استراتژی پوت دیاگونال صعودی | درآمد از پوت با سقف زیان

مشکلی که حل می‌کند

فرض کنید فکر می‌کنید یک نماد پایین نمی‌رود، ولی مطمئن هم نیستید. فروش اختیار فروش خالی درآمد می‌دهد اما اگر پایه بریزد ضرر بزرگی می‌خورید و وجه تضمینش هم سنگین است. پوت دیاگونال صعودی همان درآمد را می‌دهد ولی یک سقف روی زیان می‌گذارد: پوتِ نزدیک را می‌فروشید و یک پوتِ ارزان‌ترِ دورتر با اعمال پایین‌تر را سپرش می‌کنید.

هزینهٔ ندانستنش مشخص است: اگر فقط به عدد «بیشترین سود» نگاه کنید و نبینید که آن عدد فقط روی یک قیمت مشخص رخ می‌دهد، فکر می‌کنید یک موقعیت پرسود گرفته‌اید در حالی که محتمل‌ترین نتیجه چیز دیگری است.

ساختار موقعیت

سه ساختار خویشاوند وجود دارد و تفاوتشان یک جمله است. اسپرد عمودی فقط قیمت اعمال را جابه‌جا می‌کند و هر دو پا با هم سررسید می‌شوند. اسپرد تقویمی فقط سررسید را جابه‌جا می‌کند و قیمت اعمال یکی می‌ماند. دیاگونال هر دو را جابه‌جا می‌کند — و برای همین هم‌زمان روی جهت و روی زمان موضع می‌گیرید.

سه عدد کلیدی

• نقد ورود. تفاوت پرمیوم دو پا. چون پای فروخته‌شده اعمال بالاتری دارد، اغلب گران‌تر از پای خریداری‌شده است و ورود «اعتباری» می‌شود.
• بیشترین سود. دقیقاً وقتی که پایه در سررسید پای کوتاه روی اعمالِ فروخته‌شده بایستد. نه بالاتر، نه پایین‌تر.
• بیشترین زیان. سمت تعیین‌کننده پایین است. اگر پایه بریزد، پای فروخته‌شده بدهکارتان می‌کند ولی پای خریداری‌شده هم همراهش ارزشمند می‌شود، پس زیان به یک عدد ثابت می‌رسد. همین سقف داشتن، تفاوت اصلی این ساختار با فروش پوت خالی است.

مثال عددی

پایه 20,000 ریال، نوسان 45 درصد، دو سررسید 30 و 93 روزه:

این همان عددهایی است که ستون آمادهٔ دیده‌بان روی نمونهٔ ثابتش نشان می‌دهد، پس می‌توانید کنار هم بگذاریدشان.

شکل سود و زیان در سررسید پای کوتاه

اینجا مهم‌ترین تفاوت این خانواده با اسپردهای معمولی است. در روزی که پای کوتاه سررسید می‌شود، پای بلند هنوز 63 روز عمر دارد. یعنی به ارزش ذاتی نمی‌نشیند، بلکه ارزش زمانی هم دارد — و منحنی به‌جای خط شکسته می‌شود.

اگر با نقطهٔ سربه‌سر اسپردهای ساده آشنا باشید، اینجا یک تفاوت مهم هست: سربه‌سر این ساختار فرمول بستهٔ ساده‌ای ندارد، چون ارزش پای بلند از بلک‌شولز می‌آید. باید عددی حسابش کرد — کاری که ستون دیده‌بان خودش انجام می‌دهد.

کارمزد اعمال، وارونهٔ اختیار خرید

یک جزئیات کوچک که در ساختارهای پوت زیاد اشتباه گرفته می‌شود و در جدول سود و زیان هم به چشم نمی‌آید:

در این استراتژی فقط پای فروخته‌شده می‌تواند اعمال شود و نرخ سبک به آن می‌خورد، پس اثرش روی سود کوچک است. ولی اگر همین را روی یک ساختار اختیار خرید حساب کنید، عدد یازده برابر می‌شود.

انتخاب قیمت اعمال

اعمال پای فروخته‌شده هرچه بالاتر باشد، پرمیوم بیشتری می‌گیرید ولی احتمال اینکه علیه شما اعمال شود هم بالاتر می‌رود. اعمال پای خریداری‌شده هرچه پایین‌تر باشد، سپر ارزان‌تر است ولی سقف زیان بالاتر می‌رود — چون فاصلهٔ دو اعمال همان چیزی است که بیشترین زیان را می‌سازد.

فاصلهٔ دو اعمال و فاصلهٔ دو سررسید با هم کار می‌کنند: اعمال‌های نزدیک‌به‌هم با سررسیدهای دور، ساختاری می‌سازند که بیشتر شبیه اسپرد تقویمی رفتار می‌کند.

زمان و نوسان

موتور سود این ساختار اختلاف سرعت زوال زمانی است: پای کوتاه سریع‌تر آب می‌رود چون به سررسیدش نزدیک‌تر است. ولی همین وابستگی، ساختار را به نوسان ضمنی حساس می‌کند.

اگر تا سررسید پای کوتاه نوسان ضمنی بریزد، پای بلندِ شما ارزان‌تر می‌ارزد و سودی که روی کاغذ دیده بودید کوچک‌تر می‌شود. برعکس، بالا رفتن نوسان به نفع شماست. این مهم‌ترین ریسکی است که در جدول سود و زیان دیده نمی‌شود، چون هر محاسبه‌ای ناچار است نوسان امروز را ثابت فرض کند (ضرایب یونانی).

آن روی سکه

درآمدتان سقف دارد و از اعتبار ورودی به‌علاوهٔ ارزش باقی‌ماندهٔ پای بلند فراتر نمی‌رود، در حالی که زیانتان — هرچند سقف‌دار — می‌تواند چند برابر آن اعتبار باشد. نسبت سود به ضرر در این ساختار معمولاً کمتر از یک است و این عادی است، نه ایراد: در ازایش احتمال موفقیت بالاتری می‌گیرید.

ضمناً دو پا با دو سررسید یعنی دو بار ریسک اجرا و دو بار کارمزد. روی زنجیره‌های کم‌عمق، فاصلهٔ خرید و فروش می‌تواند بخش قابل توجهی از سود مورد انتظار را ببلعد.

نکات بازار ایران

سه محدودیت واقعی که قبل از ورود باید بدانید:

• همهٔ نمادها دو سررسید ندارند. از 33 نمادی که زنجیرهٔ زندهٔ قابل معامله دارند، 5 نماد فقط یک سررسید فعال دارند و روی آن‌ها این ساختار اصلاً ساختنی نیست.
• زنجیرهٔ اختیار فروش نازک‌تر از اختیار خرید است. در بازار ایران حجم و عمق سمت پوت به‌طور سیستماتیک کمتر است، و این ساختار به هر دو پا نیاز دارد. نقدشوندگی را قبل از قیمت نگاه کنید.
• نرخ بهرهٔ بالا شکل ساختارهای پوت را عوض می‌کند. ارزش اختیار فروشِ داخلِ پول با دور شدن سررسید کم می‌شود، و برای همین است که ورود این ساختار اغلب اعتباری است.

ضمناً اختیارهای بورس تهران اروپاییاند: نمی‌توانید پای بلند را زودتر اعمال کنید. در روز سررسید پای کوتاه، تنها راهِ نقد کردن پای بلند فروختنش در بازار است.

اشتباه‌های رایج

• خواندن «بیشترین سود» به‌عنوان انتظار. آن عدد فقط روی یک قیمت مشخص رخ می‌دهد.
• یکی گرفتن ورود اعتباری با کم‌ریسک بودن. اعتبار بزرگ معمولاً یعنی پای فروخته‌شده داخل پول است.
• فراموش کردن اینکه پای بلند باید فروخته شود. ارزش آن روز یک قیمت بازاری است، نه یک عدد تضمین‌شده.
• نادیده گرفتن وجه تضمین. پای فروخته‌شده وجه تضمین می‌خواهد و بازده واقعی روی سرمایهٔ درگیر محاسبه می‌شود.
• مقایسه با پوت اسپرد صعودی بدون توجه به زمان. این دو ساختار در سررسید پای کوتاه اصلاً یک شکل ندارند.

کجا به کار می‌آید

بهترین کاربردش بازار خنثی تا آرام‌صعودی است: وقتی فکر می‌کنید نماد پایین نمی‌رود ولی نمی‌خواهید بدون سپر بمانید. اختلاف سررسید به شما اجازه می‌دهد پای فروخته‌شده را بعد از سررسید دوباره بفروشید و همان سپر را چند بار استفاده کنید.

در آپشن‌باز چطور پیدایش کنم

لازم نیست دستی زنجیره را بگردید. ستون آمادهٔ پوت دیاگونال صعودی در دیده‌بان همهٔ ترکیب‌های ممکن روی هر نماد را قیمت‌گذاری می‌کند و سربه‌سرها و بیشترین سودشان را می‌دهد: راهنمای پیاده‌سازی پوت دیاگونال صعودی در دیده‌بان.

برای دیدن منحنی همین موقعیت، در نمودار سود و زیان گزینهٔ منحنی قبل از سررسید را روشن کنید و اسلایدر تاریخ را روی سررسید پای کوتاه ببرید.

جمع‌بندی

پوت دیاگونال صعودی یک اسپرد دیاگونال روی اختیار فروش است: دو پا، دو قیمت اعمال، دو سررسید. سود و زیانش را باید در سررسید پای کوتاه خواند، جایی که منحنی روی اعمالِ فروخته‌شده قله می‌زند و پای بلند هنوز ارزش زمانی دارد. زیانش سقف دارد و همین آن را از فروش پوت خالی جدا می‌کند. خطر اصلی دیگرش ریزش نوسان ضمنی و کم‌عمقی زنجیرهٔ پوت است.

نسخهٔ آینه‌ای‌اش پوت دیاگونال نزولی است و دوقلوی روی اختیار خرید کال دیاگونال صعودی. مقالهٔ کال اسپرد تقویمی هم ساختاری را توضیح می‌دهد که فقط سررسیدش فرق می‌کند.