پوت اسپرد تقویمی یکی از استراتژیهای آمادهٔ دیدهبان است که دو سررسید را همزمان میبیند: یک اختیار فروش با سررسید دورتر میخرید و یک اختیار فروش با همان قیمت اعمال و سررسید نزدیکتر میفروشید. این راهنما نشان میدهد چطور اسکنر آمادهاش را فعال کنید، خروجی ستون را بخوانید، و تکتک تنظیمات و فیلترهایش را طوری بچینید که فقط ترکیبهای قابلاجرا بمانند.
مفهوم استراتژی: استراتژی پوت اسپرد تقویمی · خانوادهٔ ساختار: اسپرد تقویمی · فهرست کامل: استراتژیهای آمادهٔ دیدهبان.
فعالسازی قدمبهقدم
- میزکار را باز کنید و یک باکس دیدهبان اضافه کنید (راهنمای میزکار).
- در نوار ابزار بالای جدول را بزنید تا کتابخانهٔ استراتژیها باز شود.
- از فهرست پوت اسپرد تقویمی را انتخاب کنید. در پنل کناری توضیح استراتژی، نمونه خروجی و متن تنظیمات را میبینید — نمونه با دادهٔ ثابت ساخته شده و حتی وقتی بازار بسته است هم کار میکند.
- اضافه به فرمولهای من را بزنید تا ستون به جدول اضافه شود.
- روی ⚙️ در سرستون کلیک کنید تا تنظیمات و فیلترها باز شوند.
این استراتژی روی سطر پوتِ سررسید دورتر محاسبه میشود — همان پایی که میخرید. روی سطرهای کال و روی نمادهایی که فقط یک سررسید فعال دارند، خروجی خالی است و این درست است، نه خطا.
خواندن ستون خروجی
هر ترکیبی که فرمول پیدا کند یک ردیف در همان سلول میسازد. چیپها به این ترتیب خوانده میشوند:
- 💰 بیشترین سود — درصد سود اگر پایه در سررسید پای کوتاه دقیقاً روی قیمت اعمال بایستد. قلهٔ منحنی همانجاست و نه جای دیگر.
- 📍 موقعیت فعلی — همان محاسبه، ولی با فرض اینکه پایه تا آن روز همانجا که امروز هست بماند.
- 📉 بیشترین زیان — به ازای هر قرارداد. ⚠️ در این ردیف از بدهی خالص بیشتر است. اگر پایه بریزد، پوت فروختهشده همان روز به شما اعمال میشود و سهم را به قیمت اعمال میخرید، ولی پوت خریداریشده تازه چند هفته بعد اجازهٔ فروش میدهد؛ بهای همان فاصله به زیان اضافه میشود.
- 🪟 پنجرهٔ سود — فاصلهٔ دو سربهسر بر حسب درصدِ قیمت پایه. این عدد سنجهٔ مخصوص ساختارهای تقویمی است: پنجرهٔ باریک یعنی کوچکترین حرکت پایه شما را بیرون میاندازد. ترکیبی که در یک سمت سربهسر ندارد بهجای عدد، «باز» میگیرد.
- ⏳ فاصلهٔ دو سررسید — چند روز پای بلند بیشتر از پای کوتاه عمر دارد. در این ساختار این تنها تفاوت دو پاست.
- Δ دلتای پای بلند — در tooltip، نوسانی که با آن حساب شده هم نوشته شده است.
- 🎯 احتمال موفقیت — احتمال اینکه پایه در سررسید پای کوتاه داخل پنجره بماند، نه احتمال بالای یک قیمت. این با بقیهٔ ردیفهای کتابخانه فرق دارد و عمدی است.
- 💳 اعتباری — فقط وقتی ظاهر میشود که ورود، پول به حسابتان بیاورد. روی اعمالهای داخل پول این حالت طبیعی است.
- ⚖️ نسبت سود به ضرر و سه عدد داخل کروشه (فاصلههای درصدی تا نقاط کلیدی، با رنگبندی ناحیهای).
- آیکون همان دو پا را در نمودار سود و زیان باز میکند.
در یک نگاه
این ستون کل زنجیرهٔ نماد پایه را میگردد و برای هر سررسید نزدیکترِ موجود، پوتِ هماعمالِ همین سطر را پیدا میکند و ترکیب را قیمتگذاری میکند. دیدگاه پشتش خنثی است: فکر میکنید پایه تا سررسید نزدیک جای خاصی نمیرود و میخواهید از تفاوت سرعت زوال زمانی دو پا درآمد بگیرید.
خویشاوند نزدیکش کال دیاگونال صعودی است — همان دو سررسید، ولی با دو قیمت اعمال متفاوت. اسپرد تقویمی تنها ساختاری است که اعمالش یکی میماند.
شکل سود و زیان
مهمترین تفاوت این ستون با اسپردهای معمولی همینجاست: سود و زیان روی سررسید پای کوتاه حساب میشود، نه سررسید پای بلند. آن روز پای کوتاه تسویه میشود ولی پای بلند هنوز 63 روز عمر دارد، پس به ارزش تئوریاش نشسته است و یک تپه میسازد — قله روی قیمت اعمال و یک سربهسر در هر طرف.
⚠️ همینجاست که بیشتر کاربران اشتباه میکنند. اگر همین موقعیت را در نمودار سود و زیان باز کنید و منحنی «در سررسید» را نگاه کنید، یک خط صاف میبینید، درست روی زیانِ کل بدهی ورود — 312,700 ریال. آن خط غلط نیست، ولی سؤال دیگری را جواب میدهد: «اگر هر دو پا با هم سررسید میشدند چه میشد» — و چون اعمال هر دو پا یکی است، ارزش ذاتیشان کامل همدیگر را خنثی میکند و چیزی جز بدهی ورود نمیماند. تصویر درستِ این ساختار منحنی «قبل از سررسید» است با اسلایدر تاریخ روی سررسید پای کوتاه (راهنمای منحنی قبل از سررسید).
قلهٔ منحنی همیشه دقیقاً روی قیمت اعمال است. دلیلش ساده است و به انتخاب اعمال ربطی ندارد:
مثال عددی کامل
عددهای زیر همان چیزیاند که در پنل نمونه خروجی انتخابگر استراتژی میبینید. پایه روی 20,000 ریال، نوسان 45 درصد، دو سررسید 30 و 93 روزه (فاصلهٔ 63 روز).
| خرید پوت سررسید 93 روزه، اعمال 18,000 | 506 × 1,000 |
| فروش پوت سررسید 30 روزه، همان اعمال 18,000 | 194 × 1,000 |
| بدهی خالص ورود (با کارمزد) | 312,700 |
| بیشترین سود — پایه روی 18,000 در سررسید پای کوتاه | 589,514 |
| بیشترین زیان | 1,230,035 |
| پنجرهٔ سود | 17,011 … 20,455 |
| موقعیت فعلی — پایه روی 20,000 بماند | 72,924 |
به دو عدد کنار هم نگاه کنید: بدهی ورود 312,700 ریال است ولی بیشترین زیان 1,230,035 ریال — تقریباً 4 برابر. تمام این تفاوت از یک چیز میآید: در روز اعمالِ پای کوتاه شما سهم را نقد میخرید، ولی پای بلندتان 63 روز دیگر اجازهٔ فروش میدهد. در نسخهٔ کال چنین چیزی وجود ندارد.
منطق محاسبه در آپشنباز
- پای بلند از سرخط عرضه خریده میشود و پای کوتاه به سرخط تقاضا فروخته میشود — یعنی بدبینانهترین قیمت قابل اجرا، نه قیمت آخرین معامله.
- ارزش پای بلند در سررسید پای کوتاه با بلکشولز و نوسان ضمنی خودِ همان قرارداد زده میشود (و اگر نداشته باشد، نوسان تاریخی پایه).
- کارمزد ورود هر دو پا کسر میشود. کارمزد اعمال فقط برای پای فروختهشده و فقط وقتی آن پا در سود باشد. ⚠️ نرخش به سمتِ دارایی بسته است نه به خرید و فروش قرارداد: فروشندهٔ اختیار فروش سهم را تحویل میگیرد، پس نرخ سبکتر — درست برعکس اختیار خرید.
- هر دو سربهسر عددی حل میشوند، چون با وجود بلکشولز فرمول بستهای ندارند. دقتشان حدود یک ریال است.
- درصدها بر افق پای کوتاه تقسیم میشوند، نه پای بلند — چون تصمیم همانجا گرفته میشود.
همین مدل، عیناً همان چیزی است که منحنی «قبل از سررسید» نمودار استراتژی میکشد. اگر خواستید دو تصویر دقیقاً بر هم بیفتند، در تنظیمات نمودار «نوسان» را روی همان عددی بگذارید که در tooltip چیپ Δ نوشته شده — نمودار بهصورت پیشفرض یک نوسان ثابت 30 درصدی میگیرد.
تنظیمات محاسبه — یکییکی
| نام | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| محاسبه با وثیقه قرارداد | روشن | مبنای بازده را تعیین میکند. روشن یعنی درصدها روی نقد ورودی حساب شوند؛ خاموش یعنی وجه تضمین پای فروختهشده هم به سرمایهٔ درگیر اضافه شود و درصدها کوچکتر و واقعبینانهتر شوند. اگر کارگزار شما وجه تضمین را واقعاً بلوکه میکند، خاموشش کنید. |
| محاسبه کارمزد معامله | روشن | کارمزد ورود هر دو پا را از سود کم میکند. خاموش کردنش فقط برای مقایسهٔ تئوری معنا دارد. |
| محاسبه کارمزد اعمال | روشن | کارمزد اعمالِ پای فروختهشده را وقتی آن پا در سود باشد کسر میکند. پای خریداریشده در سررسید پای کوتاه اعمال نمیشود، پس کارمزد اعمال نمیگیرد. |
| محاسبه سود سالانه | خاموش | خاموش یعنی درصدها ماهانهاند و روشن یعنی سالانه (YTM). چون افق این استراتژی سررسید پای کوتاه است و معمولاً کمتر از دو ماه، عدد سالانه بزرگ و گمراهکننده میشود. |
| نمایش خطی | خاموش | ترکیبها را بهجای زیر هم، کنار هم و در یک خط نشان میدهد. برای وقتی که ارتفاع سطر برایتان مهمتر از خوانایی است. |
| مبنای قیمت دارایی پایه | آخرین معامله | تعیین میکند «موقعیت فعلی» و فاصلهها روی کدام قیمت پایه حساب شوند: سر خط عرضه، آخرین معامله یا قیمت پایانی. |
تنظیمات نمایش — یکییکی
| نام | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| اطلاعات سود و زیان | روشن | سه چیپ اصلی: بیشترین سود، موقعیت فعلی و بیشترین زیان. |
| فاصله دو سررسید | روشن | چیپ ⏳ که میگوید پای بلند چند روز بیشتر از پای کوتاه عمر دارد. در اسپرد تقویمی این تنها تفاوت دو پاست، پس مهمترین سنجهٔ ساختار است. |
| پنجره سود | روشن | چیپ 🪟 که عرض پنجرهٔ سود را بر حسب درصدِ قیمت پایه میدهد: فاصلهٔ سربهسر پایین تا سربهسر بالا. tooltip هر دو عدد را خام هم مینویسد. ترکیبی که در یک سمت سربهسر ندارد، بهجای عدد «باز» میگیرد. |
| دلتا و نوسان پای بلند | روشن | چیپ Δ که دلتای پای بلند را نشان میدهد و در tooltip نوسانی را که با آن حساب شده. همان عدد را در تنظیم «نوسان» نمودار استراتژی بگذارید تا منحنی نمودار با ستون یکی شود. |
| نمایش گرافیکی نقاط قیمتی | روشن | نوار افقی کوچکی که قیمت فعلی پایه را نسبت به دو سربهسر و قیمت اعمال نشان میدهد. |
| نقاط قیمتی مهم | روشن | همان سه فاصله بهصورت عددی و درصدی، با رنگبندی ناحیهای: بیرونِ پنجره قرمز، داخلش سبز. |
| احتمال موفقیت | روشن | چیپ 🎯: احتمال اینکه پایه در سررسید پای کوتاه داخل پنجرهٔ سود بماند — نه احتمال بالای یک قیمت. یک تخمین آماری است، نه یک تضمین. |
| نسبت سود به ضرر | روشن | چیپ ⚖️: بیشترین سود تقسیم بر بیشترین زیان. |
| نمودار استراتژی | روشن | دکمهٔ نمودار در سلول که همان دو پا را در نمودار استراتژی باز میکند. |
فیلترها — یکییکی
| نام | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| حداقل فاصله سررسیدها | خالی | بر حسب روز. فاصلهٔ کم یعنی ارزش زمانی کمی برای پای بلند میماند و کل سودِ ممکن کوچک میشود — چون سود این ساختار دقیقاً همان ارزش زمانی باقیمانده است. |
| حداکثر فاصله سررسیدها | خالی | بر حسب روز. فاصلهٔ خیلی زیاد یعنی پای بلند گران است، سرمایهٔ بیشتری قفل میکند و موقعیت به ریزش نوسان ضمنی حساستر میشود. |
| حداکثر فاصله پایه تا اعمال | خالی | بر حسب درصد و بدون علامت. قلهٔ سود دقیقاً روی قیمت اعمال است، پس عدد کوچک یعنی «فقط ترکیبهایی که پایه همین حالا نزدیک قله ایستاده». پرکاربردترین فیلتر این ردیف. |
| حداقل عرض پنجره سود | خالی | کف چیپ 🪟 بر حسب درصدِ قیمت پایه. پنجرهٔ باریک یعنی کوچکترین حرکت پایه شما را بیرون میاندازد. ترکیبی که در یک سمت سربهسر ندارد از این فیلتر رد میشود، نه حذف. |
| فقط ترکیبهای داخل پنجره سود | خاموش | هر ترکیبی را که پایه همین حالا بیرون پنجرهاش ایستاده حذف میکند. با «حداکثر فاصله پایه تا اعمال» فرق دارد: آن یکی فاصله تا قله را میسنجد و این یکی عضویت در ناحیهٔ سود را. |
| فقط ورود اعتباری | خاموش | هر ترکیبی را که در لحظهٔ ورود پول به حسابتان نمیآورد حذف میکند. این فیلتر فقط در نسخهٔ پوت وجود دارد، چون فقط آنجا ورود اعتباری ممکن است. |
| حداقل سود | خالی | کف درصد چیپ 💰. چون این عدد فقط روی خودِ قیمت اعمال رخ میدهد، بهتنهایی معیار خوبی برای ورود نیست. |
| حداقل موقعیت فعلی | خالی | کف درصد چیپ 📍، یعنی سود و زیان اگر پایه تا سررسید پای کوتاه همانجا که هست بماند. صفر گذاشتن یعنی «فقط ترکیبهایی که همین حالا در سود مینشینند». |
| وضعیت قرارداد | خالی | قرارداد سطر را به داخل پول (ITM)، روی پول (ATM) یا خارج از پول (OTM) محدود میکند. چون دو پا یک اعمال دارند، این وضعیت برای هر دو یکی است. |
| حداقل احتمال موفقیت | خالی | کف درصد چیپ 🎯، یعنی احتمال ماندن داخل پنجره. |
| حداقل نسبت سود به ضرر | خالی | کف چیپ ⚖️. |
| حداقل ارزش سفارش هر پایه (M) | 10 | ارزش سرخط هر پایه بر حسب میلیون ریال. هر دو پا باید جداگانه پاس کنند. این تنها فیلتری است که پیشفرضش خالی نیست، چون بدون آن فهرست پر میشود از ترکیبهایی که سرخطشان یک قرارداد است. |
| فیلتر در نمایش خروجی | خاموش | ترکیبهای ناموفق را از داخل همین سلول حذف میکند. |
| فیلتر جستجوی اصلی | خاموش | سطرهایی را که هیچ ترکیب موفقی ندارند از کل جدول حذف میکند. |
فیلتر ویژه: پنجرهٔ سود و فاصله تا اعمال
سه فیلتر این بخش چیزی را میسنجند که فقط در ساختارهای تقویمی معنا دارد. حداکثر فاصله پایه تا اعمال میگوید پایه چقدر از قله دور است؛ چون قله دقیقاً روی قیمت اعمال است، عدد کوچک یعنی نزدیک بهترین حالت. حداقل عرض پنجره سود میگوید ناحیهٔ سود چقدر پهن است؛ پنجرهٔ 5 درصدی روی نمادی که روزی 3 درصد نوسان میکند عملاً یک شرطبندی یکروزه است. فقط ترکیبهای داخل پنجره سود هم عضویت را میسنجد نه فاصله را.
در نمونهٔ بالا پنجره از 17,011 تا 20,455 است، یعنی 17.2 درصدِ قیمت پایه.
فیلتر ویژه: ورود اعتباری
روی اعمالهای داخلِ پول، اختیار فروشِ سررسید دورتر معمولاً ارزانتر از سررسید نزدیک است — چون ارزش یک پوتِ داخل پول تقریباً قیمت اعمالِ تنزیلشده منهای قیمت پایه است و تنزیل با سررسید دورتر بیشتر میشود. نتیجهاش این است که ورود پول به حسابتان میآورد و چیپ 💳 بالا میآید.
روشن کردن این فیلتر فهرست را به همان ترکیبها محدود میکند. ولی دقت کنید: اعتبار گرفتن با کمریسک بودن یکی نیست. اعتبار یعنی پای فروختهشده داخل پول است، و همان یعنی احتمال اعمال شدنش در سررسید بالاست — دقیقاً همان سمتی که بیشترین زیان این ساختار آنجاست.
دروازهٔ دو کلید
⚠️ مهمترین نکتهای که وقت کاربران را میگیرد: تا وقتی هیچکدام از دو کلید «فیلتر در نمایش خروجی» و «فیلتر جستجوی اصلی» روشن نباشد، هیچکدام از فیلترهای بالا اجرا نمیشوند. میتوانید ده فیلتر را با دقت پر کنید و هیچ اتفاقی نیفتد.
تفاوتشان هم این است: اولی ترکیبهای ناموفق را از داخل همان سلول حذف میکند و سطر سر جایش میماند؛ دومی خودِ سطر را از جدول بیرون میبرد.
تلهٔ دوم: در این فرمولها گاردِ «خالی بودن» با مقدار صفر هم فعال میشود. اگر میخواهید فیلتری واقعاً روی صفر عمل کند، عدد کوچکی مثل 0.1 بگذارید، نه صفر.
مرتبسازی
| نام | پیشفرض | چه میکند و کِی عوضش کنید |
|---|---|---|
| معیار مرتبسازی | سود | کدام سنجه ترتیب ترکیبها را تعیین کند. همین مقدار در یک span مخفی جلوی خروجی مینشیند، پس سرستون جدول هم روی همان مرتب میشود. |
| جهت مرتبسازی | نزولی | صعودی یا نزولی. فقط ترتیب داخل همین سلول را عوض میکند؛ ترتیب کل جدول با کلیک روی سرستون تعیین میشود. |
گزینههای معیار: سود، موقعیت فعلی، احتمال موفقیت، نسبت سود به ضرر، فاصله سررسیدها، عرض پنجره سود و فاصله تا اعمال. دو مورد پررنگ مخصوص همین دو استراتژیاند. مرتبسازی بر «فاصله تا اعمال» روی قدر مطلق کار میکند، پس صعودی یعنی «نزدیکترین به قله اول».
سه چیدمان آماده
1. «روی قله» — نزدیکترین به بهترین حالت
فیلتر در نمایش خروجی را روشن کنید و حداکثر فاصله پایه تا اعمال را روی 3 بگذارید. نتیجه: فقط ترکیبهایی که قیمت اعمالشان تقریباً روی قیمت امروزِ پایه است — همانجایی که اسپرد تقویمی بیشترین ارزش زمانی را میفروشد.
2. «پنجرهٔ پهن» — جا برای اشتباه
حداقل عرض پنجره سود را روی عددی مثل 15 و حداقل احتمال موفقیت را روی 50 بگذارید، بهعلاوهٔ «فقط ترکیبهای داخل پنجره سود». نتیجه: ترکیبهایی که پایه همین حالا داخلشان است و برای بیرون افتادن باید حرکت بزرگی بکند.
3. «کیفیت اجرا» — فقط آنچه واقعاً قابل معامله است
حداقل ارزش سفارش هر پایه را از 10 به عددی مثل 50 ببرید و حداقل نسبت سود به ضرر را روی 0.5 بگذارید. این چیدمان بیشترین تأثیر را روی کاهش نویز دارد، چون پای سررسید دور معمولاً کمعمقترین دفتر سفارش زنجیره را دارد — نقدشوندگی اینجا یک شوخی نیست.
محدودیتها و اشتباههای رایج
- منحنی «در سررسید» را برای این ساختار نخوانید. یک خط صاف روی بدهی ورود میبینید که هیچ چیزی دربارهٔ استراتژی نمیگوید. اسلایدر تاریخ را روی سررسید پای کوتاه ببرید و منحنی «قبل از سررسید» را بخوانید.
- عددها به فرضِ «نوسان ثابت میماند» بستهاند. تمام دارایی این ساختار ارزش زمانیِ پای بلند است، پس از همهٔ استراتژیها به ریزش نوسان ضمنی حساستر است. این بزرگترین منبع خطای این ستون است.
- «بیشترین سود» یک نقطه است، نه یک ناحیه. فقط وقتی رخ میدهد که پایه دقیقاً روی قیمت اعمال بایستد.
- دو پا با دو سررسید یعنی دو بار ریسک اجرا. ستون قیمت سرخط را میگیرد، ولی سرخط سررسید دور اغلب نازک است.
- وجه تضمین پای فروختهشده واقعی است. دو پا همسررسید نیستند، پس نتینگِ «اسپرد همماه» شاملشان نمیشود (وجه تضمین).
- نماد تکسررسیدی و سررسیدهای بدون اعمال مشترک خروجی نمیدهند. این محدودیت بازار است، نه فرمول.
- بیشترین زیان را با بدهی ورود اشتباه نگیرید. در نسخهٔ پوت زیان میتواند چند برابر نقدی باشد که پرداختهاید.
نسخهٔ خواهرِ این استراتژی کال اسپرد تقویمی است: همان ساختار روی اختیار خرید.
همین استراتژی را روی بازار امروز اسکن کنید: دیدهبان آپشن را باز کنید و ستون آمادهاش را اضافه کنید — مفهوم کامل پوت اسپرد تقویمی.