نقشه بازار همان نمای حرارتی (treemap) است: هر نماد یک مستطیل، اندازهاش ارزش یا حجم معاملات و رنگش درصد تغییر روزانه. کاری که دیدهبان نمیکند همین است: دیدهبان به شما ردیف میدهد و شما باید بخوانیدشان، ولی نقشه در یک نگاه میگوید کدام بخش بازار گرم است و کدام سرد.
در آپشنباز یک نقشه نیست، چند نقشهٔ جداست — هرکدام برای یک لایهٔ بازار — و در صفحهٔ نقشه بازار تا چهار نقشه را کنار هم میبینید. این راهنما میگوید کدام نقشه چه چیزی را نشان میدهد، چیدمان «نقشههای من» چطور کار میکند، اندازه و رنگ را چطور بخوانید، و ابزارهای مشترک نقشهها (زوم به داخل گروه، جستوجو، فیلتر رنگ، جدول و اشتراکگذاری) کجاست.
فهرست مطالب
- نقشه بازار چیست؟
- انواع نقشه بازار
- نقشههای من: تا چهار نقشه کنار هم
- چطور نقشه را بخوانید؟ (اندازه و رنگ)
- ابزارهای مشترک هر نقشه
- جدول، پراکندگی، حبابهای شناور و پخش مجدد
- نقشه در تاریخ گذشته
- فیلترها و رنگهای نقشه اختیار
- فیلترها و رنگهای نقشه سهام
- فیلترها و رنگهای نقشه صندوقها
- فیلترهای نقشه کالا
- نقشههای حساب شما: دیدهبان، صندوق، پرتفوی و اسکنر
- چطور باز کنید؟
- تفسیر و کاربرد
- محدودیتها
- جمعبندی
نقشه بازار چیست؟
وقتی میخواهید در یک نگاه ببینید کدام بخش بازار گرم است و کدام سرد، جدول طولانی دیدهبان کافی نیست. نقشه بازار همان نمای حرارتی (treemap) است که هر نماد را با یک مستطیل نشان میدهد: اندازه مستطیل معمولاً ارزش یا حجم معاملات است و رنگ آن درصد تغییر روزانه.
بدون نقشه، باید دهها یا صدها ردیف را یکییکی اسکن کنید و احتمال دارد حرکت بزرگ یک نماد را دیر ببینید. با نقشه، نبض بازار — اختیار، سهام، صندوق یا کالا — روی یک صفحه جمع میشود و شما تصمیم میگیرید کجا عمیقتر بروید.
قهرمان این صفحه شما هستید؛ آپشنباز فقط لنز حرارتی را جلویتان میگذارد تا سریعتر بفهمید کجا باید دقیقتر نگاه کنید.
جزئیات چیدمان چندابزاری در راهنمای میزکار آمده است. برای اسکن جدولی قراردادها به دیدهبان سهام یا دیدهبان بورس کالا سر بزنید.
انواع نقشه بازار
در آپشنباز چند نقشه جدا دارید — هر کدام برای یک لایه بازار:
| نقشه (نام در نوار نقشهها) | چه چیزی را نشان میدهد | باز کردن سریع |
|---|---|---|
| کل بازار | سهام، صندوق، اختیار معامله، آتی و گواهی سپردهٔ کالا روی یک نقشه، همه به اندازهٔ ارزش معاملات امروز به ریال تا مساحتها قابل مقایسه باشند. هر بازار یک گروه است و فقط آنچه امروز معامله شده میآید. | نقشه کل بازار |
| اختیار سهام | قراردادهای کال/پوت و نماد پایه بورس و فرابورس | نقشه اختیار سهام |
| حباب بلکشولز | همان نقشهٔ اختیار سهام، رنگشده با فاصلهٔ قیمت هر قرارداد از قیمت نظریاش | نقشه حباب بلکشولز |
| اختیار کالا | آپشنهای بورس کالا، نوشتهشده روی صندوقهای طلا و کالایی و گواهی سپردهٔ شمش طلا، نقره و مس | نقشه اختیار کالا |
| بورس و فرابورس | نمای حرارتی سهام بورس و فرابورس؛ با کلید «گروهبندی صنعت» با صنعت گروه میشود | نقشه سهام |
| صندوقها | صندوقهای قابل معامله (درآمد ثابت، سهامی، طلا، …)، گروهشده با طبقهٔ صندوق | نقشه صندوقها |
| حباب صندوقها | همان نقشهٔ صندوقها، رنگشده با حباب: فاصلهٔ قیمت هر صندوق از NAV آن | نقشه حباب صندوقها |
| آتی سهام | قراردادهای آتی سهام، گروهشده با سهم پایه | نقشه آتی سهام |
| بورس کالا | گواهی سپرده و صندوقهای کالایی | نقشه کالا |
| دیدهبان من، صندوقهای من، پرتفوی من و نتیجهٔ اسکنر | از حساب خودتان ساخته میشوند و ورود میخواهند | بخش نقشههای حساب شما |
همهٔ این نقشهها در نوار نقشهها هستند: نواری که هم بالای صفحهٔ نقشه بازار است و هم بالای صفحهٔ هر نقشه، پس از هر نقشه با یک کلیک به نقشهٔ دیگر میرسید. در صفحهٔ هر نقشه، اولین دکمهٔ نوار، «نقشههای من»، شما را به صفحهٔ نقشه بازار برمیگرداند. «حباب بلکشولز» و «حباب صندوقها» نقشهٔ جدا نیستند؛ همان نقشهٔ اختیار و صندوقاند که با رنگ حباب باز میشوند. در منوی سایت هم گروه نقشه بازار نقشههای اصلی را باز میکند، و روی میزکار از افزودن باکس → نقشه بازار هر کدام را کنار دیدهبان و زنجیره میچینید.
نقشهٔ آتی سهام هر بلوک را یک قرارداد آتی سهام میکند و بلوکهای هر سهم پایه کنار هم میآیند. بهجای فیلترهای بالا فقط دو انتخاب دارد: «معیار اندازه» (پیشفرض ارزش موقعیتهای باز، چون در بیشتر روزها فقط چند قرارداد معامله میشود) و «رنگ بر اساس» (درصد تغییر قیمت یا نرخ سالانهٔ ارزش زمانی). از منوی «آتی» و نوار نقشهها باز میشود و در میزکار باکس «نقشه آتی سهام» دارد؛ جدول همان قراردادها باکس «دیدهبان آتی» است. شرح کامل را در راهنمای دیده بان آتی ببینید.
نقشههای من: تا چهار نقشه کنار هم
صفحهٔ نقشه بازار با خودِ نقشهها باز میشود. بالای صفحه نوار نقشههاست و زیرش «نقشههای من»: یک تا چهار خانه که هر کدام یک نقشهٔ زنده با فیلترهای خودش است. بازدیدکنندهٔ تازه سه خانه میبیند: نقشهٔ اختیار سهام در خانهٔ بزرگ، و بورس و فرابورس و صندوقها در دو خانهٔ کوچک.
- چیدمان را انتخاب کنید: دکمههای انتهای نوار نقشهها پنج چیدمان دارند: «یک نقشه»، «دو نقشه کنار هم»، «دو نقشه بالا و پایین»، «سه نقشه: یکی بزرگ، دو تا کوچک» و «چهار نقشه».
- نقشهٔ هر خانه را عوض کنید: روی خانهای بزنید تا قاب رنگی بگیرد و بعد نقشهٔ دلخواه را از نوار بزنید؛ یا روی نام نقشه در سرتیتر همان خانه بزنید و از منو نقشهٔ دیگری بردارید. نقطهٔ کوچک کنار نام یک نقشه در نوار یعنی آن نقشه در خانهٔ دیگری باز است.
- اندازه را بکشید: مرز بین خانهها و دستگیرهٔ پایین نقشهها (ارتفاع کل) کشیدنیاند و دوبار کلیک روی هر کدام اندازهٔ پیشفرض را برمیگرداند. هیچ خانهای باریکتر از یکچهارم نمیشود.
- جابهجا کنید: دستگیرهٔ کنار نام نقشه در سرتیتر را بکشید و روی خانهٔ دیگر رها کنید؛ دو نقشه با فیلترهایشان جا عوض میکنند.
سرتیتر هر خانه این دکمهها را هم دارد: «نمایش فیلترها» (فیلترها فقط در خانهٔ اول از اول باز است تا خانههای کوچک برای خودِ نقشه جا داشته باشند)، «تمامصفحه» (وقتی فیلترها بسته است؛ با فیلترهای باز، دکمهٔ تمامصفحهٔ خود نقشه کار میکند)، «صفحهٔ این نقشه»، و اگر به میزکار دسترسی دارید «افزودن به میزکار با همین فیلترها»، که یک باکس تازه با همان نقشه و همان فیلترها در میزکار میسازد.
چیدمان، نقشهٔ هر خانه و فیلترهایش برای دفعهٔ بعد میماند: بدون ورود روی همین مرورگر، و با ورود روی حسابتان و در همهٔ دستگاهها. کوچک کردن چیدمان، مثلاً از چهار نقشه به دو، نقشهٔ خانههای پنهانشده را پاک نمیکند؛ با برگشتن به چهار، همانها با همان فیلترها برمیگردند.
📱 در موبایل: خانهها همیشه زیر هم میآیند و بهجای پنج چیدمان فقط «تعداد» نقشهها (1 تا 4) را انتخاب میکنید؛ نقشهٔ هر خانه از منوی سرتیترش عوض میشود.
چطور نقشه را بخوانید؟ (اندازه و رنگ)
- اندازه مستطیل: معیار را خودتان انتخاب میکنید — معمولاً ارزش معاملات (پیشفرض)، حجم معاملات، یا یکسان (همه کاشیها هماندازه برای مقایسه رنگ).
- رنگ: بهطور پیشفرض درصد تغییر روزانه است؛ سبز صعود، قرمز نزول، خاکستری نزدیک صفر، و شدت رنگ تا حدود ±5٪ اشباع میشود (همان مقیاس نوار راهنمای رنگ). نقشههای اختیار، سهام، صندوقها، آتی و پرتفوی منوی رنگ بر اساس هم دارند تا رنگ سنجهٔ دیگری را نشان دهد. سنجهای که تغییر قیمت نیست، مثل حباب یا رتبهٔ IV، با آبی و نارنجی رنگ میشود: نارنجی یعنی بیشتر یا گرانتر و آبی کمتر یا ارزانتر. هر سنجه اشباع خودش را دارد و راهنمای رنگ زیر نقشه همان را نشان میدهد.
- متن روی کاشی: بهطور پیشفرض نماد و عدد همان سنجهٔ رنگ؛ از «تنظیم نمایش» میشود «فقط نماد» یا «نام کامل و عدد» را گذاشت.
- نمادهایی با ارزش/حجم صفر یا نامعتبر روی نقشه نمیآیند — پس سکوت نقشه بهمعنای «همهچیز آرام» نیست؛ ممکن است دادهای برای اندازه وجود نداشته باشد.
با نگه داشتن نشانگر روی کاشی (دسکتاپ) یا لمس (موبایل) جزئیات میآید: معمولاً ارزش، حجم، قیمت پایانی و آخرین قیمت. در نقشه صندوقها خالص دارایی (NAV) — اگر موجود باشد — و حباب هم دیده میشوند. پایین راهنما چند همگروهِ بزرگِ همان کاشی با عددشان میآیند تا ببینید حرکت مال یک نماد است یا کل گروه، و در نقشهٔ بورس و فرابورس نمودار کوچک 20 قیمت پایانی آخر هم هست.
روی دسکتاپ یک کلیک روی کاشی صفحهٔ همان نماد را باز میکند (در موبایل دکمهٔ پایین برگهٔ جزئیات): قرارداد اختیار به صفحهٔ قرارداد، نماد پایه به صفحهٔ نماد پایه، صندوق به صفحهٔ صندوق، سهمی که اختیار دارد به صفحهٔ نماد پایهاش، و بقیهٔ سهمها و گواهیها به نمودار.
ابزارهای مشترک هر نقشه
تقریباً در همه نقشهها اینها را دارید:
- معیار اندازه: ارزش معاملات / حجم معاملات / یکسان (در نقشه اختیار برچسب کوتاهتر «ارزش / حجم / یکسان» است و نقشهٔ صندوقها «ارزش صندوق» هم دارد).
- نوار خلاصه: جمع ارزش و حجم همان ردیفهایی که بعد از فیلتر روی نقشه ماندهاند، بههمراه راهنمای رنگ همان سنجهای که نقشه با آن رنگ شده (با نگه داشتن نشانگر رویش توضیح کامل میآید) و دکمه فولاسکرین؛ این دو را فقط صفحهٔ مستقل هر نقشه دارد. در خانههای «نقشههای من» و باکسهای میزکار جایشان نیست: تمامصفحه در سرتیتر خانه است و بازههای رنگ و رنگشان را فیلتر رنگ (آیکون قیف) نشان میدهد.
- موبایل: فیلترها داخل دکمه فیلترها جمع میشوند (عنوان شیت: فیلترها و تنظیمات نقشه). روی موبایل نقشه فقط 40 نماد برتر بر اساس اندازه را میکشد؛ «40 نماد از …» در سمت راست نوار ابزار، جدول همهٔ نمادها را باز میکند. راهنمای رنگ و تمامصفحه هم در موبایل زیر دکمهٔ ⋯ نوار ابزارند.
بالای هر نقشه یک نوار ابزار باریک هست، و همین ابزارها در خانههای «نقشههای من» و باکسهای میزکار هم هستند:
| ابزار | چه میکند |
|---|---|
| زوم به داخل گروه | روی سرتیتر هر گروه بزنید تا فقط همان گروه بماند: یک صنعت، صندوقهای طلا، یا سررسیدهای یک نماد پایه. در نقشهٔ اختیار یک سطح دیگر هم هست و سرتیتر هر سررسید قراردادهای همان سررسید را باز میکند. مسیر از «همه» تا گروه فعلی بالای نقشه نوشته میشود؛ با کلیک روی هر قسمت مسیر یا کلید Esc بیرون میآیید. در صفحهٔ هر نقشه مسیر در نشانی صفحه هم مینشیند، پس لینک همان صفحه همان گروه را باز میکند. |
| جستوجوی نماد روی نقشه | آیکون ذرهبین: نماد یا نام را بنویسید؛ کاشیهای مطابق میمانند، بقیه کمرنگ میشوند و تعداد پیداشدهها کنار کادر نوشته میشود. |
| فیلتر رنگ | آیکون قیف: پنج بازهٔ رنگِ سنجهٔ فعلی را نشان میدهد؛ روی هر بازه بزنید تا کاشیهایش پنهان شوند و «نمایش همه» همه را برمیگرداند. روی رنگ درصد تغییر، بازهها کمتر از منفی 3، منفی 3 تا منفی 1، منفی 1 تا 1، 1 تا 3 و بیشتر از 3 درصدند. کاشیای که برای سنجه عددی ندارد («—») با این فیلتر پنهان نمیشود. |
| تنظیم نمایش | «متن هر کاشی» (نماد و عدد، فقط نماد، یا نام کامل و عدد) و «رنگ رشد و افت» (سبز و قرمز، یا آبی و نارنجی برای کمبینایی رنگ). این تنظیم روی همهٔ نقشهها مینشیند؛ سنجههای غیرقیمتی در هر حال آبی و نارنجیاند. |
| نما | نقشه، جدول، نمودار پراکندگی یا حبابهای شناور (بخش بعد). |
| پخش مجدد امروز | فقط در نقشهٔ بورس و فرابورس و نقشهٔ صندوقها (بخش بعد). |
| اشتراک | «دانلود تصویر نقشه»: تصویر PNG با عنوان نقشه، تاریخ و ساعت به وقت تهران و نام سایت (فقط در نمای نقشه). «کپی لینک همین نما»: نشانی صفحه؛ در صفحهٔ هر نقشه رنگ انتخابشده و مسیر زوم را هم دارد. |
📱 در موبایل: نوار ابزار جستوجو، فیلتر رنگ و نما را جدا نگه میدارد و تنظیم نمایش، تاریخ گذشته، پخش مجدد امروز و اشتراک را زیر دکمهٔ ⋯ جمع میکند. وقتی جستوجو را باز کنید، کادرش کل نوار را میگیرد.
روی میزکار، باکس نقشه بهصورت پیشفرض با تنظیمات پنهان باز میشود؛ از هدر باکس میتوانید نمایش تنظیمات نقشه را روشن کنید.
جدول، پراکندگی، حبابهای شناور و پخش مجدد
منوی «نما» در نوار ابزار همان کاشیها را به چهار شکل نشان میدهد:
- نقشه: همان نمای حرارتی.
- جدول: همهٔ کاشیها در یک جدول، به ترتیب سنجهٔ رنگ؛ با کلیک روی سرستون ارزش یا حجم به ترتیب آن مرتب میشود. روی موبایل تنها راه دیدن همهٔ نمادهاست.
- نمودار پراکندگی: هر نماد یک نقطه روی دو سنجه، به اندازهٔ همان معیار اندازه و با همان رنگ. محورها از چند ترکیب آماده انتخاب میشوند، مثلاً «تغییر امروز × حجم نسبی» در بورس و «حباب × بازده 1 ماه» در صندوقها. محورها در صدک 2 و 98 بریده میشوند تا یک نماد پرت بقیه را فشرده نکند، و زیر نمودار نوشته میشود چند نماد چون یکی از دو عدد را نداشتند کنار رفتند. فقط در نقشهٔ بورس و فرابورس و نقشهٔ صندوقها هست.
- حبابهای شناور: بزرگترین نمادهای نقشه (60 تا روی دسکتاپ و 30 تا روی گوشی) به شکل حبابهایی که اندازهشان از اندازهٔ حرکت سنجهٔ رنگ میآید. میشود کشیدشان، و کلیک روی هر حباب صفحهٔ همان نماد را باز میکند. روی گوشی از نقشه خواناتر است.
پخش مجدد امروز (آیکون ساعت در نوار ابزار نقشهٔ بورس و فرابورس و نقشهٔ صندوقها؛ در موبایل زیر ⋯) روز را در بازههای 5 دقیقهای دوباره میسازد: رنگ هر کاشی درصد تغییرش نسبت به قیمت پایانی دیروز در همان لحظه است و اندازهاش ارزش معاملات انباشته تا همان لحظه. با دکمهٔ پخش یا کشیدن نوار زمان جلو و عقب بروید؛ همان آیکون شما را به نقشهٔ زنده برمیگرداند. اگر دادهٔ پنجدقیقهای امروز هنوز نرسیده باشد، پیامش را میبینید.
نقشه در تاریخ گذشته
نقشهٔ بورس و فرابورس، نقشهٔ صندوقها و نقشهٔ اختیار را میشود در پایان هر روز معاملاتی گذشته دید: بازار همان روز، با همان کاشیها، فیلترها و ابزارها. این امکان با اشتراک حرفهای باز است و همان روش بازار روزهای گذشته در زنجیره و دیدهبان را دارد.
- دکمهٔ «تاریخ گذشته»: آیکون تقویم در نوار ابزار بالای نقشه؛ در موبایل گزینهٔ «نقشه در تاریخ گذشته» زیر دکمهٔ ⋯ است. تقویم شمسی باز میشود و روزهایی که بازار تعطیل بوده انتخابشدنی نیست.
- نوار کهربایی: بالای نقشه مینویسد داده زنده نیست و روز را با نام هفته و تاریخ نشان میدهد. «جلسهٔ قبل» و «جلسهٔ بعد» روز به روز میروند، «تاریخ» روز دیگری را باز میکند و «بازگشت به زنده» شما را برمیگرداند.
- لینک روز: نشانی صفحهٔ نقشه روز را دارد (مثلاً
?asOf=1405-07-13)، پس لینک را میشود فرستاد. کسی که اشتراک حرفهای ندارد، با آن لینک نقشهٔ زنده و یک پیام میبیند.
| نقشه | در روز گذشته | رنگها |
|---|---|---|
| بورس و فرابورس | در همان صفحه و همان خانهٔ «نقشههای من»؛ روز در همان نقشه عوض میشود | درصد تغییر، ورود پول حقیقی، درصد خرید حقیقی |
| صندوقها | مثل بورس؛ NAV همان روز، یعنی آخرین NAVی که تا آن روز منتشر شده | درصد تغییر، حباب، ورود پول حقیقی، درصد خرید حقیقی |
| اختیار سهام و کالا | در صفحهٔ نقشهٔ اختیار؛ در خانه یا باکس، دکمه همان صفحه را در آن روز باز میکند. نوار کهربایی خط زمان ساعتبهساعت هم دارد | درصد تغییر، حباب بلکشولز (هر دو عدسی)، موقعیتگیری، ارزش زمانی سالانه، ورود پول حقیقی، نسبت پوت به کال |
چیزی که به تاریخچهٔ امروز بند است در روز گذشته نیست و از منوی رنگ کنار میرود: بازده یک هفته تا یک سال، حجم نسبی و فاصله از سقف و کف 52 هفته، جریان پول صندوقها و ارزش صندوق، و در اختیار رتبهٔ IV، IV منهای HV، حرکت مورد انتظار و فعالیت غیرعادی. «پخش مجدد امروز» و نمودار پراکندگی هم فقط برای امروزند. اگر رنگی را که انتخاب کردهاید روز گذشته ندارد، نقشه موقتاً با درصد تغییر رنگ میشود و انتخاب شما برای برگشت به زنده میماند. کلیک روی هر کاشی صفحهٔ زندهٔ همان نماد را باز میکند، نه آن روز را.
رنگهای حباب و موقعیتگیری نقشهٔ اختیار در روز گذشته همان فرمولهای راهنمای حباب بلکشولز در نقشه را دارند، روی قیمتها و موقعیت باز همان روز.
فیلترها و رنگهای نقشه اختیار
نقشه اختیار سهام و نقشه اختیار کالا همان کنترلها را دارند؛ فقط دامنه بازار فرق میکند (بورس/فرابورس در برابر بورس کالا). پیشفرض نمایش: کال.
| کنترل | برچسب در سایت | کاربرد | پیشفرض |
|---|---|---|---|
| جستجوی نماد پایه | نماد پایه + حالت افزودن/حذف | نماد پایه را به فیلتر اضافه میکند. با سوییچ کنار جستجو بین افزودن نماد پایه و حذف نماد پایه جابهجا میشوید — یعنی میتوانید بعضی نمادها را نگه دارید و بعضی را حذف کنید. | بدون فیلتر |
| زنجیره | زنجیره اختیار + افزودن/حذف زنجیره | یک سررسید مشخص (نماد پایه + تاریخ اعمال) را شامل یا حذف میکند. برچسب تراشه معمولاً نام پایه + تاریخ کوتاه شمسی است. | همه زنجیرهها |
| نوع نمایش | پایه / کال / پوت | فقط یکی فعال است: نمادهای پایه، اختیار خرید، یا اختیار فروش. | کال |
| وضعیت اختیار | ITM / ATM / OTM | چندانتخابی؛ خالی یا هر سه انتخاب = بدون فیلتر وضعیت. ATM یعنی قیمت پایه حداکثر 1٪ با قیمت اعمال فاصله دارد؛ بیشتر از آن قرارداد ITM (در سود) یا OTM (خارج از سود) است — وضعیت مالی قرارداد. وقتی نمایش روی پایه باشد این کنترل غیرفعال است. | بدون فیلتر |
| اندازه | ارزش / حجم / یکسان | معیار مساحت کاشیها. | ارزش |
| گروهبندی | آیکن لایهها / گروهبندی بر اساس نماد پایه | کاشیها را زیر هر نماد پایه و بعد هر سررسید دستهبندی میکند. کلیک روی سرتیتر گروه به داخل همان نماد پایه میرود (زوم) و فیلتری اضافه نمیکند؛ برای فیلتر ماندگار از «نماد پایه» استفاده کنید. | روشن |
| رنگ | رنگ بر اساس (آیکون پالت) | دو بخش دارد. «قرارداد»: درصد تغییر، حباب نسبت به همسررسیدها، حباب نسبت به نوسان تاریخی، موقعیتگیری، فعالیت غیرعادی، ارزش زمانی سالانه و ورود پول حقیقی امروز. «نماد پایه»: رتبهٔ IV، IV منهای HV، نسبت پوت به کال و حرکت مورد انتظار؛ با این چهار، هر کاشی یک نماد پایه میشود و فیلترهای پایه/کال/پوت و وضعیت اختیار غیرفعال میشوند. | درصد تغییر |
حالت شامل / حذف روی تراشهها: هر تراشه نماد پایه یا زنجیره را میتوانید با کلیک بین حالت شامل و حذف عوض کنید، یا با حذف تراشه کلاً بردارید. منطق کلی: اگر حداقل یک «شامل» داشته باشید، فقط همانها میمانند؛ هر «حذف» همیشه کنار گذاشته میشود.
حباب بلکشولز: دکمهٔ «حباب بلکشولز» در نوار نقشهها همین نقشه را با رنگ «حباب نسبت به همسررسیدها» باز میکند. هر قرارداد با قیمت نظریای سنجیده میشود که از نوسان ضمنی قراردادهای معاملهشدهٔ امروزِ همان سررسید درمیآید؛ نارنجی یعنی گرانتر از همسررسیدهایش و آبی یعنی ارزانتر. عدسی دوم، «حباب نسبت به نوسان تاریخی»، همان مقایسهٔ ستون «٪ بلکشولز» دیدهبان است با علامت برعکس. محاسبهٔ هر رنگ، معنای کاشی خاکستری و روش پیدا کردن قرارداد ارزان و گران در راهنمای حباب بلکشولز و رنگهای تحلیلی نقشه آپشن آمده است.
کلیک روی کاشی نماد پایه (در موبایل دکمهٔ مشاهده صفحه نماد پایه) صفحهٔ همان پایه را باز میکند، و کلیک روی کاشی کال یا پوت صفحهٔ همان قرارداد را (مشاهده صفحه قرارداد).
فیلترها و رنگهای نقشه سهام
| کنترل | برچسب | کاربرد | پیشفرض |
|---|---|---|---|
| بازار | بورس / فرابورس | چندانتخابی. اگر هیچکدام انتخاب نباشد، خلاصه بهصورت بورس و فرابورس خوانده میشود (هر دو). دکمه همه فیلتر را خالی میکند. | همه |
| اندازه | ارزش معاملات / حجم معاملات / یکسان | معیار مساحت کاشیها (جاینگهدار: اندازه حباب). | ارزش معاملات |
نقشه سهام فیلتر تراشهای شامل/حذف ندارد و تمرکزش روی کل تابلو سهام است. کلید گروهبندی صنعت کاشیها را با گروه صنعت دستهبندی میکند و با کلیک روی سرتیتر هر صنعت فقط همان صنعت میماند.
منوی رنگ بر اساس سه بخش دارد: «امروز» (درصد تغییر، ورود پول حقیقی، درصد خرید حقیقی، و حجم نسبی یعنی حجم امروز نسبت به میانگین 20 روز معاملاتی گذشته)، «بازده» (1 هفته، 1 ماه، 3 ماه، 6 ماه، از اول سال شمسی و 1 سال، همه با قیمت تعدیلشده) و «سقف و کف 52 هفته» (فاصله از سقف و فاصله از کف). نمادی که برای بازهٔ انتخابی سابقهٔ کافی ندارد خاکستری میماند. راهنمای هر کاشی نمودار کوچک 20 قیمت پایانی آخر را هم دارد.
فیلترها و رنگهای نقشه صندوقها
| کنترل | برچسب | کاربرد | پیشفرض |
|---|---|---|---|
| بازار | بورس / فرابورس / بورس کالا | چندانتخابی؛ خالی = همه بازارها. | همه |
| نوع صندوق | مثلاً درآمد ثابت، سهامی، اهرمی، مختلط، املاک و مستغلات، جسورانه، بخشی، طلا، نقره، کالایی | گزینهها با بازار انتخابشده همخوان میشوند؛ خالی = همه انواع. | همه |
| اندازه | ارزش معاملات / حجم معاملات / ارزش صندوق / یکسان | معیار مساحت. «ارزش صندوق» تعداد واحدها ضرب در NAV است، یعنی اندازهٔ خود صندوق، نه معاملات امروزش. | ارزش معاملات |
| رنگ بر اساس | «امروز»: درصد تغییر، حباب، حباب نسبت به میانگین 3 ماهه، ورود پول حقیقی و درصد خرید حقیقی امروز · «بازده»: 1 هفته، 1 ماه، 3 ماه، از اول سال، 1 سال · «جریان پول»: ورود پول حقیقی 5 روز و 20 روز | معیار رنگ کاشیها و عددی که رویشان نوشته میشود. حباب با آبی و نارنجی رنگ میشود: نارنجی یعنی قیمت بالاتر از NAV و آبی یعنی پایینتر، و پررنگترین رنگ از 15 درصد. حباب نسبت به میانگین 3 ماهه حباب امروز را با معمولِ خود صندوق میسنجد، پس صندوقی که همیشه زیر NAV است فقط وقتی آبی میشود که از همیشهاش ارزانتر باشد. صندوقی که برای سنجهٔ انتخابی عدد ندارد (NAV منتشرشده یا سابقهٔ کافی) خاکستری میماند و «—» میگیرد. | درصد تغییر |
| گروهبندی | گروهبندی بر اساس طبقهٔ صندوق | صندوقها را با طبقه (طلا، اهرمی، درآمد ثابت…) گروه میکند؛ روی سرتیتر هر طبقه بزنید تا فقط همان طبقه بماند. | روشن |
| کدام صندوقها | همهٔ صندوقها / همهٔ واچلیستهای من / یک واچلیست | نقشه را به صندوقهای واچلیستهایتان محدود میکند (صندوقهای من). | همهٔ صندوقها |
حباب روی این نقشه همان جایی به درد میخورد که جدول کند است (دیدهبان صندوقها؛ راهنمای آن): صندوقهای اهرمی و دارا یکم بارها با حباب منفی دو رقمی معامله شدهاند، و در این حالت یک نگاه کافی است تا ببینید کدام دسته زیر NAV است — بدون باز کردن تکتکشان.
از منوی نقشه بازار میتوانید میانبرهای آماده هم باز کنید — مثلاً فقط درآمد ثابت، فقط طلا، فقط نقره، یا همه صندوقها. این میانبرها روی صفحه مستقل صندوقها اعمال میشوند.
فیلترهای نقشه کالا
| کنترل | برچسب | کاربرد | پیشفرض |
|---|---|---|---|
| بازار | بورس کالا | ثابت است؛ فیلتر جداگانه نیست. | — |
| نوع ابزار | گواهی سپرده / صندوق طلا / صندوق نقره / صندوق کالایی | چندانتخابی؛ خالی = همه ابزارها. | همه |
| اندازه | ارزش معاملات / حجم معاملات / یکسان | معیار مساحت (جاینگهدار: اندازه). | ارزش معاملات |
شمارنده «N نماد» تعداد نمادهای فیلترشده را نشان میدهد. گواهیها و صندوقهای کالایی اینجا یکجا هستند؛ برای آپشن همان بازار از نقشه اختیار کالا استفاده کنید. کاشیها با نوع ابزار (گواهی سپرده، صندوق طلا، نقره یا کالایی) گروه میشوند و روی سرتیتر هر گروه بزنید تا فقط همان بماند. کلیک روی صندوق صفحهٔ صندوق را باز میکند و کلیک روی گواهی، نمودارش را.
نقشههای حساب شما: دیدهبان، صندوق، پرتفوی و اسکنر
چهار نقشهٔ آخر نوار، بعد از یک خط جداکننده و با آیکون آدمک، از حساب خودتان ساخته میشوند و برای دیدنشان باید وارد حساب شوید؛ بدون ورود، بهجای نقشه پیام ورود میآید.
- دیدهبان من (نقشهٔ قراردادهای دیدهبان من): نقشهٔ اختیار، فقط با قراردادهایی که در واچلیستهای میزکار گذاشتهاید. از منوی «کدام قراردادها» همهٔ واچلیستها یا یکی از آنها را انتخاب کنید؛ تعداد قرارداد هر فهرست کنار نامش است. همهٔ رنگهای نقشهٔ اختیار، از جمله حباب بلکشولز، روی همین قراردادها کار میکند. واچلیستهای بورس کالا در نقشهٔ اختیار کالا همین منو را دارند. اگر هنوز واچلیست ندارید، نقشه راه رفتن به میزکار را نشان میدهد.
- صندوقهای من: همان نقشهٔ صندوقها، فقط با صندوقهایی که در دیدهبان صندوقها ستاره زدهاید یا در واچلیستهایتان گذاشتهاید. از منوی «کدام صندوقها» همهٔ واچلیستها یا یکی از آنها را انتخاب کنید.
- پرتفوی من (نقشه پرتفوی): موقعیتهای باز پرتفوی شما، هر نماد به اندازهٔ ارزش موقعیتش. «رنگ بر اساس»: سود و زیان امروز (درصد یا ریال)، تغییر قیمت نماد، یا سود و زیان باز. گروهبندی با نوع دارایی، نماد پایه (هر اختیار کنار سهم پایهاش) یا سبد، و از منوی «سبد» یک سبد یا همهٔ سبدهای واقعی را انتخاب میکنید. دکمهٔ «پنهان کردن مبلغها» مبلغها را برای اسکرینشات میپوشاند و درصدها را نگه میدارد. در میزکار باکس «نقشه پرتفوی من» دارد.
- نتیجهٔ اسکنر (نقشه نتیجهٔ اسکنر): بهترین ترکیبهای یکی از اسکنهای ذخیرهشدهٔ شما در اسکنر آپشن. هر نماد پایه یک گروه است و زیرش نام استراتژی، پس روی سرتیتر «خودرو» بزنید تا فقط ترکیبهای خودرو بماند. 200 ترکیب اول اسکن، به ترتیبی که خود اسکن مرتب کرده، روی نقشه میآید. اندازهٔ کاشی پیشفرض یکسان است و میشود آن را سرمایهٔ لازم کرد. «رنگ بر اساس»: بازده ماهانه اگر قیمت نماند، حداکثر بازده، بازده سالانهٔ قفلشده (فقط آربیتراژ) و احتمال سود. روی هر کاشی بزنید تا همان اسکن در اسکنر باز شود. اسکنر قاعدهٔ دسترسی خودش را دارد؛ اگر اجازه ندهد، پیام خود اسکنر را همینجا میبینید. در میزکار باکس «نقشه نتیجهٔ اسکنر» دارد.
چطور باز کنید؟
- از منوی سایت: گروه نقشه بازار را باز کنید و نوع موردنظر را انتخاب کنید. یا مستقیم به صفحهٔ نقشه بازار بروید که خود نقشهها را کنار هم نشان میدهد و از نوار بالایش به همهٔ نقشهها میرسید.
- از میزکار: افزودن باکس → نقشه بازار (کل بازار / اختیار / سهام / صندوقها / آتی سهام / پرتفوی من / نتیجهٔ اسکنر) یا بورس کالا (نقشه کالا / نقشه اختیار کالا). جزئیات چیدمان در راهنمای میزکار.
- از «نقشههای من»: دکمهٔ «افزودن به میزکار با همین فیلترها» در سرتیتر هر خانه، یک باکس تازه با همان نقشه و همان فیلترها در میزکار میسازد.
- از راستکلیک نماد قرارداد (در دیدهبان یا زنجیره): میتوانید نقشه همان زنجیره یا همه زنجیرههای یک نماد پایه را باز کنید.
تفسیر و کاربرد
- قبل از ورود: با یک نگاه ببینید نقدشوندگی (اندازه) کجاست و هیجان قیمتی (رنگ) روی کدام نمادهاست.
- مقایسه کال و پوت: در نقشه اختیار بین کال و پوت سوییچ کنید؛ گاهی یک سمت بازار پرحجمتر و رنگیتر است.
- تمرکز روی یک زنجیره: زنجیره را فیلتر کنید، گروهبندی را روشن بگذارید، بعد به دیدهبان همان نماد بروید.
- صندوق و کالا: با فیلتر نوع صندوق یا نوع ابزار، فقط لایه موردعلاقهتان (مثلاً طلا) را نگه دارید.
نقشه جایگزین تحلیل عمیق نیست — میانبر دید است. وقتی کاشی جالب پیدا کردید، برای فیلتر و فرمول به دیدهبان و برای ترکیب ابزارها به میزکار بروید.
محدودیتها
- نماد با ارزش/حجم صفر روی نقشه دیده نمیشود.
- روی موبایل نقشه فقط 40 نماد برتر را میکشد؛ بقیه در نمای جدول هستند.
- «پخش مجدد امروز» و «نمودار پراکندگی» فقط در نقشهٔ بورس و فرابورس و نقشهٔ صندوقها هستند.
- مسیر زوم فقط در صفحهٔ هر نقشه در نشانی میماند، نه در «نقشههای من» و باکس میزکار، چون آنجا چند نقشه یک نشانی دارند.
- نقشه کالا به داده تابلوی بورس کالا وابسته است؛ اگر خالی بود، بعداً دوباره تلاش کنید.
- نقشه ابزار تحلیل است، نه سیگنال خرید/فروش و نه جایگزین کارگزاری.
جمعبندی
نقشه بازار لنز حرارتی آپشنباز است: اندازه برای نقدشوندگی، رنگ برای تغییر روزانه یا هر سنجهای که از «رنگ بر اساس» بردارید، فیلترها و زوم برای باریک کردن نگاه، و «نقشههای من» برای دیدن چند بازار کنار هم. از اختیار و سهام تا صندوق و کالا، یک زبان بصری دارید — بعد از پیدا کردن ناحیه داغ، تحلیل را در دیدهبان و میزکار ادامه دهید. اگر تازه با پلتفرم آشنا شدهاید، آپشنباز چیست؟ نقطه شروع خوبی است.
