راهنمای نبض بازار | گستردگی، صف ها، پول حقیقی و شدت معاملات

نبض بازار یک نگاه کلی به حالِ کل بازار است، نه یک نماد. در صفحهٔ اصلی آپشن‌باز، هشت نمودار کنار هم نشان می‌دهند که همین حالا چند نماد مثبت و چند نماد منفی‌اند، پول حقیقی وارد بازار می‌شود یا خارج، سمت خرید سنگین‌تر است یا سمت فروش، و شدت معاملات در طول روز چه روندی داشته. قبل از اینکه سراغ یک قرارداد اختیار بروید، این‌جا می‌فهمید امروز کلاً چه خبر است.

همین نمودارها روی میزکار هم به‌صورت باکس‌های جدا در دسترس‌اند، پس می‌توانید فقط همان نموداری را که برایتان مهم است کنار دیده‌بان و زنجیره بگذارید.

کجا ببینیم؟

• صفحهٔ اصلی سایت — بخش «نبض بازار» با توضیح «وضعیت لحظه‌ای و روند درون‌روزی بازار». کنار عنوان، ساعت آخرین به‌روزرسانی (به وقت تهران) و کلید انتخاب بازار را می‌بینید.
• میزکار — افزودن باکس → شاخهٔ نبض بازار؛ یا کل داشبورد در یک باکس نبض بازار (کامل)، یا هر نمودار به‌تنهایی.

اگر دنبال همین نمای کلی برای بازار اختیار هستید، نبض بازار اختیار پنج نمودار جدا دارد: ارزش زمانی معلق، موقعیت باز کال و پوت، شدت معاملات، عمق سفارش‌ها و موقعیت‌گیری معامله‌گرها.

انتخاب بازار: سهام یا بورس کالا

نبض بازار دو بورد جدا دارد: بازار سهام و بورس کالا. با کلید بالای بخش بین‌شان جابه‌جا می‌شوید و دادهٔ هر بورد کاملاً مستقل است — یعنی اعداد بورس کالا با سهام قاطی نمی‌شوند.

• بازار سهام: سهام (به‌جز حق تقدم)، حق تقدم و صندوق‌های سهامی.
• بورس کالا: صندوق‌های کالایی و گواهی سپردهٔ کالایی.

در بورس کالا دو نمودارِ مربوط به معامله‌گران حقیقی (ورود پول حقیقی و قدرت خریدار) نمایش داده نمی‌شوند، چون تفکیک حقیقی/حقوقی برای این نمادها در دسترس نیست. بقیهٔ نمودارها هر دو بورد را پوشش می‌دهند.

هشت نمودار، یکی‌یکی

1) محدوده قیمتی آخرین معاملات

هیستوگرامی با 12 ستون که نمادها را بر اساس درصد تغییرِ آخرین معامله دسته‌بندی می‌کند: از «پایین‌تر از منفی 5» تا «بالاتر از مثبت 5»، و بین آن‌ها بازه‌های یک‌درصدی (منفی 5 تا 4، … صفر تا مثبت 1، … مثبت 4 تا 5). بالای کارت هم سهم نمادهای مثبت به‌صورت درصد نوشته می‌شود.

این نمودار شکل روز را نشان می‌دهد: اگر توده در ستون‌های سمت مثبت جمع شده باشد، رشد فراگیر است؛ اگر دو سرِ نمودار پر باشد و وسط خالی، بازار دوقطبی است و میانگین‌ها گمراهتان می‌کنند.

2) نمادهای مثبت و منفی

یک نوار نسبت که سه عدد را کنار هم می‌گذارد: تعداد نمادهای مثبت، منفی و بی‌تغییر. ساده‌ترین سنجهٔ «گستردگی بازار» است — اینکه رشد یا افت به چند نماد رسیده، نه فقط چند نماد بزرگ.

3) ارزش سفارش‌ها و صف‌های خرید و فروش

چهار میله که ارزش ریالی را مقایسه می‌کنند: 5 خط اول مظنهٔ خرید، 5 خط اول فروش، صف خرید و صف فروش. یک عکس فوری از فشار سمت تقاضا در برابر عرضه در همین لحظه.

4) روند ارزش سفارش‌های خرید و فروش

همان دو عدد «5 خط اول خرید» و «5 خط اول فروش»، ولی این بار در طول روز. جهت واگرایی مهم است: وقتی خط خرید بالا می‌رود و خط فروش پایین می‌آید، تقاضا در حال قوی‌شدن است.

5) روند نمادهای مثبت و منفی

تعداد نمادهای مثبت و منفی به‌صورت سری زمانی درون‌روزی؛ آخرین مقدار هر خط با رنگ خودش بالای نمودار نوشته می‌شود. اینجا می‌بینید بازار در طول روز در حال بهتر شدن است یا در حال ریزش تدریجی — چیزی که یک عکس فوری نشانتان نمی‌دهد.

6) شدت معاملات بازار

هر میله ارزش معاملات یک بازهٔ 5 دقیقه‌ای است؛ بالای کارت هم کل ارزش معاملات امروز نوشته می‌شود. میله‌های بلند یعنی پول در آن دقایق فعال بوده — مثلاً بازشدن بازار، انتشار یک خبر، یا هجوم پایانی.

7) روند ورود پول حقیقی

ورود یا خروج خالص پول حقیقی از اول روز تا همین ساعت: ارزش خرید حقیقی منهای ارزش فروش حقیقی. این عدد تجمعی است و تا زنگ پایان بازار تغییر می‌کند، پس عدد دو ساعت مختلف را با هم مقایسه نکنید. عدد بالای کارت با برچسب «ورود پول» (سبز) یا «خروج پول» (قرمز) و به واحد ریال نمایش داده می‌شود. فقط برای بازار سهام.

8) روند قدرت خریدار به فروشندهٔ حقیقی

نسبت سرانهٔ خرید حقیقی به سرانهٔ فروش حقیقی (سرانه = ارزش ÷ تعداد معامله‌گر). بالای 1 یعنی خریداران حقیقی به‌طور میانگین درشت‌تر از فروشندگان عمل می‌کنند و برچسب سبز می‌شود؛ زیر 1 برعکس. این نسبت منفی نمی‌شود و جهت پول را نشان نمی‌دهد؛ جهت را کارت «ورود پول حقیقی» می‌گوید، و اگر فروشنده‌ها خیلی بیشتر از خریداران باشند، قدرت خریدار در روز خروج پول هم بالای 1 می‌ماند. مثل کارت ورود پول، از اول روز تا همین ساعت حساب می‌شود. اگر یک طرف هیچ معامله‌گری نداشته باشد، مقدار «—» می‌ماند. فقط برای بازار سهام.

باکس‌های نبض روی میزکار

روی میزکار نُه باکس در شاخهٔ نبض بازار دارید — یکی برای کل داشبورد و هشت باکس تک‌نموداری:

نکته‌های کاربردی:

• انتخاب بازار (سهام/کالا) برای هر باکس جداگانه ذخیره می‌شود — می‌توانید یک باکس روی سهام و باکس بعدی روی بورس کالا داشته باشید. تنظیمات باکس
• هرچند باکس نبض که اضافه کنید، بار اضافه‌ای به سایت نمی‌دهد: همهٔ باکس‌ها و خودِ صفحهٔ اصلی از یک منبع مشترک تغذیه می‌شوند.
• باکس‌ها مثل بقیهٔ باکس‌های میزکار قابل جابه‌جایی، تغییر اندازه و ذخیره در تب‌های میزکار هستند.

داده از کجا می‌آید؟

• سایت هر 5 دقیقه یک عکس از کل بازار می‌گیرد و همان بازه‌ها را به‌عنوان نقطه‌های نمودار نگه می‌دارد — دقیقاً هم‌تراز با میله‌های نمودار درون‌روزی 5 دقیقهی نمادها.
• سری هر روز معاملاتی جداگانه نگهداری می‌شود و بر مبنای ساعت تهران بسته می‌شود؛ در روزهای تعطیل، آخرین روز معاملاتی نمایش داده می‌شود (تا حدود دو هفته عقب‌تر).
• کارت «آخرین» تقریباً زنده است و مرورگر شما هر یک‌ونیم دقیقه آن را تازه می‌کند.
• ارزش‌های ریالی از حجم × قیمت برآورد می‌شوند (میانگین قیمت روز، یعنی ارزش معاملات ÷ حجم؛ و اگر نبود، قیمت پایانی). پس اعداد پول حقیقی تقریبی‌اند و برای دیدن جهت و بزرگیِ نسبی مناسب‌اند، نه برای حسابداری ریال‌به‌ریال.

چطور در تصمیم‌گیری استفاده کنیم؟

• اول گستردگی، بعد قیمت. اگر «نمادهای مثبت و منفی» و هیستوگرام هر دو سمت منفی سنگین‌اند، رشد یک نماد خاص را با احتیاط بیشتری تفسیر کنید.
• روند را با عکس فوری اشتباه نگیرید. نوار نسبت می‌گوید «الان»؛ نمودارهای روند می‌گویند «به کدام سمت می‌رویم». برای معاملهٔ درون‌روزی، دومی مهم‌تر است.
• شدت معاملات را همراه جهت بخوانید. حرکت مثبت با میله‌های بلند اعتبار بیشتری از حرکت مثبت در ساعات کم‌حجم دارد.
• برای آپشن: نبض بازار حالِ کل بازار را می‌گوید؛ برای قیمت‌گذاری نوسان سراغ شاخص ترس و تلاطم (VIX ایران) بروید، برای انتخاب پایه سراغ برترین دارایی‌های پایه و دیده‌بان نماد پایه، و برای انتخاب قرارداد سراغ دیده‌بان و زنجیره.

محدودیت‌ها

• نبض بازار شاخص کل بورس نیست و آن را نمایش نمی‌دهد؛ همهٔ اعداد از تجمیع خودِ نمادها ساخته می‌شوند.
• تفکیک حقیقی/حقوقی فقط در بازار سهام است؛ در بورس کالا آن دو نمودار حذف می‌شوند.
• مقادیر ریالی تقریبی‌اند (حجم × میانگین قیمت روز).
• سری با گام 5 دقیقه است؛ رفتار تیک‌به‌تیک را نشان نمی‌دهد.
• ابزار رصد است، نه سیگنال خرید و فروش — جهت آیندهٔ بازار را پیش‌بینی نمی‌کند.

پرسش‌های پرتکرار

چرا در بورس کالا نمودار پول حقیقی را نمی‌بینم؟

چون دادهٔ تفکیک حقیقی/حقوقی برای نمادهای بورس کالا در دسترس نیست. آن دو باکس در این بورد پنهان می‌شوند.

اعداد چند وقت یک‌بار عوض می‌شوند؟

نقطه‌های روند هر 5 دقیقه اضافه می‌شوند و مرورگر شما هر 90 ثانیه آخرین وضعیت را می‌گیرد.

وقتی بازار بسته است چه می‌بینم؟

سری کاملِ آخرین روز معاملاتی. یعنی بعد از پایان بازار هم می‌توانید مرور کنید که امروز چه گذشت.

اگر چند باکس نبض روی میزکار بگذارم، سایت سنگین نمی‌شود؟

نه. همهٔ باکس‌ها از یک منبع مشترک می‌خوانند؛ باکس دوم و سوم درخواست تازه‌ای به سرور نمی‌فرستند.

«قدرت خریدار 1.4» یعنی چه؟

یعنی سرانهٔ خرید حقیقی حدود 40٪ بزرگ‌تر از سرانهٔ فروش حقیقی است — خریداران به‌طور میانگین درشت‌تر عمل می‌کنند. عدد زیر 1 برعکس این را می‌گوید. این عدد جهت پول را نشان نمی‌دهد: اگر فروشنده‌های حقیقی چند برابر خریداران باشند، قدرت خریدار در روز خروج پول هم بالای 1 می‌ماند.