اختیار معامله روی هر نمادی وجود ندارد. سازمان بورس برای هر دارایی پایه جداگانه مجوز میدهد، و فهرست داراییهایی که در هر لحظه قرارداد فعال دارند کوتاهتر از چیزی است که بیشتر معاملهگران تصور میکنند — و مدام هم عوض میشود. این صفحه همان فهرست است: کدام نمادها امروز اختیار معامله فعال دارند، هرکدام در کدام بازار، و چه چیزی باید بدانید تا بتوانید بین آنها انتخاب کنید.
فهرست نمادهای دارای اختیار معامله فعال
در آخرین بهروزرسانی، 29 دارایی پایه قرارداد اختیار معامله فعال داشتند: 21 نماد در بورس تهران و فرابورس و 8 نماد در بورس کالا. روی این 29 نماد، مجموعاً 1,320 قرارداد در 57 زنجیرهٔ سررسید قابل معامله بود.
بهروزرسانی این فهرست: 16 مرداد 1405
این جدول یک عکس لحظهای است. فهرست زنده و قیمتهای همان لحظه در صفحهٔ لیست نمادهای دارای اختیار معامله است که مستقیماً از بازار خوانده میشود.
| نماد پایه | نام کامل | بازار | اندازهٔ قرارداد | تعداد قرارداد فعال |
|---|---|---|---|---|
| سهام شرکتها — 14 نماد | ||||
| خساپا | سایپا | بورس تهران | 1,000 | 78 |
| خودرو | ایران خودرو | بورس تهران | 1,000 | 78 |
| وبملت | بانک ملت | بورس تهران | 1,000 | 78 |
| ذوب | ذوب آهن اصفهان | بورس تهران | 1,000 | 76 |
| اخابر | مخابرات ایران | بورس تهران | 1,000 | 52 |
| شپنا | پالایش نفت اصفهان | بورس تهران | 1,000 | 52 |
| شستا | سرمایه گذاری تامین اجتماعی | بورس تهران | 1,000 | 52 |
| وبصادر | بانک صادرات ایران | بورس تهران | 1,000 | 50 |
| تاصیکو | سرمایه گذاری صدرتامین | بورس تهران | 1,000 | 48 |
| وتجارت | بانک تجارت | بورس تهران | 1,000 | 48 |
| خبهمن | گروهبهمن | بورس تهران | 1,000 | 26 |
| فملی | ملی صنایع مس ایران | بورس تهران | 1,371 | 24 |
| بساما | بیمه سامان | فرابورس | 1,000 | 22 |
| فزر | پویا زرکان آق دره | فرابورس | 1,000 | 22 |
| صندوقها و گواهیهای کالایی (طلا، نقره، مس) — 8 نماد | ||||
| گواهی شمش طلا | گواهی سپرده پیوسته شمش طلای +995 | بورس کالا | 1 | 52 |
| طلا | صندوق س.پشتوانه طلای لوتوس | بورس کالا | 1 | 50 |
| گواهی شمش نقره | گواهی سپرده پیوسته شمش نقره 999.9 | بورس کالا | 1 | 40 |
| کهربا | صندوق س.پشتوانه سکه طلا کهربا | بورس کالا | 10 | 36 |
| درخشان | صندوق س.پشتوانه طلادرخشان آبان | بورس کالا | 10 | 26 |
| جواهر | صندوق س.پشتوانه طلا دنای زاگرس | بورس کالا | 10 | 22 |
| زرگر | صندوق س.کالای زرگر کارآمد | بورس کالا | 10 | 14 |
| CopperCthd | گواهی سپرده پیوسته مس کاتد | بورس کالا | 1 | 14 |
| صندوقهای اهرمی — 3 نماد | ||||
| اهرم | صندوق س سهامی کاریزما- اهرمی | بورس تهران | 1,000 | 74 |
| توان | صندوق س. اهرمی توان مفید-س | فرابورس | 1,000 | 64 |
| موج | ص.س.اهرمی موج فیروزه-س | فرابورس | 1,000 | 64 |
| صندوقهای سهامی، شاخصی و بخشی — 4 نماد | ||||
| اطلس | صندوق س.توسعه اطلس مفید-س | فرابورس | 1,000 | 66 |
| هم تراز | صندوق س شاخصی هم وزن تراز-سهام | بورس تهران | 1,000 | 48 |
| جوانه کوچک | صندوق س.جوانه کوچک گندم-سهام | بورس تهران | 1,000 | 22 |
| طعام | صندوق س.بخشی بازده صنایع2-ب | فرابورس | 1,000 | 22 |
هر نماد در ستون اول به صفحهٔ اختصاصی خودش لینک دارد: زنجیرهٔ کامل قراردادها، قیمت لحظهای کال و پوت، سررسیدها و دادههای تاریخی همان دارایی پایه در یک صفحه.
ستون «تعداد قرارداد فعال» مهمتر از چیزی است که به نظر میرسد: نمادی با 20 قرارداد یعنی یک سررسید و چند قیمت اعمال، و نمادی با 78 قرارداد یعنی سه سررسید موازی و انتخاب واقعی برای ساختن استراتژی. برای شروع، نمادهای بالای جدول در هر دسته گزینههای عمیقتری هستند.
ترکیب فهرست در دو سال گذشته بهطور محسوسی عوض شده است. تا مدتی اختیار معامله تقریباً مساوی بود با چند سهم بزرگ مثل خودرو و خساپا؛ امروز صندوقهای اهرمی، صندوقهای طلا و گواهیهای سپردهٔ کالایی روی هم بخش بزرگی از فهرست را تشکیل میدهند. اگر مدتهاست سراغ این بازار نیامدهاید، احتمالاً نیمی از این نامها برایتان تازه است.
چرا 29 نماد پایه به 1,320 قرارداد تبدیل میشود
عبارت «لیست نمادهای اختیار معامله» دو چیز متفاوت را میرساند و همین باعث سردرگمی است. یکی فهرست داراییهای پایه است — همان جدول بالا. دیگری فهرست تکتک قراردادها، که چند ده برابر بزرگتر است.
روی هر دارایی پایه چند سررسید همزمان باز است، و در هر سررسید چند قیمت اعمال، و روی هر قیمت اعمال دو قرارداد: یکی اختیار خرید و یکی اختیار فروش. مجموعهٔ کال و پوتهای یک سررسید روی یک نماد را زنجیرهٔ قراردادها مینامند.
سررسیدها روی همهٔ نمادها یکسان نیستند و هر دارایی پایه تقویم خودش را دارد. در آخرین بهروزرسانی 32 تاریخ سررسید فعال روی این 29 نماد وجود داشت. برای شناخت نقش سررسید در ارزش قرارداد، تاریخ سررسید در قرارداد اختیار معامله را ببینید.
این فهرست ثابت نمیماند
هر فهرستی از نمادهای دارای اختیار — از جمله همین جدول — تاریخ مصرف دارد. سه اتفاق مرتب آن را جابهجا میکنند:
- اطلاعیهٔ درج: بورس روی یک دارایی پایه سررسید تازه باز میکند. گاهی این اولین سررسید یک نماد کاملاً جدید است.
- افزوده شدن قیمت اعمال: با حرکت قیمت دارایی پایه، اعمالهای تازه به یک زنجیرهٔ موجود اضافه میشود؛ نماد پایه همان است ولی تعداد قراردادها بالا میرود.
- سررسید: زنجیره منقضی و از فهرست حذف میشود. اگر آخرین زنجیرهٔ آن نماد بوده باشد، خود نماد هم از فهرست بیرون میرود.
یک حالت چهارم هم هست که کمتر انتظارش را دارند: توقف نماد پایه. وقتی سهم پایه متوقف میشود، قراردادهای اختیار آن هم متوقف میشوند و تا بازگشایی معاملهای انجام نمیگیرد.
خواندن نماد قرارداد در پنج ثانیه
وقتی جدول را باز میکنید با نامهایی مثل ضخود6046 یا GBMO05C1600 روبهرو میشوید. این دو به دو نظام کاملاً متفاوت تعلق دارند و همین نکته است که خیلیها را در جستوجو گمراه میکند.
در بورس تهران و فرابورس نماد فارسی است: حرف «ض» یعنی اختیار خرید و حرف «ط» یعنی اختیار فروش، بعد سه حرف اختصاری دارایی پایه، و در انتها ماه سررسید و شمارنده. در بورس کالا نماد لاتین است: کد دارایی پایه، دو حرف ماه، دو رقم سال، حرف «C» برای کال یا «P» برای پوت، و قیمت اعمال بهصورت خلاصه.
از 29 نماد فهرست، 21 نماد قرارداد فارسی دارند و 8 نماد قرارداد لاتین. نتیجهٔ عملی: جستوجوی متنی روی حرف «ض» بخش کالایی بازار را کامل از قلم میاندازد. برای تجزیهٔ کامل هر دو نظام، شکل و ساختار نماد قراردادهای اختیار معامله و شکل و ساختار قراردادهای اختیار معامله کالایی را ببینید.
اندازهٔ قرارداد؛ عددی که فهرست را به ریال تبدیل میکند
ستون «اندازهٔ قرارداد» در جدول بالا تزئینی نیست. اندازهٔ قرارداد تعداد واحدهای دارایی پایه در هر قرارداد است، و مبلغی که میپردازید برابر است با پرمیوم ضربدر همین عدد. تا وقتی فقط با سهام کار میکردید این عدد همیشه 1,000 بود و میشد نادیدهاش گرفت. حالا دیگر نمیشود.
یک پرمیوم یکسان روی سه دارایی پایهٔ مختلف، سه مبلغ کاملاً متفاوت میسازد. اشتباه گرفتن این عدد یعنی خطای هزار برابری در برآورد سرمایهٔ لازم — و این خطا معمولاً وقتی معلوم میشود که سفارش رد شده باشد. توضیح کامل در اندازه قرارداد در اختیار معامله آمده است.
یک استثنای دیگر هم در جدول دیده میشود: فملی با اندازهٔ 1,371. اندازهٔ غیررُند یعنی این نماد بعد از مجمع یا افزایش سرمایه تعدیل شده است؛ در چنین حالتی هم قیمت اعمال و هم اندازهٔ قرارداد با فرمول رسمی بازنویسی میشوند. جزئیات در تعدیل قیمت اعمال و اندازه قرارداد آپشن پس از مجمع و افزایش سرمایه.
فهرست زنده را کجا ببینم
جدول این صفحه یک عکس لحظهای است و برای فهمیدن شکل بازار خوب است، ولی برای معامله باید دادههای همان لحظه را ببینید. سه ابزار این کار را میکنند و هرکدام به سؤال متفاوتی جواب میدهند.
- لیست نمادهای دارای اختیار معامله — همین فهرست، زنده. اگر میخواهید بدانید امروز روی چه داراییهایی اختیار معامله هست، از اینجا شروع کنید.
- زنجیره قراردادها — کال و پوت یک سررسید را روی یک نماد در دو ستون روبهروی هم میگذارد. برای بستن اسپرد و انتخاب قیمت اعمال همین صفحه لازم است. نسخهٔ زنجیره بورس کالا هم جداگانه وجود دارد.
- دیدهبان اختیار معامله — همهٔ قراردادهای فعال در یک جدول، با امکان فیلتر و فرمولنویسی. جایی است که بهجای مرور نماد به نماد، شرط میگذارید و بازار خودش را غربال میکند.
دیدهبان همان ابزاری است که فهرست 1,320 قراردادی را قابل استفاده میکند. میتوانید بنویسید «فقط قراردادهایی که سررسیدشان کمتر از 45 روز است و نوسان ضمنیشان بالای فلان عدد است» و جدول را به چند ردیف برسانید. راهنمای کامل فیلترها و فرمولنویسی در راهنمای دیدهبان آپشنباز است و معرفی کلی ابزار در دیدهبان اختیار معامله.
برای بخش کالایی بازار — طلا، نقره، مس و صندوقهای کالایی — دیدهبان آپشن بورس کالا نسخهٔ اختصاصی همین ابزار است، چون ساعت معاملات، قوانین وجه تضمین و حد نوسان در بورس کالا با بازار سهام فرق دارد. اگر ترجیح میدهید کل بازار را یکجا و بهصورت تصویری ببینید، نقشه بازار همین 29 نماد را در کنار حجم و ارزش معاملاتشان نشان میدهد.
و اگر هنوز امکان معامله در این بازار را ندارید، پیش از هر چیز به کد اختیار معامله نیاز دارید؛ مسیرش در چطور کد اختیار معامله بگیرم توضیح داده شده است.
جمعبندی
فهرست نمادهای دارای اختیار معامله امروز 29 دارایی پایه دارد که در دو بازار مختلف، با دو نظام نامگذاری متفاوت و سه اندازهٔ قرارداد متفاوت معامله میشوند. جدول بالا نقطهٔ شروع است؛ برای انتخاب واقعی، فهرست زنده و دیدهبان کاری میکنند که این فهرست بهجای یک لیست، یک ابزار غربال باشد.