شورت باکس چهار پا با یک سررسید است: فروش مصنوعی سهم روی اعمال پایین و خرید مصنوعی سهم روی اعمال بالا. جهت بازار هیچ نقشی ندارد — در سررسید شما دقیقاً K2 − K1 میپردازید، عددی ثابت و از قبل معلوم.
پس کل سؤال یک جمله است: آیا امروز میتوانید بابت باز کردن این بسته بیشتر از K2 − K1 اعتبار بگیرید؟ ستون آمادهٔ دیدهبان همین را برای هر جفت اعمالِ ممکن حساب میکند و اختلاف را — پس از کارمزد معامله و کارمزد اعمال — بهصورت یک درصد بازده گزارش میکند.
این راهنما نشان میدهد چطور فعالش کنید و تکتک 17 تنظیم، فیلتر و گزینهٔ مرتبسازیاش را ببندید. مفهوم استراتژی و ریاضیاش در مقالهٔ جداگانهای آمده: شورت باکس چیست · فهرست استراتژیهای آماده.
فعالسازی در دیدهبان / میزکار
- به دیدهبان آپشن بروید (راهنمای دیدهبان)، یا از طریق میزکار باکس دیدهبان اضافه کنید.
- در نوار ابزار بالای جدول را بزنید.
- از فهرست، شورت باکس را انتخاب کنید. در پنل کناری توضیح استراتژی، نمونهٔ خروجی و متن تنظیمات را میبینید — نمونه با دادهٔ ثابت ساخته شده و حتی وقتی بازار بسته است هم نمایش داده میشود.
- دکمهٔ اضافه به فرمولهای من را بزنید تا ستون به دیدهبان اضافه شود.
- برای باز کردن تنظیمات روی در سرستون کلیک کنید. هر 17 پارامتری که در ادامه میآید همانجاست.
آیکون کنار نام استراتژی شما را به همین صفحه میآورد. پیل کنار نام شمارهٔ نسخه است؛ این مقاله برای نسخهٔ 2.2 نوشته شده.
ستون فقط روی ردیفهای اختیار خرید کار میکند و آن ردیف را بهعنوان پای فروختهشدهٔ اعمال پایین میگیرد. یعنی هر ردیف کال، خودش کف باکس است و ستون همهٔ اعمالهای بالاتر را بهعنوان سقف امتحان میکند.
خواندن ستون خروجی
| در ستون | یعنی | توضیح |
|---|---|---|
| 💰 …% | سود نهایی | بازده ماهانهٔ اختلاف بین اعتبار دریافتی و آنچه در سررسید میپردازید. سبز یعنی مثبت، سرخ یعنی معاملهای نیست. ماهیانه یا سالانه، بسته به تنظیم بازده. |
| 🟢 2100 ~ 🔴 1900 ~ … | چهار پایهٔ موقعیت | بهترتیب فروش پوت، خرید پوت، فروش کال، خرید کال. عددها شمارهٔ قیمت اعمالاند و روی هرکدام بایستید، نام کامل نماد و نقشش را میگوید. |
| 🟢 / 🔴 / ⚪ | وضعیت هر پا | سبز یعنی آن قرارداد در سود است (ITM)، سرخ یعنی خارج از سود و سفید یعنی بیتفاوت. وضعیت مالی قرارداد. |
| ⚠️ | روش محاسبهٔ وجه تضمین | یک هشدار ریسک نیست؛ میگوید سرمایهٔ درگیر با کدام مبنا حساب شده. بخش خودش. |
تلهٔ رنگ. سبز و سرخ اینجا وضعیت ITM/OTM را میگویند، نه خرید و فروش را. یک پای سبز میتواند پای فروختهشده باشد — و اتفاقاً در نمونهٔ بالا همینطور است. برای دانستن نقش هر پا به ترتیبشان نگاه کنید، نه به رنگشان.
دکمهٔ هر چهار پا را بهصورت آماده در نمودار سود و زیان استراتژی میسازد.
در یک نگاه
- جهتگیری: ندارد. نتیجه به قیمت پایه در سررسید بستگی ندارد.
- سود: ثابت و از روز اول معلوم — اختلاف اعتبار دریافتی و K2 − K1.
- زیان: اگر عدد منفی باشد، آن هم ثابت است. ریسک این استراتژی جای دیگری است.
- سرمایهٔ درگیر: وجه تضمین دو پای فروختهشده بهعلاوهٔ بهای دو پای خریداریشده — سنگینترین بخش ماجرا.
- محاسبه روی: ردیفهای اختیار خرید، در نقش اعمال پایینِ باکس.
- ریسک واقعی: اجرا (چهار پا با هم)، وجه تضمین، و کارمزد اعمال — نه حرکت قیمت.
چرا اینجا منحنی سود و زیان نیست
در هر استراتژی دیگری، اولین چیزی که نگاه میکنید شکل منحنی است. اینجا منحنی وجود ندارد: هر چهار پا با هم، در هر قیمتی، دقیقاً K2 − K1 ارزش دارند. پس نتیجه یک عدد است، نه یک شکل.
این یعنی نقطهٔ سربهسر برای این استراتژی بیمعناست و ستون هم چنین چیزی گزارش نمیکند. تنها چیزی که با قیمت روزِ پایه عوض میشود، این است که کدام دو پا در سررسید اعمال میشوند — و آن روی کارمزد اثر میگذارد، نه روی ارزش باکس.
مثال عددی کامل
همان مثالی که در «نمونهٔ خروجی» پنجرهٔ استراتژی میبینید — و همان اعدادی که مقالهٔ مفهوم شورت باکس هم روی آن کار میکند. پایه یک صندوق با قیمت 20,000 ریال، اندازهٔ قرارداد 1,000 سهم، 45 روز تا سررسید.
| محاسبه | هر سهم |
|---|---|
| اعتبار خالص امروز | 2,650 + 1,460 − 1,290 − 640 = 2,180 |
| آنچه در سررسید میپردازید | 21,000 − 19,000 = 2,000 |
| اختلاف ناخالص | 2,180 − 2,000 = 180 |
| کارمزد معامله (هر چهار پا) | -6.22 |
| کارمزد اعمال (دو پا، پایهٔ صندوق) | -20 |
| سود خالص | 153.78 — هر قرارداد 153,779 |
| وجه تضمین کال اسپرد | 4,010,000 ⚠️ |
| وجه تضمین پوت اسپرد | 540,000 |
| سرمایهٔ درگیر | 1,290 + 640 + 4,550 = 6,480 — هر قرارداد 6,480,000 |
| بازده | 2.37% در 45 روز — ماهانه 1.6% |
سه عدد را کنار هم بگذارید: اختلاف ناخالص 180 ریال است، کارمزدها 26 ریال، و سرمایهٔ درگیر 6,480 ریال. یعنی شما 6,480 ریال را 45 روز قفل میکنید تا 154 ریال بگیرید. عدد 1.6% ماهانه واقعی است، ولی این یک آربیتراژ «پول مجانی» نیست — یک معاملهٔ کمبازده و کمریسک است که با یک اشتباه اجرایی منفی میشود.
چهار پا و چهار نیماسپرد
ستون هر پا را با بدترین سمت مظنه قیمت میزند: پاهای فروختهشده روی سرخط خرید و پاهای خریداریشده روی سرخط فروش. این سختگیری عمدی است، چون قیمتی که واقعاً میتوانید در آن معامله کنید همین است — نه آخرین معامله.
نتیجهاش این است که شما چهار نیماسپرد میپردازید، نه یکی. در معاملهای که کل حاشیهاش 180 ریال است، همین چهار نیماسپرد تعیین میکنند که ترکیب میارزد یا نه. اگر ستون چیزی را رد کرد که روی «آخرین معامله» جذاب به نظر میرسید، دلیلش معمولاً همین است.
پیامد عملی: هر چهار پا را با هم و سریع اجرا کنید. اگر سه پا را بستید و چهارمی حرکت کرد، دیگر باکس ندارید — یک موقعیت جهتدار بیپوشش دارید. برای این استراتژی نقدشوندگی هر چهار نماد لازم است: چطور نقدشوندگی را بسنجیم · موقعیت باز.
کارمزد اعمال — دو پا از چهار پا
روی هر قیمت اعمال یک کال و یک پوت دارید، پس در سررسید — هر جا که پایه باشد — دقیقاً دو پا از چهار پا در سود میمانند و اعمال میشوند. نه سه، نه چهار.
نرخ هرکدام به سمتِ سهم بسته است، نه به نوع اختیار:
- پایی که باعث میشود شما سهم تحویل بدهید ⇒ نرخ فروش (روی سهام 0.55% از قیمت اعمال).
- پایی که باعث میشود شما سهم بخرید ⇒ نرخ خرید (0.05%).
در این ساختار همیشه یکی از هر دسته فعال است، پس هزینهٔ اعمال تقریباً همیشه «یک نرخ گران + یک نرخ ارزان» است. اعمال و تسویهٔ فیزیکی.
صندوق یا سهم؟
این تنها بزرگترین متغیر این استراتژی است و در هیچ فیلتری هم نمیآید. روی صندوق هر دو نرخ اعمال 0.05% است و کارمزد اعمالِ مثال بالا 20 ریال میشود — یعنی 11% از حاشیهٔ ناخالص. روی سهم، پایی که سهم تحویل میدهد 0.55% میخورد و همان عدد به 115 ریال میرسد: 64% از کل حاشیه.
همان بسته با همان قیمتها، از 1.6% ماهانه به 0.6% میافتد. پس اگر روی نمادهای سهامی اسکن میکنید، انتظار حاشیههای خیلی بزرگتری داشته باشید تا معامله بماند — و کلید «کارمزد اعمال» را هرگز خاموش نکنید.
وجه تضمین و چیپ ⚠️
با گزینهٔ «وجه تضمین اختلاف دو اعمال» روشن، ستون برای هر اسپرد (کال و پوت) وجه تضمین را «عرض اسپرد منهای اعتبار همان اسپرد» حساب میکند — همان چیزی که کارگزار در یک اسپرد پوششدار بلوکه میکند.
ولی این عدد همیشه معنا نمیدهد. اگر پای فروختهشده عمیقاً در سود باشد و از عرض اسپرد گرانتر، «عرض منهای اعتبار» منفی میشود. آنوقت ستون به وجه تضمین فروشِ خودِ آن پا برمیگردد و چیپ ⚠️ میگذارد.
در مثال ما دقیقاً همین اتفاق افتاده: کال 19,000 ریالی 2,650 ریال میارزد و عرض اسپرد فقط 2,000 است. نتیجهاش این است که سرمایهٔ درگیر از حدود 2.5 میلیون به 6.5 میلیون میرود و بازده تقریباً یکسوم میشود. این خطا نیست — ولی عددی که میبینید دیگر خوشبینانه نیست، بلکه محافظهکارانه است. جزئیات در وجه تضمین قراردادهای آپشن و محاسبهٔ وجه لازم.
باکس فقط روی نردبان آینهای
باکس وقتی باکس است که کال اسپرد و پوت اسپرد روی دقیقاً همان دو قیمت اعمال بنشینند. نردبان کال و پوت در بورس تهران همیشه همتراز نیست، و ستون ترکیب ناقص را تقریب نمیزند — کاملاً ردش میکند.
پس اگر انتظار یک ترکیب خاص را داشتید و در خروجی نیامد، پیش از آنکه دنبال فیلترها بگردید نردبان پوت همان سررسید را نگاه کنید.
منطق محاسبه در آپشنباز
- ردیف = اعمال پایین. هر ردیف اختیار خرید، پای فروختهشدهٔ کف باکس است.
- حلقه روی اعمالهای بالاتر. هر اعمال بالاتر یک باکس جداگانه میسازد، پس یک ردیف میتواند چند ترکیب بدهد.
- همترازی نردبان. اگر پوتِ متناظر هر دو اعمال نباشد، آن ترکیب رد میشود.
- قیمتگذاری چهار پا با بدترین سمت مظنه.
- کارمزد معامله و کارمزد اعمال کم میشوند.
- وجه تضمین با مبنای انتخابی، و بازده = سود ÷ سرمایهٔ درگیر.
یک سادگی عمدی هم هست: کارمزد اعمال بر اساس قیمت امروزِ پایه تصمیم گرفته میشود، نه قیمت سررسید. برای باکس این تقریب کماثر است، چون در هر حالت دقیقاً دو پا اعمال میشوند و ترکیب نرخها تقریباً یکسان میماند.
تنظیمات محاسبه — یکییکی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| وجه تضمین اختلاف دو اعمال | روشن | وجه تضمین هر اسپرد را «عرض اسپرد منهای اعتبار» حساب میکند بهجای وجه تضمین کاملِ فروش. اگر این عدد منفی یا از وجه تضمین فروش بزرگتر شود، خودکار برمیگردد و چیپ ⚠️ میگذارد. خاموش کردنش همیشه محافظهکارانهترین سرمایه را میدهد. |
| محاسبه سود YTM | خاموش | روشن که باشد، بازده را سالانهشده (YTM) گزارش میکند؛ خاموش یعنی ماهیانه. برای مقایسهٔ سررسیدهای مختلف با هم YTM منصفانهتر است — و در این استراتژی که سود قطعی و زماندار است، سالانهشده معنای واقعیتری دارد. |
| محاسبه کارمزد معامله | روشن | کارمزد معامله را از هر چهار پا کم میکند. در استراتژیای که کل حاشیهاش چند ده ریال است، خاموش کردنش عدد را بیمعنی میکند. نرخها در کارمزد معاملات. |
| محاسبه کارمزد اعمال | روشن | کارمزد اعمال دو پایی که در سررسید اعمال میشوند را کم میکند. روی پایهٔ سهم این عدد میتواند بیش از نیمی از حاشیه را ببرد، پس خاموش کردنش خطرناکترین کاری است که میتوانید در این ستون بکنید. |
| نمایش خطی | خاموش | ترکیبها را بهجای زیر هم، کنار هم در یک خط میچیند. وقتی یک ردیف چند باکس میدهد و ارتفاع سطر جدول اذیت میکند، روشنش کنید. |
تنظیمات نمایش — یکییکی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| اطلاعات سود و زیان | روشن | چیپ 💰 — تنها عددی که این ستون گزارش میکند. خاموش کردنش ستون را به یک فهرست نماد تبدیل میکند. |
| اطلاعات قراردادها | روشن | چهار پا را با نماد و وضعیت ITM/OTM نشان میدهد. برای اجرا لازمش دارید، چون باید هر چهار نماد را پیدا کنید؛ در اسکنهای بلند میتوانید موقتاً خاموشش کنید. |
| نمودار استراتژی | روشن | دکمهٔ نمودار سود و زیان را در سلول میگذارد. با یک کلیک هر چهار پا در سازندهٔ استراتژی ساخته میشوند و میتوانید با جدول ماتریسی ثابتبودن نتیجه را در کل بازهٔ قیمت ببینید. |
فیلترها — یکییکی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| حداقل سود | 1 | کف بازده ماهانه یا سالانه، بسته به تنظیم بازده. پیشفرضش 1 است و فعال به نظر میرسد — ولی تا یکی از دو کلید فیلتر روشن نشود اجرا نمیشود. |
| حداقل پرمیوم کال | خالی | کف سرخط خرید کالِ فروختهشده. ترکیبهایی را کنار میگذارد که پای کالشان تقریباً بیارزش است و در عمل قابل فروش نیست. |
| حداقل پرمیوم پوت | 1 | کف سرخط خرید پوتِ فروختهشده. همان کار را برای پای پوت میکند و معمولاً همین پا است که در نمادهای کممعامله خالی میماند. |
| ارزش معاملات کال | 1 | ارزش معاملات کالِ فروختهشده، به میلیون ریال. عدد 500 یعنی 500,000,000 ریال. |
| ارزش معاملات پوت | خالی | ارزش معاملات پوتِ فروختهشده، به میلیون ریال. در یک ساختار چهارپایه، نقدشوندگی ضعیفترین پا سرنوشت اجرا را تعیین میکند. |
| فیلتر در نمایش خروجی | خاموش | فقط ترکیبهای مطابق فیلتر در همین ستون میمانند؛ بقیهٔ سطرهای جدول سر جایشان هستند. |
| فیلتر جستجوی اصلی | خاموش | ستون را به یک فیلتر واقعی روی کل جدول تبدیل میکند: فقط کالهایی میمانند که دستکم یک باکس قابلقبول دارند. جزئیات در مدیریت خروجی فیلتر فرمول. |
دروازهٔ دو کلید و تلهٔ صفر
تلهٔ اول. «فیلتر در نمایش خروجی» و «فیلتر جستجوی اصلی» هر دو پیشفرض خاموشاند و شرط اجرای فیلترها این است که دستکم یکی روشن باشد. این ستون یک بدآموزی اضافه هم دارد: سه فیلترش پیشفرض غیرصفر دارند (حداقل سود 1، حداقل پرمیوم پوت 1، ارزش معاملات کال 1) و کاملاً فعال به نظر میرسند. نیستند.
تلهٔ دوم. مقدار 0 فیلتر را خاموش میکند، نه اینکه کفی روی صفر بگذارد. برای کفی نزدیک صفر عدد کوچکی مثل 0.1 بگذارید. خالی گذاشتن هم دقیقاً مثل صفر است.
مرتبسازی
| گزینه | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| مرتبسازی بر اساس | سود ماهیانه | تنها گزینهاش سود ماهیانه است — چون این ستون فقط یک عدد گزارش میکند و چیز دیگری برای مرتبسازی وجود ندارد. |
| جهت مرتبسازی | نزولی | جهت مرتبسازی: صعودی یا نزولی. نزولی یعنی سودآورترین ترکیبها اول بیایند؛ صعودی وقتی به کار میآید که میخواهید ببینید بدترین ترکیبها چقدر منفیاند تا حسی از پراکندگی بازار بگیرید. |
سه چیدمان آماده
| هدف | تنظیم | چرا |
|---|---|---|
| فقط ترکیبهای قابلاجرا | ارزش معاملات کال: 200 | پای کال معمولاً پرمعاملهتر است |
| ارزش معاملات پوت: 100 | پای تنگِ ماجرا؛ خالی گذاشتن یعنی خاموش کردنش | |
| حداقل پرمیوم کال: 50 | پای بیارزش عملاً قابل فروش نیست | |
| فیلتر جستجوی اصلی: روشن | وگرنه هیچکدام از سه خط بالا اجرا نمیشود | |
| محافظهکارانهترین عدد | وجه تضمین اختلاف دو اعمال: خاموش | سرمایهٔ کامل هر دو پای فروش، بدون ⚠️ |
| کارمزد اعمال: روشن | روی سهم بیش از نیمی از حاشیه است | |
| حداقل سود: 0.5 | هر چیزی زیر این، ارزش قفل کردن سرمایه را ندارد | |
| مقایسهٔ سررسیدها | محاسبه سود YTM: روشن | یک ماهه و سه ماهه را با یک مقیاس میسنجد |
| نمایش خطی: روشن | وقتی هر ردیف چند باکس میدهد، جدول کوتاهتر میماند | |
| جهت مرتبسازی: نزولی | بهترین ترکیب هر سررسید اول بیاید |
محدودیتها و اشتباههای رایج
- «سود قطعی» یعنی سودِ سررسید، نه سودِ بدون دردسر. بین امروز و سررسید، وجه تضمین بلوکه است و اگر بازار به یک سمت بدود میتواند مطالبهٔ وجه تضمین بیاورد — با اینکه نتیجهٔ نهایی تغییر نمیکند.
- اجرای ناقص، باکس نیست. اگر هر چهار پا با هم بسته نشوند، آنچه میماند یک موقعیت جهتدار است. این بزرگترین ریسک واقعی این استراتژی است.
- خاموش کردن کارمزد اعمال. عدد را بزرگ و جذاب میکند و روی پایهٔ سهم کاملاً گمراهکننده است.
- ندیدن ⚠️. بازدهای که با مبنای برگشتی حساب شده محافظهکارانه است؛ بازدهای که با مبنای اختلاف حساب شده خوشبینانهتر. مقایسهٔ دو ترکیب که یکی ⚠️ دارد و دیگری ندارد، مقایسهٔ سیب و پرتقال است.
- اعمال زودهنگام. در سبک آمریکایی طرف مقابل میتواند زودتر اعمال کند و تعادل چهارپا را بههم بزند. Pin Risk و اعمال زودهنگام · افست.
- ستون دادههای زنده را میخواند. بیرون از ساعت معامله، مظنهها آخرین وضعیت ثبتشدهاند؛ عددها معتبرند ولی قابل معامله نیستند.
مطالب مرتبط
- شورت باکس چیست — ساختار، ریاضی و نرخ ضمنی
- باکس (Long Box) · پیادهسازی باکس در دیدهبان — همین ساختار در جهت مقابل
- کانورژن · پیادهسازی کانورژن · آربیتراژ خرید کال
- آربیتراژ در آپشن · برابری کال و پوت · فروش مصنوعی سهم
- وجه تضمین · کارمزد معاملات · اعمال و تسویهٔ فیزیکی
- فهرست استراتژیهای آماده · راهنمای فرمولنویسی · راهنمای دیدهبان · نقشهٔ استراتژیها
ستون را اضافه کنید، «کارمزد اعمال» را روشن نگه دارید و یکی از دو کلید فیلتر را بزنید — بدون این سه کار، عددی که میبینید بزرگتر از واقعیت است. بعد در دیدهبان آپشن ترکیبهایی را نگه دارید که هم حاشیهٔ مثبت دارند و هم هر چهار پایشان واقعاً معامله میشوند.