پرش به محتوای اصلی
آپشن باز

قدم‌های نمودار سود و زیان

پیش از اینکه سفارشی بفرستید، چند قرارداد اختیار و خودِ سهم پایه را کنار هم می‌گذارید و می‌بینید این ترکیب در هر قیمتی از نماد پایه چقدر سود یا زیان می‌دهد. کجا سربه‌سر می‌شوید، بیشترین سودتان چقدر است، بدترین حالت چیست، و چقدر پول بلوکه می‌شود.

حدود ۲۰ تا ۲۵ دقیقه
نمودار سود/زیان و ساخت استراتژی
شستا۱٬۰۰۰ · ۱٬۰۰۰ · ۲۵٪جدیدذخیرهلیستستون‌ها
خرید/فروشنمادقیمت
خریدشستا۱٬۰۰۰
نمودار سود/زیاننمودارجدول
  • چیست: یک بوم خالی که روی آن «سناریو» می‌سازید. هر سناریو از چند بازو درست شده — هر بازو یک ردیف است: خرید یا فروش، کدام قرارداد (یا خودِ سهم پایه)، چند تا، و به چه قیمتی.
  • چه چیزی را عوض می‌کند: بدون این، تصمیم ورود یعنی حساب‌کردن ذهنی چند عدد. با این، همان تصمیم یک شکل می‌شود: سقف صاف یعنی سود شما کران دارد، شیب بی‌انتها یعنی زیان کران ندارد.دو استراتژی که روی کاغذ شبیه هم‌اند، روی نمودار دو شکل کاملاً متفاوت دارند.
  • چه چیزی به شما می‌دهد: نقطهٔ سربه‌سر، حداکثر سود، حداکثر زیان، احتمال سود، وجه تضمین لازم، و یونانی‌های خالص کل ترکیب — همه هم‌زمان و زنده.
  • کجاست: صفحهٔ مستقل با عنوان نمودار سود/زیان و ساخت استراتژی. همین ابزار از منوی نمودارهای کارت جزئیات هر قرارداد (گزینهٔ «نمودار سود و زیان استراتژی»)، از یک باکس روی میزکار، و از خروجی استراتژی‌های دیده‌بان هم باز می‌شود.
  • نمونهٔ این آموزش: شستا. یک کاوردکال می‌سازیم — خودِ سهم را می‌خریم و یک اختیار خرید رویش می‌فروشیم — و بعد با خرید یک اختیار فروش تبدیلش می‌کنیم به کالر، تا ببینید بازوی سوم چه بر سر نمودار می‌آورد.
  • در این آموزش: اول دو بازو می‌چینیم و نمودار را می‌خوانیم، بعد دقیق‌ترش می‌کنیم، بعد ذخیره و لیست و آلارم، و همین ابزار در پنجره و میزکار. بخش آخر امکانات پیشرفته است و اختیاری.
  • چیست: بومی که روی آن سناریو می‌سازید. هر سناریو از چند بازو درست شده — هر بازو یک کارت است: خرید یا فروش، کدام قرارداد (یا خودِ سهم پایه)، چند تا، به چه قیمتی.
  • چه چیزی را عوض می‌کند: تصمیم ورود از حساب ذهنی درمی‌آید و یک شکل می‌شود: سقف صاف یعنی سود کران دارد، شیب بی‌انتها یعنی زیان کران ندارد.دو استراتژی که روی کاغذ شبیه هم‌اند، روی نمودار دو شکل کاملاً متفاوت دارند.
  • چه چیزی به شما می‌دهد: سربه‌سر، حداکثر سود، حداکثر زیان، احتمال سود، وجه تضمین و یونانی‌های خالص — زنده.
  • کجاست: روی گوشی صفحه دو تب می‌شود — پوزیشن‌ها و تحلیل. همین ابزار از منوی نمودارهای کارت جزئیات هم باز می‌شود (گزینهٔ «نمودار سود و زیان استراتژی»).
  • نمونهٔ این آموزش: شستا. یک کاوردکال می‌سازیم و بعد با یک اختیار فروش تبدیلش می‌کنیم به کالر.
  • در این آموزش: چیدن دو بازو و خواندن نمودار، دقیق‌تر کردنش، ذخیره و آلارم، جاهای دیگری که همین ابزار آنجاست، و آخر سر امکانات پیشرفتهٔ اختیاری.

چیزهایی که تازه‌واردها می‌پرسند

  • ذخیره کردن استراتژی یعنی سفارش ثبت می‌شود؟

    نه. اینجا هیچ سفارشی به هیچ کارگزاری نمی‌رود. آپشن‌باز ابزار تحلیل است، نه سامانهٔ معاملاتی. هرچه اینجا می‌سازید یک سناریو است: پوزیشن‌ها، قیمت‌های فرضی و نتیجه‌شان روی نمودار. سفارش را در سامانهٔ کارگزاری خودتان ثبت می‌کنید و بعد، اگر خواستید، همین استراتژی را با «ثبت در پرتفوی» به معاملهٔ واقعی تبدیل می‌کنید.

  • «استراتژی‌ساز» با «نمودار سود و زیان» فرق دارد؟

    نه، یک ابزارند. این ابزار به چند اسم شناخته می‌شود: استراتژی‌ساز، سازندهٔ استراتژی، نمودار استراتژی و نمودار پی‌آف — و همه یک چیز را می‌گویند. ما «نمودار سود و زیان» صدایش می‌کنیم. روی خودِ صفحه، عنوانش «نمودار سود/زیان و ساخت استراتژی» است چون هر دو کار را می‌کند: بوم را می‌سازید و نتیجه‌اش را می‌بینید.

  • این با ستون استراتژی روی دیده‌بان چه فرقی دارد؟

    جهتشان فرق دارد. اینجا یک استراتژی روی یک نماد را کامل می‌بینید — نمودار، سربه‌سر، یونانی‌ها، وجه تضمین. ستون دیده‌بان برعکس است: یک محاسبهٔ ساده روی صدها قرارداد هم‌زمان، تا ببینید کدامشان ارزش نگاه کردن دارد. مسیر معمول این است که در دیده‌بان چند کاندیدا پیدا کنید و بعد آن‌ها را اینجا کامل بسنجید. دکمهٔ «ساخت ستون محاسباتی» همین صفحه از جنس دیگری است: ستونی از خودتان برای جدول بازوهای همین استراتژی می‌سازد، نه ستونی روی دیده‌بان — و برای استفادهٔ بیشتر است، نه شروع کار.

  • چرا سود و زیانی که در سررسید می‌بینم با «اگر الان ببندم» فرق دارد؟

    چون تا سررسید، قرارداد هنوز ارزش زمانی دارد. منحنی اصلی، سود و زیان را «در روز سررسید» می‌کشد؛ برای دیدن وضعیت یک روز پیش از آن، کلید «نمودار قبل از سررسید» را روشن کنید تا منحنی دومی با قیمت‌گذاری بلک‌شولز کنارش کشیده شود. در لیست ذخیره‌شده‌ها هم ستون «س/ز آفست» دقیقاً همین را می‌گوید: اگر همین حالا همه‌اش را ببندید، چقدر جلو یا عقب‌اید.

  • حداکثر سود یک استراتژی توی نمودار آپشن‌باز خیلی با نمودار کارگزار فرق داره. انگار پایی که خرید و فروشش رو بستم نادیده گرفته می‌شه. کدوم درسته؟

    اگر بخشی از پاها را بسته‌اید، هر دو نمودار می‌توانند درست باشند. نمودار ما منحنی را فقط از پوزیشن‌های باز می‌کشد و سود جفت معامله‌های بسته‌شده را جدا در نوار «سود/زیان تحقق یافته» زیر جدول پوزیشن‌ها نگه می‌دارد؛ کارگزاری هر دو را یک‌جا در نمودار می‌ریزد. مثلاً از یک قرارداد 2 عدد به 1,000 ریال خریده و 1 عدد به 1,400 فروخته‌اید (اندازهٔ قرارداد 1,000): نوار 400,000 ریال سود تحقق‌یافته نشان می‌دهد و منحنی فقط همان یک قرارداد باقی‌مانده را. «بخش باز + تحقق‌یافته» با نمودار کارگزار می‌خواند؛ درصدها هم روی سرمایهٔ ردیف‌های باز حساب می‌شوند.

  • استراتژی‌ای که در پنجره ساختم، بعد از بستن پنجره رفت. چرا؟

    چون پیش‌نویس خودکار فقط روی صفحهٔ مستقل کار می‌کند. وقتی نمودار سود و زیان داخل یک پنجره باز می‌شود — از منوی «نمودارها»ی کارت جزئیات، یا از خروجی یک استراتژی در دیده‌بان — آن بوم موقتی است. اگر می‌خواهید بماند، پیش از بستن پنجره «ذخیره» بزنید تا در لیست استراتژی‌ها ثبت شود.

  • استراتژی‌هام از لیست غیب شدن. بایگانی کجاست و چطور برشون گردونم؟

    اول ببینید بایگانی شده‌اند یا پشت فیلتر پنهان‌اند. در پنجرهٔ «لیست»، دکمهٔ «بایگانی» نوار ابزار را بزنید تا لیست به حالت بایگانی برود؛ منوی سه‌نقطهٔ کنار هر استراتژی گزینهٔ «خروج از بایگانی» دارد که آن را به لیست فعال برمی‌گرداند. اگر استراتژی باز است، «بازگردانی از بایگانی» در منوی ⋯ نوار ابزار همین کار را می‌کند. فیلتر هم می‌تواند پنهانش کند: نماد، تگ و جستجو با «نمایش همه» یا «پاک‌کردن فیلترها» برداشته می‌شوند و سبد را از بالای لیست عوض کنید. فقط «حذف دائمی» برگشت‌ناپذیر است.

  • چرا وقتی نمودار سود و زیان رو باز می‌کنم قیمت‌ها مال چند روز پیشه؟ باید همه ردیف‌ها رو پاک کنم؟

    نه؛ روی آیکون ↻ «قیمت روز» نوار ابزار بزنید (روی گوشی در منوی ⋯). قیمت ورود هر ردیف همان است که خودتان گذاشته‌اید و با بازار عوض نمی‌شود؛ فقط ستون «افست» زنده است. اگر استراتژی را ذخیره نکرده باشید، صفحه آخرین چیدمان را به‌صورت پیش‌نویس روی همین مرورگر نگه می‌دارد و بار بعد با قیمت‌های همان روز برمی‌گرداند؛ پیش‌نویس روزهای قبل پیامی با روز خودش و دکمهٔ «قیمت روز» دارد. «قیمت روز» قیمت ورود، وجه تضمین و قیمت سهم پایه را از بازار پر می‌کند و پیامش چند ثانیه دکمهٔ «واگرد» دارد. این فقط روی صفحه اثر دارد؛ تا «ذخیره» نزنید استراتژی ذخیره‌شده عوض نمی‌شود.

  • «احتمال سود» یعنی واقعاً با این احتمال سود می‌کنم؟

    نه به آن معنا. این عدد از یک مدل آماری می‌آید: با نوسان‌پذیری ضمنی فعلی و روزهای مانده تا سررسید حساب می‌شود که قیمت نماد پایه با چه احتمالی بالای نقطهٔ سربه‌سر می‌ماند. فرضش این است که بازار مثل گذشته نوسان می‌کند و هیچ خبر و رویداد خاصی در راه نیست. عددی برای مقایسهٔ دو استراتژی کنار هم است، نه پیش‌بینی.

  • وجه تضمین فروش اختیار اینجا همیشه کمتر از ماشین‌حساب TSETMC و اومکس درمیاد. این اختلاف از چیه؟

    ستون «وجه تضمین» اینجا فقط بخش اول فرمول بورس است: بیشترِ «20% قیمت پایانی سهم پایه × اندازهٔ قرارداد، منهای میزان در-زیان بودن قرارداد» و یک کف 10%، گردشده به بالا (مضرب 10,000 ریال). در فرمول رسمی «وجه تضمین لازم»، «قیمت پایانی قرارداد × اندازهٔ قرارداد» هم به آن اضافه می‌شود و در «وجه تضمین اولیه»، مبلغ فروش؛ پس ابزاری که یکی از این دو را نشان بدهد عدد بزرگ‌تری می‌دهد. پرمیومی که دریافت می‌کنید اینجا جدا در سود و زیان می‌آید، نه داخل وجه تضمین. سود و زیان ریالی به این عدد بستگی ندارد؛ فقط درصد بازده، وقتی تیک کنار وجه تضمین ردیف روشن است، رویش حساب می‌شود. اگر سهم به ضرر فروشنده برود، کارگزار وجه تضمین بیشتری می‌خواهد: tooltip نمودار آن را در «وجه تضمین در این قیمت» و بازده روی آن را در «بازده روی همین وجه» نشان می‌دهد، و کلید «وجه متغیر» کل منحنی را روی همان وجه حساب می‌کند. عدد کامل کارگزار را هم پایین همین ستون، با عنوان «لازم الان»، می‌بینید.

  • وقتی زنجیره بازار یک روز گذشته را نشان می‌دهد، چرا نمی‌توانم استراتژی را ذخیره کنم؟

    چون استراتژی‌ای که روی بازار یک روز گذشته می‌سازید فقط برای بررسی است: پاهایش قراردادهای همان روز با قیمت‌های همان روزند، و نباید به‌عنوان استراتژی امروز ذخیره، اشتراک‌گذاری یا در پرتفوی ثبت شود. با «بازگشت به زنده» ذخیره، اشتراک و «ثبت در پرتفوی» دوباره باز می‌شوند. برای دیدن اینکه بعد از آن روز چه شد، از قدم‌زن کهربایی بالای پنجره استفاده کنید: روزبه‌روز جلو می‌رود و «سررسید» شما را به روز سررسید می‌برد.

  • می‌شود سود و زیان قرارداد آتی را هم اینجا دید؟

    بله. در ستون «نماد» قراردادهای آتی سهام همان سهم پایه هم پیشنهاد می‌شوند و ردیفشان «آتی» می‌شود؛ از دیده‌بان آتی هم آیکون نمودار سود و زیان کنار هر قرارداد همین صفحه را با خرید یک قرارداد باز می‌کند. سرمایهٔ ردیف آتی وجه تضمین است، نه کل ارزش قرارداد، پس درصدها روی وجه تضمین حساب می‌شوند و زیان می‌تواند از صد درصد بیشتر شود. آتی را می‌شود کنار اختیارهای همان سهم چید، مثلاً خرید آتی و خرید پوت برای بیمهٔ زیان.

قسمتی براتون گنگ هست یا سوالی دارید در این قسمت بپرسید

اگر سوال یا ابهامی در رابطه با این مطلب دارید، همین‌جا بپرسید؛ کارشناسان ما پاسخ می‌دهند.

با ایمیل یا شماره موبایلی که ثبت می‌کنید، وقتی به کامنتتان پاسخ داده شود خبرتان می‌کنیم.

پرسش‌ها و نظرات کاربران

6 پیام
مینا
17 مهر 1405 - 20:39
این قرارداد رو 1020 فروختم و توی افست دو تا عدد می‌بینم: 1060 و منفی 40000. 1060 چطور سود منه؟ بهترین تقاضا 1020 و بهترین عرضه 1060 شده و برای بستن باید همون 1060 رو بخرم، پس سود من نیست.
تیم آپشن بازپاسخ
17 مهر 1405 - 22:39
سلام، درست فهمیده‌اید: 1060 سود نیست، قیمتی است که اگر همین حالا بخواهید این پا را ببندید باید با آن معامله کنید. فیلد «افست» هر ردیف قیمت بستن همان پا را از سرخط بازار می‌گذارد: برای پای فروش سرخط عرضه (چون باید بخرید) و برای پای خرید سرخط تقاضا (چون باید بفروشید). پس در مثال شما همان 1060 است. منبعش را با فلش کنار فیلد («منبع قیمت افست») می‌توانید روی سرخط تقاضا، سرخط عرضه، آخرین یا پایانی بگذارید. عدد دوم، منفی 40,000، همان سود یا زیان بستن است و پای همان ستون «افست»، در ردیف جمع می‌آید (روی گوشی: باکس «س/ز آفست»)، با درصدش: • فروخته‌اید: 1,020 — بستن: 1,060 • (1,020 − 1,060) × 1 قرارداد × 1,000 سهم = منفی 40,000 ریال یعنی اگر الان ببندید 40,000 ریال زیان می‌دهد (اگر تیک «کارمزد معامله» روشن باشد، کارمزد هم کم می‌شود). پای فروش شما وقتی سود می‌شود که قیمت بستن به زیر 1,020 برسد. دو نکتهٔ دیگر: • قیمت افست فقط قیمت سرخط است، نه میانگین چند سطح صف. بَج کنار آن حجم سرخط را نشان می‌دهد: سبز یعنی برای بستن کل موقعیت در یک سفارش کافی است، قرمز یعنی کمتر؛ نگه‌داشتن نشانگر روی بَج، حجم صف و تعداد موردنیازتان را کنار هم می‌نویسد. • عددی که خودتان در فیلد افست بنویسید یک سناریوی موقت است («اگر با این قیمت ببندم؟»)؛ با ↺ یا خالی کردن فیلد، قیمت زنده برمی‌گردد. ستون‌های جدول در قدم 1 همین صفحه توضیح داده شده‌اند.
بیژن
09 مهر 1405 - 10:11
توی بول کال اسپرد اعمال پایین رو خریدم و اعمال بالاتر رو فروختم. برای سود کردن پرمیوم هر دو پا باید بره بالا یا پایین، یا یکی بالا و یکی پایین؟ اگه ده روز دیگه اختلاف پرمیومشون همین‌قدر بمونه ولی خودشون عوض بشن بازم سود می‌کنم، و سرمایه‌م می‌تونه کامل بسوزه؟
تیم آپشن بازپاسخ
09 مهر 1405 - 12:11
سلام، سود و زیان این اسپرد به «اختلاف» دو پا بستگی دارد، نه به بالا یا پایین رفتن هر پا جدا؛ چون یکی را خریده‌اید و یکی را فروخته‌اید، حرکت هم‌جهت و هم‌اندازهٔ هر دو همدیگر را خنثی می‌کند. با عددهای فرضی (اندازهٔ قرارداد 1,000): • خرید اختیار خرید با اعمال 1,000 به قیمت 80 و فروش اختیار خرید با اعمال 1,100 به قیمت 30؛ یعنی در هر سهم 50 پرداخته‌اید، 50,000 ریال پرداخت خالص. • ده روز بعد هر دو گران شوند و بشوند 120 و 70: پای خرید 40 سود، پای فروش 40 زیان؛ اختلاف هنوز 50 است و حاصل صفر. • اگر اختلاف بشود 70 (مثلاً 130 و 60): (130 − 80) + (30 − 60) = 20 سود در هر سهم، یعنی 20,000 ریال. پس اگر اختلاف همین‌قدر بماند، بستن موقعیت نزدیک صفر است؛ فاصلهٔ سرخط عرضه و تقاضا و کارمزد (اگر تیک «کارمزد معامله» روشن باشد) هم کمی از آن کم می‌کند. بیشترین زیانِ شما همان پرداخت خالص است: اگر در سررسید قیمت سهم پایه از 1,000 بالاتر نرود، هر دو بی‌ارزش می‌شوند و زیان همان 50,000 ریال است. سربه‌سر 1,050 است و حداکثر سود (1,100 − 1,000 − 50) × 1,000 = 50,000 ریال، از قیمت 1,100 به بالا. اگر در سررسید قیمت بین دو اعمال بماند، مثلاً 1,080، فقط اختیار خریدِ شما در سود است و اختیار فروخته‌شده بی‌ارزش می‌شود: پای خرید 1,080 − 1,000 − 80 = 0 و پای فروش همان 30 پرمیوم را نگه می‌دارد؛ جمع 30 در هر سهم، یعنی 30,000 ریال. نمودار سود و زیان همین را برای هر قیمت نشان می‌دهد. برای دیدن خط هر پا جدا، کلید «تکی» نمودار را روشن کنید؛ برای وضعیت پیش از سررسید، تیک «نمودار قبل از سررسید» و اسلایدر «تاریخ» را. توضیح با تصویر در قدم 7 همین صفحه است.
مرضیه نوروزی
08 مهر 1405 - 11:31
بخش همین محاسبه، روی همهٔ قراردادها خیلی گنگ بود در واقع کد نویسی نیاز داشت و گفته نشده بود. بیشتر راهنمایی کنید.
تیم آپشن بازپاسخ
08 مهر 1405 - 13:41
سلام، ممنون که نوشتید؛ حق با شماست. آن قدم طوری نوشته شده بود که انگار یک دکمه خودکار همه‌چیز را حساب می‌کند، در حالی که «ساخت ستون محاسباتی» یک ویرایشگر فرمول باز می‌کند. • برای شروع لازم نیست کد بنویسید: در همان پنجره تب «ستون‌های آماده» را باز کنید، مثلاً «سود/زیان بستن» را بردارید و «افزودن به ستون‌ها» را بزنید. • نوشتن فرمول خودتان (تب «ایجاد ستون») واقعاً کدنویسی می‌خواهد. دکمهٔ «آموزش کامل» بالای همان پنجره شما را به راهنمای کامل با مثال‌های آماده می‌برد. اگر جایی از این قدم هنوز گنگ بود بنویسید تا دقیق‌ترش کنیم.