تقویم معاملاتی یک تقویم شمسی است که تاریخ‌های اثرگذارِ بازار سرمایه را در یک صفحه جمع می‌کند: مجمع عمومی و مجمع فوق‌العادهٔ شرکت‌ها، ثبت افزایش سرمایه و زمان‌بندی پرداخت سود نقدی، سررسید قراردادهای اختیار معامله (آپشن)، شروع معاملات زنجیره‌های تازه، و روزهایی که بازار بسته است. کاری که نقشهٔ بازار برای «امروز چه خبر است» می‌کند، این صفحه برای «چه روزی چه خبر خواهد شد» می‌کند.
این مقاله می‌گوید روی صفحه چه چیزی هست، هر ردیف از کجا می‌آید، یک ردیف را چطور بخوانید، و — مهم‌تر از همه — تقویم دربارهٔ چه چیزهایی ادعای دانستن نمی‌کند. صفحه برای همه باز است و حتی نیازی به ورود ندارد.
برای دیدن خودِ ابزار به تقویم معاملاتی بروید.
باز کردن تقویم و اولین نگاه
تقویم از نشانی تقویم معاملاتی باز می‌شود. بالای صفحه، کنار عنوان، انتخاب بازار است: «همهٔ بازارها»، «سهام» یا «بورس کالا»؛ هرچه زیرش می‌آید، از جمله «پیش‌رو»، از همین انتخاب پیروی می‌کند. آیکون «؟» کنار همین انتخاب تور راهنمای صفحه، فیلم آموزشی (اگر منتشر شده باشد) و همین مقاله را یک‌جا نگه می‌دارد. زیر آن «پیش‌رو» است: یک کارت برای هر روزی که در 75 روز آینده سررسید یا تعطیلی دارد. بالای هر کارت نوشته چند روز مانده، مثل «امروز»، «فردا» یا «2 روز دیگر»، و زیرش تاریخ و آنچه آن روز پیش می‌آید: نمادِ زنجیره‌هایی که سررسید می‌شوند، «بازار تعطیل»، یا مجمعِ نمادی که اختیار دارد. کارت نزدیک‌ترین سررسید آبیِ توپر است و با کلیک روی هر کارت، جدول و پنل روز به همان روز می‌روند. این نوار همیشه از امروز حساب می‌شود، هر ماهی را که در جدول باز کرده باشید. بعد خودِ ماه می‌آید: نام ماه شمسی با فلش‌های ماه قبل و بعد (دکمهٔ «این ماه» فقط وقتی ماه دیگری باز است پیدا می‌شود و شما را برمی‌گرداند)، چیپ‌های نوع رویداد که هرکدام رنگ همان نوع و تعدادش در این ماه را دارند (در موبایل در یک ردیف که با کشیدن جابه‌جا می‌شود) و جدول ماه، از شنبه تا جمعه.
هر روزی که رویداد دارد، در خانه‌اش تا دو نوع رویداد با کلمه و نامِ نماد نوشته می‌شود، مثل «سررسید خساپا، اهرم، خبهمن» یا «مجمع فولاد»؛ بیش از چهار نماد با «… و 2 دیگر» خلاصه می‌شود و «+1» یعنی یک رویداد از نوعی دیگر هم هست. سررسید برچسب آبیِ توپر دارد، روز تعطیل هاشور می‌خورد و «تعطیل» رویش نوشته می‌شود، مجمع و سود نقدی و افزایش سرمایه رنگی کم‌رنگ با یک نوار کنارش دارند و شروع زنجیره فقط یک نقطه و یک کلمه است، تا روزی که باید رویش تصمیم بگیرید از دور پیدا باشد؛ روزهای گذشته خاکستری‌اند. در موبایل که خانه جای کلمه ندارد، روی روز عدد زنجیره‌هایی که آن روز سررسید می‌شوند می‌نشیند و هر نوع دیگر یک نقطهٔ رنگی است؛ رنگ هر نوع همان نقطهٔ رنگی روی چیپ‌های بالای جدول است. با کلیک روی یک روز، پنل «روز» همان روز را نشان می‌دهد — در صفحهٔ عریض کنار جدول، در صفحهٔ باریک‌تر و موبایل زیر آن — و اگر پنل از دید بیرون باشد، صفحه خودش تا آن‌جا می‌رود. با «کل ماه» پنل به فهرست روزهای ماه تبدیل می‌شود و با «روز» به یک روز برمی‌گردد.
در ماه جاری، پنل عمداً روی امروز یا نزدیک‌ترین روزِ بعد از آن که رویدادی دارد باز می‌شود، چون سؤالی که تقویم را باز می‌کند «چه چیزی پیش رو است» است؛ ماهی که با فلش‌ها به آن می‌روید با فهرست همهٔ روزهایش باز می‌شود. در «کل ماه»ِ ماه جاری فهرست هم از امروز شروع می‌شود و روزهای گذشته یک کلیک دورترند: «نمایش روزهای گذشتهٔ ماه». همین نگاهِ پیش‌رو در میزکار هم به‌صورت باکس «تقویم معاملاتی» هست، با همان انتخاب «همه / سهام / کالا».
شش نوع رویداد و منبع هرکدام
هر چیپ فیلتر بالای جدول، یک نوع رویداد است. جدول زیر می‌گوید هرکدام چه می‌گویند و از کجا می‌آیند — و همین ستون «منبع» است که تفاوت اعتماد بین ردیف‌ها را توضیح می‌دهد.
| نوع رویداد | منبع | چه می‌گوید |
|---|---|---|
| سررسید اختیار | دادهٔ آپشن‌باز | آخرین روز معاملاتیِ یک زنجیرهٔ اختیار. همان تاریخی که صفحهٔ زنجیره و دیده‌بان روزهای باقی‌مانده را نسبت به آن می‌شمارند. |
| مجمع عادی و مجمع فوق‌العاده | کدال | آگهی دعوت به مجمع شرکت‌ها. نماد پایه برای مجمع متوقف می‌شود و اگر مجمع سود نقدی یا افزایش سرمایه تصویب کند، پس از بازگشایی قرارداد اختیار تعدیل می‌شود. |
| پرداخت سود نقدی | کدال | آگهی زمان‌بندی پرداخت سود. برای دارندهٔ سهم مهم است و برای دارندهٔ اختیار، بخشی از ماجرای تعدیل. |
| افزایش سرمایه | کدال | فقط آگهی ثبت افزایش سرمایه، یعنی روزی که افزایش رسماً ثبت شده. مکاتبات مرحله‌ای‌اش عمداً وارد نمی‌شود — چرا، پایین‌تر آمده. |
| تعطیلی بازار | دادهٔ آپشن‌باز | روزی که بازار بسته است. از همان تقویم رسمی خوانده می‌شود که تصمیم می‌گیرد گزارش روزانه فرستاده شود یا نه. |
| شروع معاملات زنجیره | دادهٔ آپشن‌باز | اولین جلسهٔ معاملاتی یک زنجیرهٔ تازه‌درج‌شده؛ یعنی قیمت‌های اعمال جدیدی که تا دیروز وجود نداشتند. |
چیپ «مجامع» هر دو نوع مجمع — عادی و فوق‌العاده — را با هم نشان می‌دهد، چون کسی به دنبال فیلتر کردنِ فقط یکی از آن دو نیست. عدد کنار هر چیپ، رویدادهای تاریخ‌دارِ همان نوع در ماهِ روی صفحه است؛ آگهی‌هایی که تاریخ برگزاری ندارند جدا فهرست می‌شوند (پایین‌تر). با انتخاب «بورس کالا» فقط سررسید و تعطیلی اختیارهای بورس کالا — طلا، نقره، مس و صندوق‌های کالایی — می‌ماند و چیپ‌های مجمع و سود و افزایش سرمایه کنار می‌روند، چون این بازار آگهی کدال ندارد. منوی «کالا» هم تقویم را از همین حالت باز می‌کند.
چرا منبع‌ها با هم فرق دارند
سه نوع از شش نوعِ بالا از دادهٔ خودِ آپشن‌باز می‌آید و یک نوع از بیرون. این تفکیک تصادفی نیست و روی چیزی که می‌بینید اثر مستقیم دارد.
سررسیدها و شروع زنجیره‌ها از همان فهرست زنجیره‌ای خوانده می‌شوند که صفحهٔ زنجیره و دیده‌بان با آن کار می‌کنند. یعنی تقویم یک کپیِ دوم از تاریخ سررسید نگه نمی‌دارد و به همین دلیل نمی‌تواند با بقیهٔ سایت اختلاف پیدا کند. تعطیلی‌ها هم از همان تقویم رسمی معاملاتی می‌آید که تصمیم می‌گیرد گزارش روزانهٔ تلگرام فرستاده شود یا نه.
مجامع اما مالِ ما نیستند. آگهی دعوت به مجمع طبق قانون روی سامانهٔ کدال منتشر می‌شود و ما هر شب آگهی‌های تازه را می‌خوانیم و به تقویم اضافه می‌کنیم. مجمعِ خودِ صندوق‌های سرمایه‌گذاری را نمی‌آوریم: نه سود نقدی تصویب می‌کند نه افزایش سرمایه، پس قرارداد اختیارِ روی صندوق با آن تعدیل نمی‌شود، و رأیش با دارندگان واحدهای ممتاز است نه واحدهایی که در بورس معامله می‌شوند. هر ردیفِ مجمع پیوند مستقیم به همان آگهی دارد؛ مرجع نهایی همیشه خودِ کدال است، نه ما.
چه چیزی از کدال وارد نمی‌شود
کدال شبی نزدیک به صد و پنجاه نامه منتشر می‌کند و بیشترشان تاریخ نیستند. یک «افزایش سرمایه» را در نظر بگیرید: در طول مسیرش پیشنهاد هیئت مدیره، اظهارنظر حسابرس، مدارک و مستندات، و اطلاعیهٔ تأخیر منتشر می‌شود — همه دربارهٔ افزایش سرمایه، و هیچ‌کدام روزی نیست که چیزی در آن اتفاق بیفتد. تاریخی که واقعاً روی قیمت اثر می‌گذارد، مجمع فوق‌العاده‌ای است که تصویبش می‌کند و از قبل در تقویم هست.
پس این‌ها عمداً وارد نمی‌شوند: مکاتبات مرحله‌ایِ افزایش سرمایه، تصمیمات مجمعی که برگزار شده، و آگهی‌هایی که لغو شده‌اند. تقویمی که هر نامهٔ کدال را ردیف کند، همان‌قدر بی‌فایده است که تقویمی که هیچ‌کدام را ندارد.
یک ردیف را چطور بخوانید
پنل روز (و «کل ماه»، روز به روز) رویدادها را ردیف‌به‌ردیف نشان می‌دهد. سررسیدهای یک روز یک ردیف‌اند — «سررسید اختیار — 5 زنجیره» — و زیرش یک چیپ برای هر زنجیره است که خودِ زنجیره را باز می‌کند؛ شروع زنجیره‌های همان روز هم همین‌طور، ولی کم‌رنگ‌تر. بقیهٔ رویدادها هرکدام یک ردیف‌اند. هر ردیف چند تکه دارد و هر تکه یک چیز مشخص می‌گوید:
| بخش ردیف | چه می‌گوید |
|---|---|
| نشان رنگی | نوع رویداد، با آیکون و همان رنگی که همان نوع در جدول ماه دارد، پس می‌شود از جدول به پنل رسید. |
| عنوان | برای سررسید و شروع زنجیره، جمله‌ای که خودمان می‌سازیم. برای مجامع، عنوان همان آگهی کدال — دست‌نخورده. |
| نماد | نماد پایه. برای یک قرارداد اختیار، نماد سهم یا صندوقی که روی آن نوشته شده، نه نماد خود قرارداد. |
| ساعت | فقط وقتی شرکت ساعتی اعلام کرده باشد. نبودش یعنی ساعتی اعلام نشده، نه اینکه ساعت مهم نیست. |
| منبع | فقط برای رویدادهایی نوشته می‌شود که می‌توانید بروید و خودتان ببینید — یعنی کدال یا ثبت دستی ما. |
| آگهی بی‌تاریخ | در پنل نمی‌آید: آگهی‌ای که تاریخ برگزاری را نمی‌گوید در بخش «آگهی‌های کدال این ماه» است (پایین‌تر). |
| پیوند | برای مجامع، مستقیم به همان آگهی روی کدال. برای سررسید و شروع زنجیره، به صفحهٔ زنجیرهٔ زندهٔ همان نماد، با همان سررسید انتخاب‌شده؛ زنجیره‌ای که دیگر معامله نمی‌شود فقط نماد را باز می‌کند. |
| جملهٔ تعدیل | فقط روی ردیف مجمع یا سودِ نمادی که قرارداد اختیار دارد: «اگر سود نقدی تصویب شود، اختیارهای این نماد تعدیل می‌شوند» (برای افزایش سرمایه: «اگر افزایش سرمایه تصویب شود، …»)، با دو پیوند زیرش: تعدیل چطور حساب می‌شود؟ و نماد چند روز بسته می‌ماند؟ |
ترتیب ردیف‌های یک روز بر اساس اهمیت است، نه بر اساس منبع: سررسید و تعطیلی و مجمع بالای فهرستِ همان روز می‌نشینند و شروع زنجیره‌ها پایین‌تر — چون در یک ماه معمولی تعداد زنجیره‌های تازه از بقیهٔ رویدادها بیشتر است و بدون این ترتیب، همه چیز را زیر خودشان دفن می‌کردند.
آگهی بی‌تاریخ: وقتی تاریخ قطعی نیست
این مهم‌ترین قاعدهٔ صفحه است و بهتر است قبل از استفاده بدانیدش. تاریخ برگزاری مجمع داخل متن آگهی است، نه در فهرست آگهی‌ها. بعضی شرکت‌ها تاریخ را در عنوان آگهی هم می‌نویسند و بعضی نه.
وقتی تاریخ در عنوان آمده باشد، رویداد روی همان تاریخ در جدول ماه می‌نشیند. وقتی نیامده باشد، تنها چیزی که با اطمینان می‌دانیم این است که آگهی در فلان روز منتشر شده — و اگر روی جدول می‌آمد، خانهٔ آن روز «مجمع» را نشان می‌داد در حالی که آن روز مجمعی نیست. پس آگهی بی‌تاریخ روی جدول نمی‌آید و در بخش «آگهی‌های کدال این ماه» فهرست می‌شود — کنار پنل روز، یعنی در صفحهٔ عریض کنار جدول و در صفحهٔ باریک‌تر زیر آن: هر شرکت یک ردیف، با نماد، نوع آگهی با یک نقطهٔ رنگی («مجمع عادی»، «مجمع فوق‌العاده»، «پرداخت سود نقدی» یا «افزایش سرمایه») و روز انتشار.
شرکتی که دعوتش را چند بار منتشر کرده — مثلاً با اصلاحیه، یا دعوت دوباره وقتی جلسهٔ اول به حد نصاب نرسیده — یک ردیف دارد که می‌گوید چند آگهی در چه بازه‌ای آمده و با کلیک باز می‌شود تا هر آگهی را با روز انتشار و پیوند کدالش ببینید. تاریخ برگزاری را همان‌جا، در متن آگهی، بخوانید.
می‌شد به‌جای این کار حدس زد «احتمالاً ده روز بعد» و تقویم شلوغ‌تر و قطعی‌تری ساخت. این کار را عمداً نمی‌کنیم: تقویمی که تاریخ اختراع کند، دقیقاً در همان کاری شکست می‌خورد که برایش ساخته شده.
مجمع برای دارندهٔ اختیار یعنی چه
برای کسی که فقط سهم دارد، مجمع یک روز تعطیلیِ نماد است. برای کسی که روی آن سهم قرارداد اختیار معامله باز دارد، یک زنجیرهٔ کامل از اتفاق‌هاست:
در فاصلهٔ توقف تا بازگشایی، نه می‌شود موقعیت را بست و نه رول کرد؛ پس هر تصمیمی باید قبل از توقف گرفته شود و برای همین است که تاریخ مجمع باید از قبل روی تقویمتان باشد. جزئیاتِ اینکه پس از بازگشایی دقیقاً چه بر سر قیمت اعمال و اندازهٔ قرارداد می‌آید، در تعدیل قیمت اعمال و اندازهٔ قرارداد پس از مجمع آمده، و مکانیزم خودِ توقف در توقف نماد پایه.
سررسید هم داستان خودش را دارد: آخرین روزی است که می‌شود روی موقعیت تصمیم گرفت. اگر هنوز با مفهومش راحت نیستید، تاریخ سررسید در قرارداد اختیار معامله را ببینید.
فقط نمادهای من
اگر وارد حساب شده باشید، یک کلید اضافه کنار چیپ‌ها پیدا می‌شود: فقط نمادهای من. با روشن کردنش، تقویم به نمادهایی محدود می‌شود که در پرتفوی موقعیت باز دارید — همان‌هایی که واقعاً درگیرشان هستید. دکمهٔ «تقویم سررسیدهای من» در تب «سررسیدها»ی پرتفوی هم تقویم را با همین کلید روشن باز می‌کند.
نکتهٔ ظریفش این است که برای یک قرارداد اختیار، نماد پایهاش در نظر گرفته می‌شود. پس اگر روی یک سهم کال فروخته‌اید، مجمعِ همان سهم برای شما علامت می‌خورد — که دقیقاً همان چیزی است که باید، چون تعدیل روی قرارداد شما می‌نشیند نه روی سهمی که ندارید.
اگر هیچ موقعیت بازی نداشته باشید، صفحه همین را می‌گوید و شما را به پرتفوی می‌فرستد؛ فهرست خالی را به‌عنوان «رویدادی نیست» جا نمی‌زند.
کنار این کلید، کلید دیگری هم هست که ورود نمی‌خواهد: فقط نمادهای دارای اختیار. فقط نمادهایی را نگه می‌دارد که زنجیرهٔ اختیار دارند — همان‌هایی که مجمعشان می‌تواند قیمت اعمال قراردادها را تعدیل کند. پیش‌فرضش خاموش است، چون بیشترِ نمادهای بازار اختیار ندارند و با روشن کردنش بیشترِ مجامع از صفحه کنار می‌روند.
وقتی کدال جواب نمی‌دهد
چون مجامع از یک سامانهٔ بیرونی می‌آید، ممکن است مدتی نتوانیم از آن چیزی بگیریم. مشکلِ این حالت آن است که یک فهرست خالی، از بیرون دقیقاً شبیه «این ماه مجمعی نیست» به نظر می‌رسد — در حالی که این دو اصلاً یکی نیستند.
برای همین صفحه خودش خبر می‌دهد: اگر از آخرین دریافت موفق از کدال بیش از یک‌ونیم روز گذشته باشد، یک نوار هشدار بالای تقویم ظاهر می‌شود و می‌گوید چند روز است که آگهی تازه‌ای نگرفته‌ایم. اگر هیچ‌وقت دریافتی انجام نشده باشد، صریح می‌نویسد «خالی بودن این بخش به معنای نبودِ مجمع نیست».
محدودیت‌ها
- تاریخ‌ها را از آگهی می‌خوانیم، نه از شرکت. اگر مجمعی لغو یا جابه‌جا شود و آگهی اصلاحیه‌اش را دیر ببینیم، تقویم هم دیر به‌روز می‌شود. قبل از هر تصمیمی که به یک تاریخ وابسته است، پیوند همان ردیف را باز کنید و آگهی را ببینید.
- هر مجمعی تاریخ قطعی ندارد. بیشتر شرکت‌ها تاریخ برگزاری را در عنوان آگهی نمی‌نویسند، پس آگهی‌شان روی جدول نمی‌آید و فقط در «آگهی‌های کدال این ماه» با روز انتشارش دیده می‌شود؛ تاریخ برگزاری را باید در خود آگهی دید.
- توقف و بازگشایی نماد هنوز به‌صورت خودکار وارد نمی‌شود. این پیام‌ها از سامانهٔ ناظر می‌آید و فعلاً فقط در صورت ثبت دستی روی تقویم می‌نشینند.
- تقویم یادآور شخصی نیست. رویدادهای شما را نگه نمی‌دارد؛ برای ثبت و مرور معاملات خودتان ژورنال معاملاتی جای درست است.
- برای هشدارهای لحظه‌ای جای دیگری هست. اگر می‌خواهید بدون باز کردن صفحه در جریان باشید، اعلان‌های تلگرام گزارش پیش‌گشایش و پایان بازار را رایگان می‌فرستد.
جمع‌بندی
تقویم معاملاتی همهٔ تاریخ‌هایی را که می‌توانند قیمت را جابه‌جا کنند در یک صفحهٔ شمسی می‌گذارد و برای هر ردیف می‌گوید از کجا آمده. سررسید، شروع زنجیره و تعطیلی از دادهٔ خودمان است و با بقیهٔ سایت یکی است؛ مجامع و افزایش سرمایه و سود نقدی از کدال می‌آید و پیوند مستقیم به آگهی دارد.
و یک قاعده که ارزش تکرار دارد: هر جا تاریخ قطعی نباشد، تقویم می‌گوید که قطعی نیست — آگهی بی‌تاریخ را روی جدول نمی‌گذارد و جدا، با روز انتشارش، فهرست می‌کند. آنچه از یک تقویم می‌خواهید غافلگیر نشدن است، و تقویمی که تاریخ حدسی بسازد همان غافلگیری را با اطمینانِ جعلی تحویل می‌دهد.
برای شروع، تقویم معاملاتی را باز کنید و اگر روی نمادهایی موقعیت باز دارید، «فقط نمادهای من» را روشن کنید؛ اگر فقط اختیار بورس کالا معامله می‌کنید، تقویم را روی «بورس کالا» باز کنید. کنارش، سقف موقعیت‌های باز همان نقش را برای «اصلاً جا هست یا نه» بازی می‌کند.
کدام قدم کار با «تقویم معاملاتی» برایتان گنگ بود؟ همین پایین بپرسید.