قدمهای دیدهبان صندوقها
دیدهبان صندوقها همهٔ صندوقهای قابل معامله را، از طلا و نقره تا اهرمی و درآمد ثابت، با قیمت لحظهای، NAV و حبابشان کنار هم میگذارد و برای هر صندوق بازده، ریسک، جریان پول و تاریخچهاش را هم دارد. این آموزش نشان میدهد صندوق مناسب را چطور پیدا کنید و زیر نظر بگیرید.
دیدهبان صندوقهای قابل معامله · طلا
| نماد | آخرین | ارزش | NAV | حباب |
|---|---|---|---|---|
| عیار | 726,060+0.21٪ | 84,090 B | 721,580 | +0.62٪ |
| طلا | 1,856,000+0.18٪ | 18,840 B | 1,869,810 | −0.74٪ |
| مثقال | 211,250+0.25٪ | 10,540 B | 211,270 | −0.01٪ |
| کهربا | 251,400+0.12٪ | 10,060 B | 253,240 | −0.73٪ |
عیار صندوق طلای عیار مفید
طلا · بورس کالا
- چیست: یک جدول زنده از همهٔ صندوقهایی که در بورس، فرابورس و بورس کالا معامله میشوند. هر ردیف یک صندوق است، با آخرین قیمت، ارزش معاملات، NAV (خالص ارزش هر واحد) و حباب، یعنی فاصلهٔ قیمت از NAV.
- چه چیزی را عوض میکند: لازم نیست NAV هر صندوق را از سایت خودش بخوانید و حباب را با دست حساب کنید. حباب همهٔ صندوقها با هر معامله تازه میشود، و کنارش میبینید این حباب برای همان صندوق معمول است یا نه.
توضیح بیشتر
همهٔ صندوقهای طلا طلا دارند. فرق اصلیشان در حباب و نقدشوندگی است (اینکه چقدر راحت خرید و فروش میشوند)، نه در سبز یا قرمز بودن درصد تغییر امروز. - کجاست: صفحهٔ مستقل دیدهبان صندوقها در نوار بالای سایت است: منوی صندوقها را باز کنید و همهٔ صندوقها را بزنید. ردیفهای پایین همان منو هر طبقه را جدا باز میکنند، مثلاً صندوقهای طلا.
- در میزکار: همین جدول را بهصورت یک باکس هم میشود روی میزکار گذاشت: افزودن باکس ← دیدهبان صندوقها. باکس طبقه، قالب، جستجو، ستاره و منوی ردیف را دارد؛ ستونها، فیلترها، ستون محاسباتی، قالبهای من، خروجی Excel، جزئیات و خلاصهٔ زیر جدول فقط در صفحهٔ مستقلاند. هر جا باکس با صفحه فرق دارد، در همان قدم میگوییم.
- ورود به حساب کاربری: جدول، جزئیات صندوق و مقایسه بدون ورود کار میکنند. ستاره، واچلیست، پرچم، یادداشت و هشدار تلگرام روی حساب شما ذخیره میشوند و برایشان باید وارد حساب کاربری شوید.
- نمونهٔ این آموزش: صندوقهای طلا و صندوق عیار. عددها از یک روز واقعی گرد شدهاند و نمونهاند؛ جدول همیشه عدد همان لحظه را نشان میدهد.
- در این آموزش: اول یک ردیف را میخوانیم و یک صندوق را باز میکنیم، بعد با قالبها و فیلترها صندوق مناسب را پیدا میکنیم، و آخر صندوقهای خودمان را در لیست میگذاریم و برایشان هشدار میسازیم. بخش آخر اختیاری است.
- چیست: فهرست زندهٔ همهٔ صندوقهای قابل معامله. هر کارت یک صندوق است: آخرین قیمت و درصد تغییرش، و زیرش سه عدد اصلی. یکی از آنها حباب است، یعنی فاصلهٔ قیمت از NAV (خالص ارزش هر واحد).
- چه چیزی را عوض میکند: حباب همهٔ صندوقها با هر معامله تازه میشود، و کنارش میبینید برای همان صندوق معمول است یا نه.
توضیح بیشتر
همهٔ صندوقهای طلا طلا دارند؛ فرق اصلیشان در حباب و نقدشوندگی است. - کجاست: در نوار پایین بازارها را بزنید و در بخش صندوقها، همهٔ صندوقها را باز کنید.
- در میزکار: همین جدول را بهصورت یک باکس هم میشود روی میزکار گذاشت: افزودن باکس ← دیدهبان صندوقها. باکس در گوشی طبقه، قالب، جستجو و ستارهٔ ردیف را دارد؛ ستونها، فیلترها، جزئیات، لیست، هشدار و مقایسه را از صفحهٔ مستقل بزنید.
- ورود به حساب کاربری: فهرست، جزئیات و مقایسه بدون ورود کار میکنند. ستاره، واچلیست، پرچم، یادداشت و هشدار تلگرام ورود به حساب کاربری میخواهند.
- نمونهٔ این آموزش: صندوقهای طلا و صندوق عیار. عددها گرد و نمونهاند.
- در این آموزش: خواندن یک کارت و باز کردن یک صندوق، پیدا کردن صندوق مناسب با قالبها و فیلترها، و لیست و هشدار. بخش آخر اختیاری است.
چیزهایی که تازهواردها میپرسند
حباب منفی یعنی صندوق ارزان است و باید خرید؟
نه لزوماً. حباب منفی یعنی صندوق همین حالا زیر خالص ارزش داراییاش معامله میشود، ولی بعضی صندوقها تقریباً همیشه کمی زیر NAVاند. برای همین ستون «حباب نسبت به معمول» را کنارش بخوانید: اگر حباب امروز از معمولِ سه ماه اخیر خود صندوق هم پایینتر باشد، صندوق نسبت به گذشتهٔ خودش ارزان است. نقدشوندگی را هم ببینید؛ حباب منفیِ صندوقی که کم معامله میشود ممکن است فقط یعنی خریدار کم است.
چرا حباب با هر معامله عوض میشود، ولی NAV نه؟
NAV را خود صندوق محاسبه و اعلام میکند و جدول آخرین NAV اعلامشده را نشان میدهد؛ تاریخش در جزئیات زیر عدد NAV آمده است. حباب از آخرین قیمت معامله حساب میشود، پس با هر معاملهٔ تازه جابهجا میشود. میانگینهای حباب فقط از روزهای معاملاتیِ تمامشده ساخته میشوند و در طول روز ثابتاند.
بازدهٔ صندوق درآمد ثابتی که سود تقسیم میکند، سودهای پرداختی را هم دارد؟
بله. وقتی صندوق سود میپردازد، قیمتش در اولین روز بعد از پرداخت به اندازهٔ همان سود پایین میآید و بورس این افت را تعدیل نمیکند. آپشنباز مبلغ هر پرداخت را از همین افت برآورد میکند و قیمت روزهای قبل را با آن تعدیل میکند، پس بازدهها، نمودار رشد و بکتست سبد سودهای دریافتی را هم در بر دارند. مبلغ برآوردی ممکن است چند ريال با مبلغ اعلامی صندوق فرق کند. فهرست پرداختها در زبانهٔ «بازده» صفحهٔ صندوق است، و ستون «بازده نقدی 12 ماه» جمع سودهای یک سال را نسبت به قیمت امروز نشان میدهد.
بهترین صندوق طلا (یا هر طبقهٔ دیگر) کدام است؟
یک جواب برای همه نیست؛ بستگی دارد چه چیزی برایتان مهمتر است. پایین صفحهٔ هر طبقه، «بهترین صندوقهای …» سه صندوق اول را در چند معیار جدا نشان میدهد: بیشترین بازده 1 سال، بزرگترین، ارزانتر از معمول خودش، و برای درآمد ثابت بیشترین سود نقدی. رتبهبندی خودکار از روی عددهاست و توصیهٔ خرید نیست. در صفحهٔ هر صندوق هم کادر «جایگزینها» میگوید در هر معیار کدام صندوق همان طبقه اول است، و پایین صفحهٔ همهٔ صندوقها «رتبهبندی طبقهها» نشان میدهد کدام نوع صندوق در سه ماه اخیر جلوتر بوده.
چرا برای بعضی صندوقها میانگین حباب یا بازده خالی است؟
هر عدد فقط وقتی نشان داده میشود که پشتش دادهٔ کافی باشد: میانگین حباب وقتی صندوق در آن بازه بهقدر کافی روزِ معاملهشده با NAV داشته باشد، و بازدهٔ یک ساله وقتی تاریخچهٔ صندوق به یک سال برسد. صندوق تازه یا کممعامله این خانهها را خالی دارد. اگر روی همان ستون فیلتر بگذارید، چنین صندوقی از جدول بیرون میماند.
هشدار تلگرام صندوق چطور کار میکند؟
برای هر حسابی کار میکند که وارد حساب کاربری شده و تلگرامش را به ربات آپشنباز وصل کرده؛ اگر تلگرام وصل نباشد، میشود اعلان مرورگر را روشن کرد تا هشدارها به همان مرورگر برسند. هر هشدار در ساعت معاملهٔ همان صندوق، با همان عددهای جدول، بررسی میشود و برای هر صندوق روزی حداکثر یک پیام میفرستد؛ چند هشداری که با هم برقرار شوند در یک پیام میآیند. همهٔ هشدارهای صندوق را میتوانید یکجا از کلید «هشدار صندوقها» در تنظیمات اعلان داشبورد خاموش کنید.
لیستها، ستارهها و قالبهایم کجا ذخیره میشوند؟
ستاره، واچلیست، پرچم، یادداشت، هشدار و «قالبهای من» روی حساب شما ذخیره میشوند و در هر دستگاهی که وارد شوید هماناند؛ خودِ جدول و ستونهایش روی هر دستگاه جداست. اگر وارد نشده باشید، قالبها روی همان مرورگر میمانند و با اولین ورود به حسابتان میپیوندند. فقط فهرست مقایسه روی همان مرورگر میماند و با پاک شدن اطلاعات مرورگر از بین میرود.
رد پول چیست و چرا برای صندوق درآمد ثابت نیست؟
رد پول فهرست خریدها و فروشهای داغ یک صندوق است. داغ یعنی در یک بازهٔ 5 دقیقهای، حقیقیها (یا حقوقیها) خالص، یعنی خرید منهای فروش، دستکم 20 میلیارد ريال بیشتر خریدند یا فروختند، و این مقدار دستکم 10 برابر حالت معمول همان صندوق است. حالت معمول، میانهٔ همین عدد در بازههای 5 دقیقهای 20 روز معاملاتی اخیر همان صندوق است، نه یک عدد ثابت برای همه. صندوق درآمد ثابت هر روز در ساعتی ثابت خرید و فروش درشت دارد و آن نشانهٔ حرکت تازهای نیست، برای همین برایش رد پول حساب نمیشود. رد پول فقط نشان میدهد پول درشت کجا جابهجا شده است، نه توصیهٔ خرید یا فروش.
«سهم از گردش بازار» در صفحهٔ خرید و فروش صندوقها یعنی چه؟
خالص خرید صندوقها (خرید منهای فروش) تقسیم بر کل ارزش معاملهٔ همان سهم در همان ماه، از ابتدای ماه شمسی تا پایان آن. 9.6٪ یعنی صندوقها روی هم خریدی معادل حدود یکدهم معاملات بازار آن سهم داشتهاند؛ علامت منفی یعنی فروشنده بودهاند. اگر جدول بهجای عدد، علامت بزرگتر از و 100٪ را بنویسد، یعنی خرید یا فروش صندوقها از کل معاملهٔ بازار آن سهم بیشتر بوده، که از معاملهٔ عادی نمیآید (مثلاً عرضهٔ اولیه یا معاملهٔ خارج از تابلو)، پس آن را نسبتی از معاملات نگیرید. وقتی معاملهٔ ماه در دست نیست خانه «—» است.
همپوشانی سبد سهام دو صندوق را چطور بخوانم؟
در پنجرهٔ «مقایسهٔ صندوقها» برای هر دو صندوق از آخرین صورت وضعیت پرتفویشان در کدال حساب میشود، فقط روی سهام. اول وزن سهمهای هر صندوق طوری حساب میشود که جمع سهام همان صندوق 100٪ شود. بعد برای هر سهمی که هر دو صندوق دارند، وزن کمتر برداشته میشود و این وزنها جمع زده میشوند. 0٪ یعنی هیچ سهم مشترکی نیست و 100٪ یعنی ترکیب سهام یکی است. زیر هر جفت، بزرگترین سهمهای مشترک با وزنشان در هر صندوق آمده، و نماد هر سهم به صفحهٔ همان سهم میرود. اگر ماه صورت وضعیت دو صندوق یکی نباشد، پنجره مینویسد کدام صندوق از ماهی دیگر است.
«روز تا خروج» در ترکیب دارایی یعنی چه؟
تعداد سهم صندوق تقسیم بر میانگین حجم معاملهٔ روزانهٔ همان سهم در 20 روز معاملاتی تمامشدهٔ آخر، در کل بازار نه فقط توسط صندوق. 10 یعنی صندوق به اندازهٔ 10 روز کامل معاملهٔ این سهم را دارد. اگر صندوق بخواهد هر روز فقط 10٪ حجم معاملات آن سهم را بفروشد، فروش کامل حدود 100 روز طول میکشد. هرچه عدد بزرگتر باشد فروش یکجا سختتر است و فشارش روی قیمت بیشتر. برای ردیفی که سهم نیست (اوراق، شمش، گواهی، واحد صندوق) یا حجمش را نداریم خط تیره میآید. تعداد سهم از گزارش ماهانهٔ کدال است و حجم از روزهای تمامشده، پس عدد تقریبی است نه توان فروش واقعی.
«گردش ماه» صندوق در کارت «خرید و فروش ماه» یعنی چه؟
کمترِ مجموع خریدها و مجموع فروشهای صندوق در آن ماه، تقسیم بر دارایی صندوق، از ستونهای مبلغ «صورت وضعیت پرتفوی». 9٪ یعنی حدود یکیازدهم سبد در ماه دستبهدست شده است؛ عدد نزدیک صفر یعنی صندوق بیشتر نگه میدارد تا معامله کند. «خرید منهای فروش» مثبت معمولاً از پول تازهٔ سرمایهگذاران (صدور واحد) میآید و منفی از پرداخت ابطال. دارایی صندوق را از ارزش جدول و سهم آن از دارایی برآورد میکنیم، پس ممکن است با اندازهٔ صندوق جای دیگر کمی فرق کند.
کارت «سهمها در حرکت صندوق» چطور حساب میشود، و چرا NAV لحظهای تخمینی نشان داده نمیشود؟
برای هر سهمِ آخرین «صورت وضعیت پرتفوی»، وزنش در دارایی صندوق را در بازدهٔ خود سهم ضرب میکنیم؛ بازه آخرین روز، 5 روز یا 20 روز معاملاتی تمامشده است و روز جاری حساب نمیشود. جمع این اثرها «اثر سهمها» است و کنارش حرکت قیمت خود صندوق و «بقیه» میآید: حباب، اوراق، نقد و سپرده، و در صندوق اهرمی، اثر اهرم که حرکت دارایی را برای واحدهایی که معامله میشوند چند برابر میکند. وزنها مال پایان ماه است، پس برای صندوقی که سبدش را زیاد عوض میکند تقریبیاند. همین عددها را روی یک سال NAV واقعی آزمودیم تا NAV لحظهای بسازیم؛ خطای میانه در یک هفته حدود 0.8 و در یک ماه حدود 3 واحد درصد بود و در صندوق اهرمی بسیار بیشتر، یعنی هماندازهٔ خود حباب. چنین عددی را بهعنوان NAV نشان نمیدهیم و فقط برای توضیح اینکه چه سهمی صندوق را تکان داده بهکار میبریم.
«٪ از شرکت» یعنی چه، و چرا گاهی خط تیره است؟
تعداد سهم صندوق تقسیم بر تعداد کل سهام منتشرشدهٔ همان شرکت: یعنی صندوق چه بخشی از خودِ شرکت را دارد، نه چه بخشی از دارایی خودش (آن ستون «درصد از دارایی» است). 0.5٪ یعنی نیمدرصد شرکت دست این صندوق است. در صفحهٔ هر سهم، «سهم صندوقها از شرکت» جمع همهٔ صندوقهایی است که صورت وضعیتشان خوانده شده. تعداد سهام شرکتها را هر روز معاملاتی بعد از پایان بازار از TSETMC میخوانیم و تعداد صندوق از گزارش ماهانهٔ کدال است، پس دو تاریخ متفاوتاند. اگر تعداد سهام شرکتی هنوز خوانده نشده، یا مجموع سهم صندوقها از آن بیشتر شود (معمولاً چون تعداد ثبتشدهٔ شرکت بعد از افزایش سرمایه عقب مانده)، بهجای عددِ نادرست خط تیره میآید.
پیام «صورتوضعیت پرتفوی رسید» در تلگرام چیست و چطور خاموش میشود؟
هر صندوق ماهی یک بار «صورت وضعیت پرتفوی» را چند روز بعد از پایان ماه در کدال میگذارد. برای هر صندوقی که در یکی از لیستهایتان ستاره دارد یا در یک پرتفوی واقعیتان باز است، تا 72 ساعت بعد از انتشار گزارش در کدال یک پیام کوتاه میآید: چند سهم جدید وارد سبد شد، چند سهم بیشتر یا کمتر شد یا خارج شد، بیشترین خرید و فروش ماه و گردش ماه، با پیوند صفحهٔ صندوق. صندوقی که فقط ستاره زدهاید «صندوق ستارهدار شما» نام میگیرد و صندوقی که دارید «صندوقتان». چند صندوق با هم در یک پیام میآیند و هر گزارش برای شما یک بار؛ گزارش ماهی قدیمیتر از آنچه قبلاً گرفتهاید دیگر نمیآید. صندوقهای طلا و کالایی که سهم ندارند پیامی نمیدهند. اگر یکی از آن صندوقها در پرتفوی واقعیتان باز است، ماهی یک بار آخر پیام «پرتفوی صندوقی شما از درون» هم میآید: سهمهای بزرگ همهٔ صندوقهای پرتفویتان با هم، به وزنی که صندوقها در پرتفویتان دارند (همان کاری که صفحهٔ «سبد صندوق از درون» میکند). تلگرام باید به حسابتان وصل باشد و کلید «صورتوضعیت صندوقها» در تنظیمات اعلان روشن؛ تا خودتان آن را عوض نکردهاید، همان وضعیت کلید «هشدار صندوقها» را دارد. با خاموش کردنش فقط همین پیام نمیآید و هشدارهایی که روی صندوقها گذاشتهاید سر جایشان میمانند. پیام فقط گزارش کدال است، نه توصیهٔ خرید یا فروش.
ترکیب دارایی صندوق چقدر تازه است؟
ماهانه است. هر صندوق «صورت وضعیت پرتفوی» ماه را چند روز بعد از پایان ماه در کدال منتشر میکند و ترکیب دارایی از همان گزارش میآید، پس وضعیت آخر ماه گذشته را نشان میدهد، نه امروز را. تا گزارش ماه تازه نرسیده، همان ماه قبل را میبینید و بالایش مینویسد تا پایان کدام ماه و کی منتشر شده است. صندوقی که هنوز گزارشش نرسیده یا خوانده نشده پیام «هنوز از کدال خوانده نشده» را نشان میدهد.
صندوق اهرمی 4٪ افتاد؛ یعنی سبدش هم 4٪ ریخته؟
نه لزوماً. قیمتی که میبینید، حرکت NAV بهاضافهٔ حرکت حباب است، و وقتی بازار میریزد، فاصلهٔ قیمت صندوق اهرمی از NAV معمولاً بیشتر میشود. در یک روز بد، NAV ممکن است 2٪ افتاده باشد و قیمت به کف نوسان 4٪ برسد. کارت «اهرم در عمل» در جزئیات هر صندوق اهرمی میگوید به ازای هر 1٪ حرکت شاخص کل، قیمت آن صندوق بهطور معمول چند درصد جابهجا شده، با چند سناریو و بدترین هفتهاش. این رفتار گذشته است، نه پیشبینی.
چرا صندوق طلا از قیمت طلا یا سکه عقبتر است؟
بخشی از این فاصله مشترک بین همهٔ صندوقهای طلاست و از خود بازار میآید: طلای 18 عیار و سکه در بازار آزاد حباب و روز معاملاتی خودشان را دارند. بخشی دیگر مال خود صندوق است: هزینهها، نقد و ترکیب سکه و شمش. کارت «NAV در برابر طلا» در جزئیات هر صندوق طلا بازدهٔ NAV را کنار میانهٔ صندوقهای طلا، طلای 18 عیار و سکه میگذارد؛ فاصلهٔ صندوق از میانه همان بخش دوم است.
چرا ستون «اسپرد» و «صف» یا فیلتر «در صف فروش» بعضی ساعتها خالی است؟
اینها از تابلوی زندهٔ خرید و فروش میآیند و فقط وقتی تابلوی همان صندوق باز است نشان داده میشوند. بعد از بسته شدن بازار سفارشهای مانده فاصلهٔ خرید و فروش را بیمعنی میکنند (یک صندوق کممعامله ممکن است اسپردی چند ده درصدی نشان بدهد که هیچ معنایی ندارد)، پس خانه خالی میماند. صندوق طلا و درآمد ثابت تقریباً اسپرد ندارد؛ در صندوق سهامی، بخشی و اهرمی کممعامله اسپرد ممکن است چند درصد باشد. اگر همین الان با قیمت بازار بخرید و فوری بفروشید، حدود همین درصد از پولتان میرود، و این میتواند ارزانتر بودن حباب از معمول را خنثی کند.
قسمتی براتون گنگ هست یا سوالی دارید در این قسمت بپرسید
اگر سوال یا ابهامی در رابطه با این مطلب دارید، همینجا بپرسید؛ کارشناسان ما پاسخ میدهند.
با ایمیل یا شماره موبایلی که ثبت میکنید، وقتی به کامنتتان پاسخ داده شود خبرتان میکنیم.
پرسشها و نظرات کاربران
هنوز پرسشی ثبت نشده — شما اولین نفر باشید!
سوال یا نظرتان را در فرم بالا بنویسید؛ پاسخی که میگیرید برای کاربران بعدی هم میماند.
