌شود: • سربه‌سر کال = قیمت اعمال + پرمیوم مثلاً (عددهای فرضی) اگر برای هر سهم 450 پرمیوم داده باشید: • سربه‌سر = 3,250 + 450 = 3,700 • قیمت پایه 3,630 است، یعنی 70 پایین‌تر از سربه‌سر • اگر قیمت تا سررسید همین بماند: (3,630 − 3,250) − 450 = منفی 70 در هر سهم، یعنی با قرارداد 1,000 سهمی منفی 70,000 ریال پس قرارداد ITM است و شما هم هنوز در زیان‌اید؛ قیمت پایه باید 70 بالاتر برود و به 3,700 برسد تا سربه‌سر شوید، و بالاتر از آن در سود هستید. کجا ببینید: در جدول زنجیره ستون وضعیت ITM یا OTM بودن را می‌گوید و ستون سر به سر نقطهٔ سربه‌سر را. برای سود و زیان خودتان دومی را نگاه کنید. توضیح با تصویر در قدم 3 همین صفحه است.
نگار
20 مهر 1405 - 08:11
سلام. نوشته سقف موقعیت‌های باز اهرم مهرماه پر شده. تکلیف قراردادی که دارم چیه؟ الان هم مثل قبل مشتری برای خرید هست؟ این سقف کی دوباره باز می‌شه و از کجا رصدش کنم؟
تیم آپشن بازپاسخ
20 مهر 1405 - 10:11
سلام، ممنون از سؤالتان. • قراردادتان سر جایش است. پر شدن سقف فقط معاملهٔ فزاینده را متوقف می‌کند، یعنی معامله‌ای که موقعیت باز تازه می‌سازد. نگه داشتن موقعیت تا سررسید و بستنش (فروش موقعیت خرید، یا خرید برای بستن موقعیت فروش) آزاد است. • مشتری داشتن را قفل نمی‌گوید. قفل فقط دربارهٔ باز کردن موقعیت تازه است. اینکه روی قرارداد شما خریدار هست یا نه را ستون نقدشوندگی و صف خرید و فروش در کارت جزئیات همان قرارداد نشان می‌دهد. دربارهٔ اثر سقف روی قیمت هم پیش‌بینی نمی‌دهیم. • چه وقت دوباره باز می‌شود؟ وقتی مجموع موقعیت باز آن زنجیره به زیر 80٪ سقف برسد؛ مثلاً اگر سقف 10,000,000 باشد، زیر 8,000,000. بعد وضعیت «بازگشایی فردا» می‌شود و از روز معاملاتی بعد معاملهٔ فزاینده دوباره مجاز است. • مجموع چطور حساب می‌شود؟ برای هر قیمت اعمال، بزرگ‌ترِ موقعیت باز کال و پوت برداشته می‌شود و همه جمع می‌شوند. پس جمعِ ساده موقعیت باز همهٔ کال‌ها و پوت‌ها با عدد «موقعیت فعلی» آن زنجیره یکی نیست. • از کجا رصد کنم؟ منوی آپشن ← سقف موقعیت‌های باز: درصد پُری هر زنجیره و عدد بازگشایی آنجاست. در خود زنجیره هم نوار درصد و قفل قرمز کنار ردیف سررسید می‌آید. توضیح با تصویر در قدم 2 همین صفحه است.
سینا
12 مهر 1405 - 13:50
سلام. اسم قراردادها رو نمی‌فهمم، مثلاً ضهمن7039 یا ضهرم8034 یعنی چی؟ ض و ط اولش چیه، بقیه‌اش مخفف چیه، و هر قرارداد چند سهمه؟
تیم آپشن بازپاسخ
12 مهر 1405 - 15:50
سلام، ممنون از سؤالتان. اسم هر قرارداد سه تکه دارد: • ض یا ط اول اسم: ض یعنی اختیار خرید (کال) و ط یعنی اختیار فروش (پوت). • حرف‌های بعدی نام کوتاه‌شدهٔ نماد پایه است؛ مثلاً «خود» برای خودرو یا «هرم» برای اهرم. • رقم‌های آخر شمارهٔ قرارداد است که بورس می‌دهد. کال و پوتِ یک قیمت اعمال رقم‌های یکسان دارند (مثلاً ضخود8060 و طخود8060)، ولی قیمت اعمال و سررسید را از روی رقم‌ها نمی‌شود خواند. قیمت اعمال، سررسید و اندازه را از کارت جزئیات بخوانید: در جدول زنجیره روی ردیف دوبار کلیک کنید (روی گوشی یک بار روی کارت بزنید) و ردیف‌های قیمت اعمال، تاریخ سررسید و اندازه قرارداد را ببینید. اندازه یعنی هر قرارداد روی چند سهم یا واحد نوشته می‌شود؛ برای اختیار سهام معمولاً 1,000 است، یعنی مثلاً یک قرارداد کال معادل خرید 1,000 سهم است. نمادهای بورس کالا اسم لاتین دارند (مثل DGME05C23) و حرف C پیش از رقم‌ها کال و P پوت است. اندازهٔ قرارداد آن‌ها همیشه 1,000 نیست و برای هر زنجیره جداست، پس همیشه از همان ردیف اندازه قرارداد بخوانید. اینکه روی یک نماد اختیار هست یا نه را هم از صفحهٔ زنجیره ببینید: اگر در فهرست نمادهای پایه (زیر کادر جستجوی نماد پایه...) نبود، اختیار فعالی ندارد. انتخاب قیمت اعمال به هدف و ریسک خودتان بستگی دارد و ما پیشنهادی نمی‌دهیم؛ ستون‌های وضعیت، سر به سر و نقدشوندگی کمک می‌کنند قیمت‌های اعمال را کنار هم مقایسه کنید. توضیح با تصویر در قدم 3 و قدم 4 همین صفحه است.