راهنمای نمودار استراتژی اختیار معامله | سود و زیان

فرض کنید می‌خواهید قبل از ورود به معامله ببینید اگر قیمت سهم پایه بالا یا پایین برود، چقدر سود یا زیان می‌کنید. نمودار استراتژی (یا نمودار سود و زیان) در آپشن‌باز دقیقاً برای همین کار ساخته شده است.

شما چند موقعیت — خرید/فروش call، put یا سهم پایه — را کنار هم می‌گذارید و بلافاصله یک منحنی می‌بینید: محور افقی قیمت نماد پایه و محور عمودی سود/زیان کل استراتژی. نقطه سر به سر، حداکثر ریسک و محدوده سوددهی (در صورت وجود) از روی همین شکل قابل فهم است.

به زبان ساده: مثل این است که قبل از سفر، نقشه مسیر را ببینید — نه اینکه بعد از رسیدن به مقصد تازه بفهمید کجا ایستاده‌اید.

• شفافیت ریسک: حداکثر زیان و محدوده سود از روی منحنی دیده می‌شود.
• سر به سر: قیمت‌هایی که خط سود و زیان از منفی به مثبت عبور می‌کند مشخص است.
• مقایسه: چند ساختار مختلف (مثلاً کاورد کال در برابر فروش ساده put) را کنار هم بسازید.
• آماده‌سازی: تعداد، قیمت ورود و کارمزد را قبل از معامله واقعی تنظیم می‌کنید.
• مستندسازی: سناریو را ذخیره یا با لینک به اشتراک بگذارید.

• ساخت استراتژی چندپایه با افزودن پوزیشن
• نمودار سود و زیان در سررسید — منحنی اصلی بر اساس ارزش ذاتی
• نمودار قبل از سررسید — سود/زیان قبل از سررسید با مدل بلک-شولز
• سناریوهای What-if — مقایسه «اگر 5 روز بگذرد» یا «اگر IV 10٪ بالا برود»
• نمایش جدولی (ماتریس) — heatmap قیمت × تاریخ
• یونانی‌ها روی نمودار — دلتا، گاما، تتا، وگا و رو
• کارمزد، وجه تضمین، افست — نزدیک‌تر به معامله واقعی
• ذخیره و اشتراک — در مرورگر یا با لینک سرور
• ورود اکسل کارگزاری — ورود اکسل برای افزودن معاملات واقعی به جدول
• قیمت روز — قیمت روز برای پر کردن سریع قیمت ورود از بازار زنده
• نمودار دوم (مقایسه) — نمودار دوم برای دو استراتژی روی یک نمودار
• سبدهای مجزای پورتفوی — سبد پیش‌فرض برای تفکیک معاملات کدهای مختلف یا سبدگردانی
• تگ‌های رنگی طبقه‌بندی — تگ‌ها برای برچسب‌گذاری سریع سناریوها با پالت رنگی متنوع
• بایگانی پوزیشن‌های قدیمی — بایگانی برای مخفی کردن معاملات تکمیل‌شده بدون پاک کردن دائم

برای هر قیمت فرضی نماد پایه، سود/زیان هر پایه فعال جمع می‌شود:

• اختیار در سررسید: ارزش ذاتی منهای قیمت ورود × تعداد × اندازه قرارداد
• سهم پایه: اختلاف قیمت با قیمت ورود × تعداد
• کارمزد: کارمزد معامله و اعمال (در صورت فعال بودن) از نتیجه کم می‌شود
• منحنی زمانی: با نمودار قبل از سررسید، قیمت نظری بلک-شولز جایگزین ارزش ذاتی می‌شود

بورس کالا هم همین‌جاست. اگر نماد یکی از قراردادهای اختیار بورس کالا را در جدول بگذارید، همان‌طور که یک نماد بورسی کار می‌کند رفتار می‌کند — روز مانده، قیمت اعمال و وجه تضمینش از تابلوی خودش خوانده می‌شود و گِرد کردنِ وجه تضمین قاعدهٔ بورس کالا را دنبال می‌کند. برای پیدا کردن قرارداد، دیده‌بان آپشن بورس کالا.

وسط صفحه، جدول پوزیشن‌ها قرار دارد. هر ردیف یک «پا» از استراتژی است:

1. با افزودن پوزیشن یک ردیف جدید بسازید.
2. نوع را انتخاب کنید: Call · Put · پایه (UA).
3. خرید یا فروش، نماد، تعداد و قیمت ورود را وارد کنید.
4. با انتخاب نماد از لیست، قیمت، روز مانده، IV و دلتا معمولاً از بازار پر می‌شود.
5. برای فروش اختیار، ستون وجه تضمین و افست (فاصله قیمت ورود از قیمت زنده) را ببینید.
6. روی هر ردیف کلیک کنید تا پنل جزئیات همان قرارداد باز شود.

سطرها را هم می‌توانید مرتب کنید: دستگیرهٔ در ابتدای هر سطر آن پا را بالا و پایین می‌برد. معنی تک‌تک ستون‌ها و روش پنهان‌کردن یا جابه‌جا کردنشان در بخش بعد آمده است.

جدول پوزیشن‌ها را می‌توانید به سلیقهٔ خودتان بچینید. دکمهٔ ستون‌ها بالای جدول پنجره‌ای باز می‌کند که هر ردیفش یک ستون است:

• نمایش یا پنهان‌کردن: سوییچ کنار نام هر ستون.
• تغییر ترتیب: دستگیرهٔ را بگیرید و بالا یا پایین بکشید. ترتیبِ همین لیست، ترتیبِ ستون‌ها در جدول است.
• بازگشت به حالت اولیه: پیش‌فرض بالای پنجره — هم ترتیب و هم روشن/خاموش‌ها را برمی‌گرداند.

ستون خرید/فروش در آن لیست نمی‌آید، چون همیشه اولین ستون است و جابه‌جا نمی‌شود: دکمهٔ حذفِ سطر و تیکِ فعال/غیرفعال کردنِ پا هم داخل همان ستون‌اند و باید همیشه در دسترس باشند.

تا وقتی قالبی نساخته‌اید، این چیدمان یک تنظیم شخصی و سراسری است: روی همهٔ استراتژی‌هایتان یکی است و با باز کردن یک استراتژی ذخیره‌شده عوض نمی‌شود. اگر می‌خواهید هر دسته استراتژی ستون‌های خودش را داشته باشد، قالب ستون را بخوانید.

قالب ستون — چیدمان‌های نام‌دار برای دسته‌های مختلف

ستون‌هایی که برای یک کاوردکال لازم دارید با ستون‌های یک آیرون کاندور یکی نیست: در اولی «وجه تضمین» و «افست» حرف اول را می‌زنند، در دومی «دلتا» و «IV». برای همین بالای پنجرهٔ ستون‌ها یک انتخابگر قالب ستون هست.

قالب یعنی یک چیدمان نام‌دار: ترتیب ستون‌ها، روشن یا خاموش بودنشان و عرضشان، همه با هم زیر یک اسم. نکتهٔ مهم اینکه استراتژی ذخیره‌شده خودش نسخه‌ای از چیدمان را نگه نمی‌دارد و فقط اسم قالب را می‌شناسد؛ برای همین وقتی قالبی را عوض می‌کنید، هر استراتژی‌ای که به آن وصل است با همان تغییر باز می‌شود.

حذف یک قالب به استراتژی‌ها دست نمی‌زند: هر استراتژی‌ای که به آن وصل بود، دفعهٔ بعد با «پیش‌فرض» باز می‌شود.

دو مرزِ این قابلیت را بدانید. قالب فقط برای جدول موقعیت‌های همین صفحه است، نه برای ستون‌های لیست استراتژی‌های ذخیره‌شده — آن لیست یک جدول واحد برای همهٔ استراتژی‌هاست و بیشتر از یک چیدمان ندارد. و باکس نمودار روی میزکار چیدمان مستقل خودش را دارد که با خودِ باکس ذخیره می‌شود، پس قالب نمی‌گیرد.

«روز» یا «روز معاملاتی»؟

هر دو تا یک تاریخ می‌شمارند ولی جوابِ دو سؤال متفاوت‌اند. روز می‌گوید چقدر زمان مانده — و چون ارزش زمانیِ اختیار در تعطیلات هم آب می‌رود، همین عدد است که در قیمت‌گذاری و در نرخ‌های ماهانه به‌کار می‌رود. روز معاملاتی می‌گوید چند فرصتِ معامله مانده — برای برنامهٔ خروج و نقدشوندگی. در ماهی که چند تعطیلی پشت‌سرهم دارد، فاصلهٔ این دو زیاد می‌شود: 20 روز تقویمی می‌تواند فقط 11 روزِ باز بودنِ بازار باشد.

روی موبایل، جدول به‌صورت کارت نمایش داده می‌شود و مجموعهٔ ثابتی از فیلدها را نشان می‌دهد؛ پنجرهٔ ستون‌ها مخصوصِ نمای جدولی روی دسکتاپ است.

کل چیدمان این صفحه هم روی موبایل فرق می‌کند — دو تب «پوزیشن‌ها» و «تحلیل»، فرضیات پایه پشت یک نوار، و ابزارهای نمودار داخل دو کشو. تفاوت‌ها یک‌جا در راهنمای نمودار استراتژی در موبایل آمده است.

همین دو ستونِ روز، در لیست استراتژی‌های ذخیره‌شده هم هستند — با این تفاوت که آنجا برای دورترین لگِ کل استراتژی گزارش می‌شوند، نه برای تک‌تکِ پاها.

اگر معاملات واقعی‌تان را در کارگزاری انجام داده‌اید، لازم نیست هر پا را دستی در جدول تایپ کنید. با ورود اکسل می‌توانید گزارش معاملات (فایل xlsx، xls یا csv) را از سامانه آنلاین کارگزاری بگیرید و موقعیت‌ها را مستقیم به جدول پوزیشن‌های همان استراتژی اضافه کنید.

دکمه ورود اکسل کنار «جدید» در بالای صفحه نمودار استراتژی قرار دارد. با باز شدن پنجره، سمت راست مراحل کار و سمت چپ پیش‌نمایش فایل را می‌بینید.

چه زمانی به درد می‌خورد؟

• ثبت سریع چند معامله پشت‌سرهم بعد از روز معاملاتی
• ساخت استراتژی از خروجی کارگزاری بدون خطای تایپ دستی
• تکرار همان فرمت فایل کارگزاری با الگوهای ذخیره‌شده

چهار مرحله در پنجره ورود اکسل

1. بارگذاری فایل اکسل: فایل را انتخاب کنید. اگر قبلاً برای همان کارگزاری «الگو» ذخیره کرده‌اید، بلافاصله بعد از بارگذاری می‌توانید آن را بزنید تا نگاشت ستون‌ها خودکار پر شود. تغییرات بعدی روی الگوی فعال، خودکار ذخیره می‌شود.
2. شماره سطر عنوان: شماره سطری که سرستون‌ها (نماد، نوع، قیمت، حجم) در آن است را وارد کنید. در پیش‌نمایش، شروع پردازش با فلش سبز مشخص است. اگر فایل سطر عنوان ندارد، عدد 0 بگذارید.
3. نگاشت ستون‌ها: هر فیلد (نماد · نوع معامله · قیمت · حجم) را از پنل راست انتخاب کنید و روی ستون متناظر در پیش‌نمایش کلیک کنید. ستون تاریخ معامله اختیاری است؛ اگر نگاشت شود، سطرها بر اساس تاریخ (صعودی) مرتب وارد جدول می‌شوند. در «نوع معامله» فقط «خرید» و «فروش» شناسایی می‌شود.
4. پردازش داده‌ها: موقعیت‌های استخراج‌شده به جدول فعلی اضافه می‌شوند (جایگزین نمی‌شوند). اگر فایل چند نماد پایه داشته باشد، از شما می‌پرسد کدام پایه پردازش شود؛ بعد از آن فقط همان پایه و اختیارهایش وارد می‌شوند.

تنظیمات تکمیلی نگاشت

• تعداد نماد پایه تقسیم بر اندازه قرارداد شود — وقتی حجم سهم پایه در فایل بر حسب برگه/سهم است، نه تعداد قرارداد.
• تعداد قرارداد تقسیم بر اندازه قرارداد شود — وقتی حجم اختیار در فایل بر حسب برگه است.

وجه تضمین و فروش پوششی

مثل افزودن دستی سطر: اگر برای یک نماد قبلاً خرید در جدول باشد و فروش بعدی همان نماد پوشش همان long باشد، تیک وجه تضمین برای آن فروش خودکار خاموش می‌ماند. فقط فروش‌هایی که واقعاً short جدید هستند، وجه تضمین می‌گیرند.

محدودیت‌ها

• فایل باید از کارگزاری شما با ستون‌های قابل تشخیص (نماد، نوع، قیمت, حجم) باشد.
• نمادها باید در داده بازار آپشن‌باز شناخته شوند؛ پس از انتخاب نماد پایه، سطرهای سایر پایه‌ها نادیده گرفته می‌شوند.
• الگوهای نگاشت در همین مرورگر ذخیره می‌شوند (برای هر کارگزاری یک بار نگاشت کنید).

وقتی می‌خواهید استراتژی را با قیمت‌های امروز بازار بسازید یا به‌روز کنید، لازم نیست هر سطر را دستی تایپ کنید. دکمه قیمت روز در نوار بالای صفحه (کنار «لیست» و «تجمیع موقعیت‌ها») قیمت ورود و وجه تضمین همه پوزیشن‌های نمودار اول را از داده زنده بازار پر می‌کند.

منطق پر کردن قیمت

• خرید: قیمت عرضه (بهترین فروشنده در صف)
• فروش: قیمت تقاضا (بهترین خریدار در صف)
• اگر عرضه/تقاضا در دسترس نباشد، از قیمت پایانی استفاده می‌شود.

این منطق همان چیزی است که برای «قیمت ورود واقع‌گرایانه» در نظر گرفته شده: خریدار معمولاً روی عرضه می‌خرد و فروشنده روی تقاضا می‌فروشد.

چه زمانی به درد می‌خورد؟

• ساخت سریع استراتژی «اگر همین الان وارد شوم»
• به‌روزرسانی قیمت‌های قدیمی بعد از چند روز
• مقایسه سناریو با قیمت لحظه‌ای — قبل از نمودار دوم یا What-if

دکمه فقط وقتی فعال است که حداقل یک پوزیشن نماد داشته باشد. پس از موفقیت، پیام «قیمت‌ها و وجه تضمین با قیمت روز به‌روزرسانی شد» نمایش داده می‌شود و منحنی بلافاصله دوباره محاسبه می‌شود.

نکته: اگر نماد در فید بازار آپشن‌باز نباشد، همان سطر بدون تغییر می‌ماند. برای سهم پایه (UA) هم در صورت وجود نماد، قیمت ورود به‌روز می‌شود.

وقتی استراتژی را از معاملات واقعی می‌سازید — دستی یا با ورود اکسل — معمولاً چند ردیف روی یک نماد دارید: بخشی را خریده‌اید، بعد بخشی را فروخته‌اید، و باز هم خریده‌اید. جدول همهٔ آن‌ها را جدا نگه می‌دارد، و همین درست است؛ ولی برای تصمیم گرفتن دو سؤال دیگر دارید: الان چقدر موقعیت باز دارم و از چیزی که بسته‌ام چقدر سود یا زیان کردم. دو دکمهٔ کنار «لیست» دقیقاً همین دو را جواب می‌دهند.

موقعیت‌های باز — خالص هر نماد در یک نگاه

موقعیت‌های باز پنجره‌ای باز می‌کند به نام «مجموع موقعیت‌های باز»: هر سطر یک نماد است با جمع خرید، جمع فروش و خالص (خرید منهای فروش). عدد مثبت یعنی خالص خرید، منفی یعنی خالص فروش. سطر پایانی، مجموع قدرمطلق خالص‌ها را می‌دهد — همان «مجموع موقعیت باز»ی که واقعاً روی دستتان مانده است.

• فقط ردیف‌های فعال شمرده می‌شوند؛ پایی که تیکش را برداشته‌اید در این جمع نمی‌آید.
• سطرهای نماد پایه (UA) کنار گذاشته می‌شوند — این پنجره دربارهٔ قراردادهای اختیار است.
• دکمه تا وقتی حداقل یک ردیف اختیارِ فعال با نماد نداشته باشید غیرفعال است.

این پنجره فقط می‌خواند و چیزی را عوض نمی‌کند: نه ردیفی حذف می‌شود، نه نمودار تکان می‌خورد. برای دیدن اینکه ساختارتان از فرط ویرایش به کجا رسیده، ارزان‌ترین بررسی همین است.

تجمیع موقعیت‌ها و سود/زیان تحقق یافته

تجمیع موقعیت‌ها یک قدم جلوتر می‌رود: ردیف‌های روبه‌روی هم روی یک قرارداد را واقعاً در هم ادغام می‌کند. فرض کنید روی یک نماد 3 قرارداد به قیمت 1,200 و 2 قرارداد به قیمت 1,000 خریده‌اید و بعد 4 قرارداد به 1,500 فروخته‌اید. بعد از تجمیع یک ردیفِ خرید با 1 قرارداد می‌ماند، و سود آن 4 قراردادی که بسته شده از منحنی بیرون می‌رود و به‌صورت یک عدد ثبت می‌شود.

آن عدد در نواری زیر جدول پوزیشن‌ها می‌نشیند و سه چیز را جدا نشان می‌دهد:

همین نوار، دو خط دیگر هم دارد که ربطی به تجمیع ندارند و فقط وقتی ظاهر می‌شوند که قراردادی در سررسید در سود باشد: پرداخت جهت اعمال و دریافتی اعمال — پولی که برای اعمال باید بدهید یا می‌گیرید.

خنثی شدنِ ردیف‌ها را نمودار از قبل هم لحاظ می‌کرد؛ کاری که تجمیع می‌کند این است که همان محاسبه را در خودِ جدول ثبت می‌کند و عددِ بسته‌شده را بایگانی می‌کند. یعنی سود و زیانتان با تجمیع عوض نمی‌شود، فقط از منحنی به یک عدد منتقل می‌شود.

دو نکته پیش از زدنش:

• برگشت‌پذیر نیست. ردیف‌های قدیمی جای خود را به ردیف‌های خالص می‌دهند؛ اگر می‌خواهید تاریخچهٔ تک‌تک معامله‌ها بماند، قبلش با ذخیره جدید یک کپی بگیرید.
• وجه تضمین دوباره حساب می‌شود. فروشی که بعد از تجمیع پوششِ یک خریدِ باقی‌مانده باشد، دیگر وجه تضمین نمی‌گیرد.

در لیست استراتژی‌های ذخیره‌شده، همین سود/زیان تحقق‌یافته در ستون‌های بازدهی هم لحاظ می‌شود؛ پس تجمیعِ به‌موقع، اعداد لیست را به آنچه واقعاً اتفاق افتاده نزدیک می‌کند.

گاهی می‌خواهید ببینید استراتژی A در برابر استراتژی B چطور است — مثلاً کاوردکال در برابر فروش put، یا همان استراتژی با strike متفاوت. برای این کار نمودار دوم را بزنید — این دکمه در هدر کارت نمودار است، کنار ردیف یونانی‌ها، نه در نوار دکمه‌های بالای جدول.

چه اتفاقی می‌افتد؟

1. یک جدول پوزیشن دوم زیر جدول اصلی باز می‌شود — با عنوان «نمودار دوم (مقایسه)» و حاشیه آبی.
2. روی نمودار سود/زیان، منحنی سررسید استراتژی دوم به‌صورت خط آبی خط‌چین روی همان محورها رسم می‌شود.
3. منحنی اصلی (سبز/قرمز) همان نمودار اول است؛ خط‌چین = نمودار دوم.

در Tooltip با راهنما، هر دو منحنی با برچسب «در روز سررسید» و «نمودار دوم — در سررسید» قابل خواندن هستند.

کنترل‌های پنل نمودار دوم

• کپی از نمودار اول — کپی همه پوزیشن‌های نمودار اول به جدول دوم (برای ویراند جزئی، مثلاً فقط strike)
• قیمت روز — پر کردن قیمت ورود پوزیشن‌های نمودار دوم از بازار زنده
• حذف نمودار دوم — بستن جدول و خط مقایسه

تنظیمات مشترک

نمودار دوم از همان سهم پایه، اندازه قرارداد، نرخ بهره و کارمزد نمودار اول استفاده می‌کند — فقط پاهای استراتژی فرق می‌کند. اگر درصد را روشن کنید، درصد هر استراتژی نسبت به سرمایه ورود خودش محاسبه می‌شود.

مثال کاربردی

نمودار اول: خرید call با strike 5000. کپی از نمودار اول بزنید، در جدول دوم فقط strike را به 6000 عوض کنید — دو منحنی را کنار هم ببینید و بفهمید کدام در محدوده قیمت فعلی سودده‌تر است.

کاربرد پرتکرار دیگر، شبیه‌سازی رول کردن است: نمودار اول، موقعیت فعلی شماست؛ با کپی از نمودار اول همان را به جدول دوم بیاورید و فقط پای اختیار را به قرارداد سررسید بعد (یا قیمت اعمال جدید) تغییر دهید — منحنی «قبل» و «بعد از رول» را کنار هم می‌بینید و اثر خالص رول پیش از اجرا معلوم می‌شود.

محدودیت‌های نمودار دوم

• فقط منحنی سررسید رسم می‌شود — نمودار قبل از سررسید و What-if روی خط دوم اعمال نمی‌شود.
• در حالت جدول ماتریس (نمودارجدول) نمایش داده نمی‌شود — فقط در نمای نمودار.
• ذخیره، اشتراک و بارگذاری فقط نمودار اول را نگه می‌دارند — نمودار دوم ابزار مقایسه موقت همان جلسه است و با «جدید» یا بستن صفحه از بین می‌رود.

وقتی سناریوها زیاد می‌شوند، قبل از ذخیره می‌توانید در هدر نمودار سازمان‌دهی اولیه انجام دهید:

• سبد سبد پیش‌فرض — استراتژی جدید به کدام سبد (پرتفوی / کد معاملاتی) تعلق دارد
• تگ تگ‌ها — برچسب موضوعی (مثلاً کاوردکال، کم‌ریسک) هنگام ساخت
• تاریخ ورود به پوزیشن امروز — روزی که واقعاً وارد این موقعیت شده‌اید. پیش‌فرضش روزِ ذخیره است، ولی اگر معامله را دیرتر ثبت می‌کنید آن را به روز واقعی برگردانید: روزهای سپری‌شده در ستون «س/ز آفست (ماهانه)» لیست ذخیره‌شده‌ها از همین تاریخ شمرده می‌شود، و نرخ ماهانه‌ای که آنجا می‌بینید مستقیماً به آن بند است.

برای دیدن و مدیریت همهٔ ذخیره‌ها، از نوار بالای نمودار دکمه لیست را بزنید — پنل استراتژی‌های ذخیره‌شده باز می‌شود (فیلتر سبد و تگ، بایگانی، جستجو و …). راهنمای کامل همان پنل — از جمله باکس لیست در میزکار — در مقاله لیست استراتژی آمده است؛ داخل پنل هم با دکمه ؟ تور کوتاه دارید.

نمودار = ساخت و تحلیل · لیست ذخیره‌شده = نگه‌داری، فیلتر و بایگانی · آلارم = هشدار روی همان ذخیره‌ها

• کارمزد معامله: چک‌باکس — کارمزد ورود از سود و زیان کم می‌شود.
• کارمزد اعمال: «محاسبه نشود» · «فقط در سود (ITM)» · «همه قراردادها»
• جزئیات سود/زیان: تفکیک کارمزد هر پا در یک پنجره

اگر قراردادی در سررسید ITM باشد، ممکن است خط «پرداخت جهت اعمال» یا «دریافتی اعمال» زیر جدول ظاهر شود.

منحنی اصلی فقط روز سررسید را نشان می‌دهد. برای دیدن سود/زیان قبل از سررسید، نمودار قبل از سررسید را روشن کنید. یک خط آبی (یا چند خط در حالت «چند منحنی») اضافه می‌شود که با مدل بلک-شولز محاسبه شده است.

تفاوت What-if با نمودار قبل از سررسید: نمودار قبل از سررسید «تاریخ و IV پایه» را با اسلایدر تنظیم می‌کند؛ What-if روی همان پایه، جابه‌جایی اضافه (مثلاً +5 روز یا IV +10٪) رسم می‌کند تا چند حالت را هم‌زمان ببینید.

برای آموزش کامل، اسلایدرها، حالت اسلایدر/چند منحنی و مثال: راهنمای نمودار قبل از سررسید در استراتژی

بالای نمودار (فقط در حالت نمودار، نه جدول)، کنترل سناریو قرار دارد. با آن می‌توانید چند منحنی فرضی روی نمودار بکشید — مثل TradingView.

پیش‌فرض‌های پایه (بخش «پایه» در منو):

• Time +5d — 5 روز به جلو (نزدیک‌تر به سررسید)
• IV +10% — نوسان ضمنی 10 واحد بالاتر
• IV −10% — نوسان ضمنی 10 واحد پایین‌تر

با تیک زدن هر سناریو، یک خط رنگی خط‌چین/نقطه‌چین روی نمودار ظاهر می‌شود. می‌توانید چند سناریو را هم‌زمان فعال کنید.

سناریوهای شخصی: «افزودن سناریو…» → در پنجره ویرایش:

• جابه‌جایی زمان (روز) — مثبت = به سمت سررسید
• جابه‌جایی نوسان‌پذیری (٪) — مثبت یا منفی
• سبک خط: ممتد · خط‌چین · نقطه‌چین

نکته: What-if از تنظیمات نمودار قبل از سررسید و اسلایدرهای IV/تاریخ استفاده می‌کند؛ اگر نمودار قبل از سررسید خاموش باشد، منحنی‌های What-if هم دیده نمی‌شوند. سناریوها در مرورگر ذخیره می‌شوند و بین استراتژی‌های مختلف مشترک‌اند.

مثال ساده

یک خرید call دارید. منحنی سررسید flat است تا بالای strike. سناریو Time +5d با IV ثابت ممکن است بالاتر باشد — یعنی هنوز ارزش زمانی دارد. سناریو IV −10% ممکن است خط را پایین بکشد — برای خریدار اختیار معمولاً بد است.

کنار What-if، ردیف یونانی‌ها است:

با کلیک روی هر دکمه (مثلاً Δ دلتا)، منحنی همان یونانی روی نمودار رسم می‌شود — جدا از محور سود/زیان. می‌توانید چند یونانی را هم‌زمان فعال کنید. برای مفهوم هر یونانی: ضرایب پوشش ریسک (یونانی).

زیر منحنی — و زیر دستگیرهٔ ارتفاع — نواری از چیپ‌های عددی هست که خلاصهٔ کل استراتژی را در یک خط می‌دهد. عمداً زیر نمودار است و نه رویش: عددی که روی منحنی بنشیند بخشی از همان منحنی را می‌پوشاند. اگر چیپ‌ها در عرض صفحه جا نشوند، با فلش‌های دو طرفِ نوار اسکرول می‌شوند؛ روی هر چیپ نگه دارید (یا رویش بزنید) تا توضیحش باز شود.

تفاوت این نوار با ردیف یونانی‌های بالای نمودار را گم نکنید: آن ردیف منحنیِ یک یونانی را روی نمودار می‌کشد، این چیپ‌ها عددِ همان یونانی را در قیمت امروز می‌دهند. یکی شکل را نشان می‌دهد و دیگری مقدار را.

و اگر چیپ نارنجیِ «قیمت زنده …» را دیدید، یعنی قیمت زندهٔ نماد پایه بیرون از بازهٔ نمودار افتاده و نقطه‌اش رسم نشده است. معمولاً یعنی سهم پایه اشتباه است — از بالای صفحه کنار «سهم پایه» حذفش کنید، چون سود/زیان زنده و یونانی‌ها هم روی همان قیمت حساب می‌شوند.

کنار عنوان «نمودار سود/زیان»، سوییچ نمودارجدول وجود دارد. با انتخاب جدول، به‌جای یک منحنی، یک heatmap می‌بینید: هر ستون یک تاریخ (از امروز تا سررسید) و هر ردیف یک قیمت احتمالی نماد پایه. رنگ سبز یعنی سود و قرمز یعنی زیان؛ هرچه پررنگ‌تر، عدد بزرگ‌تر.

این نما برای کسانی که دوست دارند «یک نگاه» به کل مسیر زمانی و محدوده قیمت داشته باشند عالی است — مثل جدول OptionStrat. ردیف نقطه‌دار نزدیک‌ترین قیمت به نرخ زنده بازار را نشان می‌دهد.

می‌توانید واحد خانه‌ها را بین ریال، درصد و «٪ بیشترین ریسک» عوض کنید و با اسلایدر رنج قیمت بازه ردیف‌ها را تنظیم کنید.

آموزش کامل با مثال و تصویر UI: راهنمای جدول سود و زیان استراتژی

این دکمه‌ها بالای جدول پوزیشن‌ها هستند. تنظیمات جداگانه کنار نام استراتژی است.

قبل از ذخیره یا اشتراک: یک نام استراتژی بنویسید و حداقل یک پوزیشن معتبر داشته باشید. ذخیره‌ها در حافظهٔ همین مرورگر نوشته می‌شوند و اگر وارد حساب باشید روی سرور هم همگام می‌شوند — یعنی همان فهرست را روی دستگاه دیگرتان هم می‌بینید و پاک شدن حافظهٔ مرورگر آن را از بین نمی‌برد. سقف، 500 استراتژی ذخیره‌شده است.

• جدیدصفحه را برای سناریوی تازه خالی می‌کند — پوزیشن‌ها و لینک اشتراک قبلی ریست می‌شود.
• ذخیرهسناریوی فعلی را با همان نام در لیست مرورگر ذخیره می‌کند؛ اگر از لیست باز کرده باشید، همان ردیف به‌روز می‌شود.
• ذخیره جدیداز منوی فلش کنار ذخیره: یک کپی جدید بدون تغییر نسخه قبلی.
• بایگانیاستراتژی را غیرفعال می‌کند: از لیست فعال پنهان می‌شود و آلارم‌هایش دیگر اجرا نمی‌شوند — بدون پاک شدن. پوزیشن‌ها، تگ‌ها، سبد و تنظیم آلارم می‌مانند و با بازگردانی برمی‌گردند. فلشِ کنارش منوی حذف دائمی است که برگشت‌ناپذیر است. هر دو فقط وقتی فعال‌اند که استراتژی را ذخیره کرده یا از لیست باز کرده باشید.
• لیستپنل «استراتژی‌های ذخیره‌شده» — بارگذاری، جستجو و کپی لینک اشتراک.
• اشتراکبا ورود به حساب، لینک عمومی (فقط مشاهده) می‌سازد.
• موقعیت‌های بازجمع خالص موقعیت‌های فعال به تفکیک نماد — پایین‌تر.
• تجمیع موقعیت‌هاردیف‌های روبه‌روی هم روی یک نماد را در هم ادغام می‌کند و سود/زیان بسته‌شده را ثبت می‌کند — پایین‌تر.
• یادداشتیادداشت‌های همین استراتژی — پایین‌تر. بعد از ذخیره یا بارگذاری فعال می‌شود.
• کتابخانه استراتژی‌هااستراتژی‌های آمادهٔ دیده‌بان (کاوردکال، اسپردها، استرادل و …) را باز می‌کند — فهرست کامل. اگر آن‌ها را قبلاً اضافه کرده باشید این دکمه دیده نمی‌شود.
• تنظیماتچهار بخش: جدول · چیدمان · پنل جزئیات نماد · تعدیل قیمت اعمال — تنظیمات نمایش صفحه.

دکمهٔ چرخ‌دندهٔ کنار نام استراتژی پنجرهٔ تنظیمات استراتژی را باز می‌کند. چهار بخش دارد و هیچ‌کدام روی محاسبه اثر ندارند، جز آخری که می‌تواند قیمت اعمالِ ذخیره‌شده را اصلاح کند.

تعدیل قیمت اعمال بعد از مجمع

بعد از مجمع افزایش سرمایه یا تقسیم سود، بورس قیمت اعمال قراردادهای باز را تعدیل می‌کند: نماد همان می‌ماند و قیمت اعمال عوض می‌شود — جزئیات محاسبه در تعدیل قیمت اعمال و اندازه قرارداد. استراتژی‌ای که پیش از مجمع ذخیره شده، قیمت اعمال قدیمی را با خودش نگه می‌دارد و از آن لحظه سود و زیانش غلط حساب می‌شود — بی‌آنکه چیزی خطا بدهد.

• با روشن بودن اطلاع خودکار تغییر قیمت اعمال، یک‌بار در هر نشست همهٔ استراتژی‌های ذخیره‌شده (حتی بایگانی‌شده‌ها) با تابلوی بازار مقایسه می‌شوند و اگر اختلافی بود، پنجره‌ای فهرست موارد را نشان می‌دهد.
• به‌روزرسانی یکجا انجام می‌شود و فقط قیمت اعمال را عوض می‌کند؛ قیمت ورود، تعداد و اندازهٔ قرارداد دست‌نخورده می‌مانند.
• خاموش کردنِ سوییچ فقط پرسیدنِ خودکار را قطع می‌کند. دکمهٔ بررسی تعدیل قیمت اعمال در همان بخش همیشه در دسترس است و اگر همه‌چیز هماهنگ باشد هم جواب می‌دهد، پس زدنش هیچ‌وقت شبیه خرابی نیست.

سودآورترین چیزی که ماه بعد به دردتان می‌خورد، عددِ سود نیست؛ این است که چرا وارد این موقعیت شدید. یادداشت پنلی کنار همین استراتژی باز می‌کند برای همان — دلیل ورود، حد ضرر ذهنی، شرطی که با آن می‌خواهید رول کنید، یا هر نکته‌ای که بعداً بی‌آن قابل بازسازی نیست.

• هر یادداشت با تاریخ و ساعت ثبت می‌شود و بعداً قابل ویرایش است؛ ویرایش‌شده‌ها علامت می‌خورند.
• یادداشت می‌تواند به یک سطر مشخص از جدول پوزیشن‌ها وصل شود، پس پنل دو نما دارد: «همه یادداشت‌ها» و «یادداشت‌های سطر». برچسبِ سطر جدا نگه داشته می‌شود، پس یادداشت بعد از حذف یا تجمیعِ آن ردیف هم خوانا می‌ماند.
• ذخیره‌سازی خودکار است — چیزی برای زدن نیست.
• دکمه فقط بعد از ذخیره کردن یا بارگذاری استراتژی فعال می‌شود، چون یادداشت به همان رکورد ذخیره‌شده می‌چسبد. عدد کنار دکمه تعداد یادداشت‌هاست.

این پنل دفترچهٔ همین یک استراتژی است، نه ژورنال کل معاملاتتان؛ برای اینکه بدانید اصلاً چه چیزی ارزش نوشتن دارد، ژورنال‌نویسی معاملات اختیار را بخوانید.

1. به صفحه نمودار استراتژی بروید.
2. نام استراتژی و فرضیات (سهم پایه، اندازه قرارداد، نرخ بهره) را تنظیم کنید.
3. برای سبد و تگ هنگام ساخت: سبد پیش‌فرض و تگ‌ها — بعد از ذخیره، مدیریت کامل در لیست استراتژی.
4. با افزودن پوزیشن پاها را اضافه کنید — یا با ورود اکسل از فایل کارگزاری وارد کنید.
5. برای قیمت‌های امروز: قیمت روز — یا دستی قیمت ورود بزنید.
6. کارمزدها را در صورت نیاز فعال کنید.
7. اگر معاملات واقعی‌تان روی یک نماد چند بار انجام شده: تجمیع موقعیت‌ها تا ردیف‌های روبه‌روی هم در هم ادغام شوند و سود/زیان بسته‌شده ثبت شود.
8. منحنی سررسید را ببینید؛ خطوط زرد = سر به سر.
9. برای مقایسه دو ساختار: نمودار دوم → پوزیشن‌های دوم را بسازید یا کپی از نمودار اول.
10. برای قبل از سررسید: نمودار قبل از سررسید — راهنمای نمودار قبل از سررسید.
11. سناریوهای What-if و یونانی‌ها را امتحان کنید.
12. برای نمای ماتریس: نمودارجدول — راهنمای جدول.
13. با ذخیره سناریو را نگه دارید یا اشتراک بفرستید — سپس در لیست ذخیره‌شده فیلتر، بایگانی و آلارم تنظیم کنید.
14. دلیل ورود و حد ضررتان را با یادداشت همان‌جا بنویسید تا ماه بعد بدانید چرا این معامله را کردید.

• محور افقی: قیمت فرضی نماد پایه (ریال).
• محور عمودی: سود/زیان — ریال یا درصد با درصد.
• منطقه سبز/قرمز: بالای صفر سود، پایین آن زیان (منحنی سررسید).
• نقطه صورتی: قیمت فعلی پایه روی منحنی.
• خط آبی: سود/زیان نظری در تاریخ انتخابی (نمودار قبل از سررسید).
• خط آبی خط‌چین: منحنی سررسید نمودار دوم (مقایسه).
• خطوط رنگی خط‌چین: سناریوهای What-if فعال.
• احتمال سود و سود/زیان زنده: عدد نیستند که روی منحنی بنشینند — چیپ‌اند در نوار آمار زیر نمودار، کنار حداکثر سود، حداکثر زیان و نقطهٔ سربه‌سر.
• Tooltip: با راهنما — قیمت، سود و زیان، درصد ماهانه، YTM.
• زوم: روی نمودار درگ کنید؛ «بازگشت به کل» محدوده را برمی‌گرداند.
• ارتفاع نمودار: دستگیرهٔ باریک بین منحنی و نوار آمار را بکشید تا نمودار کوتاه یا بلند شود — کوتاه کردنش نوار آمار را بالا می‌آورد. دوبار کلیک، ارتفاع پیش‌فرض را برمی‌گرداند. این دستگیره فقط با ماوس کار می‌کند.
• دو انتهای منحنی: بدترین حالتِ موقعیت همان‌جاست، و اندازهٔ موقعیت باید روی همان بسته شود نه روی وسط نمودار — مدیریت سرمایه و اندازهٔ موقعیت.
• تکی: تکی — سود/زیان هر پا جدا.

حداکثر سود و حداکثر زیان دیگر سوییچ ندارند. در نسخه‌های قدیمی‌تر یک کلید، دو خط افقی روی نمودار می‌کشید؛ حالا هر دو عدد همیشه در نوار آمار هستند — با درصدشان نسبت به سرمایهٔ ورود، و وقتی ساختار سقف ندارد با برچسب «نامحدود». در نوار ابزار، «حداکثر» نام فیلدِ سقفِ محور افقی است، نه آن کلید قدیمی.

محدودیت‌ها

• منحنی سررسید فرض می‌کند تا انقضا نگه می‌دارید — برای خروج زودتر از نمودار قبل از سررسید استفاده کنید.
• خروجی نظری است؛ قیمت واقعی بازار ممکن است فرق کند.
• و نمودار نمی‌گوید پاهای این ساختار امروز قابل معامله‌اند یا نه — ساختارهای چندپا روی اختیار فروش در بخشی از روزها اصلاً قابل ساختن نیستند؛ نمونهٔ اندازه‌گیری‌شده در پوت بک اسپرد نسبتی.
• What-if و نمودار قبل از سررسید به IV و نرخ بهره ثابت در اسلایدر وابسته‌اند.
• استراتژی‌های ذخیره‌شده با ورود به حساب روی سرور همگام می‌شوند، ولی اگر وارد نشده باشید فقط در همین مرورگر می‌مانند — برای نشان دادن یک سناریو به دیگری از اشتراک استفاده کنید.
• نمودار دوم ذخیره یا اشتراک نمی‌شود — فقط برای مقایسه همان جلسه است.
• جایگزین مشاوره سرمایه‌گذاری نیست.

باز کردن استراتژی از دیده‌بان — پنجرهٔ «نمای استراتژی»

لازم نیست همیشه از صفر پوزیشن بچینید. در دیده‌بان، هر ستون استراتژی در سلول‌هایش یک آیکون نمودار دارد؛ با کلیک روی آن، همین نمودار سود و زیان — با پاهای از پیش پر شده — داخل یک پنجره روی همان صفحه باز می‌شود. فهرست استراتژی‌هایی که چنین ستونی می‌سازند در راهنمای استراتژی‌های دیده‌بان آمده است.

محتوای پنجره همان چیزی است که در این مقاله خواندید (جدول پوزیشن‌ها، نمودار، کارمزدها، قبل از سررسید، What-if)، ولی نوار بالای آن چند کنترل مخصوص خودش دارد:

یک تفاوت مهم با صفحهٔ مستقل: در این پنجره پیش‌نویس خودکار وجود ندارد. روی صفحهٔ مستقل، ویرایش‌های ذخیره‌نشده روی همان دستگاه می‌مانند و بعد از رفرش برمی‌گردند؛ اما چیدمانی که در پنجره ساخته‌اید، اگر ذخیره نزنید با بستن پنجره از بین می‌رود.

نکات دیگر:

• تغییرات داخل پنجره فقط روی همان بوم است — نه فرمول را عوض می‌کند، نه ستون دیده‌بان را.
• در میزکار یک انتخاب بیشتر دارید: هنگام کلیک روی آیکون نمودار، منویی می‌پرسد استراتژی در «باکس نمودار جدید»، یک «باکس نمودار موجود» یا «شیت استراتژی» باز شود. با راست‌کلیک همیشه همین منو می‌آید و از داخلش «رفتار پیش‌فرض کلیک» را هم می‌توانید تغییر دهید.
• همین پنجره هنگام باز کردن یک استراتژی از لیست استراتژی‌های ذخیره‌شده در میزکار هم استفاده می‌شود؛ آن‌جا به‌جای «بستن»، دکمهٔ «بازگشت» شما را به لیست برمی‌گرداند.

ستون‌های جدول موقعیت‌ها ثابت‌اند، ولی لازم نیست به آن‌ها محدود بمانید. با دکمهٔ «ساخت ستون» — بالای جدول، کنار «ستون‌ها» — می‌توانید ستونی بسازید که هر عددی را که می‌خواهید برای تک‌تک موقعیت‌ها حساب کند: گاما، تتا، سربه‌سر هر لگ، بازده روی وجه تضمین، سهم هر پا از دلتای کل و هر چیز دیگری که به کارتان می‌آید.

فرمول را یک بار می‌نویسید و آپشن‌باز آن را برای هر سطر جداگانه اجرا می‌کند و با هر تیک بازار به‌روز نگه می‌دارد. علاوه بر همهٔ فیلدهای دیده‌بان (option و ua)، دو آبجکت مخصوص این صفحه هم در اختیارتان است:

• position — خودِ سطر: خرید/فروش، تعداد، قیمت ورودی که شما زده‌اید، وجه تضمین، آفست و…
• strategy — کل استراتژی: قیمت پایه، اندازهٔ قرارداد، نرخ بهره، خالص و آفست کل

مثال: ارزش ریالی هر موقعیت

مثال: گامای هر لگ (که ستون آماده‌ای برایش وجود ندارد)

ستون ساخته‌شده مثل بقیهٔ ستون‌ها از پاپ‌آور «ستون‌ها» قابل جابه‌جایی و خاموش/روشن کردن است، در موبایل و میزکار هم دیده می‌شود، و تب «ستون‌های آماده» چند فرمول آمادهٔ قابل‌ویرایش در اختیارتان می‌گذارد.

راهنمای کامل با بیش از 25 مثال آماده: ستون محاسباتی نمودار استراتژی — فرمول‌نویسی روی موقعیت‌های اختیار معامله