کانورژن سه پا با یک سررسید و یک قیمت اعمال است: خرید دارایی پایه، خرید اختیار فروش و فروش اختیار خرید. جهت بازار هیچ نقشی ندارد — در سررسید سهم به همان قیمت اعمال از دستتان میرود، چه پایه بالا رفته باشد چه پایین.
پس کل سؤال یک جمله است: آیا امروز مجموع «قیمت اعمال بهعلاوهٔ پرمیوم کال» از «قیمت خرید سهم بهعلاوهٔ پرمیوم پوت» بیشتر است؟ ستون آمادهٔ دیدهبان همین را برای هر ردیف کال حساب میکند و اختلاف را — پس از کارمزد معامله و کارمزد اعمال — بهصورت یک درصد بازده گزارش میکند.
این راهنما نشان میدهد چطور فعالش کنید و تکتک 16 تنظیم، فیلتر و گزینهٔ مرتبسازیاش را ببندید. مفهوم استراتژی و ریاضیاش در مقالهٔ جداگانهای آمده: کانورژن چیست · فهرست استراتژیهای آماده.
فعالسازی در دیدهبان / میزکار
- به دیدهبان آپشن بروید (راهنمای دیدهبان)، یا از طریق میزکار باکس دیدهبان اضافه کنید.
- در نوار ابزار بالای جدول را بزنید.
- از فهرست، کانورژن را انتخاب کنید. در پنل کناری توضیح استراتژی، نمونهٔ خروجی و متن تنظیمات را میبینید — نمونه با دادهٔ ثابت ساخته شده و حتی وقتی بازار بسته است هم نمایش داده میشود.
- دکمهٔ اضافه به فرمولهای من را بزنید تا ستون به دیدهبان اضافه شود.
- برای باز کردن تنظیمات روی در سرستون کلیک کنید. هر 16 پارامتری که در ادامه میآید همانجاست.
آیکون کنار نام استراتژی شما را به همین صفحه میآورد. پیل کنار نام شمارهٔ نسخه است؛ این مقاله برای نسخهٔ 2.6 نوشته شده.
ستون فقط روی ردیفهای اختیار خرید کار میکند و آن ردیف را بهعنوان کالِ فروختهشده میگیرد. روی ردیفهای اختیار فروش پیام «این استراتژی در اختیار خرید محاسبه میشود» را میبینید — یعنی ستون درست کار میکند، نه اینکه خطایی رخ داده باشد.
خواندن ستون خروجی
| در ستون | یعنی | توضیح |
|---|---|---|
| 💰 …% | سود نهایی | بازده ماهانهٔ سودِ قفلشده نسبت به سرمایهٔ درگیر. سبز یعنی مثبت، سرخ یعنی معاملهای نیست. ماهیانه یا سالانه، بسته به تنظیم بازده. |
| طهرم4800 | پوت هماعمال | نماد اختیار فروشی که باید بخرید. خودِ ردیف، کالی است که میفروشید، پس در سلول تکرار نمیشود. با کلیک، جزئیات قرارداد باز میشود. |
| رنگ نماد پوت | وضعیت آن قرارداد | سبز یعنی پوت در سود است (ITM) و سرخ یعنی خارج از سود. وضعیت مالی قرارداد. |
| نمودار استراتژی | هر سه پا را آماده در نمودار سود و زیان میسازد: خرید پایه، خرید پوت، فروش کال. |
تلهٔ رنگ. رنگ اینجا وضعیت ITM/OTM پوت را میگوید، نه سود و زیان شما را. در یک کانورژن سالم معمولاً پوت سرخ است — یعنی پایه بالای قیمت اعمال ایستاده — و همان لحظه سود شما قفل و مثبت است.
در یک نگاه
- جهتگیری: ندارد. نتیجه به قیمت پایه در سررسید بستگی ندارد.
- سود: ثابت و از روز اول معلوم.
- زیان: اگر عدد منفی باشد، آن هم ثابت است. ریسک این استراتژی جای دیگری است.
- سرمایهٔ درگیر: پول نقدی که بابت سهم و پوت میدهید منهای پرمیومی که بابت کال میگیرید — سنگینترین بخش ماجرا، چون سهم را کامل میخرید.
- محاسبه روی: ردیفهای اختیار خرید، در نقش کالِ فروختهشده.
- ریسک واقعی: اجرا (سه پا با هم)، صف خرید پایه، و کارمزد — نه حرکت قیمت.
چرا اینجا منحنی سود و زیان نیست
در هر استراتژی دیگری، اولین چیزی که نگاه میکنید شکل منحنی است. اینجا منحنی وجود ندارد. زیر قیمت اعمال، پوتِ خریداریشده در سود است و شما آن را اعمال میکنید؛ بالای قیمت اعمال، کالِ فروختهشده علیه شما اعمال میشود. در هر دو حالت سهم به همان قیمت اعمال از دستتان میرود — فقط طرف مقابل معامله عوض میشود.
این یعنی نقطهٔ سربهسر برای این استراتژی بیمعناست و ستون هم چنین چیزی گزارش نمیکند. اگر در سازندهٔ استراتژی بهجای یک خط افقی منحنی دیدید، یعنی سه پای شما روی یک اعمال ننشستهاند.
مثال عددی کامل
همان مثالی که در «نمونهٔ خروجی» پنجرهٔ استراتژی میبینید — و همان اعدادی که مقالهٔ مفهوم کانورژن هم روی آن کار میکند. پایه یک صندوق با سرخط عرضهٔ 48,600 ریال، اندازهٔ قرارداد 1,000 سهم، 45 روز تا سررسید، هر دو اختیار روی اعمال 48,000.
| محاسبه | هر سهم |
|---|---|
| سهم را چند میخرید (سرخط عرضه) | 48,600 |
| در سررسید سهم را چند میدهید | 48,000 |
| اختلاف این دو | 48,000 − 48,600 = -600 |
| پرمیوم خالص، کال منهای پوت | 3,180 − 1,220 = 1,960 |
| اختلاف ناخالص | -600 + 1,960 = 1,360 |
| کارمزد معامله، هر سه پا | −117.29 |
| کارمزد اعمال، یک بار، پایهٔ صندوق | −24 |
| سود قفلشده | 1,218.71 |
| سرمایهٔ درگیر | 48,600 + 1,220 − 3,180 = 46,640 |
| بازده کل دوره | 1,218.71 ÷ 46,640 = 2.61% |
| چیپ 💰، ماهیانه | 2.61% ÷ (45/30) = 1.7% |
در هر قرارداد 1,000 سهمی، این یعنی 1,218,710 ریال سود در برابر 46,640,000 ریال سرمایه. عددی که در ستون میبینید همین است، فقط ماهانهشده.
سه پا و سمت گرانِ هر مظنه
فرمول هیچجا از میانهٔ مظنه استفاده نمیکند. هر پا روی سمتی قیمت میخورد که واقعاً پر میشود:
- سهم پایه از سرخط عرضه خریده میشود — گرانترین سمت، ولی تنها سمتی که فروشنده دارد.
- پوت از سرخط فروش خریده میشود.
- کال به سرخط خرید فروخته میشود.
یعنی سه نیماسپرد در معاملهای که کل حاشیهاش 1,218.71 ریال در هر سهم است. اگر جایی بازدهی میبینید که با این ستون نمیخواند، اول همین را چک کنید: احتمالاً آنجا از میانهٔ مظنه حساب شده. سنجش نقدشوندگی و موقعیت باز اینجا مستقیماً به پول تبدیل میشوند.
ستون فقط وقتی عدد میدهد که هم سرخط خرید کال و هم سرخط فروش پوت حجم داشته باشند. اگر یکی خالی باشد، بهجای عدد پیام «حجم معاملات برای یکی از اختیارها صفر است» میآید.
قبض کارمزد — و پایهٔ صندوق در برابر سهم
سه چیز در این نمودار مهم است:
- بزرگترین قلم کارمزد، خودِ سهم است — 112.75 ریال در برابر 4.54 ریال برای هر دو اختیار. کانورژن تنها استراتژی آربیتراژیای است که در آن دارایی پایه را واقعاً میخرید، و کارمزد معاملهٔ سهم چند برابر کارمزد اختیار است.
- کارمزد اعمال فقط یک بار خورده میشود. در سررسید یا پوت را اعمال میکنید یا کال از شما اعمال میشود — و در هر دو حالت شما سهم میفروشید، پس نرخ همان نرخ سمت فروش است و مقدارش هم یکی: قیمت اعمال ضربدر همان نرخ.
- روی پایهٔ سهمی این عدد ده برابر میشود. نرخ اعمال سمت فروش برای سهم 0.55% است و برای صندوق 0.05%. در همین مثال یعنی 264 بهجای 24 ریال، و بازده ماهانه از 1.7% به 1.4% میآید. تسویهٔ فیزیکی را ببینید.
یک ریزهکاری صادقانه. فرمول برای تصمیم دربارهٔ کارمزد اعمال به قیمت امروزِ پایه نگاه میکند، نه قیمت سررسید. چون در کانورژن هر دو حالت یک عدد میدهند، این سادهسازی روی نتیجه اثری ندارد — با یک استثنا: اگر قیمت پایه دقیقاً روی قیمت اعمال بایستد، هیچکدام از دو شرط برقرار نمیشود و ستون آن 24 ریال را حساب نمیکند. در عمل بیاهمیت است، ولی اگر عددها یکذره خوشبینانه به نظر رسید، دلیلش همین است.
سرمایهٔ درگیر و کلید وثیقه
سود کانورژن یک عدد ثابت است؛ پس تنها چیزی که بازده را جابهجا میکند، مخرج کسر است. دو مبنا در دسترس دارید:
- روشن (پیشفرض): سرمایه همان پول نقدی است که از حساب خارج میشود — قیمت سهم بهعلاوهٔ پرمیوم پوت، منهای پرمیوم کال. کالِ فروختهشده با خودِ سهم پوشش داده شده و وجه تضمین جدا نمیخواهد، دقیقاً مثل یک کاوردکال.
- خاموش: بهجای آن، وجه تضمین کالِ فروختهشده روی قیمت سهم و پرمیوم پوت اضافه میشود و اعتبار کال از آن کم نمیشود. عددی محافظهکارتر و بازدهی کوچکتر — 1.5% بهجای 1.7% در همین مثال. اگر کارگزار شما با وجود پوشش سهم باز هم وجه تضمین بلوکه میکند، این حالت به واقعیت حساب شما نزدیکتر است.
تغییر نسخهٔ 2.6. تا پیش از این، حالت خاموش وجه تضمین پوتِ خریداریشده را برمیداشت — قراردادی که اصلاً وجه تضمین نمیخواهد چون آن را میخرید. حالا وجه تضمین همان پایی حساب میشود که واقعاً فروختهاید. اگر عدد این حالت با آنچه قبلاً میدیدید فرق دارد، دلیلش همین است. حالت پیشفرض هرگز درگیر این موضوع نبود.
مبنای قیمت دارایی پایه
این مهمترین تنظیم این استراتژی است و بیشترین ضرر را هم همینجا میشود خورد. سه انتخاب دارید: سرخط عرضه (پیشفرض)، آخرین معامله یا قیمت پایانی. چون سهم را واقعاً میخرید، تنها عددی که میتوانید بگیرید سرخط عرضه است. با «قیمت پایانی» بازده همین ترکیب از 1.7% به 2.9% میپرد، بیآنکه هیچ معاملهای عوض شده باشد.
یک نکتهٔ آرامشبخش: هر مبنایی که انتخاب کنید، بررسی صف خرید همچنان روی سمت عرضه انجام میشود — و فقط عرضهای به حساب میآید که زیر سقف دامنهٔ مجاز روز باشد. یعنی نمیشود با عوض کردن مبنا، ردیفی را که اصلاً قابل خرید نیست بدون برچسب دید.
چرا هر سه پا باید یک اعمال داشته باشند
فرمول اختیار فروش را با «نزدیکترین اعمالِ برابر یا بالاتر» پیدا میکند و بعد صریحاً چک میکند که اعمالش با کال یکی باشد. اگر نباشد، پیام «اختیار فروش با قیمت اعمال مشابه یافت نشد» را میبینید — حتی وقتی پوتی با اعمال پایینتر در تابلو هست.
دلیلش ریاضی است، نه سختگیری: با دو اعمالِ متفاوت، ساختار دیگر قفلشده نیست و به یک کولار تبدیل میشود که سود و زیانش به قیمت پایه بستگی دارد. برای آن ساختار، ستون کولار را اضافه کنید.
منطق محاسبه در آپشنباز
- ردیف باید اختیار خرید باشد؛ همان ردیف، کالِ فروختهشده است.
- پایه باید عرضهای زیر سقف دامنهٔ مجاز روز داشته باشد. اگر نداشته باشد صف خرید است؛ محاسبه انجام میشود ولی چیپ «🔒 صف خرید» بالای سلول میآید و مبنای قیمت پایه به آخرین معامله برمیگردد. با روشن بودن کلید «فقط نمادهای قابل خرید» در بخش فیلترها، این ردیفها کلاً کنار گذاشته میشوند.
- اختیار فروشِ همسررسید و هماعمال پیدا میشود؛ نبودنش یعنی این ردیف کانورژن ندارد.
- هر دو طرفِ لازم باید حجم داشته باشند: سرخط خرید کال و سرخط فروش پوت.
- سود ناخالص هر سهم حساب میشود؛ کارمزد معامله و کارمزد اعمال — اگر روشن باشند — کم میشود.
- سود بر سرمایهٔ درگیر تقسیم و به بازده ماهانه (یا سالانه) تبدیل میشود.
- اگر یکی از دو کلید فیلتر روشن باشد، فیلترهای عددی روی همین عدد اعمال میشوند.
تنظیمات محاسبه — یکییکی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| محاسبه با وثیقه قرارداد | روشن | سرمایه را پول نقدِ خارجشده میگیرد: قیمت سهم بهعلاوهٔ پرمیوم پوت منهای پرمیوم کال. کالِ فروختهشده با خودِ سهم پوشش داده شده و وجه تضمین جدا نمیخواهد. خاموشش کنید اگر کارگزارتان با وجود پوشش سهم هم وجه تضمین بلوکه میکند. |
| محاسبه سود سالانه (YTM) | خاموش | بهجای بازده ماهیانه، بازده را سالانهشده (YTM) گزارش میکند — در این مثال 23% بهجای 1.7%. برای مقایسه با سپرده و اوراق مناسب است. زیر 30 روز مانده به سررسید سالانهسازی کنار گذاشته میشود و همان بازده کل دوره چاپ میشود. |
| محاسبه کارمزد معامله | روشن | کارمزد معاملهٔ هر سه پا را از سود کم میکند: خرید سهم، خرید پوت و فروش کال. خاموش کردنش سود را 117.29 ریال در هر سهم بزرگتر نشان میدهد؛ عددی که هرگز نمیگیرید. |
| محاسبه کارمزد اعمال | روشن | کارمزد اعمالی که در سررسید بابت فروش سهم میپردازید. در کانورژن این هزینه قطعی است، چون یکی از دو قرارداد حتماً اعمال میشود — برخلاف بیشتر استراتژیها که ممکن است بیاعمال تمام شوند. خاموشش نکنید. |
| مبنای قیمت دارایی پایه | سرخط عرضه | سرخط عرضه، آخرین معامله یا قیمت پایانی. فقط سرخط عرضه قابل اجراست؛ دو گزینهٔ دیگر برای سناریوسازیاند، نه برای تصمیم خرید. |
تنظیمات نمایش — یکییکی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| اطلاعات سود و زیان | روشن | چیپ 💰 — تنها عددی که این ستون گزارش میکند. خاموشش کنید و ستون فقط نماد و دکمهٔ نمودار را نشان میدهد. |
| اطلاعات قراردادها | روشن | نماد پوت هماعمال را با رنگ وضعیت نشان میدهد. وقتی چند ستون استراتژی کنار هم دارید و جا کم است، اولین چیزی است که میشود خاموش کرد. |
| نمودار استراتژی | روشن | دکمهٔ نمودار سود و زیان را در سلول میگذارد. با کلیک، هر سه پا آماده در سازندهٔ استراتژی باز میشوند. |
ترتیب این سه بخش در سلول را هم میتوانید از تنظیمات ویژوال دیدهبان عوض کنید.
فیلترها — یکییکی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| حداقل سود | 1 | کف بازده، بر همان مبنایی که تنظیم بازده انتخاب کرده — ماهیانه یا سالانه. مقدارش برحسب درصد است. |
| حداقل پرمیوم کال | خالی | کف سرخط خرید کالی که میفروشید. جلوی ترکیبهایی را میگیرد که تمام سودشان از یک کال چند ریالی میآید و در عمل پر نمیشود. |
| حداقل پرمیوم پوت | خالی | کف سرخط فروش پوتی که میخرید. پوت خیلی ارزان معمولاً یعنی مظنهٔ کهنه. |
| ارزش معاملات کال | خالی | ارزش معاملات کال به میلیون ریال. عدد 500 یعنی «کالی که امروز دستکم 500 میلیون ریال معامله شده». |
| ارزش معاملات پوت | خالی | ارزش معاملات پوت به میلیون ریال. چون سود کانورژن باریک است، این دو فیلتر مهمترین محافظ شما در برابر فرصتهای کاذب روی قراردادهای بیمعاملهاند. |
| فیلتر در نمایش خروجی | خاموش | فقط ترکیبهای مطابق فیلتر در همین ستون میمانند؛ بقیهٔ ردیفهای جدول سر جایشان هستند. |
| فیلتر جستجوی اصلی | خاموش | ستون را به یک فیلتر واقعی روی کل جدول تبدیل میکند: ردیفهایی که شرط را ندارند از دیدهبان حذف میشوند. |
دروازهٔ دو کلید و دو چهرهٔ تلهٔ صفر
این مهمترین نکتهٔ کل صفحه است. هر پنج فیلتر عددی پشت دو کلید نشستهاند و هر دو پیشفرض خاموشاند. یعنی عدد 1 که در «حداقل سود» میبینید تا وقتی یکی از آن دو کلید را روشن نکنید، هیچ ردیفی را حذف نمیکند. اولین کاری که بعد از افزودن ستون باید بکنید همین است.
و بعد از روشن کردن کلید، مراقب مقدار خالی باشید:
- در حالت بازده ماهیانه (پیشفرض)، خالی گذاشتن یا صفر گذاشتنِ «حداقل سود» فیلتر را خاموش میکند.
- در حالت بازده سالانه، همان مقدار خالی به «سود صفر یا بیشتر» ترجمه میشود و ترکیبهای زیانده بیصدا حذف میشوند. اگر میخواهید ببینید چه چیزی حذف شده، موقتاً به حالت ماهیانه برگردید.
- برای یک کف واقعی و کوچک، عدد 0.1 بگذارید، نه صفر.
دو فیلتر ارزش معاملات قاعدهٔ سادهتری دارند: صفر یا خالی یعنی خاموش، و هر عدد بزرگتر از صفر یعنی روشن.
مرتبسازی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| مرتبسازی بر اساس | سود ماهیانه | تنها گزینهاش سود ماهیانه است. چون هر سلول بیش از یک ترکیب ندارد، این انتخاب فقط تعیین میکند جدول هنگام مرتب کردن ستون روی چه عددی مرتب شود. |
جهت صعودی یا نزولی از سربرگ همان ستون در جدول تعیین میشود، نه از این پنجره. یک بار کلیک، یک بار برعکس.
سه چیدمان آماده
| هدف | تنظیمات | چرا |
|---|---|---|
| اسکن روزانه، فقط قابل اجرا | فیلتر در نمایش خروجی: روشن · حداقل سود: 1.5 · ارزش معاملات کال: 500 · ارزش معاملات پوت: 500 | سود قفلشدهٔ زیر 1.5% ماهانه معمولاً کارمزد و دردسر اجرا را نمیارزد، و دو فیلتر ارزش، مظنههای کهنه را بیرون میاندازند. |
| مقایسه با سپرده و اوراق | محاسبه سود سالانه: روشن · فیلتر در نمایش خروجی: روشن · حداقل سود: 30 | وقتی عدد سالانه شد، معیار درست «نرخ بدون ریسک» است. عدد 30 را با نرخ روز جایگزین کنید. |
| پاکسازی کل دیدهبان | فیلتر جستجوی اصلی: روشن · حداقل سود: 2 · اطلاعات قراردادها: خاموش | کل جدول فقط نمادهایی را نگه میدارد که کانورژن جذاب دارند. ستون باریک میماند و کنار ستونهای دیگر جا میشود. |
پیامهایی که بهجای عدد میبینید
| پیام | یعنی | چه کنید |
|---|---|---|
| این استراتژی در اختیار خرید محاسبه میشود | روی یک ردیف اختیار فروش ایستادهاید | به ردیف کالِ هماعمال بروید؛ همانجا عدد را میبینید. |
| اختیار فروش با قیمت اعمال مشابه یافت نشد | پوتِ همسررسید و هماعمال وجود ندارد | اعمال دیگری را امتحان کنید. با اعمال متفاوت، ساختار کولار میشود نه کانورژن. |
| حجم معاملات برای یکی از اختیارها صفر است | سرخط خرید کال یا سرخط فروش پوت خالی است | منتظر مظنه بمانید. عددِ بدون مظنه، فرصت نیست. |
محدودیتها و اشتباههای رایج
- ستون فرض میکند هر سه پا با هم پر میشوند. در عمل بین خرید سهم و بستن دو پای اختیار فاصله میافتد و همان فاصله میتواند کل حاشیهٔ 1,218.71 ریالی را ببلعد. سود قفلشده یعنی «اگر بتوانید هر سه را با این قیمتها بگیرید».
- حجم سرخط را ببینید، نه فقط قیمتش را. ستون فقط وجود حجم را چک میکند، نه کافی بودنش. یک سرخط خرید با ده قرارداد، برای بستن صد قرارداد کافی نیست.
- عدد ستون، بازده تا سررسید است. اگر وسط راه بخواهید موقعیت را ببندید، همان اسپردها را این بار در جهت مخالف میپردازید. افست پیش از سررسید را ببینید.
- بازده را با نرخ بدون ریسک بسنجید، نه با صفر. کانورژن پول شما را تا سررسید قفل میکند؛ سودی که از سپرده کمتر باشد، سود نیست.
- مبنای قیمت پایه را عوض نکنید تا عدد قشنگ شود. رایجترین راه فریب دادن خود با این ستون همین است.
- سود بزرگتر نمیشود. چون سود ثابت است، تنها راه بهتر کردن بازده، کوچکتر کردن مخرج است — و مخرج، قیمت خودِ سهم است. کانورژن ذاتاً استراتژی سرمایهٔ سنگین و بازده کوچک است.
مطالب مرتبط
- کانورژن چیست و از کجا سود میدهد — نصف دیگر همین موضوع: چرا این ساختار سود قفلشده میسازد و کِی ارزش دارد.
- برابری کال و پوت — قاعدهای که کانورژن مستقیماً از آن میآید.
- آربیتراژ در بازار آپشن · آربیتراژ خرید کال · پیادهسازیاش در دیدهبان.
- باکس · پیادهسازی باکس · شورت باکس — همان خانواده، ولی بدون خرید سهم.
- فروش مصنوعی سهم — دو پای اختیارِ همین ساختار، بدون خرید سهم.
- وجه تضمین · محاسبهٔ وجه لازم برای اعمال · کارمزد معاملات.
- نمودار استراتژی · جدول سود و زیان · تنظیمات ویژوال دیدهبان.
- راهنمای دیدهبان · فرمولنویسی استراتژیهای آماده · نقشهٔ استراتژیها · فهرست کامل.
حالا همین را روی تابلوی امروز ببینید: ستون کانورژن را در دیدهبان آپشن اضافه کنید، «فیلتر در نمایش خروجی» را روشن کنید و «حداقل سود» را روی عددی بگذارید که برایتان میارزد.